16 topics
#onderwijs

Zielig. We zijn verslaafd aan onderwijshervormingen

Onderwijshervormingen, wie is er niet groot mee geworden? Hoewel de lichamen wel groeiden, kon hetzelfde niet gezegd worden van het corpus aan kennis en kunde. Toch zijn wij Nederlanders eraan verslaafd. Niet gehinderd door enige voorzichtigheid zoeken wij naar nieuwe onderwijsvormen die net zo succesvol zijn als de Tweede Fase. Sterre, Storm, Scato, Scipio en Africanus zijn belangrijker dan wat ook ter wereld, maar wat onderwijs betreft zijn het leuke proefkonijnen. De Onderwijsinspectie is bezorgd: 'Technasia, cultuurprofielscholen, tweetalige scholen, Steve Jobs-scholen: er is een wildgroei aan 'hippe' schoolconcepten, niet duidelijk is of het onderwijs er beter van wordt . Dit stelt de Onderwijsinspectie in De Staat van het Onderwijs, het jaarlijkse onderwijsverslag, dat gisteren is verschenen. Doordat de effectiviteit van dergelijke innovaties vaak niet bekend is, kan de onderwijskwaliteit, die nu gemiddeld nog op niveau is, verder onder druk komen te staan.' Als de afgelopen decennia ons echter iets hebben geleerd, is dat onderwijshervormingen, -innovaties en -inventies ons weinig leren. In ieder geval als ze zijn gebaseerd op Radicale Nieuwe Ideeën. Het zijn domweg heel pijnlijke experimenten met weinig hoopgevend resultaat. Voor goed onderwijs zouden we vooral moeten kijken naar topinstellingen. Wat vinden wij het beste van het beste? De universiteiten van Oxford en Cambridge bijvoorbeeld. Waarom halen we de mosterd daar niet? Er is daar in eeuwen weinig veranderd. Ja, vrouwen werden ook toegelaten aan colleges en wat dies meer zij, maar ze zijn grotendeels wars van vernieuwingen wat betreft de manier waarop onderwijs wordt gegeven. Zo van de Wikipedia's geplukt: 'The tutorial system is a method of university teaching where the main focus is on regular, very small group teaching sessions. It was established by and is still practised by the University of Oxford and the University of Cambridge in the United Kingdom. In addition to attending lectures and other classes, students are taught by faculty fellows in groups of one to three on a weekly basis.' Is toch wat anders dan een Brave New World en misschien steken mensen er ook nog eens iets van op.

Terecht: geesteswetenschappen gekort ten faveure van technische studies

Wie zegt dat geesteswetenschappen nutteloos zijn, heeft of heel veel, of heel weinig gelezen. Meestal dat laatste. Geesteswetenschappen zijn belangrijk, zonder meer. Voor wie nut wil zien: ze leren wat het is om ons te zijn, wat onze cultuur of beschaving überhaupt is, hoe wij ons verhouden tot de rest van de wereld, ze zijn in potentie een antwoord op relativisme. Dit zijn gemakkelijke dingen voor de bühne. Russell's Theory of definitie descriptions is voor de beteren - wie weet nog wat Roncesvalles is en waarom dat onze aandacht verdient - zijn er nog mensen die serieus nadenken over New Criticism - leest überhaupt iemand nog weleens een boek? Zeker bèta's vinden dit soort onderwerpen vaak niet onbelangrijk, want ze zijn doorgaans namelijk net wat slimmer en ze zien waarom het telt. En hoewel er heel veel kennis en kunde verloren zal gaan, is het met de huidige stand van de geesteswetenschappen zo slecht gesteld, dat saneren helemaal geen slecht idee is. Een te groot deel van de geesteswetenschappen is volkomen gepolitiseerd. Hier wordt al decennia (en niet door de minsten) voor gewaarschuwd, maar dat is allemaal een complot van anti-intellectuelen. Net als het ontmaskeren van wetenschappelijke (!) artikelen over rape culture onder honden in stadsparken. Niet de schuld van politiek activisme binnen de universiteiten, nee, de schuld van politieke activisten daarbuiten. Nu kunnen we ons sterk vergissen, maar een electoraal significant deel van de Nederlandse bevolking gelooft dat niet. Dus kan de Commissie Van Rijn, die tot taak had om te kijken hoe technisch- en bèta-onderwijs beter konden worden bekostigd, straffeloos meedelen dat er geld bij de activistische wetenschappers weggehaald moet worden. 'Naar verluid (sic, DK) gaat het om een bedrag oplopend tot €150 miljoen op jaarbasis dat moet worden weggehaald bij de zeven geesteswetenschappelijke faculteiten.' Goh, wat een verrassing. Onverdiend is het in ieder geval niet. En alle goede filosofen, taalkundigen, historici en wat dies meer zij? Die hadden ook hun mond open moeten doen.

Uw VWO-kind in de klas met VMBO'ers, zou u het doen?

Om uiteenlopende redenen gaat het in Nederland en in het Westen als geheel steeds vaker om identiteit. Dat gaat niet alleen maar om pseudoscholastiek rondom de vermeend gemarginaliseerde groepen langs de assen van ras, klasse en gender. De veel urgentere vraag die speelt is natuurlijk de vraag wat en wie Wij zijn. Ook dat is identiteitspolitiek. Wat zijn Wij als Nederlanders en hoe zorgen we ervoor dat de gepolariseerde samenleving niet uit elkaar valt? Serieuze vragen die in de praktijk nogal hypocriet worden beantwoord. De politici die zich er druk over maken (en dat doen ze bijna allemaal) zijn grotendeels hoogopgeleiden. En mensen met verschillende opleidingsniveaus leven in dit land steeds meer langs elkaar heen. De verzuiling is verruild voor een meritocratie, of beter: een diplomacratie. De notaris kent de bakker nauwelijks, ook al zijn zij beiden katholiek. Vroegah trouwde de arts ook met de verpleger of de assistent. Nu heeft zijn of haar partner ook letters voor of achter de naam. Als hoogopgeleide politici de vraag stellen wie Wij zijn, doet dat enigszins vreemd aan, alsof ze vriendelijk zwaaien naar de andere kant van de breuklijn en daarna nog eens fijn een dik boek lezen, een spelletje bridgen en een golfbal afrossen. Maar hoe kunnen we nu samenleven zonder segregatie langs de meetlat van diplomae? De methode van 'Vox-klassen' in Amsterdam kan een oplossing zijn. 

Lees verder

Aantal zzp'ers in het onderwijs loopt totaal de spuigaten uit

Het lerarentekort kent u, evenals de hoge werkdruk in het onderwijs. Sinds afgelopen zomer kent u ook het fenomeen van de zzp-docent, die vanwege het lage docentensalaris een mooi uurtarief hoopt te ritselen. Eerder deze week noemde de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) de opkomst van de zzp-leraar 'zorgelijk', want al die inhuur is tijdens een griepgolf hartstikke duur. Vandaag vragen de Kamerleden Kwint (SP) en Westerveld (GroenLinks) aan minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media) of hij dit wel zo'n wenselijke ontwikkeling vindt. Als het onderwijs massaal wordt overspoeld door zzp'ers, zou dat inderdaad niet zo wenselijk zijn - maar ja áls. De vloedgolf waarover RTL Z berichtte heeft vooralsnog meer weg van een rimpeling in de onderwijszee. Komen die cijfers: in 2015 telde de Kamer van Koophandel nog 100 man die zich had ingeschreven als onderwijzer in het basisonderwijs, in 2019 lag dat op maar liefst 186. Voor het voortgezet onderwijs geldt een toename van 101 naar 193. Ook al ligt dat aantal waarschijnlijk iets hoger vanwege vrijwillig ingevulde bedrijfsomschrijvingen, toch zijn dit niet echt duizelingwekkende getallen aangezien ons land in totaal zo om en nabij de 250.000 leraren kent. De meesten van hen, 154.000, werken volgens het CBS in het basisonderwijs. En daarmee mogen we de vraag van Kwint en Westerveld over om hoeveel leraren het nu eigenlijk precies gaat kenmerken als de meest zinnige Kamervraag. Mocht de soep echt zo heet gegeten worden, kunnen we later alsnog in een zakje gaan blazen. Overigens ende tevens: leuk die vraag over schijnzelfstandigheid onder docenten, maar voor dat onderzoek heeft de Belastingdienst helaas geen tijd.

FNV leert het nooit. Heeft bizarre eisen en wil onderwijs platleggen

Wie het dalende ledenaantal bij de FNV aanschouwt weet: de vakbond gaat binnenkort met pensioen. Gek genoeg probeert onze favoriete vakbond dat moment krampachtig uit te stellen. Met een gang naar de rechter om te voorkomen dat werknemers zonder vakbondshulp een collectief akkoord sluiten met hun werkgever. Middels irreële looneisen. En met heel veel ouderwetse aksie in de vorm van meer stakingen! Derhalve willen FNV Onderwijs en de Algemene Onderwijsbond veel ouders en anderen een lang weekend bezorgen door het volledige onderwijs op vrijdag 15 maart plat te gooien. Onderwijsstakingen worden onderhand een jaarlijkse folklore (2018, 2017), maar deze staking is uniek. In de eerste plaats moeten alle onderwijstypen - van basisschool tot universiteit - mee gaan doen. Tweedens: de eisen zijn niet mals. De bonden willen er dit jaar 'bijna €3 miljard bij voor het hele onderwijs.' Dit geld moet ingezet worden voor een lagere werkdruk en een hoger salaris. Sowieso is het de vraag of dit een zaligmakende oplossing is voor het lerarentekort, maar de oproep lijkt ons rijkelijk laat. Prinsjesdag is al even geleden en ergens €3 mrd vandaan toveren lijkt ons geen kinnesinne. Komt bij dat er onlangs €831 miljoen extra naar onderwijs is gegaan, waarmee de hele onderwijsbegroting op zo'n €39 mrd uitkomt. CNV Onderwijs, na de Algemene Onderwijsbond de grootste bond onder het onderwijzend personeel, zegt tegen nieuwsbrenger de Volkskrant niet mee te doen wegens waardeloze timing van de andere bonden. 'Momenteel zit ik midden in de onderhandelingen om meer geld te krijgen voor schoolleiders, leraren en conciërges in het primair onderwijs. Daarvan wil ik de uitslag graag even afwachten.' Helder.

Niveau universiteiten kachelt lekker achteruit

Nog maar een half jaar en dan moeten leerlingen op het VWO een studiekeus hebben gemaakt. De deadline voor aanmelding ligt tegenwoordig op 1 mei namelijk. Dus een kijkje in de Keuzegids Universiteiten (helaas inloggen) kan geen kwaad. Wat de supertjesindividueelunieke leerling als eerste leert is dat er wel erg veel mensen zijn zoals hij (m/v). Nederlandse universiteiten puilen uit van de studenten. Kenniseconomie Nederland draait namelijk op het idee dat zoveel mogelijk mensen een graad moeten hebben en universiteiten worden dan ook beloond naar het aantal graden dat zij weggeven. Het is dus tjokvol in de doorgaans toch al niet goed geventileerde zalen en kamers van onze universiteiten. De groei in het aantal studenten leidt niet alleen tot ruimtegebrek, maar ook tot dalende onderwijskwaliteit. De Keuzegids kraakt harde noten: 'De groei van het aantal studenten op de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) leidt tot achteruitgang van de kwaliteit van het onderwijs. (...) Die massaliteit komt de onderwijskwaliteit niet ten goede. Bij rechten in Rotterdam schieten vooral faciliteiten zoals onderwijsruimtes tekort. Economie bij de UvA is te weinig praktijkgericht en bij bedrijfskunde moet de toetsing echt beter'. Niet bij alle universiteiten gaat het slecht. Wageningen is ook gegroeid en komt als beste universiteit uit de bus. Verder leren we uit de gids dat tandartsen nog altijd het hoogste startsalaris hebben, cultureel antropologen gek zijn op neusringetjes en blauw haar het laagste startsalaris hebben, dat religiewetenschappers het vaakst werkloos zijn, bèta's prima baankansen hebben en dat het Engels aan universiteiten nog altijd van het niveau stone coal is. Gekoppeld aan het nieuws dat het niveau bij aardig wat universiteiten achteruit holt en er te veel studenten zijn, kunnen we wel vaststellen dat er ook dit jaar weinig nieuws in de Keuzegids staat. Scheelt u toch weer leeswerk. Nu wachten tot universiteiten zichzelf feliciteren met een plek in de middenmoot van de Times Higher Education-ranglijst.

Te paard! 'Commerciële bureaus' verdienen aan lerarentekort

Ga er maar eens even goed voor zitten en pak vast een pepermuntje om de vieze smaak uit de mond te krijgen, want: 'Miljoenen aan onderwijsgeld gaan naar commerciële bureaus'. Staat in Trouw dus dan klopt het soms. De courant is zeer ontstemd door die 'commerciële bureaus' (courantenterm voor 'uitzendbureaus') die leraren leveren terwijl er een lerarentekort is, doch tegen soms wel 50% hogere bedragen dan een leraar in dienst nemen zou kosten. 'Een uitzendkracht is voor een school gemiddeld 30 tot 50 procent duurder dan een leraar die in dienst is. Van Vliet: "En dat gaat eerder richting de 50 procent." Dat komt doordat uitzendwerk belast is met 21 procent btw, bureaus een bemiddelingsbedrag rekenen en zelf extra kosten maken.' Nou, onze voorspelling is dat we dit in de toekomst vaker gaan zien, omdat leraren het zeker via de dure bureaus financieel beter hebben dan bij een school. 'Op een van de Dunamare-scholen werd recent een leraar weggehaald door een bureau, dat vervolgens voor de vrijgekomen vacature weer een leraar aanbood. Kosten: rond de tienduizend euro.' Nou ja, 'weggehaald door een bureau', dit was de keuze van de docent zelf. Een leraar is geen lijfeigene. De school had er toch ook voor kunnen kiezen om zo'n docent een goed tegenbod te doen. Dit soort situaties gaan we in ieder geval vaker zien, want het lerarentekort wordt de komende jaren alleen maar groter. Die 'commerciële bureaus' springen gewoon in een gat dat ontstaat als je docenten niet voldoende beloont. U kent het gezegde: if you pay peanuts, you get commerciële bureaus.

Rechter: verbod op verengelsing universiteiten is onzin

Het nieuwste wapenfeit in de slag om de verengelsing van het Nederlandse hoger onderwijs komt van de vereniging Beter Onderwijs Nederland (BON). Die spande een kort geding aan tegen de universiteiten van Maastricht (UM) en Twente (UT) omdat die hun bachelors Psychologie vrijwel alleen nog in het Engels aanbieden. Dat wil zeggen: in het geval van de UM is slechts nog plaats voor de Nederlandse taal in werkcolleges en practica, bij de UT is gewoon alles Engels. De vereniging pakt juist deze twee studies eruit aangezien die de verengelsing van de Nederlandse academische wereld goed zouden illustreren. Deze poging mocht alleen niet baten en we nemen u nu mee naar het hoe en waarom. Het gaat er allemaal om of de uni's met deze switch naar het Angelsaksisch artikel 7.2 uit de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek hebben overtreden, dat zegt dat een uni wel van het Nederlands mag afwijken maar daar goede redenen voor moet hebben. En zo'n overtreding heeft BON 'slechts in enkele alinea’s summier en weinig concreet' onderbouwd. De universiteiten hebben daarentegen voldoende redenen aangevoerd waarom ze hun bachelors wél in het Engels aanbieden. Denk dan bijvoorbeeld aan het internationale karakter van het vakgebied Psychologie. Hierop heeft BON niet concreet genoeg gereageerd met 'wederom hoofdzakelijk een – weliswaar gepassioneerd – algemeen betoog' over de verengelsing. Oh, en voor de scherpe lezer: de rechter velt geen oordeel over of de gedragscodes van de uni's wel genoeg voldoen aan artikel 7.2, want dat is aan de Onderwijsinspectie. En met dit alles veegt de rechtbank ook het door BON gevraagde verbod op een verder verengelsing van de UM en de UT van tafel. Voorzitter van de BON Ad Verbrugge zegt echter dat ze hebben 'verloren en toch ook gewonnen', omdat de inspectie wel echt met een scherp oog naar de gedragscodes en algehele internationalisering van het onderwijs gaat kijken. Maar dat komt allemaal aan bod in de volgende ronde, die voor het einde van het jaar gaat plaatsvinden.

Banken harken miljoenen voor onderwijs binnen via renteswaps

Het blijft smullen: rentederivaten! Komende week publiceert de AFM weer een update over de voortgang. Schieten banken een beetje op met het compenseren van de ondernemers die complexe financiële producten in hun maag gesplitst kregen? Niet echt. 

Social

In het huidige tempo duurt het tot 2020 voordat alle ondernemers een aanbod hebben gekregen. En terwijl de banken rekken, zeggen rechters doodleuk tegen ondernemers dat hun claim verjaard is. Tijd om in te grijpen dus. Traditioneel valt niets te verwachten van de tandeloze toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM). Ook de minister van financiën is nog niet in actie geschoten. De hoop voor het MKB is nu gevestigd op de Tweede Kamer, waar men ongeduldig begint te worden. Een brandbrief vanuit de adviseurs die gedupeerde mkb'ers bijstaan is al onderweg naar de volksvertegenwoordigers.

Lees verder

Meer geld voor leraren, maar ook meer bullshitpraatjes

Gerechtigheid. Daar waar de kenniseconomie écht begint - op de middelbare school - wordt binnenkort eindelijk beter betaald. Momenteel moeten docenten in het voortgezet onderwijs voor een hongerloon pubers met matige lichamelijke hygiene en de aandachtsspanne van een smartphonegebruiker, proberen de basisbeginselen van Alles bij te brengen. In Nederland Kennisland®™ is dat een uiteraard een baan die te weinig betaalt. Wij geven immers meer om marketing dan om inhoud. Maar er is eindelijk een beetje goed nieuws. Bij monde van de Algemene Onderwijsbond (AOb): "Leraren en ondersteuners in het voortgezet onderwijs krijgen, in twee stappen, een loonsverhoging van 4,5 procent. Daarnaast ontvangen zij nog een eenmalige uitkering van 1 procent. Verder staan leraren vanaf het schooljaar 2019-2020 één lesuur per week minder voor de klas. Dat is het onderhandelaarsresultaat dat de bonden en de VO-raad hebben bereikt." Dit is goed en slecht nieuws. Laten we beginnen met het goede nieuws, dan kunnen we daarna altijd nog het slechte nieuws vergeten en luisteren naar een jubelende minister van Onderwijs die met de snelheid van een verhitte AR-15 de term 'Nederland Kennisland' (®™) over ons uitkotst. Het goede nieuws is dat docenten nu meer verdienen. Dat is enerzijds een uitdrukking van waardering voor hun belangrijke werk en anderzijds een manier om getalenteerde (jonge) mensen het onderwijs in te trekken. De kloof met de private sector wordt iets kleiner waardoor de stap minder groot is. Het is nog steeds te weinig, maar voor docenten in het voortgezet onderwijs hoeven we komende winter in ieder geval geen pinda's te rijgen. Het slechte nieuws is echter dat er nog meer in het akkoord staat. 

Lees verder
Linktip: Energie vergelijken