Een pensioenfonds (waar men verplicht spaart) maakt reclame. Maar voor wie en waarom?

Het Nederlandse pensioenstelsel behoort tot het beste stelsel van de wereld (not). Dat komt onder meer door de befaamde verplichtstelling waardoor werkgevers in veel gevallen verplicht aangesloten zijn bij een pensioenfonds voor de bedrijfstak en werknemers daar vervolgens automatisch verplicht sparen. Kan een mens iets van vinden, maar het doet goede dingen voor de kostenbeheersing. 'Kostenbeheersing halen we ook uit het feit dat pensioenfondsen door de verplichtstelling geen reclame hoeven te maken,' schrijft directeur Peter Borgdorff van Pensioenfonds Zorg en Welzijn in zijn blog van augustus 2017. Mag u raden wat het pensioenfonds voor de dokters en zusters onlangs besloot te gaan doen. Juist! Reclame maken. Op de nationale televisie nog wel, om mensen te laten weten dat PFZW pensioengeld belegt om de wereld beter van te maken en zo voorts (spotje). Nu weet u dat mensen in de zorg er verplicht sparen; mensen niet in de zorg mogen er niet sparen. Dus hoe groot wil je de pensioengekte hebben, vragen wij ons af. Voor de verandering worden er wel goeie Kamervragen gesteld.

Lees verder

Nog anderhalf jaar en dan volgen pensioenkortingen des doods voor 10,1 miljoen pensioenen

Gaan we toelichten en positief afsluiten. U ziet de bollen en het zal u weinig verbazen als wij daarover vertellen dat groen staat voor goed, rood staat voor fout en de omvang van de bollen staat voor de grootte van pensioenfondsen. Als u heel precies telt ziet u dat 47 pensioenfondsen in het rood staan, ofwel een beleidsdekkingsgraad hebben van minder dan 104,2% (y-as). Tot die 47 behoren helaas ook 's lands grootste pensioenfondsen (bijvoorbeeld ABP voor onderwijzers en ambtenaren, PFZW voor dokters en zusters en PMT voor iedereen in de metaal en techniek). Wanneer een fonds vijf jaar achtereen onder de 104,2% zit, dan betaalt het eigenlijk meer pensioen uit dan het gereserveerd heeft. Daarom moet een fonds na die vijf jaar een korting doorvoeren op iedereen zijn pensioen. Dus op dat van werknemers die opbouwen en gepensioneerden die ontvangen. In zodanige mate dat de dekkingsgraad weer op 104,2% uitkomt. Dat onheil bedreigt 10,1 miljoen pensioendeelnemers in 2020 en 2021, schrijft De Nederlandsche Bank vandaag (net als vorig jaar). Nu is 2020 ver. Dus het zou kunnen dat het de komende anderhalf jaar allemaal toch nog in orde komt, omdat fondsen goede rendementen behalen. 

Lees verder

Mannen buffelen door na pensioenleeftijd door vrouw

Ja, de pensioenleeftijd gaat in Nederland sneller omhoog dan de vakbond onzinnige acties kan voeren. Weliswaar piepen we er gemiddeld genomen nog voor onze 65e tussen uit, maar in internationaal perspectief is het hier lang bikkelen. Een paper met de titel 'Why are People Working Longer in The Netherlands?' lijkt dan ook voorspelbare antwoorden op te leveren. We leven steeds langer in goede gezondheid, Nederland vergrijst/ontgroent en derhalve moeten we langer werken om het pensioenstelsel draaiende te houden. In de jaren 80 en 90 mocht men massaal prepensioenen. Wie overbodig was geworden greep een keer naar z'n rug en werd als dank voor de bewezen diensten arbeidsongeschikt verklaard. Liep allemaal de spuitgaten uit, dus exit vroegpensioenregelingen en het stempel 'arbeidsongeschikt' wordt tegenwoordig minder kwistig gezet. Daarnaast helpt het dat de jongste generaties werkzame ouderen (50+) hoger is opgeleid, waardoor ze minder vaak vaardigheden hebben die overbodig zijn op de moderne arbeidsmarkt. Staat allemaal in het paper, maar dat verklaart niet waarom de arbeidsparticipatie van 65-plusser is verdrievoudigd. En daar komen de onderzoekers eigenlijk ook niet helemaal uit, maar ze komen naast het geijkte antwoord (waarom zou een gezond mens achter de geraniums vegeteren) met een aardige suggestie. Namelijk dat de toegenomen arbeidsparticipatie van vrouwen mannen verleidt om langer door te werken. Stelletjes nemen volgens de onderzoekers vaak als dood van romantiek gezamenlijk pensioenbesluiten. Werkt de vrouw nog door wegens niet-pensioengerechtigd, dan weigert de man steeds vaker thuis te genieten van alle rust. Voor de 65+-er die dat wel doet, de volledige geranium-pdf is hier te lezen. 

Het beleggingsidee achter ons (huidige en voorgestelde) pensioenstelsel klopt niet helemaal

Als u morgen uw eigen pensioenpot start, dan kunt u maar beperkt beleggingsrisico's lopen. Eén beurskrach doet een te offensieve portefeuille verdampen en een mensenleven is soms te kort zijn om van zo'n klap bij te komen. Enter de intergenerationele risicodeling. Als je de risico's deelt met de mensen voor u, uw generatiegenoten en (nog te verwekken) kinderen die ook ooit een keer het pensioenstelsel instappen, dan kan je met zijn allen veel offensiever beleggen. Sterker nog: dat moet je juist doen als stelsel. Meer beleggingsrisico betekent meer opbrengst tegen minimale risico's want keilange beleggingshorizon. Dus is de welvaartswinst enorm. Conclusie: intergenerationele risicodeling is welvaartswinst. Daar zijn het huidige en gisteren voorgestelde pensioenstelsel dan ook op gebaseerd. De modellen die deze theorie ondersteunen zijn loeimoeilijk en worden door enkelen begrepen. Toch schermen velen met het dogma 'intergenerationele risicodeling = welvaartswinst'. Maar wat nu als je het theoretische model erachter nauwkeurig onderzoekt? Dan zie je dat het model alleen maar werkt als je bijvoorbeeld veronderstelt dat lonen tot in lengte van jaren volledig zeker zijn, werkloosheid niet bestaat en we nu al weten welke opslag de nog niet verwekte kinderen over 96 jaar gaan krijgen. Maak je die loonontwikkeling iets onzekerder, dan zien we de welvaartswinst door intergenerationele risicodeling als sneeuw voor de zon verdwijnen. Is dat allemaal nou zo erg? Nou best wel. Verkeerd begrepen modellen leiden tot pensioenvoorstellen zoals we die gisteren zagen - en dat moeten we niet willen met zijn allen. Mag u zelf bedenken of de FNV de intergenerationele risicodeling opzettelijk niet begrijpt om tot het einde der dagen lekker te kunnen schuiven met onze collectieve miljarden. Totale uitleg van de modellen vindt u bij De Nederlandsche Bank.

Het is rond! We krijgen een gloednieuw pensioenstelsel

En dan meteen ook zo ongeveer het slechtste stelsel van alle pensioenstelsels die een mens kan bedenken. Alles blijft namelijk zoals het is, maar de in principe harde garantie op de uitkering zoals we die nu kennen vervalt. Werknemers betalen een premie en krijgen daar een pensioen voor terug dat meer afhangt van de beleggingsresultaten. 'Als de beurs tegenzit, levert dat dus meteen een pensioentegenvaller op. Daarom worden die tegenslagen uitgesmeerd over een langere periode om pech- en geluksgeneraties te voorkomen'. Een casinopensioen dus, schrijft de Telegraaf die de hand heeft weten te leggen op het concept-akkoord dat werkgevers en werknemers binnen de Sociaal-Economische Raad zijn overeengekomen. Volgens het concept gaan de sociale partners bepalen welke generatie pech heeft en welke geluk (momenteel is dat bij wet geregeld). Dat biedt namelijk het voordeel dat pensioenen veel sneller geïndexeerd kunnen worden en dat is precies handig voor de vergrijsde achterban van de vakbond.

Lees verder

Pensioenfonds mag uw gemekker over duurzaam beleggen gewoon negeren

Tijdje terug berichtten we al over een proefballonnetje van Steven van Weyenberg (D66): huidige en toekomstige gepensioneerden moeten meer inspraak krijgen in het beleggingsbeleid van hun pensioenfonds. Want, zo denkt Van Weyenberg, dan gaan we meteen stoppen met prettig renderende maar o zo perfide beleggingen, zoals in de tabaksindustrie, wapenhandel en andere narigheid. U zou namelijk best bereid zijn pensioen in te leveren voor een duurzamer beleggingsbeleid. We hadden toen al onze bedenkingen bij dit idee, maar nu ligt er een heuse internetconsultatie met wetsvoorstel en memorie van toelichting. Hoewel het idee verder  best sympathiek is, tuigt Van Weyenberg hier een papieren tijger op. Allereerst de rechtvaardiging voor deze exercitie. Van Weyenberg gebruikt onder ander een onderzoek uit 2015 waaruit zou blijken dat iedereen en zijn moeder wil dat zijn pensioenfonds lekker groen moet beleggen. Dat onderzoek recenseerden wij destijds en we gaven het slechts een halve ster, voor de moeite. Wat betreft de initiatiefwet van Van Weyenberg komen wij niet veel verder. Zo krijgen het verantwoordingsorgaan (VO, uweetwel) danwel belanghebbendenorgaan (BO, net iets anders) van een pensioenfonds adviesrecht bij beslissingen over het beleggingsbeleid. Poeh poeh. Een andere mogelijkheid is dat het Vo het bestuur vraagt of het Bo het bestuur opdraagt om in gesprek te gaan met bepaalde bedrijven over het meer in lijn brengen van de bedrijfsvoering met de wensen van de deelnemers. Dat is een aanpak waar we meer voor voelen (een pensioenfonds kan als actief aandeelhouder invloed uitoefenen op een bedrijf), maar daar hebben we verder geen initiatiefwetje voor nodig dat alleen adviesrecht regelt. Door de wijziging kunnen deelnemers er voor zorgen dat hun wensen en belangen beter weerklank vinden bij het pensioenfondsbestuur en in het beleggingsbeleid. Wij dachten altijd dat de grootste wens en het belangrijkste belang van de deelnemer een degelijk en toekomstbestendig pensioen was. Nou goed, u mag zelf nog tot 25 juni uw mening over het wetsvoorstel kenbaar maken (is ook een soort van adviesrecht). 

Ouderen sterven bij bosjes: aow-leeftijd niet verhoogd en pensioenfondsen kunnen indexeren

Afgelopen week konden we melden dat de overheid vorig jaar €171 miljoen in de zak hield wegens minder aow'ers dan verwacht. Allemaal als gevolg van een hogere sterfte onder ouderen dan waar de CBS-bevolkingsprognose voor 2017 van uitging. Deze week kunnen we melden dat 2018 vermoedelijk van hetzelfde laken een pak is. In het eerste kwartaal van 2018 stierven 13% meer mensen dan verwacht, bij vrouwen van boven de 80 lag het sterftecijfer zelfs 20% hoger dan verwacht. Het is daarmee aannemelijk dat dit jaar per saldo de sterfte hoger is dan geraamd lezen we in PensioenPro: 'Als de hogere sterfte wordt meegenomen in nieuwe ramingen voor pensioenfondsen is het mogelijk dat hun verplichtingen enigszins dalen [en dan] kan de dekkingsgraad hierdoor met 0,5%-punt stijgen'. Het is overigens voor het eerst in decennia dat pensioenfondsen 'meevallers' op dit front kunnen melden. Tot nu blijkt de mens steeds ouder te worden dan verwacht. Maar onder meer de griepepidemie (u weet het zelf waarschijnlijk nog wel) van afgelopen winter zorgt voor een trendbreuk. 'Het eerste kwartaal van 2018 telde vijf weken waarin de sterfte hoger was dan de hoogste sterfte (gemeten sinds 1995). Dat aantal sterfgevallen stond op 3637 (tweede week van 2017)', aldus en nog steeds PensioenPro met hier de CBS-cijfers. Kort en goed leidt het hogere sterftecijfer tot twee zaken: 1) de verhoging van de aow-leeftijd komt mogelijk een tijdje tot stilstand. 2) Hogere dekkingsgraden bij pensioenfondsen betekent een grotere kans op indexatie van de pensioenuitkeringen.

Jammer. Plan van 50PLUS voor hogere pensioenen sneuvelt

Het klinkt zo mooi. Als gevolg van het optreden van de ECB staat de rente kunstmatig laag. Pensioenfondsen moeten verplicht rekenen met deze kunstmatige lage rente. En daarom zijn de pensioenfondsen op papier arm, terwijl in de kassen meer dan €1.300 miljard zit. Dus stelde 50PLUS bij wet voor: als we nou de rekenregels corrigeren voor het ECB-beleid, dan pakt de rente waarmee pensioenfondsen moeten rekenen hoger uit en dan zijn de pensioenfondsen niet alleen qua harde euro's maar ook op papier weer rijk. Met als gevolg dat we de pensioenen van de mensen eindelijk kunnen indexeren. Wie zou daar op tegen kunnen zijn? Voor iedereen met een pensioenaanspraak hebben we goed nieuws: de belangrijkste fracties zijn tegen. Dat bleek gisteravond tijdens de behandeling van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer. Coalitie tegen, PvdA tegen want aan de leiband van de vakbond, SP en GroenLinks ook tegen, maar willen nog wel een keer praten over de rekenrente (kan die op een andere manier toch nog wat hoger? Nee, niet met het huidige nominale pensioencontract), overige partijen niet gehoord of gezien. Er volgen met betrekking tot het wetsvoorstel nog een termijn met beantwoording van resterende vragen en een stemming in de Tweede Kamer. Dat is echter uitsluitend voor de vorm; voor de zoveelste keer gaan de oude populisten plat om hun muil. Vandaag tweet 50PLUS zich als Don Quichot te voelen en daarom weten we één ding zeker: men heeft het boek van Miguel de Cervantes over de edelman nooit gelezen, want dan zeg je zoiets niet over je eigen partij. Daarom deze tip voor 50PLUS: je hoeft eigenlijk alleen deel I te lezen, deel II is net iets te veel van hetzelfde. Gratis downloaden van beide delen (inclusief plaatjes) kan hier.

Wat te doen met de rekenrente? Nou dit bijvoorbeeld



Het sluit slecht aan op de arbeidsmarkt, houdt de armen arm en is niet goed bestand tegen de vergrijzing. Rara, ja dat is ons pensioenstelsel. Veel mensen en vakbonden zien een hogere rekenrente als oplossing voor alle problemen. Voor de Tweede Kamer voldoende aanleiding om een hoorzitting te organiseren waarin de vraag centraal staat of de rekenrente echt omhoog kan. Of zitten we met de huidige voorzichtige benadering juist op de goede weg? Iets specifieker: hoe houdt het in 2015 ingevoerde (nieuw) Financieel Toetsingskader (nFTK) zich in de praktijk? Elf deskundigen proberen vanavond van zes tot tien antwoord te geven op die vraag (en nee, de vakbonden zijn niet uitgenodigd, want onbetrouwbaar op dit dossier). In aanloop naar de hoorzitting hebben deskundigen position papers ingediend. De ene helft betoogt dat de rekenrente omhoog kan, de andere helft houden zo. U las vorige week de inbreng van De Nederlandsche Bank waaruit blijkt dat we te weinig pensioenpremie inleggen en te veel pensioen uitkeren. Vandaag pakken we het position paper van Theo Kocken erbij (*). Die breekt namelijk op prettige wijze een aantal heilige pensioenhuisjes af: 1) het huidige stelsel belooft aan 21-jarigen een gegarandeerd levenslang pensioen vanaf 68-jarige leeftijd. Dat is onzinnig. 2) In het huidige stelsel delen jong en oud de risico's. Zogenaamd om pech- en gelukgeneraties te voorkomen. Maar dat is BS en 3) het huidige stelsel is nog gebaseerd op het idee dat werkgevers bijspringen bij tekorten. Gebeurt al heel lang niet meer en daarom zitten de pensioendeelnemers met de gebakken rekenrenteperen. Kocken komt als een van de weinigen met een oplossing voor de pensioenproblemen. Indien u zich zit te vervelen op kantoor, dan leest u hieronder zijn hele inbreng. Dat is technisch, maar het is nu eenmaal lastige stof. Indien tl;dr zie 1 tot en met 3 hierboven en spring dan naar 'Keuzevrijheid' of ga iets anders leuks doen. Kijken vanaf 18:00 kan hier

Lees verder

LOL! Onderwijzers en ambtenaren verkiezen Arend Jan Boekestijn tot pensioenwaakhond



In april besteedden we aandacht aan de verkiezingen voor het verantwoordingsorgaan van 's lands grootste pensioenfonds ABP (één, twee, drie). Deze verkiezingen zijn best belangrijk, want bij het ABP gaat niet alles goed. Geld voor een riante vut-regeling is niet aanwezig, nabestaanden krijgen veel minder pensioen omdat het fondsbestuur de eigen regeling niet snapt en daarmee weten we eigenlijk ook niet of de boekhouding van het grootste fonds wel klopt (hier volgen Kamervragen van Pieter Omtzigt). De enige die nog een beetje tegenwicht kan bieden aan het bestuur is het verantwoordingsorgaan van een pensioenfonds. Het probleem daarbij is alleen dat zowel het bestuur als het verantwoordingsorgaan bij de meeste pensioenfondsen en ook het ABP bestaat uit vakbonden, ofwel het equivalent van de slager die zijn eigen vlees keurt. Dus riepen we op om onafhankelijke kandidaten te stemmen, gaand onder de lijstnaam LvOP, de Lijst voor Onafhankelijk Pensioentoezicht. Komt die uitslag. Van de afgerond 800.000 gepensioneerde ABP'ers brachten 94.803 hun stem uit. Dat betekent een opkomst van 11,85% en alle 14 te verdelen zetels gaan naar partijen die pensioenindexatie beloven (uitslag hier en gepensioneerden konden niet stemmen op de LvOP). Van de 1,1 miljoen ambtenaren en onderwijzers in actieve dienst hebben 64.145 mensen van hun stemrecht gebruikgemaakt (5,85%). Daarvan gingen 18.026  stemmen naar de LvOP (28,1%), wat resulteert in 5 zetels (huidig: 5 zetels) van de 18. Arend Jan Boekestijn (steijn?), lijstduwer van de LvOP, wist 944 voorkeurstemmen te halen en verovert daarmee plek 3! De overige zetels gaan naar de vakbonden. Enfin. Bij de LvOP is men blij met het behoud van de zetels, maar hoopt men wel op wat meer opkomst de volgende keer. Wij weten zeker dat in 2022 alle leraren en ambtenaren gaan stemmen. Want vanavond is het weer tijd voor het Nationaal Pensioendebat. Live om 20.25 uur op NPO 2. Kijken mensen!