46 topics
#turkije

Turkse economische misère houdt aan: werkloosheid op recordhoogte

Ondertussen lichtte de politie van Istanbul de Turkse econoom Mustafa Sonmez zondagochtend om 3:50 uur van zijn bed. Allemaal omdat hij een video deelde waarin supporters van voetbalclub Besiktas de Turkse president Erdogan zouden beledigen. Althans, da's de reden die de politie aanvoerde voor de arrestatie. U mag zelf invullen of dat nachtelijke bezoek iets te maken had met het feit dat Sonmez een kritische commentator van het economische beleid van Erdogan is. En of de boodschap van de overheid is om vooral te zwijgen over de deplorabele staat van de economie. Sonmez houdt echter moedig stand en geeft vanochtend alweer uitgebreid commentaar op Twitter over de sombere nieuwe werkloosheidscijfers. De statistici van Turkstat noteerden een werkloosheid van 14,9% in januari, het hoogste percentage in tien jaar. Het gaat hard want een jaar eerder lag dat nog op 10,8% en in één maand dikte het werkloosheidsleger aan met 366.000 man. Een mens wordt nog minder blij van de jeugdwerkloosheid, die op 26,7% ligt. Daarmee begint de gewone Turkse man steeds meer de harde gevolgen van de recessie en  van de liracrisis deze zomer te voelen. Het is ook het volgende slechte nieuws voor Erdogan zelf, die tijdens de recente lokale verkiezingen juist verloor in gebieden waar de werkloosheid door het dak knalde. De Turkse regering beloofde daarom snel om orde op zaken te stellen, maar het lukte minFin Berat Albayrak nog niet om de beleggerswereld tijdens een presentatie te overtuigen van zijn nieuwe wonderpakket met broodnodige hervormingen. Onderdeel daarvan is het pompen van $5 miljard in de banken, die puffen en steunen onder een hoop rommelleningen. En banken die amper krediet kunnen verlenen dragen nou niet echt bij aan economische groei. Zoals een anonieme belegger zei: 'I don’t think anybody left having changed their ideas about Turkey, or be more hopeful about it than they were yesterday'. Dus nee, Turkije is nog lang niet uit de penarie - maar zeg dat niet te hard.

Erdogan krijgt tik in verkiezingen en Turkse financiële chaos houdt aan

Het was niet echt het weekend van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. Bij de lokale verkiezingen verloor zijn AK-partij de macht in hoofdstad Ankara en dat is voor het eerst in 25 jaar. In Istanbul spant 't erom, maar daar zou een nederlaag nog veel harder aankomen. Het kan allemaal weleens betekenen dat de Turkse bevolking Erdo afstraft voor zijn economische beleid, zo luiden de vroegste duidings. Het land zit momenteel in een recessie, en die is niet los te zien van het armpje drukken met de VS en de vreemde monetaire inzichten van Erdogan in samenhang met zijn vermeende greep op de centrale bank. Enter de liracrisis deze zomer en een gierende inflatie alsmede krimpende detailhandel. Door al het verkiezingsnieuws kelderde de lira vanochtend vroeg met 1,5% tegenover de dollar en na een ouderwetse achtbaanrit staat dat verlies nu op zo'n 1%. Vorige week dook de Turkse munt ook al omlaag omdat beleggers vermoedden dat de centrale bank al haar valutareserves erdoorheen aan het jagen was. Dit laatste is trouwens voor kredietbeoordelaar Moody's reden om vandaag een negatief rapport over Turkije de deur uit te doen. Dat opkrikken van de lira is nogal in tegenspraak met de gewoonte om zeer weinig te interveniëren op de valutamarkt. En verder? Nu is er de vrees dat Erdo's nederlaag hem alleen maar prikkelt om nog populistischer te worden op economische vlak - meer economische stimulus en meerrr inflatie - en dat is slecht nieuws voor de lira. In een speech gaf Erdogan vannacht een voorzichtig positief signaal met zijn belofte dat hij zich gaat richten op 'economic reforms without compromising on the rules of the free-market economy'. En zijn partij staat klaar 'to correct shortcomings'. Wel zo handig, want inmiddels is hij erachter dat zwalkend economisch beleid ook harde electorale gevolgen kan hebben. 

Turkse centrale bank heeft bijna geen dollars meer. Lira stort weer in elkaar

U kunt Turkije weer opnemen in uw lijstje met vakantiemogelijkheden, want de lira duikelt vandaag hard naar beneden. Komt door 'fears it is burning through cash' volgens de Financial Times. Komend weekend vinden in Turkije een soort van Provinciale Statenverkiezingen plaats en in aanloop heeft de Turkse centrale bank de opdracht gekregen om de munt en de economie te ondersteunen. Met als gevolg dat de centrale bank door zijn dollarreserve vliegt (Turkse huishoudens en bedrijven daarentegen hebben -ondanks verzoeken van Erdo dat niet te doen- hun lira's massaal ingeruild en zitten nu op bergen dollars en goud). Samengevat is dat geen goed niels. Gelukkig heeft Erdogan de dader gevonden. De schuld van dit alles ligt uiteraard bij de Verenigde Staten en andere westerse landen. Of dat allemaal klopt mag u verder zelf uitzoeken, of vragen aan uw taxichauffeur op weg naar de allinclusive. Gaan wij wachten op de uitslag, waarbij #stemzeweg ook daar redelijk populair lijkt.

Turkije pleurt in recessie: niet handig voor Erdogan zo vlak voor verkiezingen

Dat is nu niet bepaald handig getimed (al zat er al een tijdje aan te komen): over een kleine drie weken zijn er lokale verkiezingen in Turkije en nu is het trotse land officieel in een recessie beland. Het Turkse CBS meldt vandaag dat het bruto binnenlands product het afgelopen kwartaal met 2,4% gekrompen is ten opzichte van de voorgaande drie maanden, en met 3% vergeleken met een jaar eerder. Hiermee is de eerste recessie in tien jaar tijd een feit. De economische groei van het land is in korte tijd weggevaagd na een valutacrisis, onbeholpen monetair beleid en geruzie met de VS. Uiteraard mist het slechte nieuws zijn effect niet op de lirakoers, die na de bekendmaking tot wel 0,5% daalde. Op moment van schrijven krijgt u zo'n 5,40 lira voor een dollar. Nu de waardedaling van de lira aanhoudt, betekent dat slecht nieuws voor Turkse bedrijven die bergen aan leningen hebben bij buitenlandse kredietverstrekkers. En dus ook slecht nieuws voor Erdogan, die het groeimodel van Turkije in rook ziet opgaan. Nou goed, als de gewone man zijn tomaten, aubergines en paprika's niet meer kan betalen, dan is het oppassen geblazen. Om de geldontwaarding in het land een zondebok te geven, verklaarde de president in februari daarom al eens de oorlog aan de groenteboer, of beter gezegd: de voedselterrorist.  De groentehandelaren wijten de verhoogde prijzen aan stijgende kosten voor arbeid, brandstof en kunstmest, maar volgens Erdogan zijn speculanten de schuldigen, die voorraden achterhouden en de prijs opdrijven en dat is terrorisme. Hierop besloot de Turkse regering de groente zelf op te kopen bij boeren en ze 'tegen kostprijs' te verkopen. Overigens heeft Erdogan sinds kort ook een absoluut volmacht om in te grijpen als er sprake is van een economische noodtoestand. Volgens die noodwet is 'de president gemachtigd en verantwoordelijk voor de uitvoering van alle maatregelen buiten de bevoegdheden' van leden van een nieuw bijeengeroepen Comité voor Financiële Stabiliteit en Ontwikkeling. Dat comité staat onder toezicht van het ministerie van Financiën. En u weet wie daar aan het roer staat: Berat Albayrak, de schoonzoon van Erdogan. De Turkse president staat ook bekend om zijn aversie tegen renteverhogingen die in zijn optiek alleen maar tot snellere koerswinsten leiden. Als u al de hierboven genoemde ingrediënten bij elkaar optelt, kan de Turkse economie nog een enerverend achtbaanritje tegemoet zien. 

Erdogan geeft VS en Navo de middelvinger en koopt Russisch luchtafweersysteem

De Turkse president Erdogan blijft voet bij stuk houden en zegt dat zijn aankoop van een geavanceerd Russisch luchtafweersysteem, de S-400, ondanks zware Amerikaanse druk, gewoon doorgaat: ‘nobody should ask us to lick up what we spat.’ (Gore beeldspraak trouwens.) De VS dreigen Turkije uit het consortium landen dat deelneemt aan de F-35 (beter bekend als de Joint Strike Fighter) te schoppen en verdere wapendeals te stoppen. Onze Turkse Navo-bondgenoot trekt zich hier niets van aan. Sterker nog, Erdogan zei alvast te kijken naar een mogelijke aankoop van S-500 systemen, de volgende generatie luchtafweersystemen. De S-400 is voor $500 miljoen overigens een koopje in vergelijking met de $3 miljard die de THAAD, een luchtafweersysteem van Lockheed Martin, moet kosten. 

Saillant detail: het Russische S-400 luchtafweersysteem is juist ontworpen om de F-35 uit de lucht te schieten. De F-35 wordt, zoals u weet, ontwikkeld door het Amerikaanse Lockheed Martin en wordt door veel Navo-landen aangeschaft, zo ook door Nederland. Het vliegtuig vormt de komende dertig de hoeksteen van de luchtmacht van het bondgenootschap. Ons aller Fokker verdient er bovendien goed aan. Het feit dat Turkije, nota bene zelf Navo-lid, mee doet aan zowel de F-35 én met de Russen (die de laatste tijd toch, ja zeg maar gerust op gespannen voet staan met de Navo) samenwerkt aan een luchtafweersysteem tegen die F-35 leidt begrijpelijkerwijs tot zorgen bij de Amerikanen en de rest van de Navo. Het gevaar is uiteraard dat de Russen via de Turkse systemen achter compromitterende informatie van de F-35 komen. Erdogan ontkent dit. De Amerikanen sturen nu aan op een of/of-situatie: óf Erdogan kan voet bij stuk houden en het Russisch systeempje kopen óf hij kan mee blijven doen met Amerikaanse wapendeals, inclusief de F-35. ‘My best military advice would be that we don’t then follow through with the F-35 — flying it or working with an ally that is working with Russian systems, particularly air defense systems, with one of our most advanced technological capabilities,’ aldus de hoogste Amerikaanse generaal in Europa. 

Lees verder

Turkse bijstandsmoeder heeft twee huizen in Turkije. Mag dat?

Als u vaker afstemt op dit kanaal weet u dat het antwoord op die vraag hierboven 'nee' is. Want bijstand ontvangen en vermogen bezitten mag niet, of althans niet te veel vermogen (tabelletje hiero). Ook huizen in het buitenland vallen hieronder, en als u vaker afstemt op dit kanaal weet u dat mensen met een Turkse achtergrond hier vak nat op gaan. Hebben we gewoon weer een voorbeeldje van, waarin een vrouw helemaal tot aan de Centrale Raad van Beroep (CRvB) gaat om haar onschuld te bewijzen voor wat betreft de vermeende bijstandsfraude. De geschiedenis van deze lange juridische procedure gaat terug naar 2015. Na onderzoek blijkt dat de vrouw twee appartementen bezit waarvan de gezamenlijke getaxeerde waarde komt op €405.000. Hierop wordt de vrouw verzocht om een goede €90.000 aan uitgekeerde bijstand terug te betalen, waarop het juridische gevecht tot aan de hoogste rechter begint. Voor de CRvB zegt de vrouw het volgende over de twee huizen. 1. Het goedkoopste appartement is helemaal niet van haar. Dat huis was bestemd voor haar dochter, maar omdat die nog minderjarig was hebben de ouders van de vrouw het op haar naam gezet. 2. Het duurste appartement is helemaal niet van haar. Familieleden van de voormalige partner van de vrouw hebben het appartement op naam van haar oudste dochter willen zetten. Maar omdat die dochter zeer recent in het huwelijk was getreden, 'is gezien de kwetsbare periode in het huwelijk en ter bescherming van het kind voor een omvangrijk vermogen', besloten om het op naam van de vrouw te zetten. Toen de familiaire rookpluimen waren neergedaald, is het appartement alsnog op naam van de dochter gezet. Ook betoogt de vrouw nog dat er nog eens aandachtig naar artikel 58, achtste lid, van de Participatiewet gekeken moet worden. Hierin staat dat door dringende zaken van terugvordering moet worden afgezien. De dringende redenen van die vrouw: door de lijvige terugvordering krijgt ze betalingsachterstanden met steeds meer problemen als gevolg. 'Appellante voelt zich gedwongen te gaan werken, maar zij is door haar ernstige medische problematiek daartoe niet in staat.' Oordeel CRvB over de huizen: als een huis op naam staat van iemand, dan is dat vermogen, waar men beschikt of kan beschikken. En dat was bij beider huizen het geval. 

Lees verder

Ha. Italiaanse populisten loeren naar het goud

Voor liefhebbers van economisch beleid met een populistisch randje vormde deze maandag een prachtige start van de week. Zo stuitte de nieuwslezer op het bericht dat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan tegenwoordig ook groenteboer is. U las hier al eerder over de gierende inflatie in Turkije, maar nog niet over de meest recente cijfers: de prijs van groente en fruit steeg vorige maand met 29,7% op maandbasis, op jaarbasis is dat zo'n 60%. En ondertussen is de lira nog steeds spotgoedkoop. Dit noemt Erdogan 'food terrorism', en dat gaat hij bestrijden door bij vijftig verkooppunten in Istanbul en vijftien in Ankara gezonde dingen voor de helft van de prijs aan te bieden. Overigens zijn er in maart verkiezingen. Goed, daarbij kunnen we vandaag evenmin om Italië heen. Nadat Italiaanse media melding maakten van het gerucht dat de regering de goudreserves van de Banca d'Italia wil verkopen om al die wilde begrotingsplannen zoals het basisinkomen te gaan financieren, zei vicepremier Matteo Salvini dat hij niet helemaal in de materie zit maar 'it may be an interesting idea'. Goud is er inderdaad genoeg: volgens Bloomberg hebben de Italianen voor $103 miljard aan staven liggen. Zoals de vader van de Vijfsterrenbeweging, Beppe Grillo, in september al schreef: 'It would allow us to finally put an end to this annoying story about the fact that ‘there is no money'. Naar goed gebruik spreekt een andere minister, die van Landbouw, dit idee vandaag direct tegen. Waar de coalitie trouwens wel gelijk in heeft, is dat er in het verleden een hoop mis-selling van Italiaanse bankobligaties is geweest aan gezinnen. Ander idee van iets dubieuzer allooi: mik de top van de centrale bank er daarom maar uit.

Erdogan kondigt aan Atatürk-bank te willen nationaliseren: koers in snoekduik

Onze allerfavorietste Turkse president Erdogan heeft gesproken: 'Isbank will become the property of the Treasury, with the permission of God.' Althans zo vertaalt Bloomberg het vandaag, in het Turks klinkt het ongetwijfeld beter. Eerst maar even een kort geschiedenislesje over de Isbank: deze grootste bank van Turkije werd in 1924 opgericht door Mustafa Kemal Atatürk. Na zijn overlijden in 1938 werden de aandelen van de Leider der Kemalisten overgedragen aan de politieke oppositiepartij CHP, dat nog altijd ruim een kwart van de bank in handen heeft. En dat maakt die uitspraak van Erdogan extra gevoelig. Los van de vraag of steun vanuit de overheid zin heeft, betekent dit dat Erdogan de bank onder druk kan zetten om bepaalde partijen wel of geen krediet te geven. Daarbij heeft Erdogan bezwaar tegen het aandelenbezit van CHP in Isbank. Volgens hem mag het bezit van de oprichter van het moderne Turkije niet in bezit van een politieke partij zijn, maar van de Staat, of het volk zo u wilt. Nu krijgt CHP geen dividend uitgekeerd, die gaan naar culturele instellingen die Atatürk in zijn testament heeft aangewezen. Maar het gaat de president om het principe. Een principe dat overigens al vaker de kop opsteekt. Zo riep een adviseur van Erdo in 2016 al eens tot nationalisatie van de bank nadat CHP-leider Kemal Kilicdaroglu de president een dictator had genoemd. Vorig jaar september riep de president zelf op tot onderzoek naar de CHP-leden die in de RvB van de Isbank zitting nemen. En nu spreekt Erdo dus publiekelijk de wens uit om Isbank te nationaliseren. Dat heeft deels te maken met de al eerder aangekondigde voornemens van Turkije om banken van hun probleemleningen verlossen en hun kredietwaardigheid te vergroten. Volgens Bloomberg gaat de non-performing loan ratio van Isbank naar 6%, dat boven het sectorgemiddelde ligt. Tegelijkertijd zijn er in maart lokale verkiezingen in Turkije, en zou de president daarom juist dit moment hebben gekozen om zijn voornemens naar buiten te brengen. Erdogan wil dat het parlement hierover gaat stemmen, en schermt met de steun van de coalitiepartij MHP. Nu is de kredietwaardigheid van banken stutten an sich geen slecht idee. Maar daarmee is er ook een risico voor de Turkse overheidsfinanciën, die daardoor minder stabiel wordt. En de markt is vooral bang dat Ankara iets te veel macht in het Turkse bankwezen gaat krijgen, waardoor de koers van Isbank doet wat het altijd doet als het over nationalisatie gaat: kelderen

Spotgoedkope lira doet wonderen: Turkije weer populaire vakantiebestemming

Het was even hommeles, met de toestroom van Nederlandse toeristen naar Turkije. De diplomatieke rel met Nederland en de onrust binnen de Turkse landsgrenzen zorgde ervoor dat de gemiddelde all-inclusive-gek dan maar voor Spanje of Griekenland koos. Maar erg lang heeft het niet geduurd. De lokroep van Antalya, Alanya en Marmaris bleken toch niet te weerstaan, en daarom lezen we in het door NBTC NIPO gepubliceerde ContinuVakantieOnderzoek 2018 het volgende: 'Het aantal vakanties in het Middellandse Zeegebied is met 4% gestegen. Zo heeft Turkije de weg naar de top 10 buitenlandse vakantielanden weer teruggevonden.' De reden voor de stijging van het Ottomaanse Rijk in de vakantie-Top 10 staat al hierboven. Door de huidige eindbaas van het land en een handelsoorlogje met zijn Amerikaanse collega meldden we al meermaals dat het misschien juist nu een prima idee was om op Russen-safari te gaan. En goed nieuws: echt veel verandering voor wat betreft de Turkse valuta zit er voorlopig zeker niet in. Nou goed, terug naar dat onderzoek dan. De Nederlander is onverbeterlijk voor wat betreft zijn vakantiebestemmingen (lijstje hieronder): Duitsland, Frankrijk en Spanje zijn net zo in Nederlands graniet gegoten als drop, stroopwafels en speculaties over eindes van tijdperken. Andere bevindingen uit het onderzoek: 83% van de Nederlanders is afgelopen jaar op vakantie geweest. Het aantal vakanties nam met 1% af, het aantal overnachtingen nam juist weer met 1% toe. Vergeleken met vorig jaar hebben we afgelopen jaar 2% meer aan vakanties besteed dan in 2017, €19,8 miljard in totaal. Overigens zijn we in ons land ook heel goed in onvoorbereid op vakantie te gaan naar enge bestemmingen. Dat blijkt uit onderzoek van datzelfde NBTC NIPO, gedaan in opdracht van het ministerie van BuZa. Vaccinaties, rare gebruiken en wetten: men vroeg maar mondjesmaat informatie op. 'Zo raadpleegde slechts 28 procent van de Nederlanders die het afgelopen jaar op vakantie gingen naar een land buiten Europa (inclusief Rusland en Turkije) het reisadvies van het land.' Maar ja, Turkije is toch gewoon Nederland met beter weer

Lees verder

Kerstkado van Turkije voor burgers: 26% hoger minimumloon

Het is een beproefde methode om het volk tevreden te houden: een verhoging van het minimumloon. Dan denkt u wellicht direct aan de Franse president Emmanuel Macron, die onder forse druk van de 'Gilets Jaunes' onlangs het minimumloon met een slordige €100 verhoogde. Op deze Eerste Kerstdag maakte de Turkse minister Zehra Zumrut Selcuk (Arbeid) live op tv bekend dat het ook in haar land feest is en het minimumloon per 1 januari 2019 met 26% omhooggaat tot 2.020 lira (oftewel $381). Dat klinkt als een fors percentage, maar zo'n verhoging is ook wel nodig gezien de torenhoge inflatie in het land. Volgens TurkStat bedroeg die in november 21,62% op jaarbasis. Daarmee is het inflatie-hoogtepunt overigens voorlopig bereikt, want de regering-Erdogan mikt op een prijsstijging van 15,9% komend jaar. Maar de Turkse overheid verhoogt de boel toch vooral in de hoop dat de salarissen in algemene zin daardoor stijgen en dat Turkse huishoudens weer meer gaan uitgeven. Komend jaar belandt de economie namelijk in een recessie. Eerder las u al dat Turkse burgers de afgelopen maanden slechts het broodnodige aanschaften vanwege die inflatie, die alleen maar erger werd door de liracrisis deze zomer. En zo belanden we bij het laatste punt: met dit hogere minimumloon poogt Erdogan ook de schade te beperken die een krimpende economie aan zijn AK-partij kan aanrichten tijdens de komende lokale verkiezingen in maart. Laat het geld maar weer rollen voor volk en vaderland, zo is dus de ondubbelzinnige boodschap. Eén troost voor Erdogan: van gele hesjes zal hij geen last hebben.

Linktip: Energie vergelijken