10 topics
#ns

Staat tóch weer op de kaart: de Zuiderzeelijn!

Afgelopen weekend testte de NS een Intercity tussen Den Haag en Groningen die niet stopte op overbodige stations als Lelystad en Assen. Dat was een schitterend pr-feest, maar hoewel NS-baas Roger van Boxtel anders beweerde ('Ik wil best wel uitleggen hoeveel plezier ik in tien minuten kan hebben') helpt dat kwartiertje tijdswinst natuurlijk niet echt. Precies daarom doen lokale politici plus het lokale bedrijfsleven een nieuwe poging om een Zuiderzeelijn - die nu Lelylijn heet - van de grond te krijgen. Dit zou dan de derde keer zijn dat het gefilosofeer over een snellere verbinding tussen het Hoge Noorden en de Randstad concrete vormen aanneemt, want zowel in 1986 als in 2007 gingen plannen daarvoor al de prullenmand in. De reden: geld en zoveel economische voordelen voor het Noorden zijn er nou ook weer niet. Het idee van de noorderlingen is om ditmaal een nieuw spoor tussen Lelystad, Emmeloord, Heerenveen en Drachten uit de grond te stampen, en dat zou dan 'zomaar een uur tijdswinst' geven. Gewoon doen, zegt ProRail-baas Pier Eringa, want zo'n trein jaagt de economie alleen maar aan ('Nieuw aanbod creëert vraag'). Op het prijskaartje wat aan dit alles hangt zien we een bedrag van tussen de €3 en €4 miljard. Ter vergelijking: begin 2000 stelde het kabinet Balkenende I als keiharde bovengrens een bedrag van €2,73 miljard. Dat zo'n bovengrens niet altijd een bovengrens blijft bewees onder andere de HSL. Kortom, dat schrikt nogal af, weet ook de Friese gedeputeerde Johannes Kramer, die daarom een 'nee' verkoopt. De NS zelf gooit een tweede glas koud water over de plannen heen met het commentaar om vooralsnog gewoon bij het testen met snellere treinen op hetzelfde traject te blijven, want verdeelde meningen. En zo moeten de Groningers het voorlopig met nachtelijke NS-feestjes doen, maar dromen mag altijd. Net als over een Schiphol op zee, bijvoorbeeld.

Fotobijschrift: in 2006 hebben 'enkele honderden werknemers, werkgevers, ambtenaren, studenten en politici uit het noorden van het land gedemonstreerd voor de komst van de Zuiderzeelijn' in Den Haag.

Niet de bedoeling: zakenlui verdienen aan falen NS

Als u erop staat om uw huis te verkopen voor €1 en daarnaast een miljoenenbonus wilt geven voor het onderhoud ervan, bent u dan knettergek of is de koper maligne? Wij gaan voor het eerste. Zo niet het AD. De NS (een bedrijf dat staande mensen transporteert terwijl zij voor zitplaatsen hebben betaald, red.) faalde en dat maakt volgens de krant de spekkopers verdacht. 'Snelle jongen', 'autocoureur', 'zakenman die profiteerde', dat is zo'n beetje de toonzetting van een bericht dat zich toch echt anders laat samenvatten. 'De eigenaar van een bedrijf dat onderhoud langs weg en spoor pleegt, krijgt de kans een enorme hoeveelheid percelen langs het spoor - in totaal vele honderden hectares - over te nemen van NS Vastgoed. Hij betaalt slechts 1 euro voor de grond, en krijgt daarnaast nog eens een stevige bonus van NS: 6.750.000 euro. In ruil daarvoor verplicht hij zich alle gronden langs het spoor te onderhouden zolang die van hem zijn.' Uiteraard voelt u de bui al hangen, deze gronden zijn later nodig. ProRail (een bedrijf dat ooit gescheiden is van de NS omdat het handiger schijnt te zijn om rails en rijtuig bij verschillende partijen in beheer te hebben, red.) zag zich genoodzaakt de gronden die voor een appel en een ei waren weggegeven, voor miljoenen terug te kopen. €15 miljoen moet worden afgerekend. Dus de ondernemer - niet de eerste die voor miljoenen beter wordt van het falen van de NS, overigens - heeft effectief €22 miljoen gepakt voor niet meer dat wat maaiwerkzaamheden en overig onderhoud. Lekker gewerkt, pik. Zullen we het dan nu even hebben over het echte verhaal: hoe is de communicatie tussen de NS en ProRail zo slecht dat dit mogelijk is? Bij de semi-overheid gaan ze hier nooit uitkomen, dus wij adviseren om maar gewoon een leger peopdure consultants in te huren om de irrationele scheiding (en het verstand tussen NS en ProRail te analyseren. Het zou namelijk fijn zijn dat dit soort miljoenenflaters stopt. Omdat we de kwaadste niet zijn, schrijven we vast de conclusie van het rapport op: 'Wat betreft de scheiding tussen NS en ProRail: uithuilen en opnieuw beginnen'.

De NS gaat de treinen nog voller proppen

Bij de NS staat de beste reiziger al enige tijd op '1,2 en 3'. Vandaag leren we dat onze spoorwegen hiermee refereren aan de stapelbaarheid van treinpassagiers. De NS gaat experimenteren met een nieuw interieur met hangplaatsen, hoge werktafels en tribunes (zie plaatje boven). Zitplaatsen zijn sowieso vaak een utopie, dus kun je beter zoeken naar manieren waarop de volle treinen nog voller worden. Kunt u over dit stukje efficiëntie lollig doen door historische paralellen te trekken met het comfort dat wijlen spoorwegmaatschappij NSDAP bood, maar dan heeft u het mis. Met de getrapte zitplaatsen (= tribunes) speelt NS volgens het hoofd conceptontwikkeling in 'op wat ze gewend zijn. Sociaal en gezellig reizen'. En met 'ze' bedoelt hij de studenten. Toekomstige generaties studenten bestaan volgens de gele-rups-roetsjers volledig uit yogaliefhebbers die het geen enkel bezwaar vinden om tussen Rotterdam en Groningen 2,5 uur in kleermakerszit door te brengen. Geef die millennials in ruil voor de ophokplicht een stroomvoorziening en dan houdt de smartphone ze verder wel rustig. Briljant. Of zoals de NS het toekomstige comfort verder duidt. 'Niet iedereen hoeft per se te zitten. Alleen moet je het zo sturen dat staan geen irritatie opwekt'. Bijvoorbeeld door een soort trampolines in te bouwen waarmee staande passagiers hun buikspieren trainen. Overigens bent u niet verplicht om als menselijke Jengasteen te fungeren. De NS gaat namelijk full pull Ryanair (minus de bijbehorende concurrentie uiteraard). 'Wie echt rust en privacy zoekt, kan tegen bijbetaling terecht in aparte coupés'. Inderdaad, dat klinkt verdomd veel als de bestaande eerste klas. Verder gaat de NS er 'alles aan doen om te besparen op energie, afval, toiletten en schoonmaak met circulaire systemen'. Nou, zorg gewoon dat de ramen open kunnen. Kun je het afval naar buiten flikkeren en vanaf zo'n tribune is het prima naar buiten pissen voor minstens de helft van de passagiers. Gelukkig gaat de NS het komende jaar nog wel testen met de langeafstandmetro's. Kunnen de echt belachelijke plannen (remember plaszak) sneuvelen, voordat het te laat is. 

Het kan altijd megalomaner: wat dacht u van de Europese Spoorwegen?

Vroeger, toen seks nog echt heel vies was, bestond er zoiets als het subsidiariteitsbeginsel. Het beginsel vindt zijn (katholieke) oorsprong in de late negentiende eeuw, maar het is een algemeen bruikbaar bestuursprincipe. Via Wikipedia: 'Het houdt in algemene zin in dat hogere instanties niet iets moeten doen wat door lagere instanties kan worden afgehandeld.' Wat een schitterend principe, niet in de laatste plaats omdat het bureaucratische wildgroei en al te sterk centralisme kan voorkomen. Helaas zijn wij dit principe in Nederland en in de rest van Europa vergeten. Politici en beroepsbestuurders denken dat juist het weghalen van bevoegdheden en macht bij lagere overheden de enige weg voorwaarts is. De methode hiervoor is vooral door kleine eenheden te laten samensmelten tot grote eenheden. Gemeentelijke herindeling, u kent die term wel, leidt tot wanstaltige situaties in de provincie en neemt megalomane vormen aan als het gaat om de Randstadmetropool die onlangs werd voorgesteld. Maar luister, het kan altijd gekker en het kan altijd Europeser en internationaler. Daarvoor kan men terecht bij de kinderlijke sojafanaten van Dwars, de jongerenvereniging van GroenLinks. Volgens de voorzitter daarvan moeten we vliegen ontmoedigen (uiteraard via belastingen) en die belastinginkomsten uitgeven aan de Europese Spoorwegen. Op vakantie gaan wordt nog niet verboden, maar het is wel de bedoeling dat dit in de toekomst per trein gebeurt. De redenen laten zich samenvatten door een rijtje termen: duurzaamheid, vervuiling en CO2-uitstoot. Een Europees spoorwegensysteem is de heilige graal. Wij wijzen er fijntjes op dat Nederland, België, Frankrijk en Groot-Brittannië er niet eens uitkomen wat betreft een simpele spoorverbinding tussen Amsterdam en Londen. Moet u zich voorstellen wat voor bestuurlijke hel we kunnen verwachten als we dit Europabreed moeten uitrollen. Het Noorden gaat graag op vakantie in het Zuiden. De tekentafel is mooi, de werkelijkheid weerbarstig. Aan de andere kant: het is wel ontzettend handig om als vluchteling vanuit Zuid-Europa de trein te nemen naar de verzorgingsstaten van het Noorden. Dat zal GroenLinks wel aanstaan, zo'n dollemansrit.

Den Haag moet goedkoper treinkaartje betalen

En daar is-ie, de oplossing van de NS om iets aan alle drukte in de 'hyperspits' te doen: geef reizigers een korting van 40% als ze niet tussen 7:30 en 8:30 uur reizen, maar iets eerder of iets later. Dat werkt, zo zegt onze spoorvervoerder op basis van een eigen onderzoek onder 22.000 man. Tijdens die praktijkproef bleek namelijk dat het aantal reizigers in die drukte periode met 5,5% afnam. 'Er is echter één maar', lezen we in het persbericht van de NS, 'de kosten van de extra korting - € 35 miljoen per jaar – zijn voor NS onbetaalbaar.' Wat volgt is een inkijkje in de nobele kunst van het publiekelijk aanvragen van subsidie. Het is volgens de NS niet alleen zo dat op deze manier het rustiger wordt in de trein, maar ook maakt die betere spreiding de trein aantrekkelijker ten opzichte van de auto en zo houden we ons land bereikbaar. U herinnert zich wellicht de calculatie van ProRail van een treinreizigersgroei van 45% over de komende tien jaar. De NS heeft verder ook bedacht dat die €35 mio dan uit het jaarlijkse milieupotje van €300 miljoen per jaar kan komen, want treinen rijden niet op benzine maar op 100% windstroom. Tot slot heeft NS-topman ook nog een interview met De Telegraaf weten te ritselen. Daarin laakt hij onder andere de btw-verhoging van 6% naar 9% op treinkaartjes per 2019 - een soort boete op milieuvriendelijk reizen. Enfin, met de subsidiepoging zelf is dus in ieder geval helemaal niets mis. Het gaat er nu om dat minister Wiebes (Economische Zaken) in het aas bijt, al kan dat even duren. Die heeft immers genoeg andere zaken aan z'n hoofd.

Rechter lacht frustiforens uit die zitplaats eist in de trein

Iedere dag reizen met het openbaar vervoer maakt van zelfs de meest pacifistische boomknuffelaar een diep-cynische misantroop. Als je maar vaak genoeg geconfronteerd wordt met luidruchtige bejaarden, iets te opgewonden dagjesmensen, onwelriekende deodorantontkenners,  Limburgers, plek-met-hun-tas-bezethouders of het summum: medereizigers die al deze kenmerken in zich weten te verenigen, dan is je ziel goed of laat permanent beschadigd. Een manier om daar wat aan te doen, is dichter bij huis een baan zoeken. Een andere manier is de NS aanklagen. Dat deed een man die voor zijn werk reist op het traject Utrecht – Amsterdam Zuid. Ingeklemd tussen zijn lotgenoten hield hij gedurende de periode van 7 en 25 november 2016 nauwgezet bij hoe vaak hij geen zitplaats had. De score: van de 24 reizen paste hij naar eigen zeggen vanwege drukte vijf keer helemaal niet in de trein. Daarnaast kon hij elf keer wel mee, maar had hij geen zitplaats. En dus moet de NS bloeden, want zo oordeelt de man, reizigers met een geldig vervoersbewijs zouden in beginsel recht moeten hebben op een gegarandeerde zitplaats. En hij heeft een berg aan documentatie meegenomen die dit moet onderbouwen ook, te weten 'verschillende documenten en uitingen van NS Reizigers, waaronder vervoersplannen, afspraken in de vervoersconcessie, jaarverslagen, een reizigershandvest en reclamespotjes van de NS.' Want je ziet in die NS-reclames immers ook nooit een ongelukkige reiziger onder een wildvreemde klamvochtige oksel staan wachten op het gangpad. Zit wat in toch? Nee, zegt de rechter. Allereerst heeft de man aangegeven dat hij pas nadat hij die 'reisovereenkomsten' met de NS gesloten had, kennisnam van de informatie in de verzamelde bewijsstukken. Maar om niet flauw te willen zijn, wil de rechter nog wel even naar die stukken kijken. Hieruit trekt hij de simpele conclusie dat er misschien uit kan worden afgeleid dat de NS zijn best doet om reizigers een zitplaats aan te bieden, maar dat betekent niet dat er altijd een zitplaats beschikbaar is. Daarnaast acht de rechter het onhaalbaar voor de vervoerder om alle reizigers een zitplaats te garanderen. Als u vervoerd wordt, dan voldoet de NS al aan zijn verplichtingen. En daarmee uit. Reizen met de trein in de spits is vaak staan en soms een treintje overslaan. Deal with it. Zijn we tenslotte benieuwd of claimorganisaties ook meteen hun conclusies gaan trekken. Misschien beter van wel. 

Oh jee. Treinvervoer gaat totaal vastlopen

'Het wordt dus echt massavervoer', zo luidt de alleszeggende quote van de altijd quote-waardige ProRail-baas Pier Eringa over het Nederlandse treinennet. Is dit nieuws? Ja, dat is het. Vanmiddag presenteert de beheerder van ons spoornet zijn jaarverslag en om de mensen warm te maken heeft Eringa alvast allerlei spannende dingen tegen een handjevol media gezegd. Bijvoorbeeld dat ProRail eerder uitging van een treinreizigersgroei van 30% de komende tien jaar, maar het nu op 45% gooit. Want 'mensen zijn de files op de weg en in de stad zat en worden massaal de trein ingejaagd', aldus Eringa tegen De Telegraaf. Dat betekent dan weer dat ProRail hard aan de bak gaat om de capaciteit van het spoor te verhogen en daar tot 2030 minstens €20 miljard voor uittrekt. Denk aan grotere stations, meer dubbelspoor, nieuwe wisselverwarmingen en meer van zulks. Kortom, zet u schrap voor vertragingen wegens werkzaamheden. Daarbij speelt Eringa de bal door naar staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur) - met wie hij het goed kan vinden - om dan ook meer andere vervoermiddelen als 'e-bike, maatbus, lightrail en deeltaxi' mogelijk te maken. Voor het overige schermt ProRail weer volop met allerlei technologische hoogstandjes. Daarmee wil het bedrijf graag Europa in, maar dat mag niet van de staatssecretaris: eerst hier de boel even op orde maken, aub. Voorlopig hebben met name nieuwe high tech-sensoren die voorspellen of een wissel het gaat begeven ervoor gezorgd dat 92,9% van de treinen op tijd reed in 2017. En verder gaat ProRail dan maar binnen de landsgrenzen los op technologisch vlak door de reiziger en app aan te bieden die middels de bewegingssensor in de smartphone 'oneffenheden' onderweg doorgeeft. Geven er maar genoeg telefoons zo'n waarschuwingssignaal af, weet het AD, dan komt een monteur de boel controleren. Allemaal handig, maar het gaat natuurlijk vooral om één ding: het bieden van een klein beetje gevoel van controle aan de reiziger die ingeklemd in het gangpad staat.

Beetje dom frauderen met de NS Business Card. Werkt dat?

Niet als je het aanpakt op een manier zoals een ons verder onbekende man en een vrouw dat deden. Die richtten een bv op, bestelden op naam van de bv NS Business Cards, verkochten de kaarten door aan derden, lieten de bv ploffen en vervolgens zat de NS met onbetaalde facturen. Met de Business Card brengt de NS zoals u weet het ov-gebruik achteraf in rekening. Deze fraudeloop herhaalden de man en de vrouw negen keer, met soms mijnheer X en in drie gevallen niet met een bv maar met een vof (hoe dom kan je wezen). In totaal verkochten ze aan 90 mensen Business Cards, waarbij de spoorwegen achterbleven met €189.306,75 aan onbetaalde facturen. Het zal u verbazen, maar alles moet terugbetaald aan de NS, zegt de rechter. Dat is deels te verklaren door het nogal gebrekkige verweer van de man en de vrouw.

Lees verder

Jeetje. De stoomtrein naar Brussel is niet meer te betalen

Mocht u een liefhebber zijn van eeuwigdurende treinreizen, een storing hier en daar én ouderwetse locomotieven die langzaam optrekken, dan is de intercity tussen Brussel en Amsterdam een uitstekende optie. Het is ook sinds jaar en dag de goedkopere treinoptie voor de Thalys. Althans, dat was altijd zo, maar inmiddels is het prijsverschil tussen die twee een stuk kleiner geworden. Want naast haar debuut op de hogesnelheidslijn gaat er nogal wat veranderen aan het tarievenhuis van de Intercity Brussel. In het niet zo verre verleden kon de gewillige reiziger in het weekend op de dag zelf nog een voordeelretourtje à €54,60 bemachtigen, maar dat feestje is voorbij en nu rest in dat last minute-geval slechts het standaardtarief van €93,60 (was overigens eerst €90,80). De rest van het vuurwerk zit 'm bij de kortingstarieven (ofwel de ‘Early Bird’-kaartjes). De vroege vogel-prijzen gaan doordeweeks omlaag (van €58 naar €50) , en vanaf de vrijdag omhoog (van €54,60 naar €66). Kortom, wilt u voordelig uit zijn dan moet u toch zeker zeven dagen van tevoren boeken en niet in het weekend willen reizen. Dit doet de NS allemaal om de lege doordeweekse treinen voller te krijgen en de volle weekendtreinen juist leger. Stas van Veldhoven (Infrastructuur) heeft 'begrip voor dit principe', laat ze nu weten, maar is net als de consumentenorganisaties 'kritisch op de uitwerking ervan'. Ook is ze er wel voor om de vroegboektermijn van zeven naar drie dagen te schuiven. Dat zal allemaal, maar NS heeft gewoon 'binnen de kaders' gehandeld en lult zich er vooralsnog uit door de boel over drie maanden kritisch te gaan evalueren. Bovendien zegt onze nationale spoorvervoerder dat het 'praktisch niet mogelijk is' om nu ineens weer te gaan lopen morrelen aan het tarievenhuis. Daarmee komen we tot de volgende optelsom. Bent u hevig teleurgesteld door deze gang van zaken, dan verwijzen we u door naar de oplossing van onze zalmroze collega's: de bus. Maar daar moet u dan wel zin in hebben. Óf u gaat natuurlijk helemaal niet naar Brussel, dat kan ook.

Handig: uw vakantiehuisje betalen met geld van de NS

Doodeenvoudig. Zo mogen we de fraude bij de Nederlandse Spoorwegen toch wel noemen. Het gaat volgens het AD allemaal om de periode tussen 2014 en 2017, toen voor een slordige €500.000 is gefraudeerd bij het bedrijf achter de gele rups©. De makkelijkste weg naar gratis geld van de NS: het claimen van geld terug bij vertraging zonder die reis ook daadwerkelijk gemaakt te hebben - claimen werkt dus. Dat ging het best tot de zomer van 2014, toen in- en uitchecken nog niet verplicht was en niemand bij de NS een check kon uitvoeren. Maar ook toen het spoorbedrijf na die bewuste zomer wél bewijsmateriaal had ging de fraude door tot 2016, want weinig tot geen controle. Aan dit alles hangt een prijskaartje van €100.000, al zegt de NS al dit geld alweer bijna helemaal terug te hebben van de vijftig fraudeurs middels betaalregelingen. Zelfs van degene die z'n claimgeld reeds in een vakantiehuisje had zitten. Goed, de resterende strop van €400.000 komt door fraude met zakelijke kaarten. Gewiekste reizigers richtten bedrijfjes op die maar een kort leven beschoren waren, maar wel businesscards opleverden waarvoor niet werd betaald. Al dit fraudegeld is nog niet terug, maar wellicht dat de rechtbank Den Haag vandaag de helpende hand uitsteekt. Hoe het verder gaat op ICT-gebied bij de NS? Wel, het bedrijf rolt vanaf heden haar zitplaatszoeker uit, want het blijkt dat 30% van de reizigers die moeten staan eigenlijk best kunnen zitten. Of de app ook echt werkt vindt u nader uit bij deze Telegraaf-journalist. Spoiler: de term survival of the fittest kwam op deze vroege morgen alweer rap voorbij.

Linktip: Energie vergelijken