17 topics
#universiteit

'Nederland verdwijnt door globalisering'

Ha, gezellig, een stukje Untergang des Abendlandes op Koningsdag! In de Financial Times steekt Simon Kuper traditiegetrouw de loftrompet over het vaderlandsche onderwijs. Wij, de Nederlanders, spreken bijvoorbeeld 'erg goed' of 'perfect' Engels en zijn ons (hoger) onderwijs ook in rap tempo aan het verengelsen. Geweldig nieuws, aldus Kuper: 'The Netherlands is finding a new role: as the English-language economy in the EU that the world needs after Brexit. (...) In last year’s IMD Talent Rankings (by Lausanne’s Institute for Management Development), the Netherlands ranked first out of 63 economies for language skills. Alison Edwards, a linguist at Leiden University, says that when every Dutch hairdresser and bus driver speaks English, then English isn’t a foreign l­anguage any more: it’s the Netherlands’ second language. One day it could be its first.' Teringjantje wat een vergezichten; het Nederlands kan dus gewoon verdwijnen en dat is dan gewoon de prijs van globalisering en lekker bezig zijn als gateway to Europe nu het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat. Ja, ja. Waarom zijn er dan zoveel mensen die zich druk maken om het verdwijnen van het Nederlands op onze universiteiten? Nou, dat heeft niet zoveel te maken met achterhaald chauvinisme, maar meer met de opdracht van de universiteit. Is de universiteit een plek waar je mensen klaarstoomt voor de arbeidsmarkt, of is het ook een plek waar we ons bezighouden met het trainen in - noem eens wat geks - burgerschap? Maken we op de universiteit mensen die veel billable hours kunnen draaien, of moeten ze ook gebildet zijn en op een niet-corporate manier iets kunnen betekenen voor de samenleving? Ook als dat hele burgerschapsgeleuter u niet aanspreekt: is het geen goed idee om studenten op hoog niveau Nederlands te laten spreken en schrijven? Simon Kuper ziet in zijn ultrahoogopgeleidenbubbel bakken met mensen die zich uitstekend in het Nederlands redden en bovendien tenminste een vreemde taal uitstekend beheersen. Maar kijk daarbuiten en je moet je afvragen of bijvoorbeeld al die Google Reviews van restaurants zijn geschreven door lageropgeleiden. Het is woordblerf van functioneel analfabeten. Wat te denken geeft: zijn wij echt zo talig onderlegd als Kuper zegt?

Terecht: geesteswetenschappen gekort ten faveure van technische studies

Wie zegt dat geesteswetenschappen nutteloos zijn, heeft of heel veel, of heel weinig gelezen. Meestal dat laatste. Geesteswetenschappen zijn belangrijk, zonder meer. Voor wie nut wil zien: ze leren wat het is om ons te zijn, wat onze cultuur of beschaving überhaupt is, hoe wij ons verhouden tot de rest van de wereld, ze zijn in potentie een antwoord op relativisme. Dit zijn gemakkelijke dingen voor de bühne. Russell's Theory of definitie descriptions is voor de beteren - wie weet nog wat Roncesvalles is en waarom dat onze aandacht verdient - zijn er nog mensen die serieus nadenken over New Criticism - leest überhaupt iemand nog weleens een boek? Zeker bèta's vinden dit soort onderwerpen vaak niet onbelangrijk, want ze zijn doorgaans namelijk net wat slimmer en ze zien waarom het telt. En hoewel er heel veel kennis en kunde verloren zal gaan, is het met de huidige stand van de geesteswetenschappen zo slecht gesteld, dat saneren helemaal geen slecht idee is. Een te groot deel van de geesteswetenschappen is volkomen gepolitiseerd. Hier wordt al decennia (en niet door de minsten) voor gewaarschuwd, maar dat is allemaal een complot van anti-intellectuelen. Net als het ontmaskeren van wetenschappelijke (!) artikelen over rape culture onder honden in stadsparken. Niet de schuld van politiek activisme binnen de universiteiten, nee, de schuld van politieke activisten daarbuiten. Nu kunnen we ons sterk vergissen, maar een electoraal significant deel van de Nederlandse bevolking gelooft dat niet. Dus kan de Commissie Van Rijn, die tot taak had om te kijken hoe technisch- en bèta-onderwijs beter konden worden bekostigd, straffeloos meedelen dat er geld bij de activistische wetenschappers weggehaald moet worden. 'Naar verluid (sic, DK) gaat het om een bedrag oplopend tot €150 miljoen op jaarbasis dat moet worden weggehaald bij de zeven geesteswetenschappelijke faculteiten.' Goh, wat een verrassing. Onverdiend is het in ieder geval niet. En alle goede filosofen, taalkundigen, historici en wat dies meer zij? Die hadden ook hun mond open moeten doen.

Gaat lekker: universiteiten verdienen aan spin-offs en startups

Een rector magnificus kwam ooit op het idee om een onderwijsinstelling het motto """de ondernemende universiteit""" te geven. In de jaren tachtig was dit marketing, dertig jaar later is het een maatstaf voor universiteiten. De Volkskrant heeft een lang verhaal over hoe big business ontspruit aan Nederlandse universiteiten. Daaruit blijkt de toename van spin-offs. Dat zijn bedrijven die worden opgericht door wetenschappers en wetenschappelijke kennis, opgedaan aan de universiteit, proberen te vermarkten. Het is niet zo gek om daar vraagtekens bij te zetten, want doen we het wel helemaal goed als we wetenschappelijk onderzoek financieren uit collectieve middelen, maar de resultaten gratis weggeven om private winst mee te maken? Niets mis met winst, maar wie eraan heeft meebetaald, moet wel kunnen profiteren. Als de regels die het stuk noemt, worden nageleefd, doen we het best goed in Nederland. 'Spin-offs zijn niet alleen een handige toepassing van kennis, maar ook een mogelijke bron van inkomsten. Dat weten ze bij de universiteiten zelf ook. In april van dit jaar (sic - DK) brachten Nederlandse universiteiten samen een richtsnoer naar buiten. Daarin staan aanwijzingen hoe de aandelen van een spin-off tussen de oprichtende onderzoeker en de universiteit kunnen worden verdeeld.' Enige kritiek die wij hebben is dat dit richtsnoer rijkelijk laat komt; spin-offs en startups zijn al 25 jaar rondom universiteiten te vinden, dus waarom pas vorig jaar wat zaken op papier gezet? Zoveel brengen de bedrijven vaak niet op, dat is waar, maar het is belangrijk dat we principieel zijn over rijk worden op basis van andermans belastinggeld. Goed, maar  een beetje laat geregeld dus.

Universiteit jorist docent die meedoet met studentenprotest. Mag dat?

Of was het wel om het protest? En met protest bedoelen we dan niet een half uurtje een half spandoek omhoog houden. Het ging om hier om een docent van de UvA die met studenten meedemonstreerde door bijvoorbeeld een pand van zijn werkgever te bezetten. Tja, het Maagdenhuis bezetten, dat is misschien niet zo handig als je op de loonlijst van de UvA staat. De docent gaf vakken als Cultuurpatronen en Wetenschapsfilosofie. Erg belangwekkend en het valt blijkbaar samen met een niet te onderdrukken engagement en aldus deed hij mee met de studentenprotesten. De universiteit ontslaat hem, maar was dat vanwege zijn deelname aan het studentenprotest? Dat vond de docent Cultuurpatronen wel en voor de rechter voerde hij aan dat hij werd gestraft voor zijn activistische gedrag. Nu denkt u het zo op het eerste gezicht: ja dikke doei, een docent die een pand van zijn eigen instelling bezet, is ‘ie nou helemaal betoeterd? Natuurlijk is dat reden voor ontslag. Maar ha! Dan heeft u buiten de Universiteit van Amsterdam gerekend. Zo lezen we in de uitspraakAppellant [die ontslagen docent dus, red.]  is niet belet om mee te doen aan de bezetting en B [zijn teamleider, red] heeft hem uitdrukkelijk bericht dat hij het activisme van appellant niet in de weg wilde staan. Het deelnemen aan de bezetting is appellant ook niet als een tekortkoming in zijn functioneren tegengeworpen. Wel heeft B hem erop aangesproken dat hij tijdens de bezetting zijn onderwijstaken heeft verwaarloosd en hem kwalijk genomen dat hij via Facebook een e-mail van B openbaar heeft gemaakt met zijn persoonlijke visie op die e-mail. Mooi man! Nee, de reden voor het ontslag was gewoon ouderwets disfunctioneren. Het liep namelijk niet zo lekker in de vakgroep: De visitatiecommissie vond de eisen die aan de studenten worden gesteld om te slagen voor de tentamens en het niveau van de afstudeerscripties te laag. De bezem ging dus door het lesprogramma onder leiding van meneer B uit het citaat hierboven, maar de docent in kwestie vond dat hij daar niet aan mee hoefde te werken: Appellant heeft in dat gesprek benadrukt dat hij in september 2015 op zijn eigen vertrouwde manier les gaat geven en als dat niet kan, de gang naar de rechtbank volgt. Bij e-mail van 12 juli 2015 heeft B appellant gevraagd naar de afronding van de beoordeling van de studenten en naar de toetsdossiers van het studiejaar 2014/2015 van de vakken Cultuurpatronen en Wetenschapsfilosofie , die op 1 juli 2015 binnen hadden moeten zijn. Na enkele dagen heeft B dit verzoek herhaald met 20 juli 2015 als uiterste inleverdatum. Nou is maar weinig te gek op de UvA maar dit kon dus echt niet, met ontslag tot gevolg, met dus een kansloze gang naar de rechter tot gevolg. 

Goh, buitenpromovendi blijken vette melkkoeien

Diederik Stapel, kent u die naam nog? De man werd een werkwoord dat verwijst naar meetresultaten verzinnen en manipuleren om zo tot de gewenste onderzoeksresultaten te komen. Soms vragen wij ons af wat het verschil is tussen Diederik Stapel en de werkwijze van bepaalde andere softe wetenschappers, maar dat doet er nu niet toe. Feit is dat de Universiteit van Tilburg, de vroegere werkgever van Diederik Stapel, er weer gekleurd op staat. 'Tilburg University laat de kwaliteit van 77 proefschriften controleren na alle ophef over de ‘promotiefabriek’ bij de faculteit geesteswetenschappen. De alarmbellen hadden eerder moeten rinkelen, vindt minister Van Engelshoven.' Ja, ja. Zoals we allemaal weten zijn vooral buitenpromovendi wandelende zakken geld voor universiteiten. 'Universiteiten krijgen een ‘bonus’ van zo’n 80.000 euro per promotie. Die bonus wordt lager naarmate er meer promoties zijn in Nederland. Universiteiten concurreren dus met elkaar om het geld: ze krijgen een groter deel van de koek naar mate ze meer promoties tellen dan andere universiteiten.' Dit lijkt allemaal heel ernstig, maar volgens ons kan het twee kanten op: of het valt allemaal wel mee, of het is nog veel erger dan we denken. De eerste optie wil zeggen dat de Tilburgers inderdaad opvallend veel buitenpromovendi afleveren omdat de faculteit daarop is ingericht. Misschien is er beleid dat het aannemen en begeleiden van buitenpromovendi stimuleert. Dat kan de hoge 'productie' van doctorsgraden verklaren. Dit is onder andere aannemelijk omdat een proefschrift ook door andere geleerden wordt getoetst dan die van de onderwijsinstelling waar zij wordt verdedigd. Het is niet simpelweg een kwestie van de slager die zijn eigen vlees keurt. De tweede optie is helaas dat het een grote teringzooi is in het hoger onderwijs van ons mooie Nederland Kennisland. Dan is het domweg te gemakkelijk om een doctorsgraad te behalen en dat betekent dat de commissies die het werk moeten beoordelen ongeveer even kritisch zijn als een oppasopa op zijn kleinkinderen. Dan is zit er iets fundamenteel fout in het onderwijssysteem. Vooralsnog gaan we voor de eerste optie, maar de Tweede Kamer wil opheldering van de minister en wie weet wat voor beerput opengaat. Voor we het weten moet Diederik Stapel worden gerehabiliteerd.

Niveau universiteiten kachelt lekker achteruit

Nog maar een half jaar en dan moeten leerlingen op het VWO een studiekeus hebben gemaakt. De deadline voor aanmelding ligt tegenwoordig op 1 mei namelijk. Dus een kijkje in de Keuzegids Universiteiten (helaas inloggen) kan geen kwaad. Wat de supertjesindividueelunieke leerling als eerste leert is dat er wel erg veel mensen zijn zoals hij (m/v). Nederlandse universiteiten puilen uit van de studenten. Kenniseconomie Nederland draait namelijk op het idee dat zoveel mogelijk mensen een graad moeten hebben en universiteiten worden dan ook beloond naar het aantal graden dat zij weggeven. Het is dus tjokvol in de doorgaans toch al niet goed geventileerde zalen en kamers van onze universiteiten. De groei in het aantal studenten leidt niet alleen tot ruimtegebrek, maar ook tot dalende onderwijskwaliteit. De Keuzegids kraakt harde noten: 'De groei van het aantal studenten op de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) leidt tot achteruitgang van de kwaliteit van het onderwijs. (...) Die massaliteit komt de onderwijskwaliteit niet ten goede. Bij rechten in Rotterdam schieten vooral faciliteiten zoals onderwijsruimtes tekort. Economie bij de UvA is te weinig praktijkgericht en bij bedrijfskunde moet de toetsing echt beter'. Niet bij alle universiteiten gaat het slecht. Wageningen is ook gegroeid en komt als beste universiteit uit de bus. Verder leren we uit de gids dat tandartsen nog altijd het hoogste startsalaris hebben, cultureel antropologen gek zijn op neusringetjes en blauw haar het laagste startsalaris hebben, dat religiewetenschappers het vaakst werkloos zijn, bèta's prima baankansen hebben en dat het Engels aan universiteiten nog altijd van het niveau stone coal is. Gekoppeld aan het nieuws dat het niveau bij aardig wat universiteiten achteruit holt en er te veel studenten zijn, kunnen we wel vaststellen dat er ook dit jaar weinig nieuws in de Keuzegids staat. Scheelt u toch weer leeswerk. Nu wachten tot universiteiten zichzelf feliciteren met een plek in de middenmoot van de Times Higher Education-ranglijst.

Universiteiten bouwen zich suf in de hoop dat een glimmende campus geld oplevert

Onderwijs en vastgoed, altijd een mooie combinatie. U herinnert zich de bouwbloopers bij ROC Leiden en het derivatendrama van de Universiteit van Amsterdam. Deze maand kwam de TU Eindhoven met plannen voor €360 miljoen aan vastgoedinvesteringen.  Dat lijkt misschien een hele pot met geld, zeker omdat er de afgelopen 10 jaar ook al voor €700 miljoen is vertimmerd aan de campus van slimste regio van Nederland. Maar dat moeten we anders zien. Universiteitsgebouwen zijn tegenwoordig geen kostenpost, maar een manier om de kas te spekken. Universiteiten krijgen het grootste deel van hun inkomsten van het ministerie van OCW. Daarbij geldt: meer studenten = meer pegels. Uit onderzoek (pdf) blijkt dat eerstejaarzen op basis van de sfeer bepalen waar ze gaan studeren. Een vierkant gebouw met een verzameling naar okselzweet riekende collegezalen en een kantine met lauwe kroketten en automatenkoffie is niet genoeg. Op een beetje campus haal je je latte met amandelmelk bij een koffiezaakje waar de barrista net z’n hipsterbaard heeft laten bijpunten bij de campuskapper. Een beetje campus heeft op z’n minst een sportcomplex ‘met uitstraling’ van €21,7 miljoen. En dus moet alles en iedereen ophoepelen voor glimmende, nieuwe universiteitscampussen. Alles bij elkaar hebben universiteiten voor €3 miljard aan vastgoedplannen in de pijplijn zitten. Uiteindelijk is het de bedoeling dat dit geld oplevert, niet alleen via nieuwe studenten, maar ook via een soort magische toverformule: de zogeheten triple helix.
 

Lees verder

Universiteit biedt €50k aan vrouwen om werk voort te zetten tijdens zwangerschapsverlof

De Radboud Universiteit in Nijmegen is op zoek naar JOU! Of eigenlijk alleen als u een vrouw bent en nog een aantal kwalificaties meebrengt zoals een PhD. Het gaat om twee zogenoemde tenure track-posities waar onderzoekers eerst universitair docent worden en wanneer zij geschikt blijken, een baan als universitair hoofddocent of hoogleraar kunnen bemachtigen. Nou goed, nu gaan we niet zeuren over dit soort stimuleringsprogramma's want als je meer vrouwelijke hoogleraren en minder grijze met een vergoot prostaat (zie foto) in universiteiten wilt hebben dan is zo'n programma nooit weg. Overigens wordt er wel eens gefluisterd dat vrouwen die via zo'n fellowship hoogleraar worden anders worden bekeken dan hun vakgenoten die een dergelijke positie via de 'normale' weg hebben bemachtigd. En daarbij klinkt wel eens het bezwaar dat vrouwen met elkaar moeten concurreren om zo'n leerstoel, en dat werkt averechts. MAAR JA, MANNEN MOETEN OOK MET ELKAAR CONCURREREN EN DAAR HOOR JE NIEMAND OVER. Gaan we het ook niet over hebben. Het gaat ons om dit stukje tekst uit de vacature. 'The Faculty of Science further offers a €50,000 premium for continuity of research during maternity leave.' Wat staat hier volgens u? Dat als een onderzoekster zwanger geschopt wordt, ze €50k kan krijgen als ze de weken voor en na de bevalling door blijft werken? Dat zou dus betekenen, wanneer we uitgaan van zestien weken, dat dit wordt afbetaald voor €3.125 per week. Ruim €3k om de moeders bij hun baby's weg te chanteren. Dat dachten wij dus ook, maar voor u meteen schande gaat roepen, vermoeden we toch dat niet helemaal klopt. Want als we kijken naar het 'genderbeleid' van de universiteit dan zien we in een bijgevoegde pdf het volgende staan onder het kopje Maternity Wall

Lees verder

Waarom bestaan universiteiten nog?

In ons mooie Nederland Kennisland melden zich jaarlijks dik 80.000 leerlingen aan om te gaan studeren bij een universiteit. Aangezien we in datzelfde kennislandje iedereen die zijn veters kan strikken maar gewoon 'student' moeten noemen en aldus naar een onderwijsinstelling sturen, is het moeilijk vol te houden dat deze onderwijsinstellingen piepen en kraken onder het internet. Lag dat in de lijn der verwachtingen dan? Nou, toch wel een beetje. Ruim tien jaar geleden begonnen universiteiten hun colleges gratis aan te bieden op de interwebs. Dat zou de boel flink opschudden. En dat gold helemaal voor instellingen die tegen gereduceerde tarieven geaccrediteerde diploma's via internet aanboden. Vooral dat laatste loopt wel aardig, maar The Economist legt uit dat tussenpersonen te veel omzet wegsnoepen om deze business echt aantrekkelijk te maken voor universiteiten. Maar dan nog, waarom melden zich zowel in Nederland als wereldwijd jaarlijks miljoenen mensen om zich te laten opleiden tussen brick and mortar? Daarvoor lijkt ons een aantal redenen aannemelijk. In de eerste plaats willen studenten wel wat leren, maar vooral aan een instelling van naam en faam. Een deel van hun collegegeld betalen ze voor de naam en reputatie van hun universiteit, in de hoop dat die op hen afstralen. In de tweede plaats is de zinnigste (maar helaas vaak zeldzaamste) onderwijsvorm op de universiteit het seminar. Discussies op hoog niveau waarbij studenten min of meer op gelijke voet staan als de docent, een vrij ideale gedachtewisseling. Dit is iets wat je maar moeilijk kan kopiëren als je tussen de bedrijven door op internet 'studeert' - en toch is dit waar je het meeste leert. In de derde plaats - en dit geeft weer te denken over het educatieve gehalte van een opleiding - is netwerk belangrijk. Dit bouw je op in collegezalen en wandelgangen en is vooral handig als je eenmaal je papiertje hebt. Wie niemand kent, heeft sowieso een streepje na. Dat is dus ook een handicap van de internetopleiding. In de vierde plaats vereisen sommige opleidingen meer dan alleen een literatuur, aandacht en een rekenmachine. Soms moet er iets gemeten of getest worden en de meeste mensen hebben geen eigen laboratorium in de tuin. Enfin, we gaan het zien. Goede kans dat dit stukje over tien jaar klinkt alsof het in 1993 is geschreven, maar vooralsnog zijn er weinig aanwijzingen dat dat vermaledijde internet het hoger onderwijs zo indringend als voorspeld zal veranderen.

Rechter: verbod op verengelsing universiteiten is onzin

Het nieuwste wapenfeit in de slag om de verengelsing van het Nederlandse hoger onderwijs komt van de vereniging Beter Onderwijs Nederland (BON). Die spande een kort geding aan tegen de universiteiten van Maastricht (UM) en Twente (UT) omdat die hun bachelors Psychologie vrijwel alleen nog in het Engels aanbieden. Dat wil zeggen: in het geval van de UM is slechts nog plaats voor de Nederlandse taal in werkcolleges en practica, bij de UT is gewoon alles Engels. De vereniging pakt juist deze twee studies eruit aangezien die de verengelsing van de Nederlandse academische wereld goed zouden illustreren. Deze poging mocht alleen niet baten en we nemen u nu mee naar het hoe en waarom. Het gaat er allemaal om of de uni's met deze switch naar het Angelsaksisch artikel 7.2 uit de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek hebben overtreden, dat zegt dat een uni wel van het Nederlands mag afwijken maar daar goede redenen voor moet hebben. En zo'n overtreding heeft BON 'slechts in enkele alinea’s summier en weinig concreet' onderbouwd. De universiteiten hebben daarentegen voldoende redenen aangevoerd waarom ze hun bachelors wél in het Engels aanbieden. Denk dan bijvoorbeeld aan het internationale karakter van het vakgebied Psychologie. Hierop heeft BON niet concreet genoeg gereageerd met 'wederom hoofdzakelijk een – weliswaar gepassioneerd – algemeen betoog' over de verengelsing. Oh, en voor de scherpe lezer: de rechter velt geen oordeel over of de gedragscodes van de uni's wel genoeg voldoen aan artikel 7.2, want dat is aan de Onderwijsinspectie. En met dit alles veegt de rechtbank ook het door BON gevraagde verbod op een verder verengelsing van de UM en de UT van tafel. Voorzitter van de BON Ad Verbrugge zegt echter dat ze hebben 'verloren en toch ook gewonnen', omdat de inspectie wel echt met een scherp oog naar de gedragscodes en algehele internationalisering van het onderwijs gaat kijken. Maar dat komt allemaal aan bod in de volgende ronde, die voor het einde van het jaar gaat plaatsvinden.

Linktip: Energie vergelijken