9 topics
#bbp

Bloemetje voor Rutte. Nederland doet het beter dan Europa dankzij overheid

Dat laatste zeggen wij niet, maar twee economen van Rabo (hoi! en hallo!) wel en dan is het waar. De Nederlandse bbp-groei bedraagt voor zowel 2019 als 2020 exact 1,6% en dat is boven het eurozone-gemiddelde. Hebben we meteen een van de weinige lichtpuntjes uit het Economisch Kwartaalbericht van de boerenleenbank te pakken. Alle Excel-economen hebben inmiddels meermaals hun groeiverwachtingen verlaagd en Rabo is daar geen uitzondering op. De nieuwste verlaging is het gevolg van de neergaande wereldhandel en de bijzondere last die de 'open economie' Nederland daarvan heeft. Wij slepen steeds meer buitenlandse producten naar Nederland, terwijl men minder van onze spullen/diensten afneemt. Naast deze verslechterende handelsbalans houden consumenten en bedrijven de hand enigszins op de knip en is er nog steeds geen bouwvakker te vinden om de woninginvesteringen aan te jagen. En zo is het aan de overheid om de economische groei een beetje op peil te houden. Zij zal vooral geld steken in onderwijs, defensie en infrastructuur. Tenminste als het lukt om voldoende personeel te vinden om alle geplande uitgaven te realiseren. Vrijwel niemand heeft meer een baan nodig in dit land. 

Lees verder

De hypotheekschuldenberg daalt als een malle

In 1998 bedroeg de hypotheekschuld van Nederlandse huishoudens €262 miljard. Twintig jaar later staat de teller op €702 miljard. In absolute bedragen was de hypotheekschuld niet eerder zo hoog, schrijft het CBS vandaag. En ook: 'Dit is het zevende kwartaal op rij dat de hypotheekschuld toenam. Wel is de toename in het derde kwartaal de kleinste in deze periode'. Waarom het afgelopen kwartaal de stijging het kleinste was, vertelt het CBS niet. Wel dat in 2013 de hypotheekschuld in absolute bedragen nog daalde. In de nasleep van de GFC loste iedereen zijn onder-water-hypotheek af en kocht nauwelijks iemand een nieuwe woning. De aflossingen waren hoger dan de opnames. Tegenwoordig neemt de schuld alleen in relatieve zin af. In 2012 stond de hypotheekschuld op 105% van het bbp. Dit kwartaal zakken we naar de 92%. We kunnen schuld opnemen wat we willen, maar het bbp groeit al 18 kwartalen achter elkaar als kool. En dat is handig voor de schuldquote. We hebben, zoals u in bovenstaand plaatje ziet, nog wel even te gaan om net als in de 90s weer op de 50% uit te komen. Sluiten wij af met andere plaatjes.

Lees verder

Overheid harkt door ING-boete maar ook bij belastingbetaler: overschot naar €12 miljard

Goed nieuws voor de liefhebbers van een groeiend bbp en tegenstanders van procyclisch beleid: het begrotingsoverschot van de overheid is vergeleken met vorig jaar met liefst €7 miljard toegenomen, waardoor de overheidsinkomsten de uitgaven in de eerste drie kwartalen van 2018 met bijna €12 miljard overtreffen. 'Dat is op jaarbasis 2,1% van het bruto binnenlands product', aldus het CBS vandaag. Dat is meer dan de raming in de Miljoenennota, waarin het kabinet voor heel 2018 een begrotingsoverschot van 0,8% (wat neerkomt op een kleine €6 miljard) verwachtte, en voor 2019 uitkwam op 1,0%. Toen klonk men al bijzonder verguld: 'Daarmee zou 2019 het vierde opeenvolgende jaar worden met een overschot. Dat is zeldzaam: zo veel overschotten op een rij heeft Nederland in de afgelopen 45 jaar niet gehad'. Nu verhoogde minister Hoekstra de raming van het begrotingssaldo in de Najaarsnota naar 0,9% met een staatsschuld per 31 december van €407 miljard, ofwel 52,7% van het bbp. Het CBS komt na drie kwartalen dus op een flink grotere plus uit, waardoor de overheid in het laatste kwartaal van het jaar van een boel extra uitgaven of fiks minder ontvangsten uit moet gaan. Dat is opvallend, aangezien het de laatste tijd 'meevallers' regende. Denk hierbij aan de megaboete van ING, minder uitgaven en meer belastingen (schenk- en erf, dividend), maar ook de boete van én voor de belastingdienst die niet doorging. Nu benoemen de rekenmeesters van het CBS dezelfde factoren. Er werd meer geïnd aan belastingen en premies en ING maakte een leuk bedragje over, waardoor de uitgavenquote (uitgaven als percentage van het bbp) een laagterecord noteert: die nam met 0,6%-punt af en kwam daarmee uit op 41,9% van het bbp.

Lees verder

Das Kapital legt uit! We zijn weer rijker en gelukkiger

Wij pollden, u koos en daarom probeert DK-redacteur J. van Wensen uit te leggen hoe het zit met het bruto binnenlands product. Dat groeit namelijk als kool. Over de periode 2000-2017 is het bbp met €300 miljard aangegroeid tot €736 miljard. Maar hoe meten we die miljarden en worden we er ook nog gelukkiger van? Dat ziet u in onderstaande film, met als spoiler dat ons land steeds mooier wordt. Heeft het CBS officieel vastgesteld, dus dan klopt het. Allemaal met de gloednieuwe Monitor Brede Welvaart. Voor het overige vindt u bbp-cijfers hier en de nieuwste ramingen voor 2018 daar.



Zucht. Alles gaat weer fantastisch in Nederland

De herfst mag met karakteristiek weer zijn begonnen, vanaf de burelen van het Centraal Bureau voor de Statistiek wordt een bak zonnige cijfers over het land uitgestrooid. Zo hebben de rekenmeesters onze BBP-groei over het tweede kwartaal bijgesteld van 0,7% naar 0,8%, want we bleken iets enthousiaster te hebben geconsumeerd en geëxporteerd dan aanvankelijk voorzien. Het aantal banen steeg met 52.000 ten opzichte van het eerste kwartaal. Ondertussen kwam de (bruto)winst van niet-financiële bedrijven uit op €56,8 miljard en daarmee hebben we het beste tweede kwartaal ooit gehad, terwijl ook de operationele winsten naar recordhoogte stegen. De niet-financiële bedrijven droegen dan ook €400 miljoen meer aan belasting af en dat helpt ons overheidje met het begrotingsoverschot. Dat bedroeg halverwege 2018 1,9% van ons BBP en hielp de staatsschuld omlaag naar 54% van het BBP. Braaf onder de Maastrichtnorm van 60%, maar ruim boven 43,8% aan de vooravond van de Grote Financiële Crisis. Ondertussen stijgt de collectieve lastendruk naar 38,5%, terwijl dit in in 2003/2004 nog 34,5% was. Kunt u woedend van worden, maar u kunt ook denken: ach, ooit lag dit op 45% en die stijgende zorgkosten moeten ergens van betaald worden. 

Lees verder

Op deze plekken groeit onze economie het hardst



Dat klinkt allemaal leuk, die 3,2% groei van onze economie vorig jaar, maar waar komt die precies vandaan? Daarvoor nemen we u mee naar de regio. Het CBS heeft de groei van ons binnenlands bruto product netjes uitgeplozen en concludeert dat het toch echt de regio's rond Eindhoven en Almere zijn die met 4,9% het hardst groeien. In die eerste stad zijn het vooral de industrie (denk aan techfirma ASML) plus zakelijke dienstverlening die de kar trekken. Voorts zijn leasebedrijven de paradepaardjes in Almere. Mede door dit leasegeweld noteert de provincie Flevoland het hoogste groeipercentage (4,2%) van de provincies. Goed, voor meer winnaars moeten we toch echt richting de Randstad. Want de provincie Noord-Holland deelt samen met Noord-Brabant een tweede plek, en dat komt toch vooral door de sterke groei van de groot- en detailhandel. En nu we daar toch zijn kunnen we u melden dat Amsterdam koploper is van de grote steden met 3,9%. Hekkensluiter is Den Haag, waar men gebukt gaat onder de toch wel heel matige groei van de overheid. Voor het overige moeten we naar het Noorden voor een antwoord op de vraag wat het nou eigenlijk kost, die verminderde gaswinning. Voor de provincie Groningen geldt een groei van 2,5% exclusief delfstoffenwinning, mét wordt dat een krimp van 0,6%. Maar daar zal geen Groningse haan naar kraaien.

Lees verder

Onderzoek bewijst het: u bent gelukkig

Hij stond al bij u in de agenda, maar nog maar even voor de zekerheid: vandaag is de Internationale Dag van het Geluk. Standaard op de kaart staan dan de onderzoeken naar het geluk van de gewone burger. Want welzijn en welvaart meten we niet slechts middels een economische indicator als het bruto binnenlands product, zo gaat het verhaal vaak. Dan passeren vaak zaken als het Bruto Nationaal Geluk van Bhutan de revue. Helaas blijkt het bouwen van zo'n breder welvaartsbegrip tot nu toe zinloos, maar eenvoudige geluksonderzoeken zijn er natuurlijk wel. Bijvoorbeeld van de hand van het CBS, dat vorig jaar 7.000 man naar hun geluk vroeg. Dat moesten ze aangeven op een schaal van 1 tot 10, waarin een score van 7 of hoger staat voor gelukkig, een score van 5 of 6 een twijfelachtige situatie aangeeft, en scores van 1 tot 4 staan voor ongelukkig. Dan blijkt dat 90% van Nederland zich gelukkig voelt, 3% is dat niet en 7% bungelt daar tussenin. Allemaal leuk, maar dan zijn wij vanzelfsprekend benieuwd hoe dat zit voor verschillende sociaal-economische posities. Opvallend: de geluksscore valt voor zowel werknemers als zelfstandigen uit op 91%. Dat komt volgens het CBS omdat zelfstandigen aan de ene kant blijer zijn met hun werk, maar aan de andere kant wel meer zorgen over hun financiële toekomst hebben dan werknemers (hier de grafiek, het is inderdaad een close call). Voor het overige blijven de clichés nog steeds clichés. Ongeluk komt acht keer vaker onder uitkeringstrekkers voor dan onder werkenden, hoogopgeleid is blijer dan laagopgeleid, enzovoort. Kortom, tel uw zegeningen. Alleen al om het feit dat u vandaag her en der verhalen tegen gaat komen over Chief Happiness Officers bij bedrijven - maar hier niet. 

Wintervoorspelling: eindelijk hogere lonen in NL (en hogere inflatie)

Het kost wat, maar dan krijg je er wel mooie voorspellingen voor terug. De Europese Commissie komt vandaag op de proppen met de Winter 2018 interim forecast voor de economie van de EU in zijn geheel-pdf en de afzonderlijke lidstaten in het bijzonder. Dankzij een groei van het Europese bbp van 2,4% was 2017 voor iedereen een topjaar. De komende tijd houden we een 'solid and long lasting expansion' met 2,3% groei voor dit jaar en 2% in 2019 bij hoge investeringen dankzij 'strong demand, high capacity utilisation and supportive financing conditions', alsmede ook nog eens een bloeiende wereldhandel. De enige sneuneus blijft de ECB. De Europese inflatie komt in 2019 niet boven de 1,6% -ondanks het opkopen van €2,3 biljoen aan obligaties. En zo reutelt de Europese Commissie lekker door met en passant een verborgen koopadvies voor mensen die twijfelen tussen aandeel en bitcoin: 'Based on the most reliable valuation measures, US stocks seem pricy' maar Europese aandelen moet u zeker doen want goedkoper. Naast deze WC-Eend wijst de EC voor de eerlijkheid wel op de risico's nu centrale banken monetair aan het verkrappen slaan: 'Stretched valuations for some asset classes, including equity, combined with broadly-based low volatility and compressed risk premia suggest that global financial markets may be vulnerable to a re-assessment of fundamentals and risks'. En dat betekent dat beleggers misschien wat scherper gaan letten op landen met enorme schulden (hoi Italië-pdf!) waardoor die scheef kunnen komen te zitten als de rente een tikkie stijgt. Voor het overige moeten we natuurlijk oppassen voor Brexit, Noord-Korea en gedoetjes aan de andere kant van de Middellandse Zee. In Nederland lopen de groei en de inflatie wat harder van stapel dankzij hogere lonen via de FNV. En ook door een verlaging van de inkomstenbelasting en verhoging van de btw en energiebelasting. Oh ja, de woningmarkt koelt wel ietsiepietsie af.

Lees verder

Overheid duwde Nederland verder in de crisis

Welke invloed heeft onze overheid op de economie gehad sinds de crisis? Was het CBS ook benieuwd naar. Dus keken de cijfertijgers naar het aandeel van de overheid in ons bbp. Deze bestaat enerzijds uit de overheidsconsumptie, dat zijn o.a ambtenarensalarissen, ingekochte producten en sociale uitkeringen in natura (vb. ov-studentenkaarten). Anderzijds uit overheidsinvesteringen, zoals wegenbouw en onderzoek. Van het vierde kwartaal van 2016 tot en met het derde kwartaal van 2017 vormden overheidsconsumptie+overheidsinvesteringen 27,7% van het Nederlandse bbp. En da's bijna net zo laag als de 27,1% in pre-crisisjaar 2007. De hoogste overheidsbijdrage aan het bbp werd geleverd in 2009 met 30,8%? Ah, de Nederlandse overheid voert dus een anti-cyclisch beleid waarbij in laagconjunctuur meer geïnvesteerd wordt en men in hoogconjuncturele tijden op de rem trapt? Nee, zegt CBS'je. De hoge overheidsbijdrage in 2009 wordt verklaard door de traagheid van de overheid. In dat jaar kromp de economie knoerthard, maar bleef de overheid vrolijk investeren grond-, weg- en waterbouwkundige werken. Vanaf 2010 werd  gesneden in de uitgaven. Een groter deel van de zorgrekening kwam via een hoger eigen risico bij de burger, men pompte minder geld in infrastructuur en het aantal ambtenaren nam 10%  af. Dus schrijft CBS: 'De overheidsinvesteringen krompen echter in de periode 2010–2014 en hadden zodoende een negatieve bijdrage aan de economische groei in een periode dat de economie ook niet of maar beperkt groeide.' Komt nog eens bij dat de belasting- en premiedruk in die tijd groeide, waardoor bedrijven mogelijk minder overhielden voor winstuitkeringen/loonsverhoging en consumenten minder geld konden stukslaan. Ook subsidies, bijvoorbeeld voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, liepen terug. In ruil voor dat alles hebben we wel een lagere staatsschuld. Enfin, verhelderende plaatjesdraaimolen na de breek, de CBS-samenvatting hiero en de volledige onderzoeks-pdf daaro.

Lees verder
Linktip: Energie vergelijken