33 topics
#vs

Helaas. Einde van handelsoorlog tussen VS en China nog lang niet in zicht

Het kan weleens één van de redenen zijn dat uw economisch vertrouwen als consument in een duikvlucht zit, aldus de hoofdeconoom van het CBS vanmorgen. Dan hebben we het over alle gedoe in de wereld zoals de brexit, maar we pakken er nu even specifiek de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China bij. U weet inmiddels: ligt er voor 1 maart geen handelsdeal tussen beide kemphanen, dan verhoogt president Trump de invoertarieven op $200 miljard aan Chinese import van 10% naar 25%. En dan loopt de boel dus wel aardig uit de klauwen, inclusief negatieve gevolgen voor de wereldeconomie. Enerzijds hoort u The Donald allerlei positieve signalen over de onderhandelingen afgeven. Maar aan de andere kant laten ingewijden vanuit beide partijen vanmiddag aan Bloomberg weten dat het juist helemaal niet opschiet. Ook de WSJ heeft het over 'deadlocked talks'. In het bijzonder staan de twee teams min of meer recht tegenover elkaar op het vlak van structurele hervormingen van de Chinese economie (kort overzicht). En daarmee lijkt een tête-à-tête tussen Trump en de Chinese president Xi toch echt noodzakelijk om een doorbraak te forceren, al is het zeer de vraag of zij elkaar voor 1 maart wel kunnen ontmoeten. Er is echter ook goed nieuws, want vandaag wordt ook duidelijk dat Trump overweegt om de deadline dan maar zestig dagen naar achteren te schuiven. Dat zou weer even rust geven, en wellicht ook voor Trump zelf. Dat mag trouwens ook wel, aangezien hij de hardstwerkende president OOIT is. Zegt hij zelf.

Trump claimt mogelijk grootse handelsdeal met China, en anders hoge importtarieven

Na twee dagen onderhandelen in Washington claimen zowel vertegenwoordigers van de VS als China dichtbij de al eerder aangekondigde 'great deal' te komen. Er is goed overleg gevoerd en het ziet er allemaal best gunstig uit, is het verhaal. De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Lighthizer, zei dat de gesprekken met Liu He, de vice-premier van China, vooral gericht waren op de Amerikaanse eisen voor structurele hervormingen in China voor wat betreft bijvoorbeeld de gedwongen overdracht van technologie van Amerikaanse bedrijven. De kans is groot dat, als de Chinezen weer zijn bijgekomen van de plaatselijke nieuwjaarsfestiviteiten, de Amerikanen richting China gaan om de boel vlot te trekken. Dat bezoek zal dan medio februari plaats gaan vinden, want Trump heeft 1 maart als deadline gesteld. Is er geen deal, dan worden Chinese goederen ter waarde van $200 miljard met importheffingen tot 25% belast. Nu lijkt het op het eerste gezicht alsof Trump cum suis linksom of rechtsom als winnaar uit de strijd gaan komen. Of er komt een historische deal, of de Chinezen krijgen straf. Maar buiten dat het handelsconflict dan echt op oorlog gaat lijken, heeft dit potentieel een negatief effect op de wereldeconomie. Het is voor beide wereldmachten van belang om zonder al te veel kleerscheuren uit de strijd te komen. Er wordt vanuit China al zachtjes wat gedaan voor wat betreft het door Trump gehate Amerikaanse handelstekort met China. En als wij zeggen handelstekort China, dan zegt u sojabonen. Peking heeft de aankoop van vijf miljoen ton Amerikaanse sojabonen per dag toegezegd. Dat is leuk voor de agrarische industrie, maar of de Chinezen ook concessies gaan doen waar de eigen techsector last van kan hebben, is de vraag. Daarover blijft het nog angstvallig stil. Maar waar gaat die volgende top nou plaatsvinden? De WSJ meldt dat de Chinezen het Chinese resort-eiland Hainan hebben voorgesteld. Andere adviseurs van de Amerikaanse president noemden een neutraal land of Trumps eigen vakantieadres Mar-a-Lago in Florida als opties. Uiteraard is het lekkerder sancties opleggen in een thuiswedstrijd, al hintte Trump ook nog dat de deadline van 1 maart als het moet kan worden opgeschoven. 'This isn’t going to be a small deal with China. This is either going to be a big deal or it’s going to be a deal that we’ll just postpone for a while.' 

Russen: ons gas is het goedkoopst, laat de Amerikanen maar lullen

Een tik terug. Die komt vandaag van de Russische ambassadeur Alexander Shulgin en is bestemd voor zijn Amerikaanse tegenhanger, Pete Hoekstra. De inzet: Russisch gas, dat vanaf het einde van dit jaar middels een fonkelnieuwe pijplijn genaamd Nord Stream 2 richting ons land zal vloeien. Het is zeker zo dat we van het gas af moeten, maar zo'n vaart zal die energietransitie niet lopen en in de tussentijd blijven we het toch echt nodig hebben. En aangezien de gaskraan in Groningen dichtgaat moet de boel van buiten komen. Uit Rusland dus bijvoorbeeld, maar daar zijn de Amerikanen allesbehalve blij mee en vandaar waarschuwde Hoekstra Nederland vorige maand om vooral niet afhankelijk te worden van het Russische gas. En stop die Nord Stream 2, want politiek machtsmiddel. Onzin, reageert Shulgin vandaag, de nieuwe pijpleiding is een louter commercieel project en de Amerikanen proberen weer eens anderen de les te lezen middels 'een misplaatste messiasrol'. En ohja, de 'prijs van het Russisch aardgas is gemiddeld 30% lager dan die van het Amerikaans vloeibaar aardgas (LNG)' - dus Nederland, kies zelf maar. Nu is dat van dat pure commerciële natuurlijk onzin, maar is het wel zo dat de VS de laatste tijd inderdaad stevig te koop loopt tegen de nieuwe pijpleiding en zelf ook niet helemaal schoon in de wedstrijd staat. In een ideale wereld zijn we wat betreft gas onafhankelijk van béide supermachten - maar helaas bestaat die wereld niet. Hoe het ondertussen met die Nord Stream 2 gaat? Die gaat er, met dank aan ons eigen Shell, gewoon komen en de bouw ervan loopt volgens planning. En ook al is het Europees Parlement ook kritisch op het Russische gasproject, in de hoogste echelons van Brussel weet men: het is een beetje lastig om de pijplijn te stoppen terwijl deze al in constructie is.

Hierdoor zou China weleens de nieuwe supermacht kunnen worden

Verhalen over waarom China de VS weldra zal overvleugelen als de dominante supermacht in de wereld zijn ongeveer even zeldzaam als verhalen over de verdwijnende middenklasse. Je struikelt erover. De meeste verhalen zijn geconcentreerd op de economische kant van het verhaal. De Chinese economie is, gemeten naar bijvoorbeeld PPP, nu al groter dan de Amerikaanse en de status van onbetwiste mondiale supermacht kan dan niet ver meer weg zijn. We hoeven niet heel erg ver terug te gaan om te zien dat dat lang niet altijd het geval is: wat de afgelopen jaren over China werd gezegd, was in de jaren tachtig een veelgehoord verhaal met een andere hoofdrolspeler: Japan. Nu had Japan niet dezelfde ambities als China, maar economische macht kan afvlakken en is bovendien niet allesbepalend. Over geschiedenis gesproken: Bloomberg struikelde over een setje cijfers dat we niet elke dag zien: het Chinese leger groeit gestaag, maar het percentage van de overheidsuitgaven dat voor Defensie is bestemd, neemt juist af in plaats van toe. Dat is historisch gezien een interessant gegeven, want het was een van de manieren waarop de Amerikaanse president Ronald Reagan het einde van de Sovjetunie bespoedigde. Je zou kunnen zeggen dat dat gebeurde door Ronald Reagans regering die een stuk meer begon uit te geven aan Defensie. Uiteraard leidde dat tot fatsoenlijke verontwaardiging en termen als 'warmonger', maar wat we zeker weten is dat de VS die uitgaven aan Defensie veel gemakkelijker kon opbrengen dan de Sovjetunie. In een wapenwedloop kan je niet ineens beslissen om minder aan je militaire apparaat uit te geven. Dit zou het einde van de Koude Oorlog hebben versneld: de sovjets konden de wapenwedloop niet meer betalen en zo stortte de economie in en dat eindigde met champagne op een muur in Berlijn. De achtergrond van Reagans strategie was dat de Amerikanen met hun groeiende economie gemakkelijk meer konden uitgeven aan het leger dan de kwakkelende sovjets. Dat maakt de uitgaven van China - dat ruimte heeft om economisch door te groeien - opvallend. Nu herhaalt de geschiedenis zich nooit, maar zoals Pieter Waterdrinker schitterend schreef: ze rijmt wel.

Daar gaan we: federale overheid VS op slot

Dit jaar is al twee keer een 'government shutdown' afgewend, maar net voor het einde van het jaar ging het mis. Om zes uur vanochtend (onze tijd) ging een deel van de federale overheid op slot. Het is de derde keer in twee jaar dat de federale overheid daadwerkelijk sluit. Het gaat overigens om een relatief beperkte shutdown; een kwart van de federale overheid (zo'n 800.000 banen) doet de deuren dicht. Reden is dat het geduld van Trump op is. Klinkt een beetje vreemd misschien, maar Trump is wat betreft uitgaven aan voor zijn felbegeerde Border Wall best geduldig geweest. Hij heeft meermaals wetgeving getekend die de federale overheid tijdelijk zou financieren in de hoop dat er bij een volgende onderhandelings- en stemmingsronde wel geld voor The Wall zou zijn. Zijn standpunt is als volgt; er moeten in de begroting miljarden (liefst $5 miljard) worden uitgegeven aan de bouw en uitbreiding van de grensmuur en het Congres moet daarmee akkoord gaan. Dat laatste gebeurde niet, dus shutdown. Volgens ingewijden zou Trump zich in laatste instantie hebben laten sturen door de Freedom Caucus en zijn onderbuikgevoel; beide vertellen hem dat zijn politieke basis groot fan is van de muur en dat het ding er moet komen. Het was immers een van de centrale thema's in zijn verkiezingscampagne. Echt verschrikkelijk zullen de consequenties van de shutdown overigens niet zijn. Ja, de beurzen zijn niet al te blij en ook politiek staat het vaak slecht voor de zittende partij als ze niet eens de overheid kunnen openhouden. Maar het blijft fascinerend om te zien: een politicus die tot het gaatje gaat om een belangrijke verkiezingsbelofte te kunnen nakomen. Wordt vervolgd.

Canadezen pakken CFO Huawei op. Beurzen storten in, Chinezen piswoest

Eet maar snel uw chocoladeletter op, want de grote handelsoorlog tussen China en de VS gaat een nieuwe fase in. Net op het moment dat tijdens de G20 tussen de twee landen afgesproken was om de komende negentig dagen geen nieuwe invoertarieven te heffen. Canada heeft zaterdag de CFO van Huawei opgepakt. De aanklacht luidt vermoedelijk (Reuters baseert zich op niet-officiële bronnen) dat de mobieltjesfabrikant in 2016 illegaal Amerikaanse technologie heeft lopen zitten te verschepen naar Iran. Meng Wanzhou, zo heet de CFO die tevens dochter is van de oprichter van Huawei, zit nu op uitlevering naar de VS te wachten om daar voor de rechter te verschijnen. Dat heeft als voordeel dat we dan weten wat precies de aanklacht is en als nadeel dat de Chinezen piswoest zijn. De Chinese ambassade spreekt van mensenrechtenschendingen en zit bovenop de zaak: 'We will closely follow the development of the issue and take all measures to resolutely protect the legitimate rights and interests of Chinese citizens'. Andere Chinese officials en bedrijfslevenmensen zijn nog bozer en beschuldigen de Amerikanen ervan hun techbedrijven te beschermen door bestuurders van buitenlandse bedrijven op te pakken. Huawei steekt de Amerikaanse bedrijven immers al aardig naar de kroon. Daarnaast speelt dan mee dat de Amerikanen bang zijn dat Huawei een geheim wapen is van de Chinese overheid; Amerikaanse telefoonmaatschappijen mogen daarom geen spullen afnemen van Huawei. In Nederland verzorgt Huawei uw mobiele netwerk, dus waarschijnlijk zit er nu ergens een Chinees in een schimmig kantoortje te Peking uw whatsappjes te vertalen. Enfin. Bijna overbodig te zeggen dat heel Azië vannacht fors in de min sloot (Hong Kong, Tokio, China, alles met een of meerdere procenten). Amerikaanse futures doen ook min. De openingskoers van de immer veilige AEX zal niet veel beter wezen (-1,3%). Wij gaan pepernoten hamsteren.

Update: ALLES STAAT ENORM IN HET ROOD! AEX stukaat onder de 500, DOW naar 24.000, etc. details etc. etc. 

Wanneer komt die golf bedrijfssluitingen in de VS?

Wij hebben in Nederland de gewoonte om oorlogen niet altijd oorlogen te noemen. Zo hebben wij het over Politionele Acties als we eigenlijk een knetterharde oorlog in Indonesië bedoelen. Voor ons is het daarom handig dat er verwarring bestaat over de handelsfittie tussen de Verenigde Staten en China. Sommigen spreken van een 'handelsconflict', anderen vinden 'handelsoorlog' lekkerder bekken. Anyway, volgens de Chinese leider Xi Jinping zijn beide slecht en moeten we dat niet willen met zijn allen. Protectionisme, een facet van zo'n handelsdinges, is very bad, mmmkay. Nou, de kans bestaat dat Trump daar ook gaat achterkomen. Dat zegt althans de Zwitserse bank UBS. Dit kwartaal zou de groei van de Amerikaanse economie weleens gehalveerd kunnen worden doordat vooral kleine bedrijven in de maakindustrie omvallen. 'Most of the slowdown, UBS says, is likely to come in the manufacturing sector, which is much more sensitive to changing prices for raw materials. The impact is likely to be so acute that many new manufacturers are likely to go out of business.' Hoewel Trump terug wil naar meer Made in the USA, is het opvallend genoeg juist de sector die prijsstijgingen van grondstoffen voelt, die kopje onder gaat door de handelsoorlog. Maar dan: 'The US economy has created more manufacturing jobs in the past year than at any point since the 1990s. We know from a variety of different sources that the vast majority of that increase in employment is coming at brand new firms. Brand new firms notoriously have very thin margins and a lack of ability to pass on costs. Small cost shocks tend to cause large disruptions to new firms. We see some of these new firms failing, others of them failing to expand in a way they would have otherwise.' Dus wat er eigenlijk staat is dat er veel meer maakbanen zijn bijgekomen, maar dat de banengroei tijdelijk kan zijn. Feit is wel dat door handelsperikelen de prijzen van bijvoorbeeld metalen volatieler worden. En zo bleef het ook na de Midterms nog lang onrustig na de Politionele Handelsacties.

Wederom bewijs: kiezers kiezen niet voor hun portemonnee

Wie enigszins de opkomst van het populisme in de Westerse wereld wil begrijpen, moet als eerste stoppen te geloven dat de kiezer altijd voor zijn eigen portemonnee kiest. Onbegrip voor populistische bewegingen komt niet zelden voort uit het idee dat kiezers die het financieel voor de wind gaat, tevreden zijn met de regeringen die dat mogelijk hebben gemaakt. Het werkt ook de andere kant op: ook als kiezers pijn voelen door economisch beleid, wil dat niet zeggen dat ze de regering die daarvoor zorgt, de rug toekeren. Een mooi voorbeeld vinden we momenteel in de Verenigde Staten waar president Trump een protectionistisch beleid voert dat zijn achterban hard raakt. Boeren in de VS zien de prijzen voor sojabonen dalen, terwijl hun inkopen duurder worden. 'There’s a disconnect between the negative effect of Trump’s policies on his voters in farm country and their unwavering support for him. (...) They’re down by roughly 20 percent since Trump’s tariffs took effect in the spring, and other countries began to retaliate. Down to the point where farmers are tightening their belts, holding back on major equipment purchases, sometimes retiring early. Down for the foreseeable future, but for what seems like frustratingly little in return.' Dit kan deels verklaard worden doordat boeren denken dat Trumps beleid uiteindelijk goed zal zijn voor hun bottomline. Daarnaast spelen waarschijnlijk ook andere factoren, zoals instemming met de rest van zijn programma. Dat is iets wat Brexit ook liet zien: een groot deel van de Britten realiseerde zich dat uit de EU stappen zeker in den beginne weleens economisch pijnlijk kon zijn, maar dat accepteerden ze. Liever weer eigen wetten en grenzen, dan hogere economische groei en een ever-closer Union zonder binnen- of buitengrenzen. Wat Trump en de Republikeinen betreft is dit soort sentiment een opsteker die de verliezen in het Congres na de volgende Midterms kan beperken.

Trump krijgt deksel op z'n neus: VS spaart China

Een hoop geblaf, maar bijten ho maar. Zie daar de samenvatting van het halfjaarlijkse rapport van het Amerikaanse ministerie van Financiën over valutamanipulatie door andere landen. Dat van die andere landen kunnen we overigens wel weglaten, want met precies negentig vermeldingen is het alles China wat de klok slaat. Centraal staat de vraag of de Chinezen hun munt kunstmatig laag houden om zo hun eigen export aantrekkelijker te maken. President Trump wilde heel graag het label valutamanipulator uitdelen, maar zijn ambtenaren bij het minFin doen dat niet omdat ze schatten dat de bemoeienis van de Chinese centrale bank met de wisselkoers op jaarbasis 'neutral' is. Oftewel, de monetaire baas was niet buitensporig in de weer met het devalueren van de eigen munt (zie grafiek na de breek). Uiteindelijk concludeert het ministerie dat de bemoeienis van de bank 'limited' is. De  yuan dook het afgelopen halfjaar met ongeveer 9% tegenover de dollar, en dat probeerde de People's Bank of China een beetje tegen te gaan door op bescheiden schaal buitenlandse valutareserves te verkopen zodat de yuan in waarde stijgt. Helaas versterkten de Chinezen hun munt niet zo hard als ze eerder wel deden, voegen de ambtenaren van minFin Steven Mnuchin daar mistroostig aan toe. 

Lees verder

Hoppa, de VS is $521 miljard per jaar kwijt aan rentelasten. Maar geen paniek

Het is allemaal wat met die Italiaanse staatsschuld van dik €2,5 biljoen - 131% van het bbp - en de plannen van de populistische coalitie om met een begrotingstekort van 2,4% van datzelfde bbp te gaan werken in 2019. Dat is echter kinderspel vergeleken bij de cijfers van de Amerikaase nationale schuldenberg. Tegelijkertijd is daar dan juist weer een stuk minder paniek over, maar daar komen we zo op. Het Amerikaanse ministerie van Financiën laat weten dat in belastingjaar 2018 (dat liep tot 30 september) het begrotingstekort neerkwam op $779 miljard, ofwel 3,9% van het bbp. Da's $113 miljard meer dan in taxjaar 2017, toen de weegschaal een tekort van $666 (!!) miljard aantikte. Nog een feitje: in de afgelopen veertig jaar stond het gemiddelde begrotingstekort op 3,2%. Het nieuwe tekort is bijvoorbeeld het gevolg van de Trumpiaanse belastingverlagingen, waardoor $92 miljard minder binnenkwam aan vennootschapsbelasting (inkomsten-pdf). Maar we moeten niet vergeten dat Amerikanen daar wel 'incredible economic strength that stands in stark contrast with the policies of the previous administration' voor terugkrijgen, lezen we in het persbericht. Daarnaast is de VS juist veel meer kwijt aan rentelasten: in belastingjaar 2018 bedroegen die in totaal $521 miljard, een jaarlijkse stijging van $64 miljard (uitgaven-pdf). De Amerikaanse staat tapte meer uit de obligatiemarkt, want het geld moet natuurlijk ergens vandaan komen. Dat zorgt dan weer voor een hoop kritiek: terwijl de Amerikaanse economie lekker blijft groeien runt president Trump majestueuze begrotingstekorten, hoe groot moeten die dan wel niet worden in slecht weer? En hoeveel ruimte is er over om dan fiscaal te stimuleren?

Lees verder
Linktip: Energie vergelijken