Als de rente het VS-scenario volgt, raken Nederlandse bedrijven snel in de problemen

Zoals u weet zit de private sector in ons land nogal dik in de schulden. Huishoudens kijken aan tegen een schuld van €780 miljard die voornamelijk uit hypotheken bestaat. De berg, we hebben het over de cijfers van 2017, bedraagt 107% van het bbp. De rest van de eurozone zit gemiddeld op 58%. Bedrijven sjouwen een schuld van 113% van het bbp met zich mee. Dat is €830 miljard bij een eurogemiddelde van 83%. Voor De Nederlandsche Bank de reden, en ook omdat de bank der centrale banken BIS daar opdracht voor heeft gegeven, om eens te kijken wat er gebeurt als de rente stijgt. Zijn de schulden dan nog wel houdbaar? DNB over deze exercitie: 'Onze DNB-analyse, op basis van de BIS-methode, simuleert de effecten van een toename van de korte rente met 200 basispunten gedurende twee jaar. Dit is een fictief en extreem scenario'. Fictief kunnen we begrijpen want dat gebeurt vaker met simulaties, maar extreem? De VS hebben net een stijging van 200bp achter de kiezen. U ziet het in bovenstaand plaatje met afgebeeld de stijging van de 1-jaarsrente binnen twee jaar van een half procent naar bijna 2,5% (bron).

Lees verder

En? Gaat de spaarrente eindelijk weer omhoog (persco afgelopen)



Samenvatting persco: volgens Draghi blijft de rente het komende jaar nog heel laag (dus huiseigenaren moeten nog even wachten met de hypotheekrente vastzetten). En ook belangrijk: zes jaar geleden zag alles er somber uit in de EU. Tegenwoordig niet meer. Voor de rest was de persco retesaai.
----

Vandaag precies zes jaar geleden hoorden deelnemers aan de Global Investment Conference te Londen: 'Within our mandate, the ECB is ready to do whatever it takes to preserve the euro. And believe me, it will be enough'. En daarmee redde Mario Draghi vermoedelijk de euro. Aangezien het momenteel niet zo'n chaos is als tijdens de eurocrisis hebben we vandaag een stuk minder schokkende zaken gehoord van de baas van de ECB. Dan hebben we het over de persco inzake de monetairbeleidsbeslissingen die gisteren en vandaag zijn genomen in Frankfurt. De beleidsrente blijft onveranderd op -0,4%, de hele zomer van 2019 door ('en in ieder geval zo lang als noodzakelijk is om te zorgen voor een verdergaande duurzame convergentie van de inflatie naar een niveau onder maar dicht bij 2% op de middellange termijn'). Ook het opkoopprogramma wijkt niet af van wat we al wisten. Tot en met eind september koopt de bank €30 miljard per maand aan obligaties op, daarna tot het einde van dit jaar €15 miljard. Vervolgens worden alleen aflossingen op obligaties nog geherinvesteerd. Allemaal tot zo lang de ECB het naar believen dunkt. Eind juni stond de obligatieberg van de ECB op €2.455 miljard, daar komt dus in ieder geval nog €135 miljard bij aan verse aankopen en de herinvesteringen gaan we later zien. Na de breek wat dingen van tijdens de persco.

Lees verder

Wereldeconomie staat op omvallen. Dus woningen nog nooit zo duur

Terwijl diepdonkere wolken boven de wereldeconomie verschijnen, klimt de prijsindex voor bestaande woningen vrolijk door naar het hoogste punt sinds 1995 (juni 2018=122,5=record). Dat komt mede door de mensen die zo graag een huis willen kopen in Flevoland. Van alle provincies was daar de prijsstijging het grootst met 11,6% hoger ten opzichte van een jaar eerder. Rotterdam pakt de stedenleiding met een plus van 14,4%. Het aantal woningtransacties neemt tegelijkertijd hard af. Het CBS -van wie alle prijswijsheid afkomstig is- schrijft: 'het eerste halfjaar van 2018 zijn 105 035 woningen verkocht. Dat is ruim 8 procent minder dan in dezelfde periode van 2017'. En dat leidt er weer toe dat de totale koopsom op de woningmarkt gelijk blijft. In het tweede kwartaal kwam het sommetje koopsom x verkochte woningen uit €15 miljard. Dat is ongeveer hetzelfde als in het kwartaal ervoor. In rampkwartaal 2-2013 was de uitkomst nog €4,5 miljard. Hebben we na de breek plaatjes van, maar eerst nog wat economie. Gisteren liet het IMF weten positief te zijn over de economische groei in de eurozone, maar dat de risico's steeds groter worden: Brexit, eurolanden die niet hervormen (u mag kiezen welke), een uit de hand escalerende wereldwijde handelsoorlog en bovenal monetaire schokken. Rentestijgingen kunnen de hele boel (=Italiaanse begroting) doen laten instorten. Zo'n schok kan veroorzaakt worden door een Amerikaanse inflatie die harder oploopt dan verwacht. In dat geval moet de Fed meer rentestappen zetten en kan de ECB niet achterblijven. Voorlopig zorgt Trump eigenhandig voor een rentedaling. De president wiens dagen wel/niet geteld lijken liet gisteren weten dat de Fed wat hem betreft mag kappen met renteverhogingen. Zijn opmerkingen leidden direct tot lagere US-rentes en klinkt in het licht van de IMF-waarschuwing aardig. Het probleem is alleen dat Trump breekt met de Amerikaanse traditie om als president niet tegen de Fed te schoppen (dus ophef, want een president die zich bemoeit=Turkse toestanden). Het antwoord van Trump: "So somebody would say, ‘Oh, maybe you shouldn’t say that as president.’ I couldn’t care less what they say because my views haven’t changed [t.o.v. toen ik nog vastgoedboer was, red.].” Enfin. Veel plezier van uw huis in Flevoland.

Lees verder

Lage rente maakt spaarders rijk

Iedereen die vanaf vandaag nog klaagt over het opkoopprogramma van de Europese Centrale Bank is af. Begeeft u zich aan de onderkant van de arbeidsmarkt en hebt u geen spaargeld? Zeg dan driewerf dank tegen het indirecte effect: door de lage rente investeren bedrijven meer en krijgt u een baan in plaats van een bijstandsuitkering. Zit u lekker zuur te zijn in uw onder-water-woning in fakking Overijssel? Dankzij de lage rente neemt de waarde van onroerend goed toe. Juist bij hen die nogal leveraged zijn (hoge hypotheek ten opzichte van de waarde van de woning) zorgt een stijging van de woningprijzen juist voor een enorme stijging van het nettovermogen. Bent u gewoon taffesrijk met een goeie baan? Dan lacht u zich de ballen uit de broek wegens wederom de stijging van onroerend goed, aandelen, obligaties, alles. Kortom, het opkoopprogramma van de ECB heeft geleid tot meer inkomensgelijkheid en waarschijnlijk ook tot meer vermogensgelijkheid (flinterdunne-bewijzen-alert *aan*). Dat blijkt uit een onderzoek van de ECB naar de effecten van haar beleid op huishoudens in de eurozone ('because they are the ultimate owners of all other sectors in the economy'). Niet gekeken is naar de effecten voor Hollandse starters en gepensioneerden, maar die vullen we graag even voor u in. Arme gepensioneerden die rond moeten komen van enkel de aow profiteren van een overheid die minder uitgeeft aan rente dus de aow verhoogt. Rijke gepensioneerden zie staatje boven. Starters op de woningmarkt betalen een half miljoen voor een bezemkast, maar dat kost uiteindelijk weinig want de hypotheekrente is laag. Mochten we nog groepen vergeten zijn, dan horen we dat wel in de comments. De 'geen gezeik iedereen rijk'-pdf, waarin u ook nog leest dat de allerarmsten het meest profiteren van QE, vindt u hier.

Ideetje: maak banken minder afhankelijk van het noodinfuus

Als we het hier hebben over wat de Europese Centrale Bank allemaal heeft gedaan vanwege de financiële crisis en vervolgens de eurocrisis, dan hebben we het toch vaak over het aflopende obligatie-opkoopprogramma ofwel quantitative easing. Maar minstens zo belangrijk was misschien wel het beleid wat daaraan vooraf ging: de liquiditeitssteun die de ECB vanaf 2008 aan banken gaf die elkaar niet meer vertrouwden en dus geen geld meer aan elkander uitleenden. In de eurozone is het de bancaire sector en niét de kapitaalmarkt die zorgt voor de meeste kredietverlening, en de ECB vreesde dat als ze niet in zou grijpen de kredietvijver op zou drogen met alle economische gevolgen van dien. Nog een introducerend feitje is dat daar alleen solvabele banken met een tekort aan liquiditeit voor in aanmerking kwamen, wat wil zeggen dat ze op de lange termijn gewoon levensvatbaar zijn maar door paniek op de geldmarkt niet aan genoeg snel geld kunnen komen. Goed, de Nederlandsche Bank blikt vandaag terug op dat beleid en concludeert dat minder dan 5% van de banken meer dan 90% van alle liquiditeit voor zijn rekening nam, en dat diezelfde banken heel lang aan dat infuus bleven hangen. Het zal u weinig verbazen dat die banken met name uit landen als Griekenland, Portugal, Cyprus, Ierland en vanzelfsprekend Italië komen. Dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn want voor hen is de tucht van de markt dan minder aanwezig en zo ook de prikkel om wat aan hun eigen problemen te doen. En die zijn er nog genoeg. DNB komt met een aantal manieren om dat probleem op te lossen.

Lees verder

Oh jee! Huizenprijsstijgingen des doods in 2019

Uw huis wordt met de dag meer waard en de kans dat de woningmarkt instort is klein. Dat schrijft ABN-Amro vandaag in de fonkelnieuwe woningmarktmonitor die elke starter op de woningmarkt de moed in de schoenen laat zinken. Zag u begin dit jaar een leuk appartement te koop staan voor €300.000, dan is dat eind 2018 zo'n €325.500 waard en eind 2019 reeds €348.285. De snelle rekenaar ziet hiermee dat de bank uitgaat van hogere stijgingen dan eerder aangenomen, namelijk +8,5% dit jaar en +7% volgend jaar. Was 8 om 5. Reden van dit alles is vooral dat de rente langer laag blijft dan verwacht (hoewel de ECB stopt met opkopen voorziet ABN druk op de rente wegens gedoetjes in Italië, tegenvallende conjunctuur en de handelsoorlog met de VS) en natuurlijk het woningtekort waarmee ons land sinds WO2 kampt. Na 2019 zou de lange rente kunnen stijgen (wat ook deels de verklaring vormt voor de iets minder grote prijsstijging in 2019), maar naar verwachting blijft de korte rente laag. 'Het is interessant wat in de toekomst het effect van de renteveranderingen zal zijn op de rentevastperiode van hypotheekleningen', schrijft de bank, die aanstipt dat momenteel alle hypotheekoffertes een 10- of 20-jaars rentevastperiode kennen en vermoedt dat de liefde voor korte rentes zou kunnen gaan stijgen. Wisten wij niet, maar 'hypotheekgevers met veel financiële kennis, die bekend zijn met de termijnpremie bij lange looptijden, hebben een sterkere voorkeur voor kort'. Gaan wij verder niks zeggen over het IQ van mensen die de rente voor 30 jaar hebben vastgezet en sluiten wij dit afhankelijk van uw woningmarktpositie positieve of negatieve bericht met een verwijzing naar de hele woningmarkt-pdf daar.

Foto:  Miss Universe 2016, Frances Iris Mittenaere poses as she arrives on May 10, 2018 for the screening of the film Sorry Angel (Plaire, Aimer et Courir Vite) at the 71st edition of the Cannes Film Festival in Cannes, southern France. / AFP PHOTO / LOIC VENANCE

Sla uw slagje. Hypotheekrentes nog altijd taffeslaag

Ja, we weten dat het einde nadert van het opkoopprogramma van de ECB, maar dat wil nog niet zeggen dat de hypotheekrente rap gat stijgen. U kent het principe van de onconventionele monetaire maatregelen van de Europese centrale bank, waardoor banken goedkoop kunnen lenen en de banken op hun beurt zelf goedkopere leningen kunnen verstrekken waardoor de hypotheekrente ook laag is. En anders kijkt u nog eens aandachtig naar onze 4-delige serie plus podcast daarover. Dan weet u ook dat de aangekondigde beleidswijziging van de ECB voor ECB-begrippen vrij rap kwam, maar dat we daar pas volgend jaar wat van terug kunnen gaan zien in de hypotheekrentes. Vooralsnog merken we nog niets van het einde van de race naar de bodem, merkt ook de Hypotheekshop vandaag op. Overigens wijst de bemiddelaar eerst op iets anders. Namelijk de toename van het aantal rentewijzigingen per maand, ruim 50 in totaal, in vergelijking met 2016 is er een toename van 30%. De reden voor deze toename ligt volgens de Hypotheekshop bij de gedaalde kapitaalmarktrente. Zoals u weet is er een klein handelsoorlogje gaande en u weet ook dat beleggers absolute handelspacifisten zijn. Daarom kijkt men naar veilige investeringshavens en komt men uit bij Nederlandse staatsleningen (koers 10-jarige Nederlandse staatslening hier), waardoor er ruimte ontstaat om de hypotheekrentes te verlagen. Aldus de Hypotheekshop, dat u natuurlijk graag wil helpen met advie$ als u door dit bericht getriggerd bent om rap te profiteren van de lage rente voor het te laat is. Maar wat moet u met die lage rente, als uw hypotheek nog een paar jaar doorloopt? Dat zoekt u zelf maar uit. Oversluiten of rentebemiddelen is je begeven op glad ijs. Wachten op een nog lagere rente is een optie. Of uw hut verkopen en een nieuw huis kopen natuurlijk. Maar ook dat hoeven we u vast niet uit te leggen. Geinige grafiekjes hieronder (opklik voor groot).

Lees verder

DAS KAPITAL LEGT UIT! DE GELDKRAAN VAN DE ECB (#4)



Wij pollden, u koos en daarom probeert DK-redacteur J. van Wensen uit te leggen hoe het zit met de geldkraan van de Europese Centrale Bank. Daar waren wel meerdere delen voor nodig. Bovenstaande film, dat is part vier, handelt over het opkoopprogramma van de ECB en waarom de bank per se een paar biljoen aan obligaties in portefeuille wil hebben. Aflevering 1 ging over de inflatiedoelstelling. Aflevering 2 over de geldkraan en drie over de rente. Met deel vier hebben we dan de theorie achter het ECB-beleid op grote hoofdlijnen te pakken. In de podcast na afloop van de meest recente ECB-vergadering gingen we met de echte experts in op het nut en de risico's van het opkoopprogramma in de praktijk. Actuele cijfers over het opkoopprogramma staan bij de ECB. Kijkers zonder koptelefoon kunnen de ondertiteling inschakelen. De hele serie staat op Netflix Youtube.

Das Podcast! Nakaarten over het ECB-besluit met de echte experts



Direct na afloop van de ECB-persconferentie spraken we in onze studio met hoofdeconoom van ING Nederland Marieke Blom en macro-econoom Daniël van Schoot van de Rabobank. Daar was alle aanleiding toe, want ECB-baas Mario Draghi kwam vandaag met nieuws. De ECB staakt het opkoopprogramma in december van dit jaar en daarna groeit de obligatieberg van momenteel €2,4 biljoen niet verder. We gaan van monetaire verruiming naar monetaire verkrapping. Maar wat zijn de gevolgen voor de economie: gaat de hypotheekrente omhoog, had de ECB niet al veel eerder moeten verkrappen en verdient Mario Draghi een standbeeld? De antwoorden op die en nog veel meer vragen hoort en ziet u in het filmpje boven.

LIVE. De ECB draait de geldkraan dicht



Waar iedereen op rekende is nu zeker: de Europese Centrale Bank gaat stoppen met het obligatie-opkoopprogramma. President Mario Draghi en de zijnen gaan tot en met september door met door met het opkopen van €30 miljard aan staats- en bedrijfsobligaties, om daarna tot en met december af te bouwen tot €15 miljard. Vervolgens 'anticipates' (= kleine slag om de arm voor het geval de inflatiecijfers toch teleur gaan stellen) de bank op een stop op de netto-aankopen vanaf het nieuwe jaar, maar gaat de ECB de aflossingen op de bestaande obligaties herinvesteren 'for an extended period of time'. Dat wil zeggen dat de obligatieberg van €2,44 biljoen voorlopig niet kleiner wordt (hierzo uitleg over hoe dat afbouwen nou precies werkt). En dan even over de beleidsrente: de bank verwacht dat die op 0% blijft 'at least through the summer of 2019' en zolang de inflatie in de eurozone een beetje in een opwaartse trend blijft. Dat betekent nog even geduld hebben. Kortom, de ECB wil zich nog op niets vastspijkeren, maar het lijkt er toch echt op dat Draghi in navolging van de Amerikaanse centrale bank het monetaire beleid dan eindelijk gaat normaliseren. Maar dan zijn we er nog niet, want Draghi gaat vanaf half 3 tekst en uitleg over al deze beslissingen geven aan de wereld. Ditmaal vanuit het pittoreske Riga, alwaar het hoofd van de Letse centrale bank helaas afwezig is vanwege een corruptieschandaal. Schakelen we nu over naar Letland.