20 topics
#inflatie

Gidsland Nederland is inflatiekampioen van de eurozone

Twee weken geleden konden wij u al melden dat de (komt dat scrabblewoord) consumentenprijzenindex in Nederland een deftige curve laat zien: 2,5% omhoog in het eerste kwartaal van 2019. En dat was natuurlijk kak, want de CAO-lonen deden slechts plus 2,3% en dan gaat u er dus niet op vooruit. Vandaag lezen wij bij ons favoriete bureau voor de statistiek, het CBS, dat Nederland in de eurozone een aardig deuntje meeblaast als het gaat om inflatie. In maart stegen in Nederland de consumentenprijzen met 2,9%. Voor de gehele eurozone was dat een luizige 1,4%. Dat oogt nogal scheef, en verdraaid waar zou dat nou aan liggen? Citeren we even het CBS: Dat komt vooral door de prijsstijging van energie en van eten en drinken in Nederland. [...] De prijsstijging van energie voor verbruik in woningen is in Nederland het hoogst van de eurozone. De prijzen van energie waren in maart 2019 in Nederland 16,7 procent hoger dan een jaar eerder. Brengen wij u nog even de titel van een eerder stukkie in herinnering: Minister: uw energierekening stijgt inderdaad, maar het valt allemaal mee. Mag u zelf bedenken of u een plusje van 16,7% wel mee vindt vallen of niet. Alvorens u dat hieronder schuimbekkend neerplempt: het kan altijd erger. Kijken we buiten de eurozone, dan zijn binnen de EU de Hongaren en Roemenen pas echt de sjaak. Daar stegen de consumentenprijzen met respectievelijk 3,8% en 4,2%. Zo bezien doen we het hier in Nederland fan-tas-tisch met onze derde plek op de EU-ranglijst der inflatie. 

Loongolf is leuk, maar prijzen stijgen harder dan u hebben kan

Heeft u tijdens de eerstvolgende kringverjaardag een cijfermatige onderbouwing nodig voor uw plichtmatige ‘en alles wordt ook maar steeds duurder hè’, dan moet u vandaag even uw licht opsteken bij het CBS. Zij becijferden dat in het eerste kwartaal van 2019 de CAO-lonen weliswaar stegen met 2,2% (zei daar iemand ‘loongolf’?), maar daar had u mogelijk geen reet aan, aangezien de consumentenprijzen in dezelfde periode stegen met 2,5%. Tja, dat schiet gevoelsmatig natuurlijk niet op, met de nadruk op gevoelsmatig want zoals de statici terecht stellenAls de cao-lonen minder hard stijgen dan de consumentenprijzen, betekent dit niet automatisch dat werknemers er reëel in koopkracht op achteruit gaan. Het nettoloon is namelijk ook afhankelijk van de veranderingen in de premies die werknemers betalen voor pensioen, sociale verzekeringen (inclusief zorg) en de loonheffing.’ Kan wezen, maar de cijfers bewegen zich niet de goede kant op, ook als u het vergelijkt met ons vorige bericht hierover (2,1% loonstijging vs. 1,7% consumentenprijzenstijging). Gelukkig komt het niet al te vaak voor dat de CAO-lonen de prijsstijgingen niet bij kunnen houden: het gebeurde de afgelopen vijf jaar maar één keer eerder, maar dat was vooral te danken aan de nogal lage inflatie en niet omdat de lonen nou zo hard stegen. Jammer dus FNV, kom er maar in! Sluiten we af met de macabere vaststelling van het CBS dat ‘op het niveau van de bedrijfstakken de lonen in de overige dienstverlening (waartoe onder meer de cao’s kappersbedrijf en uitvaartzorg worden gerekend) het meest toenamen, namelijk met 3,1 procent.’ Dus gratis carriere-advies: neem een schaar of spade ter hand als u de inflatie voor wilt blijven. 

Inflatie doet weer eens niet wat de ECB wil

Sinds de Europese Centrale Bank het begin van het einde heeft aangekondigd van het obligatie-opkoopprogramma zit het economische nieuws nou niet echt mee. De economie van de eurozone blijft groeien maar vlakt wel af (pdf), Italië zit zelfs in een recessie en het economische sentiment in ons land is om te janken. Daar komen vandaag nogal tegenvallende inflatiecijfers bij. Eurostat meldt (wéér een pdf) dat de algemene inflatie in februari op 1,5% uitkwam - en u weet inmiddels, de ECB wil naar 2% - maar het draait natuurlijk allemaal om de kerninflatie, die geen rekening houdt met volatiele energie-, voedsel- en alcoholprijzen. Die komt maar niet omhoog en is vorige maand zelfs gedaald van 1,1% naar 1%. Dat lijkt met name te komen doordat prijzen van diensten minder hard stegen (van 1,6% naar 1,3%). Het rijmt allemaal niet echt lekker met talloze eerdere voorspellingen van de bank dat de kerninflatie op termijn wel gaat stijgen (zie grafiek na de breek). Even een sidenote: vanaf 1999 is de kerninflatie gemiddeld 1,4%, wellicht zijn de huidige lagere percentages wel het nieuwe normaal en is het niet reëel om richting de 2% te gaan. Maar goed, alles en iedereen vraagt zich inmiddels af of de ECB tijdens de volgende beleidsvergadering op 7 maart de economie weer een klein steuntje in de rug gaat geven. Duidelijk is dat u nog wel even mag wachten op een hogere spaarrente. Waar wij zelf met name op wachten is meer tekst en uitleg over een mogelijk nieuw rondje langdurige liquiditeitssteun aan banken, ofwel TLTRO in codetaal, om kredietverstrekking aan de reële economie te stimuleren. Daarover zei president Mario Draghi al dat hij dat slechts zou overwegen om monetaire doeleinden, en niet om Italiaanse en Spaanse banken de helpende hand te bieden. Wat we voorlopig weten is dat de ECB vooral de tijd voor een beslissing wil nemen. Dat betekent dat we u alvast voorbereiden op de onvermijdelijke uitkomst van de volgende vergadering: er verandert waarschijnlijk weer niets.

Lees verder

Turkse inflatie naar recordhoogte door zwakke lira

Het gaat dan wel niet zo lekker met Cocu en Fenerbahce, maar de Turkse grote leider Erdogan heeft ook een nieuw negatief record te pakken. De inflatie in Turkije heeft in september het hoogste niveau bereikt sinds Erdo 15 jaar geleden aan de macht kwam. De inflatie steeg voor de zesde maand op rij tot 24,5 % ten opzichte van een jaar eerder. En voor alle boze Erdofanboys: het staat ook op Turkstat dus dan is het waar. Uiteraard is de sterk in waarde gedaalde lira hierin de belangrijkste katalysator. De gevolgen van dit slechte rapportcijfer heeft u al vaker van ons gehoord. De centrale bank verhoogde onlangs de rente ondanks de afkeer van de president van hogere rentetarieven. Maar de prijzen van voedsel en niet-alcoholische drank (+27,70%), maar ook energie, transport, kleding en andere diensten en producten stijgen kneiterhard. Tegelijkertijd vertraagt de economische groei -en wordt er nog meer bezuinigd- waardoor er ook voor de centrale bank weinig ruimte overblijft om op te treden tegen prijsschommelingen. En als vervolgens gekeken wordt naar de daling van de lira, is de vraag of de grootste klap nog moet komen. Huilplaatje van Turkstat na de break. Koersje: $1= 6,02 lira

Lees verder

Lira schiet omhoog na uitspraken Erdogan over lot Amerikaanse priester

We weten, u hoort graag hoe het met Turkije gaat en de valutacrisis die daar gaande is, alsmede de pogingen om deze alsook de inflatie te temperen. En u wilt vast ook weten hoe het gaat met Andrew Brunson. Andrew Brunson, u weet wel, die Amerikaanse priester die door Turkije huisarrest opgelegd gekregen heeft nadat hij daarvoor in een Turkse cel zat op verdenking van terrorisme en lidmaatschap van de Gülen-beweging. Later werd die aanklacht overigens aangepast, want Brunson schijnt een PKK-fanboy zijn. Of hier iets van klopt is de vraag maar Brunsons vrijheid was de Amerikanen zoveel waard dat ze Turkije sancties oplegden -door staal en aluminium de moeder te importheffen- om hun woorden kracht bij te zetten. Dit conflict vormt uiteraard één van de ongunstige factoren van de met zichzelf worstelende Turkse economie, maar de Turkse president weigert vooralsnog Brunson vrij te laten. Nadat de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo verklaard heeft dat Turkije Brunson vrij zou laten, benadrukt Erdo in een interview met Reuters dat het Turkse hof over het lot van de predikant gaat beslissen, en niets anders. 'Dit is een jurische kwestie, Brunson is opgepakt omdat hij wordt beschuldigd van terrorisme. Op 12 oktober vindt er een hoorzitting plaats, we weten niet wat de rechtbank zal beslissen en politici hebben geen invloed hebben op het vonnis.' Ook bagatelliseerde de economische invloed op de kwestie rond Brunson. 'De zaak Brunson is zelfs niet nauw verbonden aan de Turkse economie. De huidige economische uitdagingen zijn opgeklopt en Turkije zal deze uitdagingen met eigen middelen overwinnen.'

Lees verder

Alstublieft. Een plek om te klagen dat alles duurder wordt

Prinsjesdag is aantocht, dus traditioneel lekken er geldzaken. Kunnen de geesten rijp worden gemaakt voor de aan te kondigen lastenverzwaringen. AD mocht melden dat de zorgpremie volgend jaar 'fors omhoog' gaat, waarbij fors staat voor een tientje per maand. Al kan dat meer of minder zijn, want het betreft slechts een richtlijn. Zorgverzekeraars mogen zelf hun tarief vaststellen en zo gooide het opstandige DSW vorig jaar - in weerwil van wat in de miljoenennota stond - de premie omlaag. Voor de verwachte zorgpremiestijging worden een enkele redenen aangedragen. Door de zonnige economie moet er voor pillen en zusters meer afgetikt worden. Vorig jaar werden premies te hoog geraamd en daarmee de bijdragen van o.a werkgevers en ondernemers ook. Dit dient te worden rechtgezet. Vergrijzing en nieuwe behandelingen maken de zorg duurder. De kosten voor wijkverpleging verschuiven steeds meer richting de zorgverzekering. Tenslotte is het eigen risico bevroren en dat moet ergens worden gecompenseerd. Maakt allemaal niet uit, want door de opwaartse loonbeweging kunt u het prima betalen en anders kan de stijgende zorgtoeslag enige verlichting brengen. Daarmee houdt de ellende niet op, want de energierekening neemt ook in omvang toe. Ook hier zijn er weer vijf boosdoeners, vakkundig op een rijtje gezet door de energie-expert van ABN AMRO. Duurdere CO2-emissierechten, een hete zomer die leidde tot intens aircogebruik en een toegenomen vraag naar gas, hogere kolen- en gasprijzen, een hogere export (=prijsopdrijvend) omdat de Belgen te lui zijn om hun eigen kerncentrales te onderhouden en dan zijn er nog stijgende energiebelastingen. Ja, verschrikkelijk allemaal. En dan mogen de meesten van u nog blij zijn niet in Hoogeveen te wonen. Want daar gaan zowel de parkeertarieven als de ozb omhoog. Een troost: frustratie uiten over de almaar stijgende prijzen op dit goudbruine blog blijft gratis. 

Waarom heeft Erdogan zo'n hekel aan renteverhogingen?

Wie kritisch is over Erdogan moet rekenen op hilarische haatreacties. Wie een serieuze vraag stelt over Erdogan zal echter niets dan rationele antwoorden krijgen. Behalve dan misschien van zijn diehard-supporters, maar die hebben we in Nederland vast niet, laat staan dat ze Nederlands kennen. So here goes. Sinds de laatste verkiezingen heeft Erdogan zijn macht over de Turkse centrale bank en daarmee over het monetaire beleid in Turkije vergroot. Het land heeft vele problemen - waarvan een groot deel eigen-schüld-dikke-bült is - en inflatie is daarvan niet het minste. In het geval van gierende inflatie is het geen gek idee om de beleidsrente omhoog te gooien. Het probleem is alleen dat Erdogan krankzinnige ideeën over rente heeft. Zo beweert hij met droge ogen dat rente de 'mother and father of all evil' is. En nu kan het aan ons liggen, maar als er ernstig rekening mee wordt gehouden dat de Turkse inflatie dit jaar rond de 100% ligt, zouden wij een iets minder grote mond hebben over het kwaad dat rente is. Niet Erdogan, die in mei nog orakelde dat juist lagere rentestanden de inflatie zouden beteugelen. (Een uitspraak die aan de basis kan liggen van de beslissing van de Turkse centrale bank om vorige maand de rente niet te verhogen.) Maar waarom heeft Erdogan zulke vreemde opvattingen over rente? Er zijn op zijn minst twee mogelijke antwoorden. Het eerste antwoord stelt dat de president eigenlijk geen flauw benul van monetaire economie heeft en daarnaast lijdt aan een totaal verkeerd begrip van de invloed van rente op inflatie. Het tweede antwoord hangt daar mogelijk mee samen maar is voor velen nogal precair: Erdogan is een conservatieve moslim en heeft geloofshalve een ontzettende hekel aan rente omdat 'haram'. Voor beide verklaringen is veel te zeggen, maar geen van twee is vast zo alomvattend, informatief en eloquent als wat de betere gelegenheidsreaguurder ons en u in kapitalen zal vertellen en met gebruikmaking van JeMoeder & Gülen.

En jawel. Prijzen stijgen het hardst in vijf jaar

Het heeft even mogen duren - vanaf september 2013 om precies te zijn - maar de prijsstijging op jaarbasis van goederen en diensten in ons land ligt lag in juli dan eindelijk weer eens boven de 2%. In juni was dat nog 1,7%, nu noteren we 2,1%. Komt die klassieke verhelderende noot: dan gaat het om de consumentenprijsindex (CPI) van het CBS, ofwel het prijsverloop van een mandje van goederen en diensten die u regelmatig nodig heeft. Dat betekent dus dat dingen als de goud- danwel bitcoinprijs niet in het mandje te vinden zijn. Noot #2 is dat de Europese Centrale Bank voor haar ultraruime beleid niet kijkt naar ons CPI, wel naar de eurozoniaanse inflatie als geheel. Goed. Was het in de vorige aflevering de meivakantie die een prijsopdrijvend effect had, daar onderscheiden ditmaal de woninghuren zich, die vorige maand 2,3% hoger waren dan een jaar eerder. Allemaal weinig verrassend want 1 juli is het moment waarop de meeste verhuurders de boel verhogen. Andere traditionele vermeldingen zijn er voor de notoir volatiele elektriciteitsprijs (+17,2%) en gas (+8,2%). Vlak echter ook spellen, speelgoed en hobby's (+11%) en personenvervoer door de lucht (+9,2%) niet uit. Maar wat werd er dan eigenlijk goedkoper? Denk aan schoenen (-4,5%), maar ook aan de categorie TV's, audio- en video-apparatuur (-9,3%, inclusief videorecorders, radiowekkers, walkie talkies en grammofoons), informatiedragers als cd's, (video)banden en diskettes (-7,3%) en telefoondiensten (-6%). Kortom, de tijden veranderen, maar daar weten de koopjesjagers op de foto alles van.

Fotobijschrift: in de zomer van 1967 stonden de mensen in de rij voor radio- en andere elektrische artikelen. Toen nog wel.

Eindelijk mogen we voor onze eigen economische groei zorgen

Met uitzondering van het gesloten en arme monnikenstaatje Bhutan meet de wereld zijn geluk in keiharde bbp-groei. Nederland werd vorig jaar 3,3% gelukkiger en de komende drie jaar groeit ons welbevinden met 1,9 tot 2,5% per jaar. Zeggen wij niet, maar DNB die zich heeft gewaagd aan de halfjaarlijkse economische vooruitzichten en ons land in ieder geval tot 2020 van een crisis gevrijwaard ziet. De centrale bankiers denken bovendien dat de economische groei vanaf dit jaar 'binnenlands gedreven' zal zijn. De groeicijfers van de afgelopen jaren komen voornamelijk op het conto van de Nederlandse exportsector die bovenmatig profiteert van een florerende wereldhandel. DNB nattevingert dat de groei van de wereldhandel iets afneemt, maar dit wordt deels gecompenseerd door binnenlandse bestedingen. Het reëel besteedbaar inkomen van huishoudens groeit het snelst sinds 2001 (+2,8%). Komt door lagere loonbelastingen en werkgevers die eindelijk de portemonnee trekken wegens personeelstekort. In het verlengde daarvan proberen werkgevers u ook vaker te ketenen met vaste contracten en dat leidt tot hogere lonen, aangezien flexers gemiddeld genomen harder worden uitgebuit. De glazen bol van DNB houdt het erop dat de lonen komend elk jaar 0,5% sneller stijgen tot 3,1% in 2020. Dit gaat dan alleen over contractlonen en niet over de periodieken, bonussen en promoties die u daarnaast binnensleept. Gaat er zelfs toe leiden dat loonslaven voor het eerst in veertig jaar weer eens een groter deel van de nationale koek (beter bekend als de arbeidsinkomensquote) krijgen. 'Het werd ook wel eens tijd', verzucht DNB-bestuurder Job Swank over de loongolf die ons land moet gaan overspoelen. 

Lees verder

Vliegtickets, vakanties, benzine: alles is schreeuwend duur!

Het is weer tijd voor een tussenstandje uit de consumentenprijzenindex (CPI) van het CBS vandaag. Deze index, die gemeten wordt aan de hand van een mandje goederen en diensten (boodschappen, kleding, benzine, huur en verzekeringspremies), is een indicator voor de Nederlandse inflatie. Wat blijkt? U betaalde hiervoor afgelopen mei 1,7% meer dan een jaar eerder. U kunt misschien wel raden waar dat aan ligt: de meivakantie. Want zoals we al vaker hebben vermeld hebben vakanties altijd een prijsopdrijvend op diensten doordat meer mensen met vakantie gaan. En omdat dit jaar de meivakantie volledig in mei viel en vorig jaar grotendeels in april, zie je dat terug in de inflatie-die-geen-inflatie-mogen-noemen. Daarnaast viel Pinksteren dit jaar ook in mei, en vorig jaar in juni. 'Een verblijf in een bungalowpark was hierdoor 15 procent duurder dan een jaar eerder', aldus het CBS. Naast vakanties gingen ook de benzineprijzen rap omhoog. In mei waren de autobrandstoffen 9,7% duurder dan een jaar eerder, terwijl dat verschil in april nog 'maar' 2,8% bedroeg. De prijs van benzine en diesel bereikten in mei 2018 het hoogste niveau in bijna vier jaar tijd. Een liter Euro95 kostte €1,67 en de literprijs van diesel was €1,36. Gaan we dan schnell door naar de Nederlandse prijsontwikkeling afgezet tegen die van de eurozone, de zogenoemde Europees geharmoniseerde consumentenprijs (hicp). Volgens die indicator komt de stijging van de consumentenprijzen met 1,9% in mei precies overeen met die in de eurozone. In Nederland lag die in april op 1,0%, in de eurozone moest die komen van 1,2%. En u weet het: de ECB kijkt niet naar de kerninflatie van de afzonderlijke eurolanden, maar naar de kerninflatie van de gehele eurozone. Daarbij kent u ook het ten doel gestelde inflatie-adagium inmiddels: 'a sustained adjustment in the path of inflation to levels below, but close to, 2% over the medium term'. Laten we daar nu dus precies zitten, waardoor de voorzichtige verwachting bestaat dat Draghi precies over een week met heugelijk nieuws gaat komen. 

Linktip: Energie vergelijken