Aandelenfondsen boekten eind 2018 grootste verlies ooit. Toch geen pensioenkortingen

Eind 2018 hadden we gezamenlijk (dat zijn een paar Nederlandse particuliere beleggers en iedereen zijn Nederlandse pensioenfonds) €850 miljard in beleggingsfondsen zitten. De september ervoor was dat nog €906 miljard. De daling kwam nagenoeg geheel voor rekening van de aandelenfondsen die in één kwartaal €44 miljard verloren aka 12% dipten aka het belegde vermogen zagen dalen van €358 miljard naar €314 miljard. DNB, die dit allemaal heeft becijferd: 'De gemeten daling is ongeveer in lijn met de verliezen op internationale aandelenbeurzen in dezelfde periode: in Nederland verloor de AEX 12,2%, in Amerika noteerde de S&P een verlies van 12,6%, en de wereldindex MSCI World noteerde 12,4% negatief'. Gelukkig, zegt de toezichthouder, gaat het begin 2019 weer wat beter met de aandeeltjes (AEX +10%, S&P +10% en MSCI World ook +10% sinds 1/1). Dat is fijn voor de particuliere beleggers, maar voor uw pensioenfondsen maakt het bitter weinig uit.

Lees verder

IMF: Nederland deelt te veel belastingvoordelen uit aan gepensioneerden

Gaan wij u over enkele regels vervelen met een stukje Engels dat afkomstig is uit het jaarlijkse advies van het IMF aan Nederland, en dan specifiek betreffende het gedeelte over de wig en de rol die gepensioneerden in het verhaal spelen. De wig is het verschil tussen wat de werkgever aan u kwijt is en het bedrag dat u uiteindelijk netto op uw bankrekening krijgt gestort. Die is veels te hoog (de wig dan, uw bankrekening weten we niet). Met een beetje mazzel houdt een werknemer van elke €100 aan loonkosten €40 netto over. Het verschil gaat op aan zorgpremies, pensioenpremies, belastingen, werkgeverspremies en nog veel meer onzichtbare dingen. Het IMF maakt zich al jaren druk over die wig (2016-pdf) en vindt dat de tijd is gekomen om er iets aan te doen. Zelfs het begrotingstekort mag van de monetaire adviseurs omhoog als daarmee die wig maar wordt verkleind. Helaas ziet onze overheid begrotingstekorten niet zitten, maar daar heeft het IMF iets op gevonden: 'These measures (dat zijn dan met name maatregelen om de wig voor de lage inkomens te verkleinen, red.) could be partly financed by equalizing the tax rate on retirement income to the one at which deductions were made'. Korte duidings. Werknemers krijgen tot 51,75% belastingvoordeel over de in te leggen pensioenpremies (cijfers 2019). Op het moment dat het pensioen wordt uitgekeerd, wordt de uitkering voor een groot deel tegen een veel lager percentage belast. U ziet dat in het plaatje boven. Dus vandaar het voorstel van het IMF om die systematiek te wijzigen: belast pensioenen tegen het gemiddelde tarief van de genoten fiscale aftrek, want zoals het nu loopt, loopt er een perverse prikkel van arm naar rijk. Betekent drie dingen: a) het IMF heeft gelijk, hoewel de link met de wig een beetje gezocht is, b) het IMF is nog niet op de hoogte van de probleempjes bij onze Belastingdienst, dus wees als huidige gepensioneerde niet bevreesd en c) deze systematiek onder de loep nemen als we een nieuw belastingstelsel krijgen.

Pensioenopbouw in Nederland: een paar krijgen later veel, velen krijgen (heel) weinig

Momenteel hebben 9,8 miljoen Nederlanders een of meerdere pensioenaanspraken. En dan bedoelen een of meerdere van de 17,8 miljoen aanspraken die werknemers via de huidige en/of de voormalige werkgever opbouwen. Wat levert dat de werknemer straks nou allemaal op? De helft van de Nederlanders die pensioen opbouwt via de werkgever krijgt straks bij pensionering maandelijks een pensioenuitkering van €541 of minder. De andere helft krijgt meer (u ziet de miljoenen en de mediaan in het plaatje boven). Beter gezegd bouwt een beperkt deel van de Nederlandse werknemers keiveel op, voor de rest is het sappelen. Het CBS heeft de schitterende pensioenaansprakenstatistiek samengevat in een Parade van Pen, en die parade kent u nog van de middelbare school:

Lees verder

Vakbond: belastingbetaler moet miljarden lappen om pensioengat te dichten

'Het kabinet zadelt miljoenen mensen op met een fors pensioengat. Voor veertigers kan dat leiden tot een verslechtering van hun pensioenopbouw met ruim tien procent'. Dixit de christelijke vakbond CNV die vandaag in de Telegraaf helemaal leegloopt over het afschaffen van de doorsneesystematiek. Moraal van het jankverhaal: afschaffen van de doorsneesystematiek kost volgens een eerste verkenning van het CPB zo'n €60 tot €100 miljard. Dat geld hebben de pensioenfondsen niet volgens de bonden, dus mogen belastingbetalers bijspringen om dat gat te dichten. Of liever nog schaft de vakbond de doorsneesystematiek helemaal niet af. Dat is namelijk in het belang van hun eigen vergrijsde achterban (en de reden dat jongeren geen lid meer worden van de vakbond). Maar goed, wat was de doorsneesystematiek ook alweer? Beginnen we met een plaatje dat we daarna uitleggen.

Lees verder

Hypotheek aflossen met pensioen. Dat ziet er in cijfers zo uit

Afgelopen vrijdag kregen we dan eindelijk het tienpuntenplan te zien dat voor een totaalhervorming van het pensioenstelsel moet gaan zorgen. U las het kabinetsvoornemen dat eigenlijk uit acht punten bestaat eerder hier. We pakken daar vandaag de leukste gadget uit. Dat is het plan om hypotheek af te kunnen gaan lossen met pensioen. Zowel werkenden als gepensioneerden krijgen die mogelijkheid. Gepensioneerden kunnen ineens maximaal 10% van de waarde van hun pensioenaanspraken opnemen om daarmee de hypotheek af te lossen of de woning te verbouwen (voor traplift en zo). Werkenden kunnen 'een deel van de pensioenpremie' inzetten om de hypotheek af te lossen. Dat scheelt namelijk in de maandlasten. Daar moet overigens eerst nog wel onderzoek naar gedaan gaan worden, dus ga niet meteen met uw bank telefoneren. We hebben een kleine berekening gemaakt: stel dat gedurende vijf jaar de helft van de pensioenpremie voor hypotheekaflossing kan worden gebruikt, wat doet dan ongeveer voor de mensen? Hebben we over de duim berekend. Uitgangspunten; een starter op de woningmarkt heeft een 'standaard' pensioenregeling (dus eentje waarbij een uitkering wordt toegezegd). De hoogte van de annuïteitenhypotheek is telkens 4,5 keer het salaris. De hypotheekrente is 3%. Welk bedrag levert men straks in aan pensioen en wat scheelt dat nu voor de maandlasten? Klik hier voor GROOT MET TOELICHTING. Nog een opmerking: wanneer je de huidige leennormen laat zoals ze zijn, dan leveren die vrijvallende pensioenpremies geen hogere hypotheek op (en geen extra hogere huizenprijzen als het goed is).

Yes! Kabinet publiceert plan om pensioenstelsel te hervormen

Het kabinet heeft een tienpuntenplan neergelegd om het pensioenstelsel te hervormen. Dat plan houdt voornamelijk in dat nog van alles onderzocht moet worden. Of het polletiek en met de bonden gaat lukken, weten we niet. Hier het tienpuntenplan dat eigenlijk maar uit 8 punten bestaat:

1) MOEILIJKSTE: er wordt nader onderzoek gedaan naar het afschaffen van de doorsneepremie.

2) Het Shell-Pensioen wordt uitgebreid (boeit nu niet zo, komen we op terug).  

3) Fondsen beleggen nu het geld van elke deelnemer op dezelfde wijze. Dat is onhandig. Dus mag geld van jongeren vol in aandelen en het geld van ouderen gaat naar een spaarrekening. Of iets daartussen. Wel belangrijk, 'omdat hierdoor de deling van renterisico tussen jong en oud wordt opgeheven en een beter naar leeftijd gedifferentieerd beleggingsbeleid kan worden gevoerd'.    

4) BELANGRIJKSTE: het kabinet gaat faciliteren dat de pensioenvermogens omgezet mogen worden naar persoonlijke potjes. Dus niks geen gehannes met grepen in de pensioenpot, maar eigen rekening eerst (het kabinet komt met waarderingsregels die bepalen wat de waarde is van uw pensioenaanspraak). Fondsen hoeven niet over te stappen; het is een keuze van de werknemers en -gevers in branche of bedrijf.  

5) LEUKSTE: Zij die met pensioen gaan mogen een bedrag ineens opnemen met een maximum van 10% van de pensioenaanspraken; werkenden mogen een deel van de maandelijks te betalen pensioenpremie omzetten in aflossingen op de hypotheek (eerst nog onderzoek #gaap).

6) oud nieuws, gepresenteerd als nieuwnieuws, maar iets over communicatie.  

6) ZZP'ers: 'het kabinet is geen voorstander van een verplichting voor alle zelfstandigen om pensioen op te bouwen. Wel kan het opbouwen van pensioen door zelfstandigen makkelijker en aantrekkelijker worden gemaakt'.  

7) Verbetering nabestaandenpensioen, dat is altijd goed.  

8) VOOR DE VABONDEN: iets met de koppeling van aow-leeftijd en pensioen en levensverwachting (=wisselgeld).  

9) oud nieuws, dat DE DIJSS doet onderzoek naar de rekenrente.

 Ah! Deze update zal u verbazen maar de bonden zijn boos.

Filmpje! Een slimme werknemer meldt zich elke vrijdag ziek

Vanochtend schreven we dat pensioenen onbetaalbaar dreigen te raken. Vanmiddag hebben we pensioendata in onderstaand filmpje geschoven. Dan ziet u dat de werknemerspopulatie gemiddeld ongeveer 20% van het salaris kwijt is aan straks: een deel gaat naar het eigen pensioen in de vorm van pensioenpremies en een deel gaat naar de huidige bejaarden in de vorm van aow-premies (in de hoop dat de jongere van straks ook weer aow-premies voor u ophoest, want aow=omslagstelsel). Onlangs bleek uit hertellingen van het CBS dat niet 4%, maar 13% van de werknemers het moet stellen zonder pensioenopbouw via de werkgever. Dat zijn 856.000 mensen. Behoort u tot de circa 6,5 mio werknemers die wel pensioen opbouwen, dan ligt het percentage hoger dan de twintig. Meer onderbouwing van de pensioenpercentages (en de discussie over die percentages) las u eerder hier.



Pensioenpaniek slaat toe. Kortingen komen nu echt in zicht

Waar u ook klikt vanochtend, aan de pensioenpaniek ontkomt u niet. Metaalpensioenfondsen PME en PMT melden zoals verwacht dat hun financiële staat om te huilen is en dat deelnemers eigenlijk wel uit mogen gaan van pensioenkortingen volgend jaar. Om lagere pensioenen te voorkomen moeten beiden eind dit jaar een beleidsdekkingsgraad van 104,3% hebben, en dat gaan ze niet halen. Voor andere fondsen ligt de deadline later (hierzo kek overzicht van het FD). Voor ambtenarenfonds ABP geldt bijvoorbeeld eind 2020, en na een rampjaar met een rendement van -2,3% en een huidige dekkingsgraad van 97% (!) beginnen ook daar kortingen in zicht te komen. Ter verduidelijking: een dekkingsgraad van <100% betekent dat er te weinig poen is om alle pensioenen uit te betalen. Daar kampt eveneens PFWZ mee (97,5%). Maar goed, voor wie dit goudbruine blog ook maar enigszins volgt zal dit alles absoluut geen verrassing zijn. De bestuurders van PMT en PME grijpen het moment echter aan om alvast de wijzende vinger te hanteren. Het is allemaal de schuld van de mislukte onderhandelingen over een pensioenakkoord, vinden ze. Hun inzet: voer even een wet in die de dreigende kortingen van tafel haalt, aub. Maar dat lost natuurlijk precies niets op, is ook niet gratis in een nieuw pensioenstelsel en stelt slechts de pensionado's des lands tevree. Want boos zijn pensioendeelnemers zeker, en dat vuurtje wordt lekker opgestookt door de in deze kwestie niet serieus te nemen vakbonden die alweer dreigen met stakingen. Wie ook een slaatje uit de pensioenpaniek probeert te slaan is PvdA-leider Lodewijk Asscher, die zich als prins op het witte paard presenteert en steun aan het kabinet wil bieden in de pensioenonderhandelingen. Maar dat doet hij natuurlijk alleen bij een 'goed bod', oftewel veel meer gemeenschapsgeld naar het oplappen van pensioenen. Het waren trouwens diezelfde vakbonden met wie de PvdA warme banden onderhoudt die het akkoord opbliezen. Kortom, het is allemaal niemands schuld en een inhoudelijke discussie over de tekortkomingen van het huidige stelsel is verder weg dan uw goudgerande pensioen. Mag u zeggen of dat alles de pensioenkwestie verder helpt.

Deliveroo lacht om uitspraak. Bezorgers blijven zzp'ers (maar hebben wel recht op pensioen)

Fijn interview in het Telegraafje vandaag met Deliveroo-baas Stijn Verstijnen. Geen van de zzp-bezorgers van Deliveroo heeft zich volgens Verstijnen gemeld om in loondienst te treden. Een belangrijke reden voor Deliveroo om twee vingers omhoog te steken en twee uitspraken die de rechter vorige week deed naast zich neer te leggen. De rechter bepaalde dat a) de opdrachtovereenkomst die Deliveroo sluit met de bezorgers feitelijk een arbeidsovereenkomst is en b) bezorgers onder de cao voor het beroepsgoederenvervoer over de weg vallen*. Volgens Verstijnen ziet de rechter het verkeerd. Tegen de Telegraaf/: 'Dat (van wat de rechter zegt, red.) is in de praktijk niet zo. Nogmaals, onze bezorgers bepalen zelf welke bestellingen zij willen doen. Als ze niet naar bepaalde wijken willen of niet voor bepaalde restaurants willen bezorgen kan dat ook. Onze bezorgers geven zelf aan dat zij die keuzevrijheid enorm waarderen'.

Lees verder

Joh! Pensioen blijkt onbetaalbaar te worden



De gewone werkmans wordt dit jaar gebeten door de hond, de kat of de hond en de kat. Ongeveer een derde van de deelnemers aan bedrijfstakpensioenfondsen ziet een groter deel van het loon opgaan aan pensioenpremies. Dan zijn er ook nog werknemers die de pensioenpremie niet zien stijgen, maar die voor hetzelfde geld wel een lager pensioen krijgen. De echte verliezers zijn zij die worden gebeten door de kat en de hond. In dat geval stijgt de pensioenpremie en daalt de pensioenopbouw. Kortom, zo concluderen deskundigen in het Financieele Dagblad dat onderzoek deed naar pensioenstats voor 2019 (plaatje), de rek is er qua pensioenen wel een beetje uit. De premies kunnen niet nog veel hoger, want nu al werkt een voltijdswerknemer een dag in de week voor het pensioen. Daarnaast teren veel pensioenfondsen in op het vermogen door te lage pensioenpremies te heffen. Daar schreven we eerder al uitgebreid over en betekent bijvoorbeeld in de zorg dat een zuster met een inkomen van €30.000 ongeveer €2.000 per jaar te weinig aan premie betaalt en de dokter €10.000 (zou jaarlijks €29.900 moeten zijn, is €19.757, cijfers 2018). Met als resultaat dat zorgpensioenfonds PFZW in de problemen zit en de pensioenen niet kan indexeren en mogelijk moet korten. Gelukkig en ter compensatie voor de oudere deelnemers worden de reguliere pensioenpotten dan weer legaal geplunderd omwille van de vut. Enfin, gedoetjes allemaal weer natuurlijk en de grote vraag is wat te doen. Hebben we twee hoopgevende antwoorden op: 1) vandaag leggen deskundigen in de Tweede Kamer dingen uit over de rekenrente (die is laag, dus vandaar dat pensioen zo duur is). Kunnen we samengevat van zeggen dat de ene helft van de deskundigen voor een hogere rekenrente is, de andere helft tegen. 2) Pensioenminister Wouter Koolmees gaat eind deze maand een brief schrijven over een nieuw stelsel waarin de voornoemde problemen niet meer bestaan. Komt dus allemaal goed met uw pesjoen.

Linktip: Energie vergelijken