10 topics
#olie

Regime change en obligatiehouders in Venezuela: het net sluit zich rond Maduro

Als het Europees Parlement zich tegen je keert weet je dat je dagen geteld zijn. Vraag het Nicolás Maduro, de dictator van Venezuela, het land waarvan de economie sinds 2015 gehalveerd is, driekwart van de bevolking in een jaar tijd bijna negen kilo afviel en de inflatie dit jaar volgens schattingen de 10,000,000.0% aantikt, terwijl de dochter van Hugo Chavez a la Marie Antoinette op social media met de flappen wappert. Nee, maar even serieus: Maduro heeft grotere problemen dan Guy Verhofstadt. De VS boycotten sinds kort namelijk ‘s lands oliesector, goed voor 90% van de inkomsten, en in het bijzonder staatsoliebedrijf PDVSA. Als gevolg van de sancties wordt $7 miljard aan tegoeden bevroren en zou Venezuela het komende $11 miljard aan inkomsten missen. Terwijl een dochter van PDVSA nog een luttele half miljoen dollar doneerde aan Trump’s inauguratiecomité. 

Lees verder

LOL! Trump bedankt verkeerde land

Antipoliticus Trump doet weer vreemde politieke uitspraken. Verschillende benchmarks bereikten deze maand hun laagste punt van het jaar. De daling van de olieprijs hielp Trump vermoedelijk tijdens de Midterms, omdat de brandstofprijzen daardoor aangenaam laag waren. Het vreemde is alleen dat Trump besloot om de verdere daling van de olieprijs toe te schrijven aan Saoedi-Arabië. Hij bedankt het lieve land. Dat is in de eerste plaats vreemd omdat Saoedi-Arabië momenteel minder vrienden heeft dan een maligne borderliner na een discussie over identity politics. Heeft alles te maken met de betrokkenheid bij de dood van columnist Jamal Khashoggi en de kroonprins die vermoedelijk wist van het complot. In de tweede plaats is de lage olieprijs niet per se te danken aan Saoedi-Arabië. Onder aanvoering van dit land hint de OPEC bijvoorbeeld op productielimitering. Dat drijft de prijs eerder omhoog dan omlaag. In de derde plaats (maar het is logisch dat de president daarover niet twittert) is die lage olieprijs op de langere termijn niet noodzakelijk goed. Momenteel is de VS de grootste olieproducent ter wereld. Dit komt vooral door oliewinning uit schalie. Olie aan dat gesteente onttrekken is relatief duur, dus de Amerikaanse producenten kunnen zich geen al te lage olieprijzen permitteren, omdat ze dan uit de markt worden geconcurreerd. Het is zeker zo dat consumenten nu meer te besteden hebben omdat ze minder kwijt zijn aan vloeibare fossielen, maar dat effect kan tenietgedaan worden door teruglopende investeringen in de schaliesector. Misschien kan Trump beter wachten met een bedankbriefje aan de schurkenstaat als de olieprijs weer wat hoger staat.

Wees toch eens dankbaar dat u een godsvermogen moet aftikken aan de pomp

Hallo hardwerkend Nederland! Weer lekker getankt vandaag? Was het een rib uit uw lijf? Indien ja, dan lijkt het ons ongepast dat u daarover zucht en tiert. De emotie die u moet voelen is dankbaarheid. Want zeg nu zelf: moeten wij de OPEC niet hartstikke dankbaar zijn? Dat beweert althans de Volkskrant, met het argument 'de prijs van fossiele brandstoffen kan niet hoog genoeg worden om wat vaart te kunnen zetten achter de omschakeling naar zonnepanelen, windmolens en warmtepompen'. Wij verzinnen dit ook allemaal niet. Omschakelen naar een groene heilstaat kost natuurlijk precies niets, dus torenhoge brandstofprijzen kunnen we makkelijk dragen. Toch roept dit wel een vraag op: is de OPEC wel verantwoordelijk voor de hoge brandstofprijzen. (Jazeker, er is een verband tussen de prijs van olie en autobrandstoffen - ook al is die in ons land vertekend door de torenhoge accijnzen). De vraag is dus of de OPEC de olieprijs opdrijft. Volgens president Trump is dat wel degelijk het geval, omdat het oliekartel de productie niet wil verhogen. De president wil zowel lage brandstofprijzen omdat er in november verkiezingen voor het Amerikaanse Congres aankomen, als sancties opleggen aan olieproducerend Iran (wat het aanbod verkleint en de prijs laat stijgen). Als de OPEC nu een beetje meer oppompt, kan het negatieve prijseffect van de Iraanse sancties worden verzacht. Het probleem is alleen dat de mogelijkheden van de OPEC om de olieprijs op korte termijn fors te beïnvloeden, gering zijn. Als we toch mensen moeten danken voor de hoge brandstofprijzen, dan zijn president Trump - vanwege de Iran-sancties - en zo iemand als Nicolas Maduro goede kandidaten. De Venezolaanse productie daalt en daalt maar. Mooi, nu weet u in ieder geval wie u mag danken voor die tweede hypotheek om de wagen te kunnen volgooien.

Iran tegen OPEC: wij arm, dan jullie ook arm

Olieproducerende landen hebben ooit de OPEC opgericht om de prijs van olie te kunnen controleren. Dat ging de afgelopen jaren steeds minder goed; Saoedi-Arabië legde zijn wil op aan de andere leden van het kartel, dwong lagere productie af, maar de olieprijs wilde maar niet stijgen naar het destijds gedroomde niveau van $60 per vat. Die tijden zijn voorbij en voor 2019 wordt zelfs een verdere prijsstijging van een vat Brent verwacht richting de $90. Dat heeft onder andere te maken met de aankomende Amerikaanse sancties tegen Iran; dat land kan minder olie exporteren als gevolg van de sancties, wat de prijs opdrijft. Nu is het niet zo gek dat andere OPEC-leden denken 'Hee, wat handig, de prijs stijgt en wij kunnen wat meer olie wegzetten, dus kassa'. Maar dat is niet de bedoeling volgens Iran. 'Iran told OPEC on Sunday no member country should be allowed to take over another member’s share of oil exports.' Iran gebruikt hiervoor het argument dat de OPEC niet gepolitiseerd mag raken. President Trump heeft namelijk gevraagd of de olieproducerende landen hun productie niet kunnen opvoeren omdat de olie- en brandstofprijzen te hoog zijn naar zijn smaak. Meer oppompen = luisteren naar Trump, aldus Iran. Nu is een hogere productie vooral eigenbelang van de andere OPEC-leden, maar dat is minder makkelijk te spinnen. Iran lijkt te denken dat als zij weer worden teruggeworpen naar een tijdperk van Amerikaanse sancties, dat anderen daar vooral niet van mogen profiteren. Dat is ook eigenbelang, maar onderstreept wel het gebrek aan eenheid van de OPEC.

Daar gaat-ie! Vaatje olie boven de $70 (en Wiebes gaat balen van Groningen)

Voor het eerst sinds 2014 staat de prijs van een vat olie weer boven de $70 (WTI, Brent doet $75). Reuters  wijst twee belangrijke daders aan. Venezuela heeft sinds 2014 de export van olie weten te halveren wegens socialisme. En die halvering lijkt binnenkort nog een keer te halveren, omdat de Venezolaanse staatsoliemaatschappij 'on the cusp of total collapse' is. Tweede dader is Iran. In 2015 sloot Obama een nucleaire deal met het land: zij stoppen met het bouwen van een atoombom, wij hun olie. Nu krijgen we hun olie, maar volgens Trump bouwen zij ook door aan de eigen bom. Deze week krijgen we te horen of de VS weer exportsancties opgaat leggen aan Iran. Dus olieprijs omhoog. Hoe snel de prijzen meestijgen aan de benzinepomp blijft helaas giswerk, maar dat de rit naar uw baas alweer duurder is geworden moge duidelijk zijn (u kunt daar overigens prima mee leven). In februari van dit jaar voorzag het Internationaal Energieagentschap nog dat de olieprijs zou dalen. De Amerikanen pompen namelijk als gekken hun schalieolie op en ontpoppen zich tot de grootste olieproducent ter wereld. De enige beer die het IEA toen zag was Venezuela. Iran kwam in de voorspellingen nog geeneens voor. En daarmee wordt het wachten op het besluit van Trump en de voorjaarsnota van ons kabinet. Daar staat in wat het dichtdraaien van Groningse gaskraan allemaal helemaal gaat kosten. U weet zelf de correlatie tussen de prijs van een liter benzine en een kuub gas, dus dat Groningen kon weleens een teringdure provincie gaan worden. Maar dat wisten we ook al.

Saoedische oliegigant Aramco maakt meer winst dan Apple

Terwijl Trump, Macron en May vanmorgen in Syrië de eerste aanzetten hebben gegeven voor misschien wel de Derde Wereldoorlog, kijken wij even naar wat volgens de sensus communis in kantines en stamkroegen het Ene grote belang is dat alle spelers in dit gevaarlijke oorlogsspel in de regio voortdrijft: de olie. Want Bloomberg heeft naar eigen zeggen uit een leak kunnen achterhalen hoeveel winst (net income) de Saoedische staatsraffinaderij Saudi Aramco de eerste helft van 2017 heeft gemaakt. Met $33,8 miljard staat Aramco fier aan kop van de mondiale lijst van meest winstgevende bedrijven. Nummer twee Apple heeft de eerste zes maanden van 2017 $28,9 miljard winst gemaakt. Exxon en onze eigen koninklijke Shell steken er, met elk een schampere $7,4 miljard winst wat lilliputterig bij af. Bloombergs inkijkje in de cijfers is opmerkelijk aangezien de Saoedi's Aramco's huishoudboekje zo ongeveer tot staatsgeheim hebben verklaard. Aramco neemt overigens afstand van de bevindingen van Bloomberg: 'This is inaccurate, Saudi Aramco does not comment on speculation regarding its financial performance and fiscal regime.' De cijfers komen naar buiten op het moment dat de oliesjeikjes overwegen dit jaar nog en anders volgend jaar naar de beurs te gaan. De almachtige Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman schatte eind vorig jaar de waarde van Aramco op $2 biljoen en met een IPO zou vijf procent van het bedrijf verkocht worden voor $100 miljard. Over deze schatting zijn niet alle experts het eens. Natuurlijk hangt het succes van de IPO wel - ondanks ontkenningen van de CEO - af van de olieprijs en de verwachtingen daaromtrent. Tijdens de eerste helft van 2017 lag de olieprijs nog relatief laag, zo rond de $50 per vat Crude Brent, inmiddels ligt de prijs op $73. De prijs was al wat gestegen na de dreigende tweets van Trump deze week, en zal met de verdere escalatie in het Midden-Oosten mogelijk naar de $100 per vat stijgen. Dat brengt een goed momentum voor een IPO wellicht dichterbij. Het zou zomaar een reden kunnen zijn om stiekem de overblijfselen van IS of andere radicaal soennitische groeperingen in Syrië te (her)bewapenen. Zo ziet u, het is toch altijd weer die olie.

Amerikanen binnenkort de grootste olieproducent ter wereld. Tanken wordt goedkoper

Nog voor het einde van dit jaar halen de Amerikanen de Russen en Saoedies in zegt het Internationaal Energieagentschap te Parijs vandaag. Nu al pompen ze in de VS dagelijks 10 mio olievaten op. Dat is keiveel, voorlopig nog niet het hoogtepunt en sinds de jaren '80 van de vorige eeuw niet meer gebeurd. Komt allemaal door de gestegen olieprijzen die het voor de Amerikanen weer aantrekkelijk maakt om hun schalieboortorens aan te zetten. Is daarmee nu, zo vraagt het IEA dat niet op 1970 doelt, history repeating itself? In 2014 deed een vaatje Brent $100, waarmee schalie kostentechnisch interessant werd, de schalierevolutie echt van start ging en de Amerikanen flink begonnen te pompen. Met meer dan een halvering van de olieprijs tot gevolg (zie Brentprijzen boven). Eind 2017 liep de olieprijs weer wat op en schaalden de oliebedrijven op. Dat zijn vaak relatief kleine partijen die eenvoudig kunnen op- en afschalen. In vergelijking met 2014 doen ze het allemaal ook nog eens veel goedkoper, vertelt het Financieele Dagblad. Het IEA komt zelfs met een stukje poëzie aanzettten: 'Today, having cut costs dramatically, US producers are enjoying a second wave of growth so extraordinary that in 2018 their increase in liquids production could equal global demand growth'. De geschiedenis van 2018 is dus eigenlijk een stukje beter nog dan die van 2014, zegt het IEA met daarom binnenkort weer lagere prijzen aan de pomp (maar over prijzen doen we geen uitspraken). Wel zien de olievorsers twee beren op de weg. De economie kan harder groeien dan verwacht, dus meer olievraag, dus hogere prijzen. En Venezuela -we wisten eerlijk gezegd niet dat er nog olie vandaan komt- kan ook totaal stuk, met eveneens hogere benzineprijzen tot gevolg. Vandaag doet de olieprijs stuka als gevolg van de IEA-vooruitblik, dus pas overmorgen tanken. Oh nee, zo werkt dat niet.

Waarom de VS het Midden-Oosten aan de sultan en de tsaar overlaten

Als tijdens Hollandse kroegdiscussies het hak-op-de-tak-gespring tussen nieuwsonderwerpen ineens het belang van de VS in het Midden-Oosten (MO) de kop op doet steken, dan is er altijd een stem, die, krakend, vaak vanachter de fruitmachine, de kleine groep aangeschoten betweters het volgende toewerpt: 'Het gaat allemaal om de olie!' Daarna volgt in het gelukkige geval van de afwezigheid van een milieu-hipster, er meestal een instemmend zwijgen. Het is een cliché, maar niet voor niets. Niet dat alle politieke motieven voor militaire interventies gelijkgeschakeld kunnen worden met het Amerikaanse oliebelang, maar het speelt vrijwel nooit niet mee. De Eerste Golfoorlog is het meest illustratief: geallieerde olieleveranciers (Koeweit, Saoedi-Arabië) moesten beschermd worden tegen het leger van voormalig bondgenoot Saddam Hoessein. Olie was ook een motief voor de Irakoorlog een decennium later: toen kregen na de verovering van Irak Amerikaanse (en Europese) oliemaatschappijen alle gelegenheid om de exploitatie van de grote olievelden in Irak op te pakken. Een vinger in de pap in het MO is nodig, want de Amerikaanse economie heeft, nou ja had, veel olie nodig. Momenteel worden door de VS gesteunde Koerdische milities (YPG) aangevallen door NAVO-lid Turkije, wiens nostalgie naar het oude Sultanaat dat zij ooit was zich steeds meer uit in daadwerkelijke imperiale trekjes. Poetin houdt ondertussen de Syrische dictator Bashar al-Assad lekker in het zadel. Nu IS bijna is verslagen, begint de volgende fase in de oorlog. De VS lijkt aan het kortste einde te trekken. De wat laffe reactie na de Turkse operatie 'Olijftak' gericht tegen de Koerdische militia's in het noordwestelijke puntje van Syrië (Afrin) zegt genoeg. Waarom zo laf? Immers: 'Het gaat allemaal om de olie?'

Lees verder

Hogere olieprijs ongunstig voor olieproducerend Nigeria

Je zou verwachten dat het land met de grootste bewezen oliereserves in Afrika blij is met het herstel van de olieprijs. Niet in de laatste plaats omdat de Nigeriaanse begroting drijft op olie-inkomsten en het land net een recessie van vijf kwartalen achter de rug heeft vanwege de lage olieprijs. En misschien is de regering wel verheugd, maar ze hebben weinig om opgetogen over te zijn: ondanks de immense eigen oliereserves heerst er namelijk alweer een nijpend tekort aan benzine. Dat is extra ironisch omdat Nigeriaanse olie over het algemeen van bijzonder hoge kwaliteit is. De 'sweet crude' is uitermate geschikt om te raffineren tot benzine. Het probleem is echter dat Nigeriaanse raffinaderijen slecht functioneren. Benzine moet dus worden geïmporteerd. Dat gaat via een ingewikkeld systeem waarbij prijzen min of meer vastliggen en door de overheid worden gedicteerd. De tussenpersonen die de benzine moeten leveren, stellen echter dat hun winst verdwijnt nu de olieprijzen zijn gestegen en hun vergoeding omhoog moet. Ze leveren momenteel dus niet of nauwelijks. Lange rijen wachtende auto's bij benzinestations zijn het gevolg. Dit is grotendeels te wijten aan de overheid, zo leren wij, de markt voor geraffineerde producten had moeten opengooien. De dip in olieprijzen was daarvoor een uitgelezen moment geweest, maar er gebeurde niets. Hoe langer de tekorten aanhouden, des te groter de schade voor de economie. Enfin, hierbij wederom een voorbeeld hoe slecht bestuur tot trage groei en armoede leidt.

Socialistische mafklapper Maduro zag het beter dan ABN AMRO

Wij lachen toen de socialistische snorremans Nicolás Maduro vorig jaar riep dat de olieprijs dat jaar naar $70 per vat ging, terwijl een gewaardeerde analist van ABN AMRO een duikvlucht naar $30 voorzag. De Venezolaanse president kon een hogere olieprijs immers goed gebruiken, omdat 's lands economie evenveel variatie kent als de kledingkast van Maarten van Rossem. Zijn uitspraak leek een gevalletje wens-vader-gedachte. Nu kunnen we concluderen dat de voormalig buschauffeur er dichter bij zat dan de bankanalisten. De kaap van $70 werd in 2017 niet geslecht, maar deze week moest voor het eerst in drie jaar zeven tientjes gelapt worden voor een tonnetje Brent (actuele koers hier). De prijsverhogingen worden toegeschreven aan de succesvolle handjeklap tussen de OPEC-landen en Rusland. Zij besloten vorig jaar minder olie op te pompen en zetten dit beleid voorlopig nog even voort. Grote Amerikaanse zakenbanken en hedgefondsen pleuren hun ramingen voor de olieprijs dan ook omhoog, terwijl Shell zijn duurzaamheidsbeleid een slinger geeft door een gas- en olieveld op de Noordzee te heropenen. Uiteraard zijn er ook mensen met een andere kijk op de zaak. De hoge olieprijs zou de Amerikanen kunnen verleiden om de schalieproductie nog harder op te voeren, waardoor de oliereserves weer groeien en de prijs per vat daalt. Bij ABN weten ze inmiddels dat  de olie- en gasprijzen veranderlijk zijn als het weer, maar wat Maduro's glazenbol zegt weten we niet. Die is waarschijnlijk te druk om een nieuw plan te smeden om zijn verhongerende natie te redden. Zijn plan voor een staatscryptomunt die gedekt wordt door de olie- en gasreserves is gesneuveld in het parlement. En de hogere olieprijs heeft de honger ook niet uit het land geholpen. Integendeel

Linktip: Energie vergelijken