5 topics
#gemeente

Gemeenten gooien belastingen fors omhoog. Weg koopkracht

Een plaatje met duizend cijfers zegt meer dan honderd woorden. En het laat zien dat gemeenten in 2019 niet echt terughoudend zijn geweest met het vaststellen van de gemeentelijke woonlasten. 'Huurders betalen dit jaar 5,4% meer, eigenaar-bewoners 4,3%', schrijft het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden dat onderzoek deed naar de ozb, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing in 37 grote gemeenten ('waar 39% van de bevolking woont'). Overigens hoeft u niet meteen eieren tegen de woning van de wethouder aan te gooien, want a) het kan zijn dat u in Nijmegen woont en b) de grote aanstichter des koopkrachtverbrandings is het rijk dat de afvalstoffenbelasting in 2019 met 139% heeft verhoogd. 'Gemeenten maken hierdoor 3,5% tot 4,0% meer kosten', en die rekening wordt in stad en land gedekt door de afvalstoffenheffing te verhogen. Plaatje boven is voor de niet-alleenstaande woningeigenaren. Plaatje onder voor niet-alleenstaande huurders, met code wit rond mediaan, oranje boven de mediaan en blauw eronder. Hele COELO-rapport hiero en voor een historisch reeksje van stijgingen klikkieklikkie.

Lees verder

Geld voor jeugdzorg verdwijnt in zwart gat, gemeente heeft geen idee hoe dat kan

Paniek in Groningen. Daar heeft de gemeente last van zwarte gaten die het budget voor jeugdzorg opslurpen. De stad geeft tientallen miljoenen meer uit dan begroot, maar heeft zelf geen idee waaraan precies. De afgelopen jaren ging dat ook al niet zo heel soepeltjes, en moest het Rijk bijspringen. Het grappige is dat de grote instellingen voor jeugdzorg in de regio helemaal geen groei zien in de zorgvraag en hun budget ook niet zien stijgen. Waar die miljoenen dan gebleven zijn, is een raadsel. Niet alleen in het noorden hebben ze last van zwarte gaten. Eindhoven bijvoorbeeld worstelt al jaren met grote tekorten en trekt nu aan de noodrem. In het hele land lopen de tekorten op, blijkt uit cijfers die vorige maand verschenen, en waarover Binnenlands Bestuur schreef. Aan al hun zorgtaken gaven gemeenten in 2017 €724 miljoen meer uit dan ze hadden begroot. Het grootste gedeelte van dat tekort werd veroorzaakt door de jeugdhulpverlening: €605 miljoen, 18,9% hoger dan begroot. Een duidelijke oorzaak voor de forse budgetoverschrijding van de jeugdzorg is er niet. Maar een donkerbruin vermoeden hebben wij wel. 

Lees verder

Bewijs! Ondernemen werkt mensen de bijstand uit

In de bijstand zitten is voor niemand leuk. De mensen die erin vastzitten, zouden doorgaans ook liever wat zinnigs doen met hun leven. Maar ja, als je het slim aanpakt, betaalt het zo ontzettend lekker. Sommige gemeenten schrijven bijstandstrekkers het liefst af, zoals Amsterdam, andere gemeenten proberen mensen uit de bijstand te krijgen door ze te laten ondernemen. En dat blijkt op het eerste gezicht beter te werken dan de wensdenkfactor doet vermoeden. 'Projecten waarin mensen met een bijstandsuitkering een eigen onderneming opzetten, werpen hun vruchten af, blijkt uit een rondgang van BNR. Drie op de 10 ondernemers staan binnen enkele jaren helemaal op eigen benen. Door dit project vinden de ondernemers een baan in loondienst, of starten ze een fulltime onderneming.' Dit is mooi nieuws. We hebben een paar kritiekpuntjes die de hosannastemming overigens niet hoeven bederven. In de eerste plaats zijn de gegevens afkomstig uit slechts vier gemeenten; Assen, Groningen, Den Bosch en Rotterdam. In de tweede plaats zijn er niet bijzonder veel mensen in absolute zin een bijstand uitgewerkt. 'Gemiddeld heeft elke gemeente 300 mensen begeleid, waarvan dus 30 procent uit de bijstand kan.' En in de derde plaats is moeilijk te zeggen of een succespercentage van 30% nu echt als succes geclaimd kan worden. Wellicht niet, maar de gemeenten zeggen dat ze onder de streep beter af zijn omdat ze geld overhouden. Aan een werkende hoeft geen bijstand uitgekeerd te worden. En dan nog: als het geen geld kost, lijkt het ons dat gemeenten goed bezig zijn om burgers weer te laten meedraaien in de samenleving. Meer van dit, graag.

Overzicht. Zo hoog zijn uw lokale lasten in 2018

De cijfers over de lokale belastingen voor 2018 vlogen u de afgelopen tijd om de oren. Op deze Goede Vrijdag komt COELO, een onderzoekstak van de Rijksuniversiteit Groningen, met een handig overzicht van dit alles. Globaal gezien valt de stijging van de lokale lasten alles mee. Gemiddeld legt een huishouden met eigen woning namelijk 0,8% meer neer voor heffingen aan provincies, gemeenten en waterschappen - minder dan de verwachte inflatie van 1,6%. Dat is dan gemiddeld €1.312, waarvan €721 voor de gemeente, €332 aan het waterschap en €259 voor de provincie. Maar dan die onderlinge verschillen he, die vallen niet mee. Zie hierboven immers even het gemiddelde verschil van pak 'm beet €900 tussen Veenendaal (onder andere lage watersysteemheffing) en Bloemendaal (hoge woz-waardes dus hoge woonlasten). Verder valt de willekeur wat betreft verschillen in lastenstijgingen nog steeds niet mee. Dat kunt u haarfijn aanschouwen in de visualisatie na de breek.

Lees verder

Lokale overheden legen uw portemonnee

Het zal niet als een absolute verrassing komen, want u wist al dat de waterschapsbelasting dit jaar stijgt en dat ook de gemeentelijke heffingen omhooggaan. Nu heeft het CBS ook de provinciebegrotingen in het grote plaatje gegooid en kan het slechts één ding concluderen: de lokale heffingen gaan omhoog. In totaal mikken deze drie stukjes overheid er op om €14,2 miljard aan belasting binnen te hengelen in 2018, tegenover €13,7 miljard vorig jaar. Dat komt gedeeltelijk doordat er meer heffingen zijn wegens bijvoorbeeld meer nieuwe huizen, duidt het FD. Aan de andere kant gaan sommige belastingen ook simpelweg omhoog, bijvoorbeeld de o zo gehate onroerendezaakbelasting. Welke van die twee nou precies het meest heeft bijgedragen aan die stijging van €500 mio blijft onduidelijk. Dan nog even over die overbodige bestuurslaag waar we het hier nog niet over gehad hebben, de provincie. Zoals u hierboven ziet is deze ook wat betreft lokale begrotingen verreweg de saaiste speler met een verwachte belastingopbrengst van €1,6 miljard. Op de logische vervolgvraag wat voor heffingen zij nou precies voorschotelen is het antwoord: motorrijtuigenbelasting. Die vormt om precies te zijn 98,3% van de belastinginkomsten van de provincie. Daar staat dan wel weer tegenover dat provincies €2,3 miljard uitgeven aan verkeer en vervoer, om u waar dan ook een goede verbinding te garanderen. Enfin, zo heeft u ook weer een beetje meer inzicht in wat de provincie nu eigenlijk doet. Meer over de waterschappen bijvoorbeeld hierzo. Tip: neem een doekje mee, want op beiden zit een niet-geringe laag stof.

Linktip: Energie vergelijken