Vandaag gebeurde er bij de ECB helemaal niks



Persco is afgelopen, liveblog gesloten. Samenvatting:
Het gebruikelijke persbericht voorafgaande aan de persco over de monetairbeleidsbeslissingen beloofde niet veel goeds qua spektakel: er verandert voorlopig niets aan het ECB-beleid. De basistarieven blijven ongewijzigd, pas na de zomer volgt mogelijk heel eventueel een renteverhoging en de aflossingen (in 2019 om en nabij de €180 miljard) op de obligatieportefeuille van €2,6 biljoen worden gebruikt om nieuwe obligaties van te kopen (tot 2019 kocht de ECB bovenop de aflossingen nog eens maandelijks voor €15 miljard bij. Hele opkoophisteurie van de netto-aankopen sinds maart 2015 hier). Deze saaie berichten uit Frankfurt zijn allemaal weinig verwonderlijk. De grillige inflatie zit met 1,6% in december nog niet op gewenste niveau van onder maar dichtbij de 2%. Bovendien zijn de economische vooruitzichten somberder dan een paar maanden geleden. Als de ECB nu de rente verhoogt, dan lenen &investeren bedrijven minder en duwt de centrale bank de eurozone nog sneller van de trap. Tot besluit nog even de stand op financiële markten: de euro/dollar-koers doet niks, de beurs weinig en de rente op Nederlandse staatsobligaties daalt met 10%. Bye bye pensioenfondsen!

De grote winnaars van een hogere rente: Italiaanse huishoudens

Ooit komt-ie er, als het goed is: een renteverhoging door de Europese Centrale Bank. Sinds 2016 hanteert die een negatieve depositorente van -0,4% voor banken die geld bij de ECB willen stallen en staat het belangrijkste rentetarief op 0%. Het duurde natuurlijk niet lang voordat onze grootbanken volgden met het verlagen van hun spaarrentes. Omdat de banken de 0% niet aandurven flirten de spaarrentes nu met die psychologische grens. De financiële markten verwachten, mede vanwege slecht nieuws over de Duitse economie, dat de ECB pas in Q4 van 2019 die depositorente verhoogt naar -0,2%. Da's de korte rente. Er bestaat echter ook nog zoiets als een obligatie-opkoopprogramma, waarvan het de bedoeling is dat dit rond die tijd ook eindigt (stukje nuancerende info), en dan gaat de lange rente (= looptijden langer dan twee jaar) eveneens omhoog. En dan, zo vroeg de Duitse Bundesbank zich af. Nou, dan kunnen Italiaanse huishoudens weleens als winnaar uit de strijd komen, luidt het antwoord. Daar kwamen de Duitsers achter door allerlei ingewikkelde berekeningen los te laten op de balansen van huishoudens en niet-financiële bedrijven uit Duitsland, Frankrijk, Italië en Spanje - helaas zit ons land daar niet tussen. Bij de andere landen gebeurt weinig spannends*, maar de rentemarge van Italiaanse huishoudens (rente die ze ontvangen minus rente die ze verschuldigd zijn, hypotheekrente bijvoorbeeld) gaat met 0,3%-punt omhoog als de ECB de rente verhoogt op het door de markt verwachte tempo. Dat is zelfs 0,6%-punt als de bank met 0,15%-punt sneller gaat verhogen. Dat ziet u in grafiekvorm na de klik.

Lees verder

Fantastisch idee. Duitse MEGAbank gaat alle problemen oplossen

Het is een puinzooi bij de grootste twee banken van Duitsland. Zoveel is zeker als u ziet dat het aandeel-Deutsche Bank afgelopen jaar met 50% is gedaald in waarde en een all-time low bereikte toen het Openbaar Ministerie bij de bank binnenviel wegens verdenkingen van betrokkenheid bij witwasserij. En numéro twee Commerzbank is de kredietcrisis nooit te boven gekomen en is nog voor 15% in handen van de Duitse staat. Vandaro hangt een fusie tussen de twee al heul lang in de lucht. De Duitse minFin Olaf Schol ziet, net zoals de rest van de regering, een nieuwe Duitse kampioenenbank wel zitten. Anonieme bronnen zeggen vandaag tegen de Financial Times dat het ministerie van Financiën er inmiddels ook bovenop zit. Maar de Europese Centrale Bank heeft er ook even naar gekeken en zegt meh, liever een andere Europese fusiepartner voor Deutsche Bank. Een mens kan zich namelijk afvragen wat voor problemen zo'n megafusie oplost, afgezien van het vervullen van chauvinistische behoeften. Het blijkt niet zo te zijn dat twee zwakke broeders samen ineens een powerhouse vormen. Het grootste probleemkind bij Deutsche is de falende zakenbanktak - daar vindt de handel in effecten onder andere plaats - maar diezelfde divisie bij Commerzbank is een stuk kleiner én de nummer twee richt zich vooral op de binnenlandse markt. Daar schiet Deutsche dus niet bijster veel mee op. Daar komt bij dat volgens bronnen de IT-systemen bij beide banken om van te grienen zijn. Ohja, en die strijd tegen too big to fail, die is ook niet echt gebaat bij zo'n fusie. Gelukkig kunnen die Duitse politici hoog en laag springen maar ligt een fusiebeslissing uiteindelijk gewoon bij de aandeelhouders van beide banken, en die van Deutsche staan niet te springen. En anders kan de ECB een fusie misschien nog wel verbieden ook. Moeten de Duitsers alleen nog even een nieuwe uitlaatklep voor hun chauvinisme vinden, maar dat moet te doen zijn.

Financiële markten negeren reële economie op eigen gevaar

We lazen laatst iets hilarisch dat we u niet graag onthouden: ‘De Amerikaanse banengroei over december … kwam binnen op 312.000 ... maar liefst het dubbele van wat door analisten was voorspeld ... Gaat het toch beter dan iedereen vreesde?’ We doelen natuurlijk op dat laatste zinnetje. Want waarom zouden we vrezen voor banengroei, laat staan als die beter is dan verwacht? Dat is toch gewoon goed voor de economie? En voor de politieke stabiliteit als de gele hesjes zich gedeisd houden? Of zou het anders niet tot de langverwachte loonstijging leiden? En tot minder zelfmoorden en depressies als gevolg van werkloosheid? Ja en nee. Ja omdat bovenstaande inderdaad het geval is en meer werkgelegenheid natuurlijk gewoon goed is. Nee omdat de verrassend sterke banengroei ook leidt tot een hogere kans op de door beleggers zo gehate renteverhoging in de VS die de afgelopen weken zo veel tumult op financiële markten veroorzaakte. Goed nieuws is daarmee ook slecht nieuws, althans voor beleggers. Leuk hoor, dat de reële economie het goed maakt maar dat is van ondergeschikt belang aan QE, de belangrijkste reden voor de koersstijgingen de afgelopen jaren. 

Lees verder

En jawel. Italië staat alweer klaar om een bank te redden

Geen rooie cent meer naar de banken. Dat was tot voor kort het standpunt van de Italiaanse Vijfsterrenbeweging, maar het kostte de regeringspartij naar verluidt precies acht minuten om op dat standpunt terug te komen en toch de deur open te zetten voor staatssteun. De coalitie meldde gisteren per decreet dat de staat garant staat voor nieuwe obligatie-uitgiftes van Banca Carige, de tiende bank des lands die al jaren in de gevarenzone zit en voor recente paniek zorgde nadat een poging om haar buffers te versterken jammerlijk mislukte. Ook is het land de toekomstige reddende engel zodra Carige haar leningen aan de centrale bank van Italië niet meer kan terugbetalen. Daarbij houdt de regering de deur open voor een preventieve herkapitalisatie, ofwel een snel rondje staatssteun voor banken die in principe nog levensvatbaar zijn - een term die u ook al tegenkwam bij de redding van Monte dei Paschi twee jaar geleden. Vervolgens meldt Carige vandaag dat het die staatsgarantie op obligatie-uitgiftes gaat activeren, maar het belastinginfuus nog even links laat liggen en dat dit de laatste optie in de rij is. Het doel: de boel levend houden en verstevigen totdat zich een overnamekandidaat aanbiedt. Of dat plan uiteindelijk gaat lukken is overigens nog even de vraag, aangezien anonieme bankiers fluisteren dat er weinig potentiële kopers zijn vanwege Carige's grote blootstelling aan de brakke economie rond Genua. Het belangrijkste punt van dit alles is echter dat Italië hiermee voor de derde (1, 2) keer creatief om de Europese regels danst en absoluut niet wil aan een bail-in: het laten bloeden van seniore obligatiehouders.

Lees verder

Goed nieuws voor uw hypotheek. De rente duikelt weer eens historisch laag



Moeten wij aan de grafiek toevoegen dat de rente op tienjarige Nederlandse staatsleningen vandaag nog eens 20% verder naar beneden duikelt en rond de 0,3% noteert (actueel). Zo laag was de rente niet meer sinds 2016 (met in augustus van dat jaar de low op 0,03%). Eind 2016 rende een beetje huizenbezitter naar de bank om de rente lang vast te zetten wegens het stijgende-rente-gevaar en vielen hypotheekverstrekkers bijna om wegens de drukte. Daarom vandaag de vraag: wat nu weer te doen met de hypotheekrente? Hebben wij het antwoord niet op; ABN gelukkig wel.

Lees verder

2018 was geen fijn jaar voor pensioenfondsen

Dalende beurzen en dalende rentes. Zie daar 2018 en in een notendop de problemen van onze pensioenfondsen. U las op de webs dat de beurzen niet al te best draaiden. Ter illustratie hebben we in het plaatje boven de begin- en slotkoers van de iShares Stoxx Europe 600-etf bijgekalkt. Die leverde afgelopen jaar ongeveer 12% in. Daarnaast daalde de rente op Nederlandse staatsobligaties. De 10 jaars ging ongeveer 0,1%-punt omlaag. Hoe meer onzekerheid, hoe groter de vraag naar veilig staatspapier. In de grafiek boven hebben we eveneens de rente op 10-jarige Nederlandse staatsobligaties toegevoegd, maar dat hadden alle Nederlandse rentes kunnen wezen: allemaal omlaag. Hoe lager de rente, hoe duurder het pensioen. En dat gevoegd bij een beleggingsportefeuille die krimpt, leidt tot slecht nieuws voor de dekkingsgraad. Die kent u: de dekkingsgraad geeft weer of een pensioenfonds in staat is de toekomstige pensioenuitkeringen te kunnen betalen. Eind november had ambtenarenpensioenfonds ABP een dekkingsgraad van 101,8%. Dat wil zeggen dat er €101,80 in kas zit voor elke toekomstig te betalen €100 aan pensioen. Of meer precies: het ABP had €409 miljard aan beleggingen, tegenover €402 miljard aan toekomstige pensioenverplichtingen. Begin vorig jaar stond de dekkingsgraad nog op 106,7%. Die ontwikkeling de verkeerde kant op ziet u ook in het bovenstaande plaatje, alwaar de dekkingsgraden van ABP tot en met november staan weergegeven. Die van december volgt half januari, maar we verwachten er niet veel goeds van. En we tikken hier over ABP, maar dat slechte nieuws geldt voor meer fondsen. Mocht 2019 geen hogere rente, geen betere beurs of geen nieuw pensioenakkoord/aanpassing van de rekenregels laten zien, dan wordt het vervelend. Als de dekkingsgraden bij pensioenfondsen onder de ongeveer 104,2% blijven hangen -en dat lot treft dan ongeveer 50 pensioenfondsen waar miljoenen werknemers en gepensioneerden bij zijn aangesloten- dan volgen per 2020 miljoenen pensioenkortingen des doods. Onze voorspelling voor 2019: daar gaat u nog heel veel over horen.

Pijnlijk. Niemand noemt onze Klaas Knot als opvolger Mario Draghi

Nu is Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, geen Sylvester 'ik word genoemd' Eijffinger. Maar Knot heeft er toch geen geheim van gemaakt best Mario Draghi op te willen volgen als voorzitter van de ECB. Dat deed hij al door in de Volkskrant in 2014 letterlijk in het Italiaans 'Mario ik wil je opvolgen' te zeggen en ook anderen dichtten Knot goede kansen toe, zij het als outsider. De Italiaan Draghi vertrekt in oktober 2019 na acht heftige jaren. Nu het vertrek van de Italiaan in zicht is, die bekend stond om zijn ultieme duivigheid (= hartje lage rente en goedkoop geld) liggen de haviken op de loer en laat Knot nu een havik zijn. Nu heeft Knot dit jaar voor een tweede termijn van zeven jaar getekend om baas van De Nederlandsche Bank (DNB) te blijven én volgt hij over drie jaar de Amerikaan Randal Quarles op als voorzitter van de Financial Stability Board (FSB). De komende drie jaar fungeert hij eerst als vicevoorzitter van de toezichthouder van de financiële sector. Nu kun je zeggen: niet alle topfuncties kunnen door 1 man worden bekleed, dus met die aanstelling heeft Knot zich gediskwalificeerd. Maar gaat het niet om geschiktheid en deskundigheid? En gaat die geldkraan niet dicht, waardoor Knot de ideale man is om de rente omhoog te gooien en de moddervette ECB-balans naar Weight Watchers te sturen? Vierentwintig economen die door de Financial Times zijn bevraagd denken alvast van niet. De ideale kandidaat die het meest genoemd wordt is Benoit Coeuré, nu bestuurslid van de ECB. De kandidaat die men echter verwacht dat het wordt is de Fin Liikanen, die overigens lang niet altijd meest geschikt wordt geacht: slechts drie economen noemden zijn naam als eerst, tegenover zeven voor Coeuré. Liikanen is heel veel voormalig: voorzitter van de Finse Centrale Bank, minister van Financiën en lid van de Europese Commissie. En hij is de naamgever van het Liikanen Report, opgesteld door het door Liikanen geleide Liikanen Comité, waarin aanbevelingen staan om de Europese financiële sector herop te voeden. De reden waarom voorkeurskandiaat van de economen Coeuré minder kans maakt is omdat er maar één termijn van 8 acht jaar is toegestaan voor bestuursleden. De termijn van de Fransman loopt in 2020 af. 

Lees verder

Volgende recessie komt eraan maar ECB heeft geen munitie die te bestrijden

Een kleine vijf jaar en €2,6 biljoen aan obligaties is het dan eindelijk zo ver. De ECB heeft deze week aangekondigd te stoppen met de steunaankopen. De ECB begon hier in 2014 mee om - koste wat kost - te voorkomen dat de Eurozone in een rampzalige disinflatoire spiraal terecht zou komen. Dat zat zo: door onderbestedingen en -investeringen daalde het prijsniveau, met als gevolg dat consumenten en bedrijven uitgaven uit zouden stellen met nog lagere bestedingen en investeringen in de economie tot gevolg ad infinitum. Ondanks de nodige kritiek uit met name de noord-Europese landen lijkt QE in de eurozone gewerkt te hebben. De economische groei was in 2017 ver boven verwachting, ook in de periferie van de eurozone. De inflatie is sinds een half jaar ook al vrij consistent rond de twee procent

Lees verder

De ECB moet de geldkraan juist veel verder opendraaien

Goed nieuws over 'onder, maar in de buurt van de 2% op de middellange termijn'. De lezer zal er het beoogde inflatieniveau voor onze eurozone in herkennen en, daar is het goede nieuws, dat niveau gaan we binnenkort bereiken. Dat voorspelt namelijk de Europese Centrale Bank, dus dan is het waar. In 2020 zit de inflatie naar verwachting op een keurige 1,8%. En aan die voorspelling koppelt de ECB ook beleid: per 2019 bouwt de ECB het opkoopprogramma af, want het inflatiedoel is immers behaald. U zag en las daar gisteren alles over hier. Toch gaat het ECB-beleid gepaard met een klein probleempje. De voorspellingen van de ECB kloppen systematisch in de verste verte niet. De stijging van de inflatie blijft namelijk altijd achter bij de voorspellingen van de ECB. U ziet dat in het plaatje boven. In rood staat de werkelijke inflatie weergegeven; in de gekleurde lijnen de voorspellingen van de ECB sinds de bank met buitengewone monetaire maatregelen aan de slag is gegaan. Daar klopt dus geen hout van. En voor de werkloosheid hetzelfde laken van een pak. Die blijkt steeds harder te dalen dan de voorspel-excelletjes van de ECB laten zien.

Lees verder
Linktip: Energie vergelijken