Filmpje! Een slimme werknemer meldt zich elke vrijdag ziek

Vanochtend schreven we dat pensioenen onbetaalbaar dreigen te raken. Vanmiddag hebben we pensioendata in onderstaand filmpje geschoven. Dan ziet u dat de werknemerspopulatie gemiddeld ongeveer 20% van het salaris kwijt is aan straks: een deel gaat naar het eigen pensioen in de vorm van pensioenpremies en een deel gaat naar de huidige bejaarden in de vorm van aow-premies (in de hoop dat de jongere van straks ook weer aow-premies voor u ophoest, want aow=omslagstelsel). Onlangs bleek uit hertellingen van het CBS dat niet 4%, maar 13% van de werknemers het moet stellen zonder pensioenopbouw via de werkgever. Dat zijn 856.000 mensen. Behoort u tot de circa 6,5 mio werknemers die wel pensioen opbouwen, dan ligt het percentage hoger dan de twintig. Meer onderbouwing van de pensioenpercentages (en de discussie over die percentages) las u eerder hier.



Pensioenpaniek slaat toe. Kortingen komen nu echt in zicht

Waar u ook klikt vanochtend, aan de pensioenpaniek ontkomt u niet. Metaalpensioenfondsen PME en PMT melden zoals verwacht dat hun financiële staat om te huilen is en dat deelnemers eigenlijk wel uit mogen gaan van pensioenkortingen volgend jaar. Om lagere pensioenen te voorkomen moeten beiden eind dit jaar een beleidsdekkingsgraad van 104,3% hebben, en dat gaan ze niet halen. Voor andere fondsen ligt de deadline later (hierzo kek overzicht van het FD). Voor ambtenarenfonds ABP geldt bijvoorbeeld eind 2020, en na een rampjaar met een rendement van -2,3% en een huidige dekkingsgraad van 97% (!) beginnen ook daar kortingen in zicht te komen. Ter verduidelijking: een dekkingsgraad van <100% betekent dat er te weinig poen is om alle pensioenen uit te betalen. Daar kampt eveneens PFWZ mee (97,5%). Maar goed, voor wie dit goudbruine blog ook maar enigszins volgt zal dit alles absoluut geen verrassing zijn. De bestuurders van PMT en PME grijpen het moment echter aan om alvast de wijzende vinger te hanteren. Het is allemaal de schuld van de mislukte onderhandelingen over een pensioenakkoord, vinden ze. Hun inzet: voer even een wet in die de dreigende kortingen van tafel haalt, aub. Maar dat lost natuurlijk precies niets op, is ook niet gratis in een nieuw pensioenstelsel en stelt slechts de pensionado's des lands tevree. Want boos zijn pensioendeelnemers zeker, en dat vuurtje wordt lekker opgestookt door de in deze kwestie niet serieus te nemen vakbonden die alweer dreigen met stakingen. Wie ook een slaatje uit de pensioenpaniek probeert te slaan is PvdA-leider Lodewijk Asscher, die zich als prins op het witte paard presenteert en steun aan het kabinet wil bieden in de pensioenonderhandelingen. Maar dat doet hij natuurlijk alleen bij een 'goed bod', oftewel veel meer gemeenschapsgeld naar het oplappen van pensioenen. Het waren trouwens diezelfde vakbonden met wie de PvdA warme banden onderhoudt die het akkoord opbliezen. Kortom, het is allemaal niemands schuld en een inhoudelijke discussie over de tekortkomingen van het huidige stelsel is verder weg dan uw goudgerande pensioen. Mag u zeggen of dat alles de pensioenkwestie verder helpt.

Deliveroo lacht om uitspraak. Bezorgers blijven zzp'ers (maar hebben wel recht op pensioen)

Fijn interview in het Telegraafje vandaag met Deliveroo-baas Stijn Verstijnen. Geen van de zzp-bezorgers van Deliveroo heeft zich volgens Verstijnen gemeld om in loondienst te treden. Een belangrijke reden voor Deliveroo om twee vingers omhoog te steken en twee uitspraken die de rechter vorige week deed naast zich neer te leggen. De rechter bepaalde dat a) de opdrachtovereenkomst die Deliveroo sluit met de bezorgers feitelijk een arbeidsovereenkomst is en b) bezorgers onder de cao voor het beroepsgoederenvervoer over de weg vallen*. Volgens Verstijnen ziet de rechter het verkeerd. Tegen de Telegraaf/: 'Dat (van wat de rechter zegt, red.) is in de praktijk niet zo. Nogmaals, onze bezorgers bepalen zelf welke bestellingen zij willen doen. Als ze niet naar bepaalde wijken willen of niet voor bepaalde restaurants willen bezorgen kan dat ook. Onze bezorgers geven zelf aan dat zij die keuzevrijheid enorm waarderen'.

Lees verder

Joh! Pensioen blijkt onbetaalbaar te worden



De gewone werkmans wordt dit jaar gebeten door de hond, de kat of de hond en de kat. Ongeveer een derde van de deelnemers aan bedrijfstakpensioenfondsen ziet een groter deel van het loon opgaan aan pensioenpremies. Dan zijn er ook nog werknemers die de pensioenpremie niet zien stijgen, maar die voor hetzelfde geld wel een lager pensioen krijgen. De echte verliezers zijn zij die worden gebeten door de kat en de hond. In dat geval stijgt de pensioenpremie en daalt de pensioenopbouw. Kortom, zo concluderen deskundigen in het Financieele Dagblad dat onderzoek deed naar pensioenstats voor 2019 (plaatje), de rek is er qua pensioenen wel een beetje uit. De premies kunnen niet nog veel hoger, want nu al werkt een voltijdswerknemer een dag in de week voor het pensioen. Daarnaast teren veel pensioenfondsen in op het vermogen door te lage pensioenpremies te heffen. Daar schreven we eerder al uitgebreid over en betekent bijvoorbeeld in de zorg dat een zuster met een inkomen van €30.000 ongeveer €2.000 per jaar te weinig aan premie betaalt en de dokter €10.000 (zou jaarlijks €29.900 moeten zijn, is €19.757, cijfers 2018). Met als resultaat dat zorgpensioenfonds PFZW in de problemen zit en de pensioenen niet kan indexeren en mogelijk moet korten. Gelukkig en ter compensatie voor de oudere deelnemers worden de reguliere pensioenpotten dan weer legaal geplunderd omwille van de vut. Enfin, gedoetjes allemaal weer natuurlijk en de grote vraag is wat te doen. Hebben we twee hoopgevende antwoorden op: 1) vandaag leggen deskundigen in de Tweede Kamer dingen uit over de rekenrente (die is laag, dus vandaar dat pensioen zo duur is). Kunnen we samengevat van zeggen dat de ene helft van de deskundigen voor een hogere rekenrente is, de andere helft tegen. 2) Pensioenminister Wouter Koolmees gaat eind deze maand een brief schrijven over een nieuw stelsel waarin de voornoemde problemen niet meer bestaan. Komt dus allemaal goed met uw pesjoen.

Pensioenfonds gaat uw groene hypotheek goedkoper maken

Het huizenmarkt-nieuwtje van de ochtend: ambtenarenpensioenfonds ABP knalt €800 miljoen aan pensioengeld in Rabobank-dochter Vista Hypotheken. Van die smak geld komt een half miljard ten goede aan groene hypotheken van Vista. Het is de bedoeling dat huizenkopers die kiezen voor zo'n duurzame hypotheek korting krijgen dankzij die investering. Dan hebben we het over 0,1% korting op de hypotheekrente (huidige tarieven), maar dat geldt alleen voor kopers van huizen met energielabel A. Mensen die hun stulpje op een later moment gaan verduurzamen door bijvoorbeeld een stukje isolatie komen ook in aanmerking voor die korting. Kanttekening: dat kan alleen uit voor bezitters van huizen met minstens energielabel B of C, geeft Vista zelf ook toe. Doen we nu even een wie-wat-waar. Dit alles wil zeggen dat hypotheken van Vista dan gefinancierd worden door pensioengeld - als u naar moeder Rabobank gaat doet de bank de financiering. In algemene zin doen pensioenfondsen het goed op de hypotheekmarkt, overigens. Tegelijkertijd biedt deze investering aan ABP de kans om goede sier te maken met een duurzaam beleggingsbeleid, zoals het wel vaker poogt te doen. Het past allemaal natuurlijk ook prima in deze tijden van klimaatakkoorden. Ook is het zo dat het fonds hiermee eindelijk weer eens geld binnen de grenzen kan beleggen. In totaal zit ABP wereldwijd voor €19 miljard in hypotheken, waarvan voor €4 miljard in Nederlandse. Enfin, zo kantelt mammoettanker ABP stukje bij beetje richting een duurzame portefeuille. Nu u nog.

2018 was geen fijn jaar voor pensioenfondsen

Dalende beurzen en dalende rentes. Zie daar 2018 en in een notendop de problemen van onze pensioenfondsen. U las op de webs dat de beurzen niet al te best draaiden. Ter illustratie hebben we in het plaatje boven de begin- en slotkoers van de iShares Stoxx Europe 600-etf bijgekalkt. Die leverde afgelopen jaar ongeveer 12% in. Daarnaast daalde de rente op Nederlandse staatsobligaties. De 10 jaars ging ongeveer 0,1%-punt omlaag. Hoe meer onzekerheid, hoe groter de vraag naar veilig staatspapier. In de grafiek boven hebben we eveneens de rente op 10-jarige Nederlandse staatsobligaties toegevoegd, maar dat hadden alle Nederlandse rentes kunnen wezen: allemaal omlaag. Hoe lager de rente, hoe duurder het pensioen. En dat gevoegd bij een beleggingsportefeuille die krimpt, leidt tot slecht nieuws voor de dekkingsgraad. Die kent u: de dekkingsgraad geeft weer of een pensioenfonds in staat is de toekomstige pensioenuitkeringen te kunnen betalen. Eind november had ambtenarenpensioenfonds ABP een dekkingsgraad van 101,8%. Dat wil zeggen dat er €101,80 in kas zit voor elke toekomstig te betalen €100 aan pensioen. Of meer precies: het ABP had €409 miljard aan beleggingen, tegenover €402 miljard aan toekomstige pensioenverplichtingen. Begin vorig jaar stond de dekkingsgraad nog op 106,7%. Die ontwikkeling de verkeerde kant op ziet u ook in het bovenstaande plaatje, alwaar de dekkingsgraden van ABP tot en met november staan weergegeven. Die van december volgt half januari, maar we verwachten er niet veel goeds van. En we tikken hier over ABP, maar dat slechte nieuws geldt voor meer fondsen. Mocht 2019 geen hogere rente, geen betere beurs of geen nieuw pensioenakkoord/aanpassing van de rekenregels laten zien, dan wordt het vervelend. Als de dekkingsgraden bij pensioenfondsen onder de ongeveer 104,2% blijven hangen -en dat lot treft dan ongeveer 50 pensioenfondsen waar miljoenen werknemers en gepensioneerden bij zijn aangesloten- dan volgen per 2020 miljoenen pensioenkortingen des doods. Onze voorspelling voor 2019: daar gaat u nog heel veel over horen.

Misschien stoppen we iets meer belastinggeld in het pensioenstelsel dan echt nodig

De Nederlandse werknemer wordt aardig in de watten gelegd met de fiscale regelingen rond zijn pensioentje. De inleg is vrijgesteld van loonheffingen, de opbouw wordt niet belast met de spaartaks en na pensionering wordt over de uitkering een verlaagd tarief voor de inkomstenbelasting geheven. Komend jaar kost dit geintje de belastingbetaler €15,2 miljard (sommetje over 2014-2019 vindt u helemaal beneden. Aan aow gaat in 2019 €37 miljard uitgegeven worden). De OESO klettert vandaag de jaarlijkse Outlook over pesjoenen op de telex-pdf en plaatst die fiscale faciliteiten in internationaal perspectief: wat is de contante waarde van al die belastingvoordelen voor pensioenopbouwers? Nederlandje blijkt in internationaal verband scheutig (GROTER).

Lees verder

DNB vreest boekhoudfraude bij zwakkere pensioenfondsen

Mocht het beursklimaat blijven kwakkelen, de rente niet gaan stijgen en Den Haag ook vandaag geen stap verder komen met een nieuw pensioenstelsel, dan volgen vanaf 2020 kortingen op 10 miljoen pensioenen. Tenzij je als pensioenfonds de boekhouding oppoetst, maar daarover zo na een paar duidende regels meer. De dekkingsgraad van veel fondsen ligt momenteel al bijna vijf jaar onder de 104,3%, wat volgens de regels te laag voor te lang betekent. Dus moeten fondsen op grond van de Pensioenwet de dekkingsgraad verhogen. Dat kan op twee manieren: een superieur rendement op de beleggingen halen en/of de pensioenuitkeringen verlagen. De dekkingsgraad is zoals u weet het resultaat van de beleggingen gedeeld door de toekomstige pensioenuitkeringen (100 aan beleggingen/100 aan uitkeringen=dekkingsgraad van 1 of 100%). Stijgen de beleggingen niet voldoende, dan volgt uit het sommetje dat slechts kortingen op de uitkeringen resteren. Tenzij we terugkeren naar de hierboven genoemde tenzij. Plak op de beleggingen een wat hogere waarde dan de werkelijke waarde en dan ben je er ook. Het klinkt als praktijken die je bij Ahold/Imtech/Enron en de rest van de rauwe zakenwereld zou verwachten, maar onze eigen solidaire coöperatieve collectieve door sociale partners bestuurde not-for-profit pensioenfondsen draaien hun hand hier kennelijk ook niet voor om. Want wij zeggen het niet, maar DNB. Blijkens de zojuist gepubliceerde Toezichtagenda 2019 is onze pensioentoezichthouder in ieder geval doodsbenauwd voor een stukje boekhoudfraude: 'DNB bewaakt dat betrokken pensioenfondsen hun financiële positie ook in de aanloop van zo’n potentieel kortingsmoment adequaat blijven weergeven. DNB gaat hier extra aandacht aan geven en zal fondsen wijzen op niet acceptabele waarderingen en wijzigingen in de balans'. Dus, wil DNB maar zeggen, ga bijvoorbeeld niet aan je taxateur vragen om de waarde van de onroerendgoedportefeuille op te krikken. Sluiten we af met een klein lichtpunt voor wie hartje Robin Hood: de vorige pensioenfraude draaide om de portemonnee van het pensioenbestuur en vastgoedjongens; bij de door DNB gevreesde fraude draait het om de portemonnee van gepensioneerden.

DEN HAAG - Minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en premier Mark Rutte in de Tweede Kamer voor het plenaire debat (die van dinsdag, red.) over de misgelopen onderhandelingen rond een nieuw pensioenakkoord. ANP KOEN VAN WEEL

Regering heeft de polder niet nodig voor een nieuw pensioenstelsel (kijk maar naar Shell)

Het pensioenakkoord is op het allerlaatste nippertje geklapt en nu lijkt niemand meer te weten hoe het moet met onze pensioenen (LOL). Een stapel experts deed tijdens een symposium bij pensioenadviseur Mercer goeie voorstellen, waarvan meer akte daar en hier in het kort: de huidige pensioenwetgeving maakt het voor bedrijven/sectoren/pensioenfondsen reeds mogelijk om de door dit kabinet gewenste persoonlijke pensioenpotten in te voeren. Voor een blauwdruk van dat persoonlijke pensioen kan men terecht bij Shell. Daar heeft men de wettelijke mogelijkheden omgezet in best iets moois. In de opbouwfase gaan de premies in een persoonlijke pensioenpot en dan mogen de werknemers zelf kiezen uit een beleggingsmix naar keuze. Vanaf 58-jarige leeftijd kunnen de werknemers hun opgebouwde kapitaaltje overhevelen naar het Shell-collectief om de uitkeringen alvast min of meer zeker te stellen en het langleven- of overlijdensrisico te delen (twee bloedstollende filmpjes daarover hier en daar). Wat betreft de experts is dit een werkbaar model voor bedrijven/sectoren/fondsen die af willen van de huidige salaris/diensttijd-regelingen die enkel leiden tot gezanik, gemopper en schijnzekerheid (voor wat duiding zie deze lange longread). Daarnaast vallen die potten te prefereren boven de verbouwingsoperatie van uw pensioen zoals voorgesteld door de firma Biereco de vakbonden. Resteren nog enkele vragen: hoe kan de regering met een beetje gezonde druk helpen bij de overstap naar persoonlijke potten (in een aantal gevallen is toestemming van de bonden nog nodig, zie bijvoorbeeld deze uitleg van pensioenminister Wouter Koolmees). En wat gaan we doen met de vermaledijde doorsneepremie? (Rechtszaken-alerts hier). Last but belangrijkst, durft de regering het aan om zonder polder stappen voorwaarts te zetten? In ieder geval volgt morgen om kwart voor vijf een reconstructie in de Tweede Kamer van de geklapte pensioenbesprekingen en daar hebben we #zinin. Een voorproef daarvan vindt u vandaag in dit feitenrelaas (met weinig interessante dingen), antwoorden op Kamervragen van 50PLUS  (met uitleg over het vakbondsvoorstel) en de PvdA (hiero): het kabinet stelde €7 miljard beschikbaar voor de komende 15 jaar; alleen al de wens van de bonden om de stijgende AOW-leeftijd in te dammen kost structureel €6 miljard per jaar. Ging derhalve niet werken.

Boem! Beurzen weer onderuit, winst over 2018 door de plee getrokken

We vroegen het ons laatst al af: het ging al een tijdje zo lekker op de beurs, wanneer komt die klap? Nou, vandaag kleurden de schermen van de handelaren weer rood, roder en roodst (plaatje hierboven ter illustratie). De indices op Wall Street zijn alweer zo hard gezakt dat alle winst van 2018 alweer weggepoetst is. Maar hoe komt dat nou? De Amerikaanse economie draaide toch als een tierelier? Grootste boosdoeners: techbedrijven. Apple is alweer een tijdje op z’n retour, en zelfs Amazon heeft het moeilijk (Jeff Bezos staat op minus $ 42 miljard). Facebook, ook al onder vuur. Ook Amerikaanse retailers sleuren in hun val de hele beurs met zich mee. Het aandeel Boeing heeft een daling ingezet. Oh, en niet te vergeten de ruzie over de rente tussen president en centrale bank (nee, we hebben het NIET over Turkije) Maar de onzekerheid is wereldwijd natuurlijk: handelsoorlogje met China, Brexitgedoetjes en Italiaanse toestanden met de euro. Enfin, als belegger gaat u dus he-le-maal naar de klote. CNN heeft het zelfs al over een ‘freakout’ onder beleggers, ook nu de olieprijzen hard onderuit gaan. Kortom, malaise alom, bijvoorbeeld onder hedgefunds. Maar ook zonder zelf te beleggen bent u de pineut, want uw pensioenfonds krijgt klappen, met dreigende pensioenkortingen tot gevolg (al dreigt u daar in uw hoedanigheid als belastingbetaler dan weer voor op te moeten draaien). Nee, beter vlucht u veilig in crypto’s. Oh nee, wacht.

Linktip: Energie vergelijken