9 topics
#pensioenen

Pensioenfondsen verliezen €25 miljard in december. Korting dreigt voor 10,4 miljoen mensen

Het gaat hard met de circa 220 pensioenfondsen en dan bedoelen we naar beneden. In het laatste kwartaal van 2018 verloren ze gezamenlijk €46 miljard aan beleggingen. Op 30 september stond er voor €1.374 miljard aan obligaties, aandelen, vastgoed, etc. op de balans. Tijdens de oliebollen was daar €1.328 miljard van over. Aan de rechterkant van de balans ging het precies andersom: de dalende rente maakt pensioenen duurder en deed daarom de pensioenverplichting met €40 miljard stijgen naar €1.286 miljard. Bezittingen omlaag, verplichting omhoog en die twee gedeeld op elkaar geeft ons de dekkingsgraad (huh wat?). Dan weet u dat nu pijn volgt. In één kwartaal kelderde de gemiddelde dekkingsgraad van 110,3% naar 103,3%. Dat rekent De Nederlandsche Bank vandaag voor en daar hebben ze ook een mooi plaatje van gemaakt. In blauw ziet u de dekkingsgraad inclusief tranen aan het eind van het jaar.

Lees verder

Rutte verdrietig: pensioenoverleg geklapt door hebberige bonden

De polder is morsdood of in het beste geval comateus. Gisteravond klapten de pensioenonderhandelingen. Het kabinet is schuld, de vakbond is schuld, Hans de Boer is schuld en natuurlijk de Gelderlander. Ligt maar net aan wie u het vraagt. Rutte speelt de vakbonden de roetvieegpiet toe. Hij gaf ze naast een langzamere stijging van de AOW-leeftijd en een verlaging van de boete op vroegpensioen (die naar verluidt zelfs helemaal afgeschaft zou worden) ook nog 'een voorstel om ouderen met een zwaar beroep tegemoet te komen'. Volgens de premier was dit meer 'dan zij ooit verwacht hadden', terwijl een betraande Hansje de Boer van werkgevers opmerkt dat het 'onbegrijpelijk' is dat de vakbonden niet hebben ingestemd omdat ze 'heel veel' kregen. De FNV herkent zich uiteraard niet in het beeld van rupsjenooitgenoeg en spreekt simpelweg van een onoverbrugbare kloof. Vakbondsvoorzitter Han Busker stelt dat het kabinet vooral incidentele en geen structurele oplossingen biedt. Zo zijn er 'open eindjes' omtrent het anders invullen van de koppeling tussen levensverwachting en pensioenleeftijd. Momenteel betekent één jaar extra levensverwachting, één jaar extra werken. De bonden willen gewonnen levensjaren verdelen tussen werk en pensioen. Het kabinet wil de bereidheid uitspreken om de 1-op-1-koppeling los te laten, maar dat niet vastleggen. Want dan dient het kabinet miljarden te reserven/bezuinigen. In plaats daarvan zou in het pensioenakkoord komen te staan dat een aanpassing van de 1-op-1 een ambitie van een volgend kabinet moet zijn. De SP wijst het kabinet dan ook als schuldige aan, omdat zij dit gevoelige dossier over de verkiezingen (Provinciale Staten) in maart zou willen tillen. Asscher ratelt iets over het missen van een 'historische kans', Wilders zwatelt over gelukszoekers, 50Plus telt af naar de Provinciale Verkiezingen en Baudet staat de Kamer nog te vervelen met domme vragen. En nu? 'Eerst een nachtje slapen en dan zien we verder', aldus de premier. Hij verwacht niets meer, 'maar je weet nooit'. De telefoon van Rutte staat in ieder geval aan. Tot die tijd is het bidden geblazen.  

Pensioenkortingen des doods op komst. Vakbonden doen niets

We hebben het al vaker geroepen, maar onze vlaggeschipvrienden van De Telegraaf zijn ook helemaal woke. Vakbonden snappen precies niets van pensioenen. Bij de krant zijn ze aan het rekenen geslagen en concluderen ze dat enkele grote pensioenfondsen (Zorgfonds PFZW en metaalfondsen PWE + PMT) een een dekkingsgraad naar marktwaarde van 104,2% op de dag van de meting hebben, terwijl ABP daar net boven zit.  Wie kort gezegd langer dan 5 jaar onder deze beleidsdekkingsgraad duikt moet korten op pensioenen. DNB en pensioenminister Wouter Koolmees benadrukken nog maar eens dat gemarchandeer met deze grenzen uitgesloten is. En dat hebben de vakbonden volgens de wakkere krant van Nederland niet helemaal door. Vakbonden steggelen al een eeuwigheid met werkgevers, werknemers en grote pensioenfondsen over een Pensioenakkoord. Die redding van ons pensioenstelsel schiet niet op, omdat de bonden de belangen van de vergrijsde achterban met hand en tand blijven verdedigen. Volgens De Telegraaf is Koolmees klaar met het getreuzel. Op het ministerie zou een concept-brief aan de Tweede Kamer in voorbereiding zijn waarin de voornaamste hindernissen richting een nationaal pensioenakkoord genoemd staan. Grootste punt van zorg: de verdeling van premie-inning. Jongeren betalen nu te veel, ouderen te weinig. Bij bruuske veranderingen zijn veertigers de sjaak, dus wil Koolmees voorkomen dat mensen 'niet onevenredig' geraakt worden. Vakbonden schijnen deze toezegging te mager te vinden. Een oplossing is echter niet in zicht, want de bonden zijn momenteel vooral druk met de voorbereidingen van een populistisch betoog. Die 1,9 miljard van de dividendbelasting moet namelijk naar de mensen voor een sociaal eerlijker Nederland.

Minister Koolmees: pensioenfondsen mogen Lamborghini's van bonusboys blijven sponsoren

De bloemen voor de meest overbodige Kamervragen van de week gaan naar PvdA'er Gijs van Dijk. En dat is niet voor het eerst. We smokkelen wel een beetje. De vragen werden op 12 september ingediend, maar minister Koolmees van Pensioenfondsen had geen zin om het schot voor open doel eerder binnen te tikken. Voormalig vakbondsman Van Dijk was in zijn socialistische wiek geschoten toen hij las dat pensioenfondsen in 2017 €2 miljard aan prestatieafhankelijke vergoedingen hebben overgemaakt aan vermogensbeheerders. Dat was €488 miljoen meer dan in 2016. Is het niet van de zotte dat pensioengeld van docenten, verpleegkundigen en bouwvakkers in de zakken van hedgefondsbaasjes, zakenbankiers en snelle private-equityjongens glijdt? Iedere idioot kan in dit beursklimaat geld verdienen, dus waarom zou je indirect de sportautodealers in de Londense City sponsoren? Daarop legt Koolmees nog maar eens uit dat zodra vermogensbeheer 'binnen het pensioenfonds wordt uitgevoerd' de wet voorschrijft dat er beheerst beloningsbeleid gevoerd moet worden. Oftewel: pech voor de jongens en meisjes van het Treasury & Trading-team van APG. Zij mogen om half zes naar huis, maar willen ze cashen kunnen ze beter een carrière bij een private-equitypartij najagen. Externe vermogensbeheerders mogen namelijk zelf bepalen welk (variabel) salaris ze hun medewerkers betalen. Het feit dat private equity veel publiek geld belegt maakt ze niet minder privaat. Pensioenfondsen hoeven die externe vermogensbeheerders niet in te huren. Maar blijkbaar levert het betere  rendementen op dan alles zelf doen en da's dan weer fijn voor de pensioenfondsdeelnemers. En willen pensioenfondsdeelnemers wat doen aan het uitbestedingsbeleid van hun pensioenfonds moeten ze lekker in het verantwoordings- of belanghebbenorgaan gaan zitten, maar daar heeft niemand zin in. Sowieso hebben die organen slechts een adviesrecht, maar deze vorm van inspraak vindt Koolmees 'passend en afdoende'. Heeft hij helemaal gelijk in. Want pensioengerechtigden nu zijn al te lui om te stemmen voor hun verantwoordingsorgaan. Dus blijven we voorlopig lekker dokken voor die oplopende bonussen

Zo. Nog een reden waarom retail kapotgaat

Sears, kent u dat? Is een Amerikaanse keten van warenhuizen die zich gedraagt als de minderbegaafde in dat mopje met die kaasschaaf. Het aantal fysieke winkels wordt steeds kleiner. Retail heeft het zwaar. Dat moge welbekend zijn. Er verschijnen allerlei semi-opbeurende stukken waaruit zou blijken dat de winkel in de straat een toekomst heeft, daar niet van. Bovendien zit er vaak wel iets in: een webwinkel kan op een aantal vlakken gewoon niet bieden wat een winkel van steen-en-cement wel kan, maar of dat de sector gaat redden is zeer de vraag. Vanuit de Verenigde Staten komen overigens meer dan bemoedigende berichten. Neem dit stuk uit de NYT: 'Malls are being hollowed out. Shops are closing by the thousands. Retailers are going bankrupt. But it may be too early to declare the death of retail. Americans have started shopping more — in stores. From the garden section at Walmart to the diamond counters at Tiffany & Company, old-school retailers are experiencing some of their best sales growth in years.' Dit komt onder andere doordat fysieke winkels als een malle zijn gaan investeren in hun winkels, onder andere door te kiezen voor een verbeterde inrichting en aankleding, of door het inhuren van personal shoppers. Voordat fossiele retail victorie kraait, even terug naar Sears. Dat doet het minder slecht dan een redelijk mens zou verwachten, mede door dealtjes met Amazon. Het is echter nog steeds een Titanic die langzaam wegzakt in het behangplaksel. En dat blijkt dus niet alleen de schuld van voornoemd Amazon. Het is niet per se e-commerce dat Sears de das omdoet. Moet u horen wat de CEO als de echte reden ziet voor de ondergang van Sears: ' (...) He outlined that since 2005, Sears has contributed over $4.5 billion to its pension fund. That amount would be significantly lower—and crucially, could go toward funding the company’s operations—if federal interest rates had been higher since the 2008 financial crisis. “Had the Company been able to employ those billions of dollars in its operations, we would have been in a better position to compete with other large retail companies, many of which don’t have large pension plans, and thus have not been required to allocate billions of dollars to these liabilities,” he wrote.' Jaarlijks dumpt Sears zo'n $300 miljoen in zijn pensioenfonds, waarmee wederom bewezen is dat moordende concurrentie geen probleem is, maar bejaarden wel. Waarvan akte.

Rabo: 'Nederlander is rammend rijk, maar kan daar niets mee'

Rabobank vat deze ochtend nog eens handig samen wat u al weet. De Nederlander is behoorlijk vermogend, maar het grootste deel van het vermogen zit vast in pensioen en steen (dat ook nog eens kneiterduur is, mede dankzij de hypotheekrenteaftrek). Daardoor hebben we vergeleken met andere Europese landen relatief weinig vrij opneembaar vermogen. Gemiddeld heeft een Nederlands huishouden een kleine €30.000 aan liquide vermogen (=bankrekening+makkelijk te verkopen beleggingen), maar dat zit nogal scheef verdeeld. Ondanks alle aansporingen van zakgeldinstituut Nibud heeft 20% van de Nederlanders helemaal geen spaargeld. Vinden ze ook bij Rabobank onhandig. Onze welvaartsstaat neemt weliswaar veel financiële zorgen uit handen rondom pensionering, onderwijs en zorg, maar voor veel landgenoten is het vervangen van een kapotte wasmachine een reden tot acute financiële stress. En wie niet spaart kan ook niet bij de bank aankloppen voor een hypotheek. Aangezien de loan-to-value-ratio tegenwoordig op 100% ligt (maximale hypotheek=woningwaarde), moeten kopers van eigen geld makelaars- en notariskosten aftikken. Door de LTV-ratio verder te verlagen zou de spaarzin van de Nederlander nog verder aangewakkerd kunnen worden, stelt Rabobank. Maar dat vinden de economen van de bank niet zo'n goed idee, omdat er op macroniveau al een spaaroverschot is. Daarom roept de bank andermaal: lonen omhoog, belastingen omlaag. Daarnaast adviseert men vanuit de Utrechtse verrekijker persoonlijke pensioenpotten en een einde aan het fiscale onderscheid tussen huizenvermogen en ander vermogen (=alles in box 3) om 'liquide, vrij beschikbare spaartegoeden aantrekkelijker maken'. Meer details over de plannen+cijfers hier, klagen over de lage rentestand kan bij de twitterhelpdesk van uw bank.

Lees verder

Hopla! Antilliaanse pensioenen onder de neus van de toezichthouder verdwenen

Als u mocht denken dat binnen ons koninkrijkje alles financieel koek en ei is, dan verwijzen we u graag naar de Antillen waar verzekeraar Ennia onder curatele is geplaatst door de centrale bank. En dat, zo staat in het Financieele Dagblad, gebeurt niet zo vaak maar is wel keihard nodig. Ennia verzorgt 80% van de pensioenen op Curaçao en Sint-Maarten en die gaan later vermoedelijk  voor heel weinig uitkeringen zorgen. De (pensioen-)verzekeraar heeft een balansomvang van zo'n €800 mio en als u hier naar de balans kijkt dan ziet u dat 82% van het vermogen bestaat uit 'leningen aan en vorderingen op gelieerde entiteiten'. Betekent volgens de rechter dat de verzekeraar stelselmatig wordt leeggeroofd door de eigenaar van de tent. Tonen wij u het door de centrale bank aangedragen feitencomplex dat de rechter aanleiding gaf om het verzoek van de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten voor deze noodregeling in te willigen (uitspraak te vinden bij het FD, verweersters=Ennia).

Lees verder

Feest! AOW-leeftijd kan langzamer omhoog

Goedemorgen Nederland en in het bijzonder zij die de dagelijkse gang naar werk een martelgang vinden. Uw pensioen is weer dagje dichterbij! En volgens actuarissen - de beroepsgroep die middels wiskundige modellen probeert uit te vogelen wanneer u sterft en welke verzekeringspremie daarbij hoort - hoeft de AOW-leeftijd helemaal niet zo enthousiast te stijgen. Zoals u weet is de AOW-leeftijd sinds enkele jaren gekoppeld aan de levensverwachting om de boel een beetje betaalbaar te houden. In 2021 moet deze al naar 67 jaar. Maar dat vinden de actuarissen dus onnodig, want dankzij 2 à 3 barre winters stierven er meer ouderen dan verwacht. Door de afwijkende levensverwachting kunnen de oude rekenmodellen in de prullenbak en dat betekent wiskundig gezien dat de AOW-leeftijd niet in 2021, maar pas in 2026 naar 67 jaar hoeft. Is allemaal prima betaalbaar. 'Als het doel is dat alle generaties over een gelijk aantal jaren van hun leven een AOW-uitkering krijgen, dan gaat dit nu te snel', meent actuaris Daan Kleinloog. Koren op de molen van werkgevers en vakbonden die in het uitgelekte pensioenakkoord hadden afgesproken om de AOW-leeftijd pas in 2025 naar 67 jaar op te trekken en daarmee lastig voor pensioenminister Wouter Koolmees die daar niet zo'n zin in heeft. Wie de berekeningen van de actuarissen teleurstellend vindt kan vandaag nog terecht bij voormalig hoogleraar economie Harrie Verbon. Hij wil de AOW-leeftijd op 66 bevriezen of zelfs verlagen naar 65 (voor verlaging moet wel ff de wet aangepast worden). Een hogere pensioenleeftijd leidt volgens hem alleen maar tot een groeiende groep die wacht tot zij hun werkloosheidsuitkering of bijstand mogen omruilen voor AOW, mede omdat werkgevers geen zin hebben om dure oudere werknemers aan te nemen als ze langer door moeten werken (ofzo).

Nederland wordt een laffe samenleving

U weet: naarmate de haren grijzer worden doen we minder domme dingen. En niet alleen omdat een afkalvend prostaat onbeschermd pierewaaien in de weg staat. Met het klimmen der jaren wordt de mensch nou eenmaal wat voorzichtiger. Pensioenbeleggers spelen daar op in met het zogeheten 'life cycle' beleggen. Bent u aan het begin van uw carrière dan worden uw pensioenpremies voor een aanzienlijk deel in risicovollere beleggingen zoals aandelen gestopt, nadert u de pensioenleeftijd dan verschuift de grootste hap richting minder riskante beleggingen zoals obligaties. Vanuit een individueel oogpunt heel verstandig enzo. Maar wat als een volledig land door vergrijzing langzaam verandert in een verzameling risicomijdende natte lappen?  Dat kan volgens een groepje Nederlandse en Duitse economen verstrekkende gevolgen hebben voor zaken als de aandelenbeurzen en de arbeidsmarkt. Om precies te zijn als de mediane leeftijd (helft ouder, helft jonger) in een samenleving met 10 jaar toeneemt, dan neemt de risicobereidheid 0,23 standaarddeviatie af.  Voor een ieder met een gezonde hekel aan wiskunde leggen de onderzoekers dat als volgt uit: stijgt de mediane leeftijd met 10 jaar dan wordt er 2,5% minder geld in aandelen gestoken en neemt het aantal zzp'ers ('self employment') 6% af. Dat laatste lijkt ons wel een spannend puntje, want de zoektocht naar zekerheid gaat bij de oudere medemens weleens gepaard met de onwil om bij te scholen of salaris in te leveren. Wie gaat er bij economische tegenwind dan voor al die ontmoedigde werklozen betalen?  Gelukkig wijzen de wetenschappers, die hun onderzoek baseren op Duitse en Nederlandse gegevens, op een element dat de risicobereidheid in een samenleving kan stuwen. Toen de Duitsers in 2006 onverwacht de troostfinale op het WK voetbal haalden werd de Duitse burger iets optimistischer/overmoediger over de economie. Dan biedt het  huidige verwachtingspatroon van Oranje flink wat perspectief. 

Linktip: Energie vergelijken