5 topics
#consumptie

Bij dalende woningprijzen gaat u minder consumeren. Maar waarom eigenlijk?

Mooi onderzoekswerk vinden we vandaag in economenblad ESB. Aan de hand van bestaande literatuur en de Nederlandse cijfers over de periode 2006-2015 wordt daar een verklaring gevonden voor de reële consumptiedaling van 7% die optrad toen de woningmarkt implodeerde ('het reële huizenprijspeil lag in 2014 27% lager dan in 2008', en verder het plaatje boven). Huurders zetten nauwelijks een rem op de uitgaven; mensen met een koopwoning des te meer. Maar waar komt die daling dan precies door, zo luidt de centrale vraag. Antwoord: een dalende woningprijs doet het vermogen van huishoudens slinken en minder overwaarde zorgt er eveneens voor dat mensen minder kunnen (bij)lenen. Resultaat van deze twee zaken: '(...) van de reële consumptiedaling van zeven procent kan slechts één procentpunt worden verklaard door het directe effect van een daling in de huizenprijzen'. Maar wie of wat neemt dan het leeuwendeel van de daling voor zijn rekening? Antwoord: de mensen met een hoge hypotheek ten opzichte van het inkomen (zeg maar 5 x het inkomen) en ten opzichte van de waarde van de woning (waaronder begrepen de groep met een onderwaterhypotheek; in 2014 stonden meer dan 1 miljoen huishoudens onder water). Na veel meten en rekenen blijkt dat nogal een manisch-depressief groepje te wezen: 'In 2014 consumeerden zij, op het diepste punt, elf cent per euro minder van hun gemiddelde besteedbaar inkomen dan huishoudens met hoge schulden deden in 2007. Vóór de grote recessie consumeerden deze huishoudens meer dan huishoudens met een relatief lage hypotheekschuld'. In ieder geval schrok deze groep zich zo de tering van de GFC dat zij voor 6%-punt hebben bijgedragen aan de daling van de consumptie. Allemaal om preventief te sparen om 'inkomens- en werkgelegenheidsrisico’s' op te vangen. Enfin. U kunt het onderzoek via deze twitterlink gratis lezen of anders hier registreren. Wie denkt van ja logisch toch allemaal heeft enerzijds een punt en ziet anderzijds hoe groot de impact is van een stukje soepele kredietverlening. Levert extra economische groei op in de gloriejaren en extra krimp als de woningmarkt instort -en dat staat, zo voorspelde u eergisteren, binnen twee jaar wederom te gebeuren.

Nederlandse huishoudens verwerkelijken natte droom Rutte

Zes jaar geleden maande Rutte u te stoppen met somberen en als de wiedeweerga een auto of huis te kopen. Allemaal ten einde 'het Centraal Planbureau te verslaan' en te voorkomen dat de regering verder moest bezuinigen. 's Lands opperschipper kan inmiddels trots zijn op het werkvolk. De Nederlandse economie groeide afgelopen jaar met 2,7% en huishoudens hebben de grootste bijdrage geleverd, weet CBS. Het aantal banen steeg naar een recordhoogte (10,4 miljoen), evenals het aantal gewerkte uren (+2,4%) en de werkloosheid kwam op de laagste stand in tien jaar. Al dat gezwoeg leidde ertoe dat het netto reëel beschikbaar inkomen met 2,6% toenam. We moeten het dan ook hebben van meer (harder) werkende handjes, want de 'reële loonstijging is al jaren gematigd.' Het verdiende geld liet men lekker rollen, waardoor de consumptie de grootste bijdrage leverde aan de bbp-groei. Of we hiermee het Centraal Planbureau verslaan is onmogelijk om te weten, want die stellen hun ramingen sneller bij dan u geld uitgeeft. Wel kan Rutte in Brussel opscheppen dat de Nederlandse economie harder groeide dan die van omringende landen en het EU-gemiddelde. Zijn we wel benieuwd of de premier er een beetje de stemming in weet te houden. De wijzers van het conjunctuurklokje staan iets minder positief en dat komt vooral door het verminderde optimisme onder consumenten. Het is natuurlijk ook allemaal niet meer te betalen en dan vooral de huizen. Alleen in Tsjechië stijgen de prijzen van nieuwbouwhuizen harder dan in Nederlander. Zelfs snelle jongens - type roze polo en patrijspoort om de pols - met een budget van zes ton raken ontmoedigd. Tijd voor een oppeppend praatje van de Begrotingssinterklaas

Lees verder

Het klopt. De crisis is voor u nog niet helemaal voorbij

Er zit best een kern van waarheid in het gevoel dat veel Nederlanders niet meedansen in de economische hosanna. U koopt bijvoorbeeld nog steeds minder dan vóór de crisis van 2008, aldus de economen van ING vanochtend. In harde euro's spendeerde de consument 3% meer dan in dat rampjaar, maar omdat alles 9% duurder werd past hier eigenlijk een minnetje van 6%. Uitkomst #2 is dat de Nederlander in 2017 41% van zijn budget kwijt was aan basisbehoeften - onderdak, voedsel, zorg, dat soort zaken - terwijl dat tien jaar eerder nog 36% was. Hoe zit dat allemaal? Ten eerste was het bruto binnenlands product per huishouden lager in 2017: de economie groeide met 7%, maar het aantal huishoudens met 7,5%. Daarbij betaalde u via de overheid meer voor onderwijs en zorg. Verder spaarde u gewoon meer, waarbij u vooral moet denken aan pensioen, en u leende minder. En dus: minder ruimte voor leuke dingen, maar tegelijkertijd meer buffers om een volgende crisis op te vangen. De ING-economen verwachten dat de consumptie per huishouden pas in 2025 weer vergelijkbaar is met 2008, stellen ze in De Telegraaf (). Gelukkig zit er een stijgende lijn in. Kort en goed: dit alles betekent dus niet dat er minder van de economische groei naar werkenden ging (uitleg), wel dat de consument die groei niet in zijn consumptiegedrag terugziet. Gelukkig is er een relatief snelle manier om als huishouden in de nabije toekomst meer uit te geven. Check eens hoeveel abonnementen u heeft, want dat onderschat u volgens het Nibud fors.

Hollandse huizenbezitter geeft geld uit als water dankzij gestegen huizenprijs

Rabobank weet alles van u. Zeker als u zowel een betaalrekening als hypotheek bij de boerenleenbank heeft. Informatie van 40.000 van zulke klanten heeft Rabo gekoppeld om inzicht te krijgen in het verband tussen huizenprijzenstijgingen en particuliere consumptie (geanonimiseerd uiteraard, zo zijn ze ook wel weer). Gestegen woningprijzen zouden langs twee wegen tot een hogere consumptie kunnen leiden. Het onderpandeffect: woningeigenaren zijn zich bewust dat ze hun overwaarde kunnen omzetten in cash met een omkeerhypotheek/verzilverhypotheek (uitleg). Dus kun je beginnen met spaargeld verbrassen. En het vermogenseffect: mensen geven niet alleen geld uit dat op de spaarrekening staat, maar ook dat in de toekomst op de spaarrekening zou kunnen komen (bijvoorbeeld door de verkoop van het huis). Men is niet per se rijker, men voelt zich rijker. Je zou net als de Rabo-onderzoekers verwachten dat beide effecten zich vooral voordoen in regio's waar de huizenprijzen rap stijgen en dat huishoudens met een relatief hoge hypotheekschuld sterker reageren op snel stijgende prijzen want 'zij lopen immers tegen grotere liquiditeitsbeperkingen aan, die door rap stijgende huizenprijzen sneller afnemen.' Alleen voor dat laatste vinden de economen van Rabobank geen bewijs. 

Lees verder

Waarom we de huizenmarkt moeten aanpakken? Nou, hierom

Een recordaantal hypotheekaanvragen in 2017. Een record aan huizenverkopen in één jaar tijd. Een nieuwe piek als het gaat om de gemiddelde woningprijs en het wordt dit jaar alleen nog maar spannender. Hartstikke leuk allemaal, maar als u dit blog de afgelopen jaren enigszins heeft gevolgd dan weet u dat het grote nadeel van onze jojo'ende woningmarkt is dat deze een grote invloed op de economie heeft en die daardoor ook extra volatiel is. Met andere woorden: in tijden dat het lekker gaat met de huizenmarkt gaat het ook extra lekker met de consumptie, maar als het daar slecht gaat vergaat het de consumptie ook extra slecht. En dat terwijl een stabielere economie toch een hoop leed in crisistijd zou besparen. Goed, De Nederlandsche Bank concludeert vandaag na een nieuw staaltje onderzoek nogmaals dat in internationaal perspectief de huizenprijzen een wel erg grote invloed hebben op de particuliere consumptie in Nederland. Die relatie in cijfers: een stijging danwel daling van de reële huizenprijzen van 1% zorgt voor een plusje of minnetje van de reële particuliere consumptie van 0,18%. Dat impliceert dan weer dat de stijgende huizenprijzen voor 40% van de bij elkaar opgetelde consumptiegroei vanaf 2014 hebben gezorgd. Hoe kan bij ons die samenhang zo sterk zijn?

Lees verder
Linktip: Energie vergelijken