Als eerste der giganten. Pensioenfonds PMT bezwijkt onder de oktober-klappen

We vermoedden eind oktober dat de slechte beursmaand pensioenfondsen hard zou gaan raken. Rente en aandelen gingen omlaag en dat is voor pensioen een vervelende combinatie. Vandaag lezen we dan ook dat de dekkingsgraad van Pensioenfonds PMT, het fonds voor de 1,2 mio mensen die werk(t)en in de metaal en techniek, met 2,7%-punt daalt. Dat legt PMT zelf uit: 'Het totale vermogen t.b.v. de dekkingsgraad is in de maand oktober gedaald van €72,3 miljard naar €71,2 miljard. De dekkingsgraad is hierdoor met 1,6-procentpunt gedaald'. En bij dat verlies van 1 miljard plus 100 miljoen blijft het niet, want: 'De pensioenverplichtingen (=alle toekomstige pensioenuitkeringen, red.) zijn in oktober gestegen van €69,1 miljard naar €69,8 miljard. De daling van de rente (van 1,6% naar 1,56%, red.) veroorzaakt een stijging van de pensioenverplichtingen. De dekkingsgraad is hierdoor met circa 1,1-procentpunt gedaald'. En zo komen we uit op de 101,9% die u ziet in het plaatje boven. Is dat nou erg? Nog niet heel, maar de kans op pensioenkortingen voor de mensen in de metaalsector wordt groter. In december 2019 moet de beleidsdekkingsgraad van PMT boven de 104,3% liggen om kortingen te voorkomen (beleidsdekkingsgraad oktober=102,5%, ongeveer 0,6%-punt hoger dan PMT in het herstelplan had gehoopt, dus dat gaat dan wel weer goed). Wetende dat de beleidsdekkingsgraad het gemiddelde is van de dekkingsgraden over de laatste twaalf maanden doet oktober er voor volgend jaar niet toe. De echte teller gaat voor de december-2019-beleidsdekkingsgraad pas per januari a.s. lopen. Toch zou het fijn zijn als de beleggingsafdeling van PMT voor die tijd nog een paar miljardjes weet binnen te harken en/of Draghi de rente verhoogt, zodat het fonds 2019 binnenwandelt met een gunstige dekkingsgraad. PMT staat qua grootte op plaats nummer 3, de andere grote pensioenfondsen komen ergens deze week met hun cijfers (aanvoerder en ambtenarenfonds ABP donderdag). Afgaande op PMT zal ook dat weinig vrolijk nieuws worden. Wij vrezen derhalve nog steeds voor de miljoenen pensioenkortingen des doods -en onder die link vindt u ook meer dekkingsgradenduiding en kortingenescapes. Geinig detail: was het vakbondsplan voor een nieuw pensioenstelsel reeds ingevoerd, dan zouden de metaalbewerkers niet malen om een korting en hun pensioenen deze maand met 0,19% geïndexeerd zien worden (dat nieuwe pensioenstelsel is er overigens bijna, want Rutte persoonlijk bemoeit zich ermee).

Flauwekul: 'Pensioen is uitsluitend zaak van werknemers en werkgevers'

Pensioen is een zaak van werknemers en werkgevers, dus Den Haag heeft niks te zeggen over uw pensioen. Dat beweert 50PLUSSER Martin van Rooijen zo ongeveer als we de bovenstaande warrige tweet over het pensioenakkoord goed begrijpen. Nu is het geen redactiebeleid om elke twitteraar te bespreken, maar Van Rooijen is Tweede Kamerlid, dus vandaro deze soort van factcheck. Volgens Van Rooijen is pensioen uitgesteld loon (klopt) en gaat het de regering niet aan hoe er met dat uitgestelde loon wordt omgegaan. Dat klinkt logisch, maar is flauwekul. Geven we twee redenen voor. Vlak na de Tweede Wereldoorlog stond het aanpakken van armoe onder ouderen hoog op de agenda. De vraag was hoe die armoede onder ouderen het beste kon worden opgelost. Het antwoord: de overheid tuigt een AOW op voor iedereen. De snelste weg om werknemers pensioen op te laten bouwen is via de sociale partners. Werknemers en werkgevers spraken per bedrijf of bedrijfstak af hoe de pensioenregeling eruit moest komen te zien en op vrij efficiënte wijze kregen de meeste werkenden via deze fiets een fatsoenlijk pensioen. Maar daarmee heeft de overheid nooit de werknemerspensioenen volledig aan de werkgevers en werknemers overgelaten -en dat was ook nooit iemands bedoeling en kan ook niet. Aan de ene kant helpt de overheid de sociale partners een hand door pensioenen via de cao verplicht te stellen; aan de andere kant moeten pensioenregelingen aansluiten op wat er in de maatschappij gebeurt (zo kregen in de loop der tijd vrouwen, flexwerkers en deeltijders een beter pensioen en daar heb je wetten voor nodig. Ook moeten pensioenfondsen sinds 2007 rekenen met een lagere rente, omdat de rente al jaren daalt. En dankzij AOW+overheidsbemoeienis bij pensioen hebben we nu het beste stelsel ter wereld). Wie het naadje van de kous wil weten van pensioengeschiedenis en wie wat moet doen in de polder leest onder meer deze twee wetenschappelijk onderbouwde pdf's hier en daar. Gaan wij door naar reden twee: geld.

Lees verder

Pensioenakkoord is er nu écht bijna. Net als eerder met pensioen gaan

Het is weer eens zover: er is bíjna een pensioenakkoord tussen de sociale partners. Niet later dan aanstaande maandag komt er een 'doorbraak' in dat nu al meer dan tien jaar durende proces middels een 'globaal akkoord', weet De Volkskrant. Daarin aanwezig zijn de al veel eerder aangekondigde flexibelere regels voor de hoogte van de pensioenuitkering, die meer komt af te hangen van de financiële positie van een pensioenfonds. Dat betekent trouwens ook dat de pensioenen eerder omhoog kunnen bij zonnig weer. In dat gloedjenieuwe 'reëel pensioencontract' vinden we dus ook de doorsneespremie niet meer terug, en er komt een heuse commissie die gaat kijken hoe de 45-plussers het dan zonder de subsidie van de jongere generatie gaan doen. Nu zult u denken: maar de vakbonden gaan daar toch nooit akkoord mee? Dat was inderdaad altijd zo, maar het kabinet hoopt nu - na die eerdere toezegging over een langzamer stijgende AOW-leeftijd - de bonden over te halen door vroegpensioen misschien iets makkelijker te maken middels het verlagen van de boete daarop. Die kwam er nadat Balkenende II in 2006 de VUT-regeling afschafte. Op die manier kunnen de vakbonden dus goede sier maken bij hun metaalwerkers en bouwvakkers. Volgens een stel kuchende regenjassen is dit dé concessie die de bonden toegeeflijker gaat maken. Om het optimisme nog maar een extra zetje te geven schrijf ook Trouw dat er 'vrijwel overeenstemming is' en 'het eindspel is aangebroken'. Dat zijn prachtige teksten, maar dan blijft staan dat de vakbonden en de werkgevers nog steeds niet akkoord zijn over pensioenen voor zelfstandig ondernemers. De bonden willen ook voor hen een verplicht pensioen en kunnen daarbij op de goedkeuring rekenen van de linkse partijen. Het kabinet wil per se de oppositie meekrijgen in het akkoord, maar die oppositie zelf denkt ook aan de verkiezingen voor de Eerste Kamer van volgend jaar. Als Rutte III dan haar meerderheid daar verliest kunnen de oppositiepartijen dan wellicht veel meer uit het vuur slepen. En dan worden de onderhandelingen over het pensioenakkoord pas écht een puinzooi.

Feest! AOW-leeftijd hoeft niet omhoog

De dag begint met een fijne boodschap voor de hardwerkende Nederlander. Het CBS verwacht dat een 65-jarige in 2024 nog 20,63 jaar te gaan heeft - in 2017 was dat nog 20,59 additionele jaren. En met dit nieuwe cijfer blijven we net onder de grens van 20,75 jaar, waarboven het ministerie van Sociale Zaken de AOW-leeftijd moet verhogen. Daarmee blijft de pensioenleeftijd in 2024 op 67 jaar en drie maanden staan. Vanaf 2022 stijgt die mee met de levensverwachting en dat gaat in stappen van drie maanden. Maar omdat de levensverwachting van zo'n 65-jarige ieder jaar met 0,1-0,15 jaar stijgt wordt het volgend jaar wel een spannende boel, aldus een actuaris van KPMG. Een strenge winter inclusief griepgolf kan weleens de doorslag gaan geven. Gaan we nog even iets verder in de tijd: in 2030 ligt de AOW-leeftijd op 68 jaar vanwege 21,30 extra jaren erbij. Goed, om de zure smaak van die leeftijd enigszins weg te poetsen gooien we er nog een stukje goed pensioennieuws bij. Rutte III neigt steeds meer naar een pensioenakkoord zonder de polder, dus zónder de vakbonden die dwarsliggen met ridicule rekenrente-eisen. Natuurlijk mikt het kabinet nog steeds op een akkoord mét, maar achter de schermen ligt al een plan-B klaar en ook de FNV heeft al acties voorbereid voor als de pensioenonderhandelingen definitief klappen. Ja, minister Koolmees (Pensioenen) biedt de bonden een laatste strohalm door hen een wijziging in de stijging van de AOW-leeftijd aan te bieden. Maar met de huidige pensioenstandpunten van de vakbonden in het achterhoofd kunnen we veilig zeggen: dat wordt niets.

Stukje pensioenuitleg voor bezorgde Telegraaflezers

Gaan wij de zorgen van Ben v. Stigt uit Bovenkarspel even wegnemen. Afgelopen maandag tikte AvG een strakke pensioencolumn met als boodschap dat we toe moeten naar een systeem van individuele pensioenpotten. Vinden wij ook. Het aardige is dat de bovenstaande ingezonden brief in de Telegraaf van vandaag precies de twee zaken bevat die tegenstanders van individuele pensioenpotten altijd roepen. En dat roepen ze ten onrechte, want wat wil? Je kan nagenoeg 1) het hele huidige pensioenstelsel met al zijn verplichtstellingen voor bedrijven en werknemers overeind houden bij de overstap naar individuele potjes (dat betekent ook dat je niet zelf op zoek hoeft naar een pensioenfonds, niet zelf hoeft na te denken over je asset allocatie en gewoon collectief en solidair kan zitten doen*). Alleen de wijze van administreren verandert. En daarmee komen we bij punt 2) de administratieve rompslomp. In den beginne van het pensioenstelsel, dan praten we over bijna 140 jaar gelee, was administratie nog echt iets ingewikkelds want geen computers. Derhalve bedacht men het systeem: ieder jaar in dienst betekent x% opbouw over het laatstverdiende salaris. Dus tegen de tijd dat lantaarnopsteker Jansen met pensioen ging hoefde je als pensioenfonds twee dingen te checken: hoe lang was lantaarnopsteker Jansen in dienst en wat is zijn laatstverdiende salaris? En dan vervolgens dienstjaren x bijvoorbeeld 1,75% x 1.000 florijnen = fl. 700 pensioen. En op die fiets rommelen we nu nog steeds door (met veel te ingewikkelde pensioenregelingen als gevolg. Hoi ABP). Tegenwoordig maakt het qua rompslomp niks meer uit of je pensioenaanspraken administreert aan de hand van salaris en diensttijd of aan de hand van ingelegde premies. Want computers.

*meer over solidariteit in een individueel stelsel hier.

Eindelijk. Pensioenplan van de vakbonden begint duidelijk te worden

De actie om gepensioneerden gratis pensioen uit te delen begint deze week groteske vormen aan te nemen. Zo zagen we gisteren dat de vakbonden het pensioenakkoord opblazen als de rekenrente niet omhoog mag. Vanochtend lazen we dat 50PLUS onderzoek heeft laten doen naar het koopkrachtverlies onder gepensioneerden die het al jaren zonder indexatie moeten stellen. U ziet het in het plaatje boven en begrijpt het aansluitende pleidooi voor eveneens een hogere rekenrente. Over dit alles komt dan heen Willem Noordman, hoofd van de pensioenafdeling van de FNV die werkenden de stuipen op het lijf probeert te jagen: 'Zonder hogere rekenrente dreigt in het nieuwe stelsel de premie 25% omhoog te moeten, of de opbouw 20% te moeten dalen'. Dat staat dan in PensioenPro dat helaas achter een betaalmuur zit, maar eindelijk wel meer duidelijkheid geeft over 'het pensioenakkoord' dat eind mei via de Telegraaf uitlekte. Eerst en om te beginnen heeft onze Noordman wel een punt. Werknemers betalen momenteel veel te weinig premie, zegt ook De Nederlandsche Bank (en zie hier en hier voor veel meer uitleg). Volgens de huidige systematiek mag bij het vaststellen van de premies namelijk gerekend worden met een verwacht 'hoog' rendement. Pensioenen moeten echter gewaardeerd worden tegen een laag rendement (veel meer uitleg daarover hier). Eigenlijk, zegt Noordman, moet je die rentes voor beide zaken gelijk trekken -en dan in zijn optiek uiteraard kiezen voor een hoge rekenrente.

Lees verder

De vakbonden blazen uw pensioen op

Hoe relevant zijn de vakbonden eigenlijk nog in de discussie omtrent een nieuw pensioenstelsel, vraagt Annemarie van Gaal zich vanochtend heel netjes af. Niet, is ons antwoord, want a) de bonden behartigen slechts de belangen van hun zwaar vergrijsde ledenbestand en b) de hoeveelheid aan onzin en drogredeneringen uit de mond van met name FNV en CNV is ongehoord. In die zin is het eigenlijk niet zo verbazingwekkend dat de FNV vandaag een bom onder de pensioenonderhandelingen legt door een breekpunt te maken van een hogere rekenrente in het nieuwe stelsel. Zowel De Nederlandsche Bank als minister Koolmees (Sociale Zaken) zijn immers juist tégen. In het kort, om vergissingen te voorkomen: de rekenrente bepaalt hoe pensioenfondsen hun verplichtingen (= uw pensioen) moeten waarderen, en het omhooggooien van die rekenrente zorgt er dan voor dat die verplichtingen omlaag gaan en het indexeerfeestje kan beginnen (bomvol archief). Een rekenrente die hoger ligt dan de risicovrije rente betekent eigenlijk dat we de pensioenen verdelen ten faveure van de ouderen en we de risico's naar de jongere generatie overhevelen, zeggen DNB en de minister. Zwicht daarom alstublieft niet voor vakbondspopulisme over rendementen van pensioenfondsen die weer bij de deelnemers terecht moeten komen. Ohja, en laat u niet verblinden door de vakbondsteksten over ons pensioenstelsel dat het beste van de wereld is, we voegen daar voor de miljoenmiljardste keer nog maar aan toe dat dat geen verantwoording is om ons rijk te rekenen middels hogere rekenrentes. Enfin, een mens kan zich afvragen hoe erg het nu eigenlijk is dat de bonden met zo'n eis voor een enorme patstelling in de pensioenonderhandelingen zorgen. Het lijkt namelijk het perfecte moment om afscheid te nemen van de bijdragen van FNV en CNV aan die discussie. Want om te eindigen met een prachtig stukje logica van de bonden: 'Je springt ook niet in een zwembad als er onvoldoende water in zit'.



Amai! Financiële markten duwen onze pensioenfondsen verder om

Nu dit weer. Net nu onze pensioenfondsen een beetje leken op te krabbelen door leuke rendementen, beginnen de financiële markten zich zorgen te maken om de mondiale economie. Onze eigen AEX doet vandaag rond de 505 punten, waar dat aan het begin van de maand nog 555 was. De Eurostoxx50 van 3.400 naar 3.150; de Dow van 26.000 naar 24.500, Azië een teringzooi. De winsten van dit mooie beleggingsjaar zijn daarmee verdampt. Dat levert naast mooie voorpagina's ook een probleempje op voor onze pensioenfondsen. Die zien de beleggingen door alle gedoetjes dalen. Hun verplichtingen blijven in het gunstigste geval gelijk, maar het zou ons weinig verbazen als die juist stijgen. Gaan we kort toelichten. De verplichtingen van het fonds bestaan uit de som van alle toekomstige pensioenuitkeringen. Dus die van komende maand aan pensionado's, de uitkering van pensioen in 2099 dat een fonds nu toezegt aan uw 21-jarige collega die misschien wel 101 wordt en alles ertussen. Die berg verplichtingen wordt berekend aan de hand van de meest veilige rentes in het eurogebied. Van alle rentes ter wereld zijn dat zo'n beetje de enige die afgelopen maand daalden. De rente op 10-jarige Nederlandse staatsobligaties bijvoorbeeld ging van 0,58% op 1 oktober naar 0,51% vandaag. Neem even aan dat een lagere rente een hogere verplichting betekent en dan ziet u het balansprobleem als vanzelf ontstaan. Aan de bezittingenkant daalt de aandelenportefeuille. Aan de schuldenkant stijgen de verplichtingen. Bezittingen gedeeld door verplichtingen geeft de dekkingsgraad, dus amai dat belooft wat komende week als we nieuwe dekkingsgraden van onze fondsen voorbij gaan zien komen.

Lees verder

Jeuj! Nederlandje is de op een na beste pensioenbelegger van de OESO

Gecorrigeerd voor inflatie tikten de Nederlandse pensioenfondsen gezamenlijk 5,3% per jaar aan beleggingsrendement binnen, en zonder die correctie 6,9%. Daarmee pakken we bij de OESO-kampioenschappen zilver op het onderdeel reële rendementen over de afgelopen 15 jaar. Canada pakte goud met 5,5%. De rest deed het een stuk minder of er zijn geen gegevens beschikbaar. Dat blijkt uit de 2018-versie van de Pension Markets in Focus-pdf die we zelf even gemist hadden, maar PensioenPro gelukkig niet. De OESO zet jaarlijks de bevindingen op een rij van de aangesloten landen en het bijbehorende pensioenvermogen van $43 biljoen (van fondsen en verzekeraars). De VS nemen met $28 biljoen het leeuwendeel van het vermogen voor hun rekening. Nederland staat op de vierde plek met $1,6 biljoen. Of beter meten doet men in omvang van het bbp: Denemarken op één met 208%, Nederland op twee met 184%, de VS op zes met 144% en het gewogen gemiddelde is 133%. Nog meer goed nieuws over onze pensioenfondsen las u gisteren ongetwijfeld overal inzake de Melbourne Mercer Global Pension Index-pdf. Daar rollen we namelijk als nummer 1 uit de bus. Het Nederlandse pensioenstelsel is volgens Mercer het allerbeste ter wereld. Dan moet u alleen wel even weten dat het gaat om het stelsel in zijn totaliteit: dus aow, pensioen via de werkgever en overige zaken. Wie dan het lijstje bekijkt ziet dat onze score een verdienste is van onze geliefde overheid: die legt pensioenfondsen strakke regels op, zorgt voor de massa met een relatief hoge aow (u kent de cijfers). Verder hebben we een lage staatsschuld, hoge economische groei en zijn er de noodzakelijk ingrepen geweest om de pensioenleeftijd te verhogen. Trap daarom s.v.p. niet in politici die onder verwijzing naar de besproken onderzoeken roepen dat onze pensioenfondsen zo goed zijn dat we alleen maar de rekenrente hoeven te verhogen om van de problemen af te zijn. Deze populistii (bijv. van 50PLUS en de PVV) lezen de onderzoeken niet en komen met precies geen oplossing voor de echte problemen (=slechte aansluiting pensioen op de arbeidsmarkt, weinig flexibiliteit, verkeerde solidariteit, etc.). Dat laatste zeggen wij en zo ongeveer Mercer zelf in een toelichting op het onderzoek in het FD/. Tot slot zal het u niet verbazen dat Turkse kranten berichten dat de Turken de beste beleggers zijn (factcheck: klopt).

Alle verloven intrekken: de pensioenpotten worden geplunderd!

Groot alarm voor iedereen onder de 40! Het spel is op de wagen, de campagne om de pensioenpotten maar eens even goed leeg te trekken ten behoeve van de bejaarden is AAN! De laatste twee dagen vliegen de berichten van deze gecoördineerde lobby-via-de-media u om te oren: het gaat goed met de economie, de pensioenfondsen hebben nog nooit zoveel vermogen gehad, en oh guttegut we zouden zo de pensioen zo graag willen indexeren. Maar ja, die lage rekenrente hè? Dat is de tendentieuze teneur van deze nogal opzichtig gecoördineerde grijsgetinte campagne van pensioenfondsen die hun shit nog altijd niet voor elkaar hebben. U las en hoorde het bij de staatsnieuwsomroep. Op de website zegt het ABP: "We zien dat onze financiële positie stap voor stap verbetert. [...] Maar de pensioenen van werkenden en gepensioneerden kunnen we de komende jaren niet verhogen met de inflatie. Ik kan dat niet meer uitleggen aan onze deelnemers." Op de radio stelde PFZW: “Het huidige regelgevend kader stelt ons niet in staat om mensen te laten profiteren van de economisch goede tijden en dat vinden we gewoon heel erg jammer en mensen begrijpen dat ook niet.” Uiteraard ook bij de Telegraaf, maar de collega’s laten zich wel vaker lenen voor dit soort geintjes. Maar ook kwaliteitsmedia als NRC doet mee. Die publiceerde gisteren een ogenschijnlijk opzichzelfstaand stukje human interest, een interviewtje met scheidend CNV-voorzitter Maurice Limmen, sowieso al geen groot pensioendenker. En wel verdraaid, wat lezen we daar? “Wij willen dat de beleggingswinsten van pensioenfondsen niet meer eindeloos in buffers worden gestopt, maar direct gebruikt kunnen worden om de pensioenen te verhogen. Nu dreigt er gekort te worden terwijl economisch de zon schijnt. Dat is moeilijk te verkopen.” Lekker dan Maurice, en bedankt namens alle jongeren. In ieder geval: of de sociale partners nou een keertje op kunnen schieten met dat verrekte pensioenakkoord want dan kunnen de sluizen eindelijk open. Enfin, dit (het gaat economisch goed dus nou moeten we ook zo moeilijk doen over indexeren want heremetiet de mensen snappen het niet) is gewoon een gevaarlijk kulverhaal en kunnen wij niet anders zien dan een doorzichtige campagne waar vooral grijze kant van de werknemers beter van moet worden. #TrapErNietIn, jonge werknemer! En wilt u het niet van ons aannemen, dan mag u ook uw licht elders opsteken:



Linktip: Energie vergelijken