18 topics
#klimaatakkoord

CO2-heffing blijkt de redding van het Klimaatakkoord. Hebben we niks aan

Uw lobbykracht als enkele burger beperkt zich meestal tot een kruisje in een stemhokje eens in de vier jaar. Grote bedrijven en hun vertegenwoordigers daarentegen lopen gezellig de deur plat bij premiers, ministers en Kamerleden om hun perspectief op heikele kwesties kenbaar te maken. Dus kunt u zelf wel bedenken wie er uiteindelijk de sjaak is als de rekening van de ambitieuze klimaatdoelen moet worden betaald. Gelukkig bleek de ontstane reuring stevig genoeg om het kabinet tot een herbezinning te dwingen zodat de industrie ook zou meebetalen, tandeloze dreigementen van Hansje de Boer ten spijt. Dat meebetalen zou dan moeten in de vorm van een CO2-heffing, een bepaald bedrag per uitgestoten ton klimaatverwarmer. Nou goed, eerder bleek het concept-Klimaatakkoord al best redelijk betaalbaar, ook al werden de klimaatdoelen dan net niet gehaald. We schreven toen al dat dit koren op de molen was voor pleitbezorgers van een CO2-heffing. En welja, vandaag publiceerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) een dampend verse nieuwe doorrekening mét CO2-heffing. De tl;dr is: mét een CO2-heffing worden de klimaatdoelen wél gehaald. Hatseflats, invoeren die hap! Toch? Nou, de details liggen wat genuanceerder. Ten eerste geeft het PBL toe dat de conclusie nog niet definitief is: De inzichten uit enerzijds een macro-economische benadering en anderzijds een bedrijfsspecifieke benadering lopen uiteen. Dit vergt nog de nodige tijd. Om deze reden kan het PBL nog geen definitieve doorrekening van de voorstellen van GL en PvdA uitbrengen, en daarmee ook geen concreet getal aanleveren waar het CPB mee kan rekenen. Die bedrijfsspecifieke benadering, dat is het relevante dingetje want dat gaat over de verplaatsingseffecten van de CO2-heffing. Oftewel: hoeveel bedrijven vanwege een CO2-heffing hun vervuilende activiteiten elders gaan ontplooien met alle gevolgen van dien. Overigens is er een zwik economen die denkt dat het zo’n vaart niet zal lopen. Verder ook goed om te weten: het PBL heeft een Lodewijk-variant en een Jesse-variant doorgerekend. 

Lees verder

Werkgevers: 'straks massawerkloosheid door klimaathysterie'

Nouja, werkgevers. We hebben het natuurlijk over het ongeleide projectiel dat bij de burgerlijke stand bekend staat als Johannes de Boer. En ja, dat is dezelfde als de Hans de Boer in het topic hieronder. De voorman van VNO-NCW heeft nogal moeite om zichzelf uit de media te houden, want geef Hansje een onderwerp en hij heeft er een stevige mening over. En bij stevig moet u dan eerder denken aan rotsvaste overtuiging dan ferm onderbouwde stellingname. Zo dreigt Hansje vandaag dat wanneer Nederland als enige een CO2-heffing invoert dit ten koste gaat van 'banen van gewone mensen'. Zoals u weet besloot de regering na de veelbesproken doorrekening van het Klimaatakkoord een deel van het bonnetje door te schuiven van de gewone man naar de industrie.De industrie zou zelf te weinig initiatief nemen om de CO2-uitstoot terug te brengen. Hoeveel arbeidsplaatsen verloren gaan bij deze baanzekerheid (voor een nauwkeurige schatting, zie titel) voor niet-gewone mensen is onbekend. De Boer bedient zich van de strategie die werkgevers ook gebruiken in discussies over belastingparadijzerij en het verlagen van de vennootschapsbelasting. Dreigen met een uittocht van hoofdkantoren/bedrijven en massawerkloosheid als ze niet gauw hun zin krijgen. Toch heeft De Boer, en dat vinden we moeilijk om te zeggen, wel een puntje. Hollandse economen zijn dan wel overtuigd dat bedrijven zich niet laten wegjagen door zo'n heffing, DNB becijferde dat de concurrentiepositie met 1,2% verzwakt (bij een belasting van €50 per ton). Al is dit voor de industrie iets zwaarder. Dus is het nu wachten op subsidies/belastingvoordeeltjes die goed gedrag van de grote vervuilers gaan belonen en Hans de Boer weer een weekje stilhouden. 

Feest! Doorrekening Klimaatakkoord is daar: veel frisse lucht voor een schijntje

De doorrekeningen van het Klimaatakkoord zijn eindelijk hier. De conclusies van het Planbureau van de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) zijn daar: 1. de klimaatdoelen van de regering kunnen nog worden gehaald, maar dat is niet waarschijnlijk en 2. de kosten vallen alleszins mee. Daarvoor zal maatschappelijk draagvlak bij burgers en bedrijven een grote rol spelen, waarop de regering toekomstige politieke keuzes ook zal baseren. Maar zoals u weet gaat het bij de doorrekening van klimaatakkoord niet om het klimaat,  CO2-reductie of het opwekken van duurzame energie of rare linkse zweetokselhobby's als tegengaan van opwarming van de aarde, maar om uw koopkracht. Wordt uw koopkracht gesloopt door de drammende klimaatlobby? Mwah. Allereerst de nationale kosten als berekend door het PBL:

Lees verder

U maakt zich best zorgen om het klimaat. Maar nog meer om uw portemonnee

Terwijl politiek Den Haag zich opmaakt voor de Provinciale Statenverkiezingen ligt het Klimaatakkoord alweer een hele tijd stof te happen. Daar komen nog wel wat extra laagjes stof bij, want het vraagstuk wie voor de maatregelen gaat opdraaien is nog niet helemaal opgelost. Uit een enquête van I&O Research onder 2.572 Nederlanders van 18 jaar en ouder blijkt vandaag dat zo'n 65% zich zorgen maakt over onze opwarmende aarde. Tegelijkertijd vindt 48% - was in januari nog 63% - dat extra maatregelen tegen een warmere aardbol niet nodig zijn. Zo'n 59% vindt namelijk dat de acties van de gewone man geen steek uitmaken zolang grote bedrijven niets doen. Het zou het beste zijn als de overheid firma's dwingt om duurzamer te produceren, aldus 62%. In die lijn past ook de overtuiging dat de burger weinig ziet (42%) in een 'gedragsverandering van mensen' en een overheid die dat afdwingt. Een mooi voorbeeld is de warmtepomp. Uit een experiment volgt dat 5-10% van het land binnen twee jaar eentje wil nemen als de overheid lapt voor 15-50% van de investering. In het geval dat de staat álles betaalt is 36% daartoe bereid. Enfin, nog veel meer - zoals de verrassende uitkomst dat hoogopgeleide, rijke VVD-, CDA- en D66-stemmers de meeste CO2 uitstoten, daar geen vliegschaamte - allemaal hier. Vanochtend verscheen echter ook een open brief van zeventien ondernemingsraden van bedrijven als Shell, Tata Steel en Esso/ExxonMobil. De strekking: geen door economen geliefde CO2-taks, want we doen al veel en dat wordt onze ondergang. En zo lijkt het er er op dat we voorlopig maar het best kunnen beginnen met een kilometerheffing. Voor het overige: wellicht is het een idee om een Kamercommissie aan te stellen die een uitweg kan gaan zoeken.

Minister: uw energierekening stijgt inderdaad, maar het valt allemaal mee

Het waren nieuwsberichten waar een paard de hik van kreeg. Het begon ermee dat vergelijkingswebstek GasLicht.com eind vorig jaar voorspelde dat de totale energierekening van een normaal Hollands gezin met gemiddeld €360 stijgt. Concurrent Pricewise kwam vervolgens met €327, en begin 2019 kwam de Consumentenbond met een raming van €290. Dat maakte iedereen piswoest en in de Tweede Kamer sprak men van links tot rechts schande. Op de dag dat de Kamer dan eindelijk in debat gaat over het concept-Klimaatakkoord, laat minister Eric Wiebes (Economische Zaken) zich ook eindelijk uit over de hogere energierekeningen. Hij heeft van zijn staatssecretaris Mona Keijzer geleerd om vooral niet in te gaan op al die berekeningen en houdt het bij de eerdere voorspelling van een stijging van €108 van de gemiddelde energierekening in 2019, en dat dit gezien de prijsverhogingen van energieleveranciers inderdaad een wat conservatieve inschatting is. Maar goed, zo vervolgt hij, de energierekening moeten we toch vooral bezien vanuit een breder perspectief en 'uit analyses van het Centraal Planbureau blijkt dat iedere inkomensgroep er gemiddeld genomen in koopkracht op vooruit gaat'. Dat bevestigde het Nibud overigens. Wil Wiebes dan wellicht wel zeggen of er wat hem betreft een grens is aan het aandeel van belastingen in de energierekeningen des lands (= dit jaar 45% wegens energiebelasting, Opslag Duurzame Energie (ODE) en BTW)? Helaas. Het enige wat Wiebes hier kwijt wil is dat het kabinet dit jaar onderzoek laat doen 'naar de lastenverdeling in de ODE tussen huishoudens en bedrijven'. En daarbij gaat het Planbureau voor de Leefomgeving met ingang van dit jaar in zijn Nationale Energieverkenning - daar zijn alle cijfers van Wiebes op gebaseerd - niet alleen de gemiddelde energierekening voor huishoudens melden, maar ook de spreiding. Opdat 'specifieke groepen van huishoudens' meer helderheid krijgen, want gemiddeldes zeggen zeker niet alles. Wiebes zal echter ook wel weten dat zo'n stukje nuance geen eind zal maken aan alle bovengenoemde schattingen. Hebben flankpolitici ook weer wat om te scoren.

Ja, u wilt! Kilometerheffing is voor u geen taboe

Eén van de politieke taboes in dit mooie land is de kilometerheffing, ook wel bekend als rekeningrijden of gewoon het betalen per gereden kilometer. Het zijn met name coalitiepartijen VVD en CDA die de automobilist tegen iedere vorm van kilometerbeprijzing beschermen. De Volkskrant vond het wel tijd om weer eens een tikje tegen dat heilige huisje te geven en vroeg zelf een onderzoek aan bij I&O Research onder 3.263 Nederlanders. De uitkomst daarvan, die het onderwerp trending maakt op Twitter: 58% is het eens met de stelling 'In plaats van een vast bedrag per auto (motorrijtuigenbelasting), moeten automobilisten per gereden kilometer belasting gaan betalen'. U moet weten dat het bureau bewust niet de woorden rekeningrijden danwel kilometerheffing gebruikte om de respondent zo slechts over de inhoud te laten oordelen. Zoals u in de grafiek hierboven ziet is in de achterban van elke partij, dus ook bij de kliek op rechts, een meerderheid daarvoor te vinden. Overigens is 20% het oneens en staat een kwart neutraal in de oorlog. Vooral de vlaktaks wordt nogal gewaardeerd (59% steun) als nieuwe vorm van heffing. Dan wel meteen de motorrijtuigenbelasting afschaffen, al gelooft niet iedereen (27% is sceptisch) dat de overheid dit ook echt gaat doen. Enfin, dan nu wat kanttekeningen. Allereerst, en dat is een bekende in de klimaatproblematiek, vroegen de onderzoekers slechts meningen over algemene concepten en komen daadwerkelijke bedragen niet op tafel. Daarbij is Nederland wat verdeeld over de vraag of kilometerdokken nu eerlijker is dan de huidige situatie. Ja, zegt 60%, terwijl 38% dat lullig vindt voor de mensen die vastgeroest zitten aan hun auto en gewoon veel meer gaan betalen. Daarover gesproken, wie zijn die slachtoffers eigenlijk? Het gaat volgens I&O om 6% van de Hollanders (750.000 forenzen), en dat zijn 'overwegend mannen, met een beroepsopleiding (mbo of hbo)', die vooral werkzaam zijn bij de overheid danwel in de zorg, welzijn of onderwijs en die in 2017 gingen voor PVV, VVD of het CDA. Weten die partijen ook weer voor wie ze het allemaal doen.

Nieuw probleem voor Rutte III: de CO2-taks

Aan spanning geen gebrek in het derde kabinet-Rutte. Afgelopen weekend stond het kinderpardon weer eens op de kaart door toedoen van het CDA, maar het grootste probleem bovenaan de lijst blijft toch echt het Klimaatakkoord. Terwijl dat dossier al stinkt als een uitlaatpijp, moet de coalitie alleen nog maar méér klimaatmaatregelen nemen op last van de rechter in de Urgenda-zaak. Op korte termijn, that is, en dan denkt men op het Binnenhof bijvoorbeeld aan een snelle bijl in twee kolencentrales, iets met uw energierekening dat heel goed gaat vallen, en het allerergste is misschien wel een mes in de maximumsnelheid van 130 km/u. En toen zei GroenLinks gisteren ook nog eens in een verkiezingsstunt dat de partij geen klimaatakkoord gaat tekenen als daar geen CO2-taks in zit. Fractievoorzitter Jesse Klaver drukt daarmee in de wond dat Rutte III na de Statenverkiezingen waarschijnlijk geen meerderheid meer heeft in de Eerste Kamer. Niet geheel verrassend ging Klaver zeer kort door de bocht met z'n stelling dat het bedrijfsleven nu niet betaalt voor zijn CO2-uitstoot. Dat doet het wel, via het Europese emissiehandelssysteem ETS waar 435 bedrijven onder vallen. Nu ligt de prijs op ongeveer €24 voor elke ton CO2, Klaver wil dat daar vanaf 2020 sowieso €25 bovenop komt (toelichting-pdf) tot €200 in 2050. GroenLinks mikt dus op die ETS-bedrijven, en niet op de rest. Dan even over de CO2-taks zelf. De voordelen: de vervuilende consument betaalt en er komt een prikkel om groener te produceren. De grote angst is echter altijd dat onze industrie in het geval van zo'n taks ons land de vinger geeft, wegloopt en onze export instort. Da's ook waarom bij bedrijven toch vooral steun voor een wereldwijde variant van de belasting te vinden is. Nuancerende toevoeging: na eigen rekenwerk en bestudering van economisch onderzoek concludeert econoom Mathijs Bouman dat dit vertrekeffect nog helemaal niet zo in cement gegoten is. Enfin. Terwijl de VVD steeds meer electorale redenen heeft om dwars te liggen bij het Klimaatakkoord, zeggen wij: succes, Rutte III.

Ha. Hogere vliegtaks is idee van Klaas Dijkhoff, KLM = piswoest

Mocht u het nog niet paraat hebben in uw hersenpan: VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff komt op voor de 'gewone man'. Die campagne-boodschap verkondigde hij bijvoorbeeld afgelopen weekend in De Telegraaf, waarin Dijkhoff stelde dat het huidige concept-Klimaatakkoord zeker niet het zijne is en hij die afspraken prima naast zich neer kan leggen. Vanochtend zorgt de VVD'er weer voor een verrassing. Het was namelijk diezelfde Dijkhoff die voorstelde om de vliegtaks te verhogen van €7 naar €15. Het probleem dat op de coalitietafel lag luidde dat het geld om elektrische auto's te subsidiëren - Dijkhoff heeft er tegenwoordig trouwens zelf ook eentje - ergens vandaag moest komen. Hij kon zich absoluut niet vinden in het voorstel om autobezit te belasten met een 'innovatietoeslag' van €2 per maand, en vandaar het tegenvoorstel over die vliegtaks. Voor de goede orde: het blijft bij een idee dat nu doorgerekend wordt door onze planbureau's. Wat pensioenconnaisseur Klaas Wilting ook moge zeggen, het alternatief zelf is overigens niet eens zo slecht. Zo'n taks is een gevalletje de vervuiler betaalt en arme gewone gezinnen zijn over het algemeen niet het meest in het luchtruim te vinden. Ohja, en de luchtvaart betaalt al nauwelijks belasting. Maar toch is Dijkhoffs move opmerkelijk omdat de VVD tegelijkertijd de voorvechter van de Neerlandse luchtvaartsector is. Als er iemand is voor uitbreiding van Schiphol, is het de VVD. De KLM laat vanochtend direct weten dat het door die hogere taks misschien geen investeringen meer kan doen in zuinigere vliegkisten. De vliegtaks is er slechts om de schatkist te spekken, aldus topman Pieter Elbers. En daarmee zaait Dijkhoff niet alleen onrust in de coalitie, maar ook in zijn eigen partij. Maar daar gaat het allemaal niet om, want u bent als kiezer 'zeer tevreden over Klaas'. Toch?

VVD in campagnemodus: 'gaan klimaatakkoord niet tekenen'

Goedemorgen Wakker Nederland. Het leek er even op dat de Nederlander de komende decennia op houtjes moest bijten die niet meer in kachels mochten, dat we allemaal zoemend gek zouden worden van warmtepompen en dat een gasaansluiting tot dienders op de stoep zou leiden. Daar is allemaal niets van waar. Heus niet. Zeggen wij niet, zeg VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. De goede man vorderde de Telegraaf van vandaag en maakte in niet mis te verstane bewoordingen duidelijk dat de verkiezingscampagne is begonnen dat hij het Klimaatakkoord niet gaat tekenen. Het Klimaatakkoord is vooralsnog niet veel meer dan de notulen van een heisessie met """belangenclubs""". Het was verdomd lang stil bij de VVD, maar de druk van De Gewone Man (m/v/x) wordt de regeringspartij nu toch te groot. 'Hoewel het kabinet van zijn VVD aan tafel zat toen er vergaderd werd over het klimaatakkoord, ziet Dijkhoff het resultaat vooral als adviezen die hij ook naast zich neer kan leggen. „Ik heb geen akkoord! Er hebben mensen een akkoord met zichzelf gesloten en dat hebben ze aan de politiek overhandigd.” Volgens de VVD’er komt de gewone man, via de politiek, nu wél aan tafel en zo kan het gehekelde akkoord alsnog gewijzigd worden. Dijkhoff maakt vooral een voorbehoud bij de voor de burger peperdure klimaatplannen met onze huizen en auto’s.' Nu heeft Dijkhoff gelijk dat er nog niets is getekend wat wettelijk bindend is, maar dat is ook een rookgordijn. Want waar de VVD wel apetrots op is, is de nieuwe Klimaatwet. Die hebben ze wel getekend. Je zou kunnen zeggen dat de Klimaatwet doelen vastlegt en dat het Klimaatakkoord gaat over de manieren om die doelen te bereiken. Kennelijk heeft de VVD radicaal innovatieve ideeën om te voldoen aan de eisen in de Klimaatwet ("De CO2 uitstoot moet in 2050 met 95 % zijn afgenomen ten opzichte van het niveau in 1990."). Als niet, dan is dit niet meer dan politiek voor de bühne. Maar goed, die voelde u zelf ook al aankomen. Noteer alvast in uw agenda: verkiezingen Provinciale Staten - en daarmee de Eerste Kamer en daarmee de speelruimte van het zittende kabinet - 20 maart aanstaande. Misschien zijn er trouwens wel eerder verkiezingen, want Klaas was niet te beroerd om te hinten op een vallend kabinet.

Economische tegenvallers wijzen ons op de realiteit

Het tijdperk van ‘easy money’ (lage rentes en steunaankopen) is voorbij en financiële markten moeten onderhand op eigen benen gaan staan. Nadat de Federal Reserve de rente met 0,25% omhoog gooide klapten beurzen wereldwijd in het rood. Het resultaat is dat de belangrijkste indices over het hele jaar genomen in het rood staan en de slechtste december sinds de Grote Depressie ingaan. Europese aandelen staan op het laagste punt in vijf jaar. (FD) De technologie-index Nasdaq staat 20% onder de recente piek. Enfin, u kunt het allemaal uitgebreid teruglezen in ons beursbulletin afgelopen donderdag. 

Lees verder
Linktip: Energie vergelijken