37 topics
#vs

Best kans op geweld als ongelijkheid in VS blijft toenemen

We moeten het weer even hebben over ongelijkheid. Niet om te drammen, maar omdat we een (wel erg lang maar) superboeiend stuk vonden dat dieper ingaat op de historische patronen in vermogensongelijkheid en wat er kan gebeuren als de ongelijkheid uit de klauw escaleert. De premisse is dat ongelijkheid cyclisch verloopt; perioden van relatief grote ongelijkheid worden afgewisseld door tijden van meer gelijkheid. Als dat zo is, kan het best zijn dat deze periode van relatief grote vermogensongelijkheid in de VS - ook bekend als the great divergence, u welbekend van de 1% - binnen afzienbare tijd wordt verruild voor een meer egalitair tijdperk. En dat hoeft niet zonder slag of stoot te gaan. 'Put simply, it is fear of revolution that restores equality. And my analysis of US history in a forthcoming book suggests that this is precisely what happened in the US around 1920.' De auteur verhaalt dan over de West Virginia Mine War. Hadden wij nog nooit van gehoord, maar tussen de 10.000 en 15.000 gewapende mijnwerkers namen het toen op tegen het Amerikaanse leger - de enige keer dat het Amerikaanse leger ooit is ingezet tegen de eigen bevolking. Het was het meest gewelddadige binnenlandse conflict na de Burgeroorlog. De protesten in de sixties vallen erbij in het niet. Maar juist omdat het in de jaren twintig ernstig mis ging, werden allerlei sociale hervormingen doorgevoerd. Het gevolg was dat tussen toen en pakweg het eind van de jaren zeventig, de vermogensongelijkheid in de VS afnam. Nu die sinds de jaren tachtig is toegenomen, zouden we een nieuwe periode van gewelddadig conflict kunnen verwachten: 'We are rapidly approaching a historical cusp, at which the US will be particularly vulnerable to violent upheaval.' Dat u het even weet.

VS en China DOENLIEF. Einde handelsoorlog in zicht

Van een handelsoorlog wordt niemand beter. Dat weet zelfs Donald 'Tariff Man' Trump. Hij besloot daarom de geplande verhoging van importtarieven, van 10% naar 25% op 1 maart, op $200 miljard aan Chinese goederen uit te stellen. De onderhandelingen met de handelsrivaal verliepen immers 'nicely'. Wel vroeg Trump de Chinezen om per direct importtarieven op Amerikaanse landbouwgoederen de nek om te draaien. Ingewijden fluisteren tegen Bloomberg dat de grootmachten inmiddels dichtbij een definitieve handelsdeal zijn. De VS zouden een streep zetten door nagenoeg alle importtarieven. Op haar beurt zou China werk maken van het beschermen van intellectuele eigendomsrechten. Fijn voor dochterlief Ivanka Trump die inmiddels aardig wat merken geregistreerd heeft in copycat country. Daarnaast zou China toezeggen om een significante hoeveelheid Amerikaanse producten te kopen. Wat precies verstaan wordt onder significant is onduidelijk, maar in ieder geval zou er $18 miljard aan gas van het Texaanse Cheniere Energy worden gekocht. China zou daarnaast het invoertarief op automobielen (15%) naar beneden brengen. Voordat de acht maanden oude handelsoorlog definitief naar de geschiedenisboeken kan worden verwezen, moeten er nog wel wat details worden uitonderhandeld. Zo is het nog onduidelijk of de tarieven in één klap worden afgeschaft of in stapjes. Wanneer de boel geleidelijk afgebouwd wordt kan de VS druk houden op China om de afspraken na te leven. Een ander probleempje is de agenda van de Chinese president Xi Jinping. Die mag zich de komende twee weken bezig houden met National People's Congress, de jaarlijkse bijeenkomst van het Chinese jaknikkersparlement. Vervolgens brengt Xi een bezoek aan Frankrijk en Italië. Volgens The Wall Street Journal zou hij aansluitend op 27 maart met Trump afspreken. Voorlopig zijn ze op de mondiale markten blij met de toenadering. De Aziatische beurzen sloten hoger en in Europa noteert de bende ook fractioneel hoger. 

Onderzoek VS: gebruik cannabis kan schadelijk zijn voor de dranksector

In de VS is de opmars van cannabis iets waar men nog efkes aan moet wennen. De consequenties hiervan kan men nog niet helemaal overzien. Marihuana is voor recreatief gebruik inmiddels in tien staten gelegaliseerd; voor medicinale toepassingen hebben 34 staten hun goedkeuring gegeven. Nog niet mainstream dus, maar dat duurt niet lang meer. Onderzoek wordt gedaan. Zeker qua medicinale toepassingen. Is cannabidiol (CBD), een bestanddeel van cannabis werkelijk heilzaam? Coca-Cola en vele andere bedrijven en onderzoekers denken van wel. Ten aanzien van het recreatieve gebruik maakt de alcoholbranche in de VS zich een beetje zorgen. Heeft het recreatief gebruik van wiet en hasj effect op de consumptie van bijvoorbeeld alcohol? 'Yes', concludeert een onderzoek van het instituut voor 'International Wine and Spirits Research' (IWSR). Onderzocht werd hoe in de VS de consumptie van alcohol zich verhoudt tot die van cannabis. Conclusie : cannabis ‘poses a long-term risk’ voor de alcoholbusiness van de VS. Want 37% van alle alcoholdrinkers in de staten waar het spul legaal is, gebruikt inmiddels ook cannabis en hoewel 'not every dollar spent on legal cannabis is a dollar taken from alcohol' vissen de twee sectoren volgens het onderzoek wel degelijk in de zelfde vijver. En het percentage neemt met de voortschrijdende 'cannabis boom' alleen maar toe. Komt bij dat van het totaal aantal dubbelgebruikers het percentage millennials (= toekomst) hoog is, 45%. Bijna aandoenlijk, dit rapport. Het kan allemaal best zo zijn, maar het het omgekeerde kan ook heel goed het geval zijn. Dat de Amerikaan na jaren van repressief softdrugsbeleid even bovengemiddeld aan het experimenteren slaat, lijkt niet meer normaal. En dan is wat vervolgens de norm zal zijn waarop de 'normalisering' zich vervolgens gaat ijken. Hier kan ons land, waar al jaren vrij geblowd kan worden, natuurlijk als benchmark voor dienen. Volgens een meting van de Jellinek wordt er in de VS inderdaad veel meer geblowd dan in Nederland, 9,1% om 5,1%,. Maar in Nederland pimpelen met dit toch een behoorlijke percentage blowers volgens BI nog altijd meer dan in de VS. Maak je niet zo druk, het komt goed, zeggen we dan tegen de Amerikaanse dranksector. 

'In 2049 praten we allemaal Chinees'

De geschiedenis herhaalt zich nooit, maar juist historici zijn er gek op om parallellen te zien tussen contemporaine ontwikkelingen en de historische gebeurtenissen waarop ze zouden lijken. Typisch voorbeeld: Rob de Wijk. Historicus en orakel over internationale betrekkingen en een beetje dodgy wat betreft geld. Rob de Wijk waarschuwt voor de opkomst van China. Hij voorspelt zelfs dat we (=Het Westen) een kolonie van China worden. De 19e eeuw was de Britse eeuw, de 20e de Amerikaanse en de 21e eeuw wordt de Chinese. Bij het honderdjarig bestaan van de Volksrepubliek in 2049 zal China met stip de invloedrijkste wereldmacht zijn. Dat heeft alles te maken met de omvang van de Chinese bevolking, zo begrijpen wij. Die 1,4 miljard Chinezen leggen meer gewicht in de schaal dan Europese landen afzonderlijk, dus moeten we kiezen voor meer internationale en Europese samenwerking (De Wijk is een D66'er, uiteraard). Nu zijn er in de geschiedenis bijna nooit ontwikkelingen die we monocausaal kunnen duiden; er is altijd meer dan één verklaring of oorzaak in het spel. Dus we moeten de invloed van die bevolkingsaantallen niet overschatten; de Verenigde Staten en zeker Groot-Brittannië werden geen wereldmacht omdat ze met zoveel waren. Instituties spelen ook een rol, net als technologische ontwikkeling, cultuur en wat dies meer zij. En zelfs als bevolkingstal wel een beslissende factor is, dan zien wij nog niet in waarom China een wereldmacht zal worden. De Chinese bevolking zal naar verwachting al vanaf 2023 krimpen en daarna klappen krijgen door vergrijzing (om nog maar te zwijgen van de grote sociale onrust die het gevolg is van een mannenoverschot). Misschien wordt China eerder bejaard en seniel, voordat het de Verenigde Staten passeert als mondiale eindbaas. 

Helaas. Einde van handelsoorlog tussen VS en China nog lang niet in zicht

Het kan weleens één van de redenen zijn dat uw economisch vertrouwen als consument in een duikvlucht zit, aldus de hoofdeconoom van het CBS vanmorgen. Dan hebben we het over alle gedoe in de wereld zoals de brexit, maar we pakken er nu even specifiek de handelsoorlog tussen de Verenigde Staten en China bij. U weet inmiddels: ligt er voor 1 maart geen handelsdeal tussen beide kemphanen, dan verhoogt president Trump de invoertarieven op $200 miljard aan Chinese import van 10% naar 25%. En dan loopt de boel dus wel aardig uit de klauwen, inclusief negatieve gevolgen voor de wereldeconomie. Enerzijds hoort u The Donald allerlei positieve signalen over de onderhandelingen afgeven. Maar aan de andere kant laten ingewijden vanuit beide partijen vanmiddag aan Bloomberg weten dat het juist helemaal niet opschiet. Ook de WSJ heeft het over 'deadlocked talks'. In het bijzonder staan de twee teams min of meer recht tegenover elkaar op het vlak van structurele hervormingen van de Chinese economie (kort overzicht). En daarmee lijkt een tête-à-tête tussen Trump en de Chinese president Xi toch echt noodzakelijk om een doorbraak te forceren, al is het zeer de vraag of zij elkaar voor 1 maart wel kunnen ontmoeten. Er is echter ook goed nieuws, want vandaag wordt ook duidelijk dat Trump overweegt om de deadline dan maar zestig dagen naar achteren te schuiven. Dat zou weer even rust geven, en wellicht ook voor Trump zelf. Dat mag trouwens ook wel, aangezien hij de hardstwerkende president OOIT is. Zegt hij zelf.

Trump claimt mogelijk grootse handelsdeal met China, en anders hoge importtarieven

Na twee dagen onderhandelen in Washington claimen zowel vertegenwoordigers van de VS als China dichtbij de al eerder aangekondigde 'great deal' te komen. Er is goed overleg gevoerd en het ziet er allemaal best gunstig uit, is het verhaal. De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Robert Lighthizer, zei dat de gesprekken met Liu He, de vice-premier van China, vooral gericht waren op de Amerikaanse eisen voor structurele hervormingen in China voor wat betreft bijvoorbeeld de gedwongen overdracht van technologie van Amerikaanse bedrijven. De kans is groot dat, als de Chinezen weer zijn bijgekomen van de plaatselijke nieuwjaarsfestiviteiten, de Amerikanen richting China gaan om de boel vlot te trekken. Dat bezoek zal dan medio februari plaats gaan vinden, want Trump heeft 1 maart als deadline gesteld. Is er geen deal, dan worden Chinese goederen ter waarde van $200 miljard met importheffingen tot 25% belast. Nu lijkt het op het eerste gezicht alsof Trump cum suis linksom of rechtsom als winnaar uit de strijd gaan komen. Of er komt een historische deal, of de Chinezen krijgen straf. Maar buiten dat het handelsconflict dan echt op oorlog gaat lijken, heeft dit potentieel een negatief effect op de wereldeconomie. Het is voor beide wereldmachten van belang om zonder al te veel kleerscheuren uit de strijd te komen. Er wordt vanuit China al zachtjes wat gedaan voor wat betreft het door Trump gehate Amerikaanse handelstekort met China. En als wij zeggen handelstekort China, dan zegt u sojabonen. Peking heeft de aankoop van vijf miljoen ton Amerikaanse sojabonen per dag toegezegd. Dat is leuk voor de agrarische industrie, maar of de Chinezen ook concessies gaan doen waar de eigen techsector last van kan hebben, is de vraag. Daarover blijft het nog angstvallig stil. Maar waar gaat die volgende top nou plaatsvinden? De WSJ meldt dat de Chinezen het Chinese resort-eiland Hainan hebben voorgesteld. Andere adviseurs van de Amerikaanse president noemden een neutraal land of Trumps eigen vakantieadres Mar-a-Lago in Florida als opties. Uiteraard is het lekkerder sancties opleggen in een thuiswedstrijd, al hintte Trump ook nog dat de deadline van 1 maart als het moet kan worden opgeschoven. 'This isn’t going to be a small deal with China. This is either going to be a big deal or it’s going to be a deal that we’ll just postpone for a while.' 

Russen: ons gas is het goedkoopst, laat de Amerikanen maar lullen

Een tik terug. Die komt vandaag van de Russische ambassadeur Alexander Shulgin en is bestemd voor zijn Amerikaanse tegenhanger, Pete Hoekstra. De inzet: Russisch gas, dat vanaf het einde van dit jaar middels een fonkelnieuwe pijplijn genaamd Nord Stream 2 richting ons land zal vloeien. Het is zeker zo dat we van het gas af moeten, maar zo'n vaart zal die energietransitie niet lopen en in de tussentijd blijven we het toch echt nodig hebben. En aangezien de gaskraan in Groningen dichtgaat moet de boel van buiten komen. Uit Rusland dus bijvoorbeeld, maar daar zijn de Amerikanen allesbehalve blij mee en vandaar waarschuwde Hoekstra Nederland vorige maand om vooral niet afhankelijk te worden van het Russische gas. En stop die Nord Stream 2, want politiek machtsmiddel. Onzin, reageert Shulgin vandaag, de nieuwe pijpleiding is een louter commercieel project en de Amerikanen proberen weer eens anderen de les te lezen middels 'een misplaatste messiasrol'. En ohja, de 'prijs van het Russisch aardgas is gemiddeld 30% lager dan die van het Amerikaans vloeibaar aardgas (LNG)' - dus Nederland, kies zelf maar. Nu is dat van dat pure commerciële natuurlijk onzin, maar is het wel zo dat de VS de laatste tijd inderdaad stevig te koop loopt tegen de nieuwe pijpleiding en zelf ook niet helemaal schoon in de wedstrijd staat. In een ideale wereld zijn we wat betreft gas onafhankelijk van béide supermachten - maar helaas bestaat die wereld niet. Hoe het ondertussen met die Nord Stream 2 gaat? Die gaat er, met dank aan ons eigen Shell, gewoon komen en de bouw ervan loopt volgens planning. En ook al is het Europees Parlement ook kritisch op het Russische gasproject, in de hoogste echelons van Brussel weet men: het is een beetje lastig om de pijplijn te stoppen terwijl deze al in constructie is.

Hierdoor zou China weleens de nieuwe supermacht kunnen worden

Verhalen over waarom China de VS weldra zal overvleugelen als de dominante supermacht in de wereld zijn ongeveer even zeldzaam als verhalen over de verdwijnende middenklasse. Je struikelt erover. De meeste verhalen zijn geconcentreerd op de economische kant van het verhaal. De Chinese economie is, gemeten naar bijvoorbeeld PPP, nu al groter dan de Amerikaanse en de status van onbetwiste mondiale supermacht kan dan niet ver meer weg zijn. We hoeven niet heel erg ver terug te gaan om te zien dat dat lang niet altijd het geval is: wat de afgelopen jaren over China werd gezegd, was in de jaren tachtig een veelgehoord verhaal met een andere hoofdrolspeler: Japan. Nu had Japan niet dezelfde ambities als China, maar economische macht kan afvlakken en is bovendien niet allesbepalend. Over geschiedenis gesproken: Bloomberg struikelde over een setje cijfers dat we niet elke dag zien: het Chinese leger groeit gestaag, maar het percentage van de overheidsuitgaven dat voor Defensie is bestemd, neemt juist af in plaats van toe. Dat is historisch gezien een interessant gegeven, want het was een van de manieren waarop de Amerikaanse president Ronald Reagan het einde van de Sovjetunie bespoedigde. Je zou kunnen zeggen dat dat gebeurde door Ronald Reagans regering die een stuk meer begon uit te geven aan Defensie. Uiteraard leidde dat tot fatsoenlijke verontwaardiging en termen als 'warmonger', maar wat we zeker weten is dat de VS die uitgaven aan Defensie veel gemakkelijker kon opbrengen dan de Sovjetunie. In een wapenwedloop kan je niet ineens beslissen om minder aan je militaire apparaat uit te geven. Dit zou het einde van de Koude Oorlog hebben versneld: de sovjets konden de wapenwedloop niet meer betalen en zo stortte de economie in en dat eindigde met champagne op een muur in Berlijn. De achtergrond van Reagans strategie was dat de Amerikanen met hun groeiende economie gemakkelijk meer konden uitgeven aan het leger dan de kwakkelende sovjets. Dat maakt de uitgaven van China - dat ruimte heeft om economisch door te groeien - opvallend. Nu herhaalt de geschiedenis zich nooit, maar zoals Pieter Waterdrinker schitterend schreef: ze rijmt wel.

Daar gaan we: federale overheid VS op slot

Dit jaar is al twee keer een 'government shutdown' afgewend, maar net voor het einde van het jaar ging het mis. Om zes uur vanochtend (onze tijd) ging een deel van de federale overheid op slot. Het is de derde keer in twee jaar dat de federale overheid daadwerkelijk sluit. Het gaat overigens om een relatief beperkte shutdown; een kwart van de federale overheid (zo'n 800.000 banen) doet de deuren dicht. Reden is dat het geduld van Trump op is. Klinkt een beetje vreemd misschien, maar Trump is wat betreft uitgaven aan voor zijn felbegeerde Border Wall best geduldig geweest. Hij heeft meermaals wetgeving getekend die de federale overheid tijdelijk zou financieren in de hoop dat er bij een volgende onderhandelings- en stemmingsronde wel geld voor The Wall zou zijn. Zijn standpunt is als volgt; er moeten in de begroting miljarden (liefst $5 miljard) worden uitgegeven aan de bouw en uitbreiding van de grensmuur en het Congres moet daarmee akkoord gaan. Dat laatste gebeurde niet, dus shutdown. Volgens ingewijden zou Trump zich in laatste instantie hebben laten sturen door de Freedom Caucus en zijn onderbuikgevoel; beide vertellen hem dat zijn politieke basis groot fan is van de muur en dat het ding er moet komen. Het was immers een van de centrale thema's in zijn verkiezingscampagne. Echt verschrikkelijk zullen de consequenties van de shutdown overigens niet zijn. Ja, de beurzen zijn niet al te blij en ook politiek staat het vaak slecht voor de zittende partij als ze niet eens de overheid kunnen openhouden. Maar het blijft fascinerend om te zien: een politicus die tot het gaatje gaat om een belangrijke verkiezingsbelofte te kunnen nakomen. Wordt vervolgd.

Canadezen pakken CFO Huawei op. Beurzen storten in, Chinezen piswoest

Eet maar snel uw chocoladeletter op, want de grote handelsoorlog tussen China en de VS gaat een nieuwe fase in. Net op het moment dat tijdens de G20 tussen de twee landen afgesproken was om de komende negentig dagen geen nieuwe invoertarieven te heffen. Canada heeft zaterdag de CFO van Huawei opgepakt. De aanklacht luidt vermoedelijk (Reuters baseert zich op niet-officiële bronnen) dat de mobieltjesfabrikant in 2016 illegaal Amerikaanse technologie heeft lopen zitten te verschepen naar Iran. Meng Wanzhou, zo heet de CFO die tevens dochter is van de oprichter van Huawei, zit nu op uitlevering naar de VS te wachten om daar voor de rechter te verschijnen. Dat heeft als voordeel dat we dan weten wat precies de aanklacht is en als nadeel dat de Chinezen piswoest zijn. De Chinese ambassade spreekt van mensenrechtenschendingen en zit bovenop de zaak: 'We will closely follow the development of the issue and take all measures to resolutely protect the legitimate rights and interests of Chinese citizens'. Andere Chinese officials en bedrijfslevenmensen zijn nog bozer en beschuldigen de Amerikanen ervan hun techbedrijven te beschermen door bestuurders van buitenlandse bedrijven op te pakken. Huawei steekt de Amerikaanse bedrijven immers al aardig naar de kroon. Daarnaast speelt dan mee dat de Amerikanen bang zijn dat Huawei een geheim wapen is van de Chinese overheid; Amerikaanse telefoonmaatschappijen mogen daarom geen spullen afnemen van Huawei. In Nederland verzorgt Huawei uw mobiele netwerk, dus waarschijnlijk zit er nu ergens een Chinees in een schimmig kantoortje te Peking uw whatsappjes te vertalen. Enfin. Bijna overbodig te zeggen dat heel Azië vannacht fors in de min sloot (Hong Kong, Tokio, China, alles met een of meerdere procenten). Amerikaanse futures doen ook min. De openingskoers van de immer veilige AEX zal niet veel beter wezen (-1,3%). Wij gaan pepernoten hamsteren.

Update: ALLES STAAT ENORM IN HET ROOD! AEX stukaat onder de 500, DOW naar 24.000, etc. details etc. etc. 

Linktip: Energie vergelijken