Trump sloopt de dekkingsgraden en uw kans op indexatie. Jammer joh

Begin dit jaar leek er even hoop te gloren voor de nullijnpensionado’s: de dekkingsgraden van de pensioenfondsen gingen weer glorieus de hoogte in met dank aan de stijgende beurskoersen, dus leek indexatie weer in zicht te komen. Maar intussen is de weg naar beneden weer ingezet met dank aan Trump en zijn impulsieve gewauwel. De NOS meldt vandaag dat de vijf grootste fondsen (ABP, PFZW, BpfBouw, PME en PMT) hun dekkingsgraden zagen verslechteren, met dank aan de dalende beurskoersen. Paniek! Nou ja, kortingen zijn niet waarschijnlijk, maar indexatie komt er ook niet. Behalve dan bij het bouwvakkerspensioenfonds, want dat staat er, ondanks de daling, nog best aardig voor met een beleidsdekkinsgraad van 116,7%. Hoezee voor de bouwsector, misschien kunnen ze dan ook wel zelf hun vroegpensioen betalen. Maar dan de schuldvraag, want er moet toch iemand de schuld krijgen! Nou, die dalende dekkingsgraden zijn te wijten aan die twitterende oranje aap in het Witte Huis. Zeggen wij niet, maar dat zeggen de pensioenfondsen zelf (zijn we het wel mee eens hoor). De beurzen reageren nou eenmaal nogal paniekerig als een president van de Verenigde Staten gaat dreigen met een handelsoorlog en impulsief her en der om zich heen slaat. Daarom een tip voor onze lievelingsvakbond: ga ‘s even gauw demonstreren voor het hek van 1600 Pennsylvania Avenue in Washington D.C. Trump vernachtelt pensioenen!  Dat gaat net zoveel effect hebben als die kansloze actie van gisteren bij De Nederlandsche Bank in Amsterdam. Over die actie gesproken (nog één keer dan, dan houden we er over op), kijk en huil:

Lees verder

Laten we de FNV voortaan maar negeren in de pensioendiscussies

Vandaag heeft de FNV zichzelf definitief gediskwalificeerd als gesprekspartner in elke discussie over de toekomst van het pensioenstelsel. Maar dan ook echt. De FNV zou het woord ‘pensioen’ niet eens meer mogen leggen tijdens een potje Scrabble. Want vandaag had FNV tweehonderd bejaarden geronseld om het bezoekersgebouw van De Nederlandsche Bank te bezetten omdat ze willen dat pensioenen weer geïndexeerd worden. Laat de hemeltergende sneuheid van die vorige zin eens goed op u inwerken. Want de actie faalde nog harder dan die andere FNV-actie waar we eerder al obstipatie van kregen. De planning mislukte al faliekant, want de grijsbollen eisten een gesprek met Klaas Knot. Die zat in Washington te gniffelen om deze knulligheid want hij was bij de jaarlijkse vergadering van het IMF. Tja, we zouden denken dat tweehonderd pensionado’s bij elkaar zat tijd zouden hebben om zo’n actie beter voor te bereiden maar goed. Behalve knullig was de actie ook dom. Zoals gezegd: de gepensioneerden zijn het zat dat ze al jaren niet meer geïndexeerd zijn omdat de rekenrente veel te laag is. En die lage rekenrente, dat zou dan de schuld zijn van DNB, aldus de FNV en vandaar die bezettingsactie. De verrekte rekenrenteniers stonden echter tegen de verkeerde boom te blaffen. Ja, DNB is weliswaar de strenge toezichthouder, maar ook alleen maar op basis van de bevoegdheden en de kaders die de wetgever stelt. Behalve de aandacht (bij deze) kan de actie van vandaag niet anders gezien worden als een brevet van onkunde van de vakbond. Nullijnpensionado’s mobiliseren tegen de toezichthouder en daarbij onomwonden stellen dat het de schuld is van DNB dat de rekenrente te laag is, bewijst dat de bond definitief de weg kwijt is. We hebben het al eerder gezegd: de FNV bewijst geen ene reet te geven om het pensioen van jongere werknemers en slechts de gemiddelde leeftijd van haar tanende ledenbestand maatgevend te laten zijn. Zullen we anders afspreken dat de FNV gewoon even niet meer meedoet? Dan hebben ze tijd om nog eens even goed te lezen waarom pensioenfondsen moeten rekenen met een lage rente, en waarom indexatie er gewoon niet inzit. Mag u in de tussentijd hoofdschuddend het feitenvrije persbericht van de FNV lezen.

Gaan we weer: maximaal 45 jaar werken voor zware beroepen. Hoe dan?

U kunt er moeilijk omheen: vandaag is er een groot publicitair offensief om weer aandacht te vragen voor de gevolgen van de verhoging van de AOW-leeftijd. In de Telegraaf roepen werknemers én werkgevers uit de bouwsector op om het recht op AOW in te laten gaan na 45 jaar arbeid in een zwaar beroep. De roep om een flexibele AOW voor zo’n doelgroep is best begrijpelijk en sympathiek. Maar zoals u we eerder al eens hebben uitgelegd, ook niet echt uitvoerbaar dan wel betaalbaar. Bovendien is er ook nog geen politiek draagvlak voor, al stellen de sociale partners in de bouwsector wel samen op te trekken om dit in Den Haag op de agenda te zetten. Nu zal ongetwijfeld in elke bouwkeet met veel goedkeurend gebrom de Telegraaf doorgegeven zijn tijdens de schaft, maar vooralsnog lijkt er weinig te kunnen. Die flexibele AOW, daar gaat de politiek over en zoals gezegd lijkt men in Den Haag de handen niet op elkaar te krijgen. De oplossing om de AOW eerder in te laten gaan is ook niet ideaal voor de meeste mensen, want dat levert een lagere AOW-uitkering op en is daarom ook zinloos. Maar nog afgezien van de schier onoplosbare definitiekwestie van wat een zwaar beroep is, zitten er ook nog wel wat haken en ogen aan de 45-jaarstermijn. Het zou interessant zijn om hier alvast wat praktische suggesties te horen, want wanneer heeft iemand 45 jaar gewerkt? Hoe weten we dat eigenlijk ? Wat als u tussentijds van functie bent veranderd, naar een minder zware functie? Langdurig ziek thuis hebt gezeten? Sabbatical hebt genomen? Nou vooruit, dat laatste zal bij de doelgroep van dit proefballonnetje niet vaak voorkomen. De optie met enige kans van slagen is dat de sociale partners niet wachten op de politiek en het gewoon lekker zelf op sectoraal niveau gaan regelen. Maak de gewenste afspraken en betaal zelf de bijbehorende rekening. Mogelijk met her en der wat fiscale faciliteiten om het iets betaalbaarder te maken, maar goed, ook dat kost weer belastinggeld en ook daar is Den Haag voor nodig, want dat zou namelijk een comeback betekenen van het vroegpensioen. Schijnt betaalbaar te zijn, maar inkomstenkant van de overheid ziet er tegenwoordig iets anders uit. 

Uw pensioen is nog onzekerder dan een maagd op een Hells Angels-fuif

Het zal u verbazen maar na vijf jaar praten in de Sociaal-Economische Raad lukt het vakbonden en werkgeversorganisaties niet om een akkoord te bereiken over een nieuw pensioenstelsel. Deadline was 1 april, het is vandaag 4 april en niemand heeft nog iets gehoord of gezien. Behalve dan het vermoedelijk redelijk waarheidsgetrouwe gerucht dat de vakbonden alles bij het oude willen laten, met als uitzondering een verhoging van de rekenrente om de vergrijsde achterban meer pensioen toe te kunnen bedelen. Pensioenminister Wouter Koolmees dringt sinds zijn aantreden aan op snelheid in het dossier, wegens een pensioenstelsel dat dringend onderhoud behoeft. Ook dringend zijn de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2019. Een (serieus) nieuw stelsel vereist veel wetswijzigingen. Mocht het kabinet volgend jaar de meerderheid verliezen in de Eerste Kamer, dan wordt het lastig voor Koolmees om dingen gedaan te krijgen. Volgens de NOS krijgen de onderhandelende partijen uitstel van Koolmees en wij gaan nog iets langer wachten op Godot.

Lees verder

Lijk in de kast! Het miljoenmiljardprobleem van het ABP



Het is alweer een tijdje geleden maar rond 2006 schafte Jan-Peter Balkenende de vroegpensioenregelingen af. Daar kregen we de levensloopregeling -die bijna ter ziele is- voor terug. Pensioenfonds ABP compenseerde de ambtenaren met een soort VUT-overgangsregeling die loopt tot 2023. Ambtenaren krijgen sindsdien met terugwerkende kracht pensioenverhogingen om hun pensioen straks te kunnen vervroegen zonder al te veel aan inkomen te hoeven inleveren. Laten we het zo zeggen dat die buitengewoon ingewikkelde regeling mede dankzij een fraai staaltje vakbondsgekonkel tot stand is gekomen, en, want daar doet de vakbond het voor, dat praktisch gesproken alleen de oudere ambtenaren profiteren. Iedereen die na 2005 in dienst is getreden bij de overheid heeft er niks aan. Of meer concreet: van de één miljoen ambtenaren heeft momenteel de ene helft recht op die overgangsregeling, de andere helft niet. Wel betalen alle ambtenaren sinds de regeling is ingevoerd mee. De laatste jaren bedraagt de premie 2,6% van het salaris; bij een salaris van €40.000 is dat €1.040 per jaar. We spreken hier in totaal over miljarden aan premies en uitkeringen. Maar nu is er een probleempje: deze pensioenuitkeringen staan op nogal ondoorzichtige wijze in de boeken bij het ABP (wie hebben er recht op en om welke bedragen gaat het) en zijn vermoedelijk niet helemaal deugdelijk gewaardeerd. De aanvullende pensioenuitkeringen moeten nog voor een groot deel worden afgefinancierd c.q. ingekocht en de vraag is of het potje dat ABP daarvoor heeft gereserveerd groot genoeg is. U weet dat in pensioenenland als regel 'hoe lager de rente, hoe duurder het pensioen' geldt. Dus kijk naar de dalende rente sinds 2006 en wees niet verbaasd als het ABP (of toezichthouder DNB) binnenkort melding maakt van een miljoenmiljardgaatje. We kunnen alvast melden dat het niet de oudere ambtenaren zijn die dat gaatje vullen.

Het is nog lang geen rokjesdag bij uw pensioenfonds

Kijkt u naar de gemiddelde bestuurstafel van een pensioenfonds, dan ziet u daar jenever, een asbak voor de bolknak en een pakje kaarten voor een potje klaverjassen (komen we zo op terug). Ergo: het is allemaal te wit, te grijs en te mannelijk. Nu zijn we verder geen quotumfetishisten, maar het is echt niet best: nog geen 7% van de bestuurders is jonger dan 40 en maar 15% is vrouw. Tweederde van de besturen heeft niemand onder de veertig. Dit is al jaren zo. En dat terwijl de pensioensector een lustrum geleden al had beloofd dit aan te pakken. Vandaag meldde D66 bij monde van Steven van Weyenberg dat er desnoods quota moeten komen om jongeren en vrouwen (en/of jonge vrouwen) in pensioenfondsbesturen te krijgen. En nondeju hij heeft een punt, en het is niet moeilijk te bedenken waarom. Vorig jaar las u al van een treffend voorbeeld waarbij een stelletje ouderen de pensioenworst van het brood van de jongeren roofde. Enfin, vandaag een mooie klaagzang in het FD. Dan nu de oplossing. Een quotum, zoals D66 wil? Kan, maar liever niet. Helpt ook niet als er geen jonge en vrouwelijke bestuurders te vinden zijn. En dat is ook niet zo gek, aangezien de werknemersplekken in de besturen worden ingevuld door…. de vakbonden (ugh)! Ja, daar ga je al, want vakbonden zijn nou niet bepaald een bron van jonge frisse dames die ook nog eens verstand hebben van pensioen. Of nou ja, we kennen er eentje (hoi Anna!), maar één Russische zwaluw maakt nog geen zomer. En zolang vakbonden nog hun grijpgrage worstenvingers in de pensioenpap houden, wordt dit echt niet beter: vakbonden zitten er voor hun vergrijsde achterban en jongeren willen nog niet dood gevonden bij een vakbond (behalve Anna dan). Gerrit Zalm zei ver voor de eeuwwisseling 'Het beheren van een pensioenfonds is helemaal niet moeilijk, je moet zorgen dat je met zijn vieren bent, dan kun je klaverjassen.' Ook die vlieger gaat allang niet meer op, met alle eisen die DNB (terecht) stelt aan nieuwe bestuurders. Beter zetten we de technocraten aan het roer, beetje inspraak van de belanghebbenden erbij en een flink ingeperkte rol voor de vakbonden (want hierom). Kijken we dan wel even verder. 

Nu afwachten! Wat doet Rabo's ondernemingsraad aan de shitstorm

We zwengelden gisteren de geruchtenmachine aan en vandaag blijken de geruchten waarheid: de Rabobank is inderdaad druk bezig met het optuigen van een nieuwe hypothekentak. Gaat vermoedelijk per april van start, zit officieel nog in de onderzoeksfase en krijgt de naam Vista Hypotheken. Geldschieters zijn onder meer pensioenfondsen. De nieuw op te bouwen hypothekenportefeuille verschijnt niet op de balans van de bank, wegens nieuwe kapitaaleisen uit Bazel, aldus de Rabobank vandaag tegen het Financieele Dagblad dat in de telefoon klom om het gerucht bevestigd te krijgen. Daarnaast kan de bank via de nieuwe tak scherpere lange rentevastperiodes aanbieden. Mensen zetten graag hun hypotheekrente voor de lange termijn vast, vertelt de Rabobank, maar voor een bank is dit nogal duur om te financieren en zoals wij allen weten verliezen banken daarom terrein aan pensioenfondsen. Een pensioenfonds trekt 'lang' spaargeld aan, een bank 'kort'  en dan begrijpt u de transformatieproblemen naar een hypotheek met een lange rente voor banken zelf (en transformatieproblemen zijn eng, vandaar de strengere Bazel-normen). Enfin. Vanuit de ondernemingsraad verwachten wij nog wel een paar knokploegen, want het aantal boventallige hypotheekadviseurs kon wel eens heel groot gaan worden: 'We starten met bemiddeling via een intermediair', zegt de bank tegen het FD en 'we moeten nog bezien of Vista ook via Rabo wordt verkocht.’ Kunnen de eigen Rabobank-hypotheekadviseurs weer terug naar hun roots wegens verlies van offertes aan hun nieuwe hypothekenbroertje dat verkocht wordt via de Hypotheker of Hypotheekshop. Tenzij de OR karate kan natuurlijk.

Het afgrijselijke debat over het pensioenstelsel in één foto



U ziet waarom FNV en 50PLUS zich beter niet bemoeien met het pensioenstelsel - althans als u van mening bent dat het pensioenstelsel rekening dient te houden met de belangen van ALLE generaties (dus ook mensen die nog niet grijs zijn). De foto is genomen tijdens het debat in de Tweede Kamer over een wetsvoorstel van 50PLUS dat beoogt de rekenrente te verhogen (met een soort bodem van 2% wegens de ECB). En met 50PLUS bedoelen we in dit verband rekenrentenier Martin van Rooijen, de man die zo lang van stof is dat je gewoon niet meer hoort wat ie nou eigenlijk wil. Enfin. Het debat liep dankzij Van Rooijen uit en gaat daarom over twee weken kansloos verder (er is gelukkig geen kamermeerderheid). Alles over de rekenrente en waarom lukraak verhogen geen goed idee is hier.

Lees verder

Longread! Daarom moeten pensioenfondsen rekenen met een lage rente

Het aanlokkelijke idee om alle problemen van ons pensioenstelsel te verhelpen met een hogere rekenrente staat volop in de belangstelling. U vindt hier een uitgebreide uitleg over de werking van de rekenrente, maar in het kort draait het om het volgende: moeten pensioenfondsen 'naar de toekomst toe' rekenen met een hoog of laag verwacht rendement? Hoe hoger het rendement, hoe rijker de pensioenfondsen op papier (in werkelijkheid niet). Hoog is beter voor oude pensioendeelnemers (want die krijgen per direct hogere pensioenen), laag beter voor de jongere (want grotere kans dat er straks voldoende in kas zit). Woensdag verdedigt 50PLUS zijn wetsvoorstel om de rekenrente te verhogen; eerder dit jaar verschenen diverse publicaties van de hand van economen waarin voor hetzelfde werd gepleit. Die pleidooien verlopen dan langs de lijn dat pensioenfondsen in het verleden uitstekende beleggingsresultaten hebben behaald en dat in de toekomst waarschijnlijk ook doen. Dus waarom verplichten wij pensioenfondsen dan om met lage rendementen (tussen de 0% en 2%) te rekenen? Groenlinks stelde deze vraag aan pensioenminister Wouter Koolmees. De antwoorden van Koolmees leest u daar zijn geheel, wij plakken/knippen hierna een aantal zaken plus een beetje duiding.

Lees verder

Gaat u scheiden? Dan bent u binnenkort de helft van uw pensioen kwijt

Vroeger dacht men dat vrouwen rond 2018 economisch zelfstandig zouden zijn. Maar inmiddels weten we dat ze over het algemeen nauwelijks werken, weinig pensioen opbouwen en financieel leunen op de man. Daarom wijzigt er rond pensioenen en echtscheiding per 2020 een hoop. Heeft alles te maken met de in 1995 ingevoerde Wet verevening pensioenrechten bij echtscheiding. Die gaat over de tijdens het huwelijk opgebouwde pensioenen en de verdeling daarvan in het naspel. Het oorspronkelijke doel van de wet was als volgt: man krijgt vanaf pensionering door het pensioenfonds de helft van pensioen vrouw uitgekeerd, vrouw krijgt de helft van het pensioen van man (en uiteraard geldt dit voor de combinaties m/m en v/v, plus geregistreerde partners). De achilleshiel van deze wet is dat de gescheiden mensen een brief moeten sturen aan hun pensioenfonds. Maar dat gebeurt natuurlijk niet: 40% vergeet hem op de post te doen. Dat heeft tot gevolg dat de man en de vrouw (dus in de praktijk de vrouw) bij pensionering -in veel gevallen jaren na de echtscheiding- alsnog bij elkaar moeten aankloppen om alsjeblieft maandelijks de helft van het pensioen over te maken. Dat werkt dus niet en daarom gaat dit gebeuren: als u gaat scheiden en niets doet, dan verdeelt het pensioenfonds automatisch de pensioenen en krijgen de man en de vrouw een (extra) pensioenpot. Heet met een deftig woord conversie, kan nu ook al, maar gebruikt niemand want ingewikkeld. Minister Wouter Koolmees hoopt met dit stukje automatisering te voorkomen dat parttimers later bij hun ex moeten bedelen om alsnog een fatsoenlijk pensioen te krijgen. Voor fulltimers die nu in paniek raken over dit potentiële pensioenverlies: ook na 2020 kunt u net als nu nog steeds (en dat doet momenteel 30% van de echtscheiders) in het geheel afzien van het verdelen van pensioenen. U moet alleen dan niet vergeten een brief te sturen naar uw pensioenfonds. Voor slimme mensen, dus zij die niet trouwen maar gewoon ongehuwd samenwonen, geldt de wet nu niet en straks niet. Uit onderzoek dat Koolmees liet uitvoeren voor deze wetswijziging blijkt namelijk dat samenwoners financieel wel zelfstandig zijn.