10 topics
#populisme

Brexit uitgesteld. Rutte is er klaar mee (update)



***UPDATE***
Parlement stemt voor motie. Britten gaan de EU vragen om uitstel. Dat uitstel moet wel onderbouwd zijn.
---
In ieder geval weten we sinds gisteravond dat de Britjes met een deal de EU willen verlaten en dat is voor de eerste keer sinds het referendum dat ergens duidelijkheid over bestaat. Vandaag gaat men stemmen over de vraag of uitstel gevraagd moet worden aan de EU. De beoogde vertrekdatum is 29 maart, maar dat haalt het VK niet omdat er geen deal ligt (die is weggestemd) en er moet wel een deal liggen, want daar heeft men gisteravond voor gestemd. Aannemende dat men het vandaag aan de overkant eens wordt over uitstel, dan is de vraag natuurlijk tot wanneer dat uitstel moet duren. Theresa May poogt haar eerder weggestemde deal volgende week weer in stemming te brengen. Stemt men dan alsnog voor die deal, dan vindt de brexit naar verwachting eind juni plaats. Stemt men wederom tegen die deal, dan kan het nog jaren duren en van uitstel komt dan mogelijk afstel, want dan zijn alle tokkies die voor een vertrek stemden dood en keert het verstand weer terug. Enfin. We gaan het zien vandaag, plaatje boven via, meer achtergronden op Bloomberg en uiteraard heeft de BBC nog steeds een fijn liveblog. Tusk heeft er #zinin.

Lees verder

LOL! Amerikaans handelstekort dankzij Trump naar recordhoogte

Door het gezeur over de muur op de grens met Mexico lag het ministerie van Handel een tijdje op zijn gat, maar nu zijn met enige vertraging de cijfers over het Amerikaanse handelstekort binnen. Samengevat: ziet er niet best uit voor Trump. Het handelstekort van de VS bedraagt in 2018 $621 miljard en daarmee weten we drie dingen: a) dat het tekort het grootste is van de afgelopen 10 jaar, b) dat in 2017 het tekort nog op $552,3 miljard stond en dat c) het handelstekort met China het afgelopen jaar met 11,6% steeg naar een all-time high van $419,2 miljard (en puntje d dat het handelsbeleid van onze tariff man voorlopig op alle fronten faalt). De Amerikanen voeren minder uit en importeren meer. Dat eerste komt onder andere door een stijgende dollar en hogere importtarieven door de Chinezen. Het tweede door de boven de markt hangende aanvullende tarievenoorlog: de Amerikanen kochten op de valreep Alibaba leeg (of de fabrieken achter Alibaba) om (nog) hogere importtarieven te ontlopen. Enfin. Volgens bronnen die dingen weten komt er binnenkort een akkoord tussen China en de VS en dan zou de handelsoorlog voorbij moeten zijn. Kan niet anders, want Trump wil ook de volgende president van de VS worden en een hoop van zijn stemmers hebben spijt, bijvoorbeeld deze sojabonenboeren die bezwijken wegens geen export door hoge importtarieven dankzij hun president. Nu kijken wat het handelstekort in 2020 doet en of de boeren dan ietsie snuggerder stemmen.

Hee, wetenschap blijkt toch geen mening

U zou het misschien niet zeggen, maar geïnformeerd tot een oordeel komen is niet hetzelfde als lukraak wat roepen. The Economist maakt zich nu enorm druk dat gewone mensen zich steeds minder van wetenschap aantrekken. Dat is een regelrecht gevaar voor de volksgezondheid en kan worden toegeschreven aan populisme, zo lezen wij. 'Across Europe, the rise of populism is damaging public health. A common feature is scepticism of vaccines. Immunisation rates are declining and the diseases they are designed to stop are on the rise. Measles cases are at a 20-year high. In Italy, which used to be a model of good vaccination practice, take-up has fallen since 2005 to a level lower than that of Ghana. Between 2016 and 2017 the number of measles cases rose sixfold, to around 5,000. France, Serbia and Greece have also seen notable spikes, but the trend applies across almost the entire continent.' Niet vaccineren is Darwins manier om mensen te vertellen dat ze unfit zijn, maar het is ook een gevaar voor de rest van de populatie. Verplicht vaccineren is zo gek niet, omdat een roekeloos weigeren niet alleen het eigen lichaam treft. De koppeling tussen populisme en domheid wordt wel vaker gemaakt. De aanval op wetenschap toeschrijven aan het """opkomende populisme""" is echter niet zo terecht. De aversie tegen objectieve wetenschap komt grotendeels uit de postmoderne wetenschap zelf. Wetenschap is wellicht niet slechts een mening, maar volgens mensen die ervoor hebben gestudeerd, veeleer een functie van macht. Of een factor die in dienst staat van een economisch systeem. Of een neokoloniaal concept. Wetenschap is een antifeministisch idee, of een structuur die dient tot onderdrukking van niet-Westerse denkscholen. De aanval op waarheid en wetenschap is al decennia oud en komt dus van binnenuit. Misschien moeten we gewoon niet alles meer wetenschap noemen, want aan zelfreinigend vermogen blijkt een chronisch gebrek in bepaalde takken van sport. Als we door bijvoorbeeld deze Augiasstal de bezem halen, zal het vertrouwen in wetenschap ook weer toenemen. Populisme of geen populisme. Of zijn wij de enigen die juist opvallend veel GroenLinks-tutjes zien die hun bakfietskroost niet willen vaccineren?

Hopsa! Italië gaat door de knietjes

Niemand fucks met Brussel natuurlijk, en het is dan ook niet heel verwonderlijk dat Il Messaggero bericht over de Italiaanse populistenregering die aan het inbinden is geslagen: het tekort op de fantasiebegroting wordt onder druk van de EC teruggebracht 2,4% van het bbp naar iets onder de 2%. Zelf noemt de regering deze aanpassing overigens een overwinning. In eerste instantie verzocht de Europese Commissie het tekort onder de 1,4% uit te laten komen. Met die dichtbij maar net onder de 2% schijnen beide partijen echter te kunnen leven. De vraag blijft wie en wat precies gezorgd hebben voor de aanpassing van de begroting die volgens Lega en de Vijfsterrenbeweging in beton zou zijn gegoten. Was het de dreiging van de EC met het strafbankje voor de Italianen? Waren het de financiële markten die enorme rente-opslagen begonnen te vragen over de staatsschuld van €2,3 biljoen? Of buigt men voor het bedrijfsleven in het noorden van het land dat knettergek wordt van het populistische gepruts in Rome? Waarvan een mooie quote uit de Financial Times die verslag deed van het opstandige bedrijfsleven: 'We in the markets are paying for the Italian state’s lack of credibility every day. We pay a price you cannot calculate'. Enfin. Officiële verklaringen schijnen vanmiddag te volgen, vandaag praten de Europese minfins over de Italiaanse begroting en de financiële markten zijn de renteopslagen alvast aan het afbouwen (-1% voor de 10-jaars).

Uitgifte van Italiaanse staatsobligaties draait uit op een fiasco

Van oudsher stoppen Italiaanse huishoudens graag hun spaargeld in obligaties. Of die nou uitgegeven zijn door banken (au!) of de eigen overheid. Maar deze week levert een veiling van Italiaans schuldpapier de staat weinig op. Particulieren tonen nauwelijks interesse in een nieuwe reeks van inflatie-gelinkte-pdf obligaties die de overheid sinds 2012 uitgeeft - en bovenal gericht zijn op particulieren. In getallen: in mei leverde een veiling van deze obligaties €7 miljard op; deze maand staat de teller op €2,2 miljard - waarbij €1,3 miljard is ingelegd door professionele beleggers. Dat schrijven de Financial Times/ en Bloomberg. De laatste vat het geheel in de kop handig samen met Italian Retail Investors Refuse to Pick Up Populists’ Tab. En de vervolgvraag luidt dan wie wel het bonnetje pakt van de populistenregering. Ondanks een enorme staatsschuld en een haperende economie flikkert de regering tientallen miljarden weg door bijvoorbeeld de toch niet al te hoge pensioenleeftijd nog wat te vervroegen. Vinden de mensen namelijk leuk. Volgend jaar moet echter €250 miljard van de staatsschuld van €2,3 biljoen doorgerold worden. De ECB beweert nog steeds dat het gas terugneemt, Italiaanse banken zitten reeds boordevol staatspapier en Italiaanse gezinnen zeggen deze week njet. Dus wie gaat dan wel de Italiaanse staatsschuld financieren? Kennelijk begint de Italiaanse regering te begrijpen dat bier nooit lang gratis blijft, hetgeen u en ook de Italianen zien in de bovenstaande grafiek van de 10-jaars rente op de Italiaanse staatsschuld. Het zal derhalve weinig verbazen dat Vijfsterren-baas Luigi Di Maio vanochtend in La Stampa de deur op een kier zet voor verdere begrotingsonderhandelingen met de Europese Commissie. De EC dreigt zoals u weet met strafexpedities als de Italianen hun fantasiebegroting niet van ietsie meer realiteitszin voorzien. Vermoedelijk door Di Maio's lichte buiging daalt de rente vandaag weer eens een beetje. Dat is fijn voor de Italiaanse belastingbetaler en fijn voor de Italiaanse gezinnen zonder spaarvarken, want die betalen door alle gedoetjes steeds meer rente over hun hypotheken.

Italianen ontdekken populistengevaar en doen hartje euro

Niks zo onverstandig als het kiezen van een populistenregering. Voor je het weet ben je namelijk al je geld kwijt (linken naar geschiedenis hoeft niet, red.). Ook de Italianen beginnen ondertussen te begrijpen dat gratis bier begint met vreugde en eindigt in tranen. Vandaro stijgt het deel van de bevolking dat de euro een goeie zaak vindt van 45% in 2017 naar 57% in 2018. Zoals u weet werpen de frisse jongens (m/v) van Lega en Vijfsterren regelmatig het Italexit-balletje op. De enige verstandige man in het kabinet, ecofinminister Giovanni Tria, moet dan weer uitleggen dat Italië heus echt waar in de euro blijft. En dat is best verstandig weet ook kennelijk de meerderheid van de Italianen die snapt dat je zo maar uit de eurozone kan flikkeren met types als Lega-leider Matteo Salvini aan het roer. De eurofielenpeiling is trouwens afkomstig van de Europese Commissie die eens per jaar met de eurobarometer komt (de N ziet u zelf). Daaruit blijkt ook dat Nederlanders nog steeds niet kunnen wennen aan de euromunten -en met nog veel meer leuke weetjes zoals dat 70% van de mensen zich niet meer Europeaan is gaan voelen na de invoering van de euro. Maar dat terzijde. De rentemeters van de financiële markten -die zijn 100% betrouwbaar- laten in ieder geval zien dat (ook de Italiaanse particuliere) beleggers wachten op de grote begrotingsoorlog tussen de EC en Italië. Daarom betalen ze in dat land vandaag dan ook bijna 3,71% rente over hun tienjarige staatsleningen. Nederlandje hangt aan de onderste lijn van dit toch wel heftige 320-basispunten-spreadje met 0,51%.

Gaat lekker. Economische groei in Italië: 0%

Het Italiaanse CBS kiepert vandaag een koud glas water over alle wilde spendeerplannen van de Italiaanse populistische regering. De economie van het land van de laars groeide het afgelopen kwartaal namelijk met precies 0% ten opzichte van de drie maanden ervoor. De reden daarvoor: de binnenlandse vraag en de export bleven hangen. Op jaarbasis is de boel niet veel positiever met een plusje van 0,8%. Met deze cijfers wordt de door Brussel afgewezen begroting voor 2019 weer een stukje meer fantasie, aangezien Italië daarin uitgaat van een economische groei van 1,5% in het komende jaar. U komt overigens bedrogen uit als u denkt dat Lega en de Vijfsterrenbeweging hun koers gaan wijzigen. Volgens premier Conte laat die economische stilstand juíst zien dat de staat veel moet gaan spenderen om de motor weer te laten draaien. Daarbij zegt hij verstandigerwijs maar even niets over de gevolgen van al die plannen voor de Italiaanse fiscale houdbaarheid. Maar wij wel, want wat kost zulk populisme nou eigenlijk? Pakken we er maar even de stijgende Italiaanse lange rente bij, die zich vertaalt in daadwerkelijke pijn voor Italië op het moment dat het land weer geld ophaalt op de obligatiemarkt. Laat het land nou net vandaag €5,5 miljard (middels onder meer vijf- en tienjarig schuldpapier) hebben opgehaald uit de markt. De meerprijs die de Italianen daarvoor lappen vergeleken met eind april, toen de regering er nog niet was: €689 miljoen. In totaal kostten de stijgende rentes als gevolg van de begrotingsophef de gewone Italiaan tot nu toe meer dan €6,5 miljard (zie hieronder). Allemaal bunkerharde euro's die de staat kwijt is aan rentelasten en die de partijen niet kunnen investeren in de economie. Ohja, and counting, aangezien Italië volgend jaar voor meer dan €200 miljard aan schuld moet gaan herfinancieren met een sputterende economie. Maar geniet vooral van die lagere pensioenleeftijd en dat basisinkomen.



FNV pleegt zelfmoord: 'geen pensioenakkoord zonder aow-aanpassing'

De grootste vakbond van ons land bevestigt vandaag zijn strategie om de vergrijsde achterban te bevoordelen met miljarden uit de zakken van de mensen die nog niet in de buurt van de pensioenleeftijd zitten. De FNV eist bevriezing van de aow-leeftijd op 66 jaar, anders geen pensioenakkoord. Dat die bevriezing niet zo'n goed idee is, wist u al. Kort gezegd wordt het volk (ondanks hete zomers, koude winters en de griep) ouder en ouder. En de aow moet over twintig jaar ook nog betaalbaar wezen. Momenteel staan tegenover elke aow'er een kleine vier werkenden; in 2040 twee. Het pensioenstelsel waar de FNV met het 'pensioenakkoord' naar streeft is een gemankeerde versie van het huidige pensioenstelsel. Alles blijft bij het oude, alleen de pensioenaanspraken worden boterzacht. Dat geeft fondsen meer ruimte om de pensioenen te kunnen indexeren, inclusief inhaalindexaties voor de gemiste stijgingen van de laatste tien jaar. Klinkt allemaal sympathiek, maar het heeft met fatsoenlijk beheer van de oudedagsvoorzieningen niks te maken. Ondertussen blijven wij ons afvragen waarom de FNV zo blijft hangen in dat suïcidale pensioenpopulisme: jongeren worden geen lid van een vakbond die elk dubbeltje loonsverhoging steekt in financiële aardigheidjes voor de vergrijsde achterban en dan ga je vanzelf dood.

In Italië zijn ze gek geworden

De Huffington Post publiceerde gisteravond delen uit het nakende regeerakkoord van de eurosceptische Vijfsterrenbeweging en het erg rechtse Lega Nord. En dat is lachen, want komen die maatregelen: allereerst krijgt de ECB de opdracht om voor €250 miljard aan Italiaanse staatsobligaties door te strepen -de obligaties die de ECB heeft aangeschaft in het kader van het opkoopprogramma. De Italianen zijn dan verlost van 10% van hun staatsschuld ter hoogte van net iets boven de €2 biljoen (132% bbp) en de ECB van Italiaanse rommel. Daarnaast verkoopt de staat voor €200 miljard aan publieke eigendommen zoals gebouwen en monumenten aan de burgers. De opbrengsten daarvan zijn hard nodig om een basisinkomen te kunnen invoeren dat jaarlijks €17 miljard gaat kosten en moet voorzien in een maandelijks inkomen voor iedereen van €780. En aan dat basisinkomen betaalt de EU natuurlijk 20% mee, want waar heeft de EU anders economische structuurfondsen voor? De pensioenleeftijd bereiken de Italianen wanneer leeftijd plus dienstjaren opgeteld op honderd uitkomen. Daarmee worden de in 2011 ingevoerde pensioenhervormingen teruggedraaid. Dan valt er ten aanzien van de begroting nog te melden dat het groei- en stabiliteitspact op de helling mag. De Italianen gaan er bij de EU op aandringen om de eisen aan het begrotingstekort (max 3%) en staatsschuld (max 60% bbp) te laten vervallen. En mocht de volkswil op een dag zo sterk worden dat de Italiaan uit de euro wil stappen, dan moet een nieuw in te voeren handige opt-out daarin voorzien. Dinsdag bespraken we al dat de Italiaanse soep niet zo heet gegeten gaat worden. De Vijfsterrenbeweging en Lega Nord hebben naar aanleiding van de publicatie in de Huffington Post meteen laten weten niet uit de euro te willen stappen. En als dat zo is, dan weet u ook dat u de rest van de voorstellen BS kunt callen. Beleggers weten het niet zeker: de Ita-Duitse spread loopt vandaag weer iets verder op. Meer leesvoer vindt u in deze twitterdraad, bij Reuters, het Financieele Dagblad en Bloomberg

Longread! Daarom moeten pensioenfondsen rekenen met een lage rente

Het aanlokkelijke idee om alle problemen van ons pensioenstelsel te verhelpen met een hogere rekenrente staat volop in de belangstelling. U vindt hier een uitgebreide uitleg over de werking van de rekenrente, maar in het kort draait het om het volgende: moeten pensioenfondsen 'naar de toekomst toe' rekenen met een hoog of laag verwacht rendement? Hoe hoger het rendement, hoe rijker de pensioenfondsen op papier (in werkelijkheid niet). Hoog is beter voor oude pensioendeelnemers (want die krijgen per direct hogere pensioenen), laag beter voor de jongere (want grotere kans dat er straks voldoende in kas zit). Woensdag verdedigt 50PLUS zijn wetsvoorstel om de rekenrente te verhogen; eerder dit jaar verschenen diverse publicaties van de hand van economen waarin voor hetzelfde werd gepleit. Die pleidooien verlopen dan langs de lijn dat pensioenfondsen in het verleden uitstekende beleggingsresultaten hebben behaald en dat in de toekomst waarschijnlijk ook doen. Dus waarom verplichten wij pensioenfondsen dan om met lage rendementen (tussen de 0% en 2%) te rekenen? Groenlinks stelde deze vraag aan pensioenminister Wouter Koolmees. De antwoorden van Koolmees leest u daar zijn geheel, wij plakken/knippen hierna een aantal zaken plus een beetje duiding.

Lees verder
Linktip: Energie vergelijken