Zo hard verzwakte de geldkraan van de ECB onze euro

Nog vier weken en dan krijgen we eindelijk weer eens een beleidsvergadering van de Europese Centrale Bank waar echt wat gebeurt. Dat mag ook wel, want dat heeft even geduurd. Op donderdag 13 december maakt ECB-president Mario Draghi bekend of het obligatie-opkoopprogramma (ook wel QE, klinkt hipper op verjaardagen) dan echt officieel gaat 'eindigen'. Die apostroffen staan daar omdat de ECB vanaf dat moment haar obligatieportefeuille niet meer nader gaat uitbreiden, maar wel de opbrengsten van het al in het mandje liggende en aflopende schuldpapier gaat herinvesteren. Dat gaat 'voor langere tijd' door, dus voor de ECB überhaupt begint met het afbouwen (how-to) van haar kolossale balans zijn we nog heel wat saaie ECB-beleidsbesluiten verder. Vullen wij nu ondertussen het dossier aan over de gevolgen van QE, met ditmaal de wisselkoers in een hoofdrol. Tussen september 2014 en dezelfde maand in 2016 werd de euro ten opzichte van de dollar zo'n 20% minder waard, en QE is verantwoordelijk voor meer dan de helft van die daling (12%), zo openbaren (pdf) onderzoekers van de ECB. Dus om de vraag in de onderzoekstitel ('Does a big bazooka matter?') te beantwoorden: ja. Dat komt vooral omdat valutahandelaren een hogere risicopremie vroegen. Nu is het opkoopprogramma er niet op gericht om de euro te devalueren, maar dat kwam de economie van de eurozone natuurlijk prima uit aangezien die erg leunt op export. Helaas moeten we daar qua actualiteitszin aan toevoegen dat die export momenteel aan een daling bezig is: volgens Eurostat (pdf) daalde deze met 1% in september op jaarbasis, tot een slordige €184 miljard. Dan kijken we vooral naar de haperende Duitse exportmotor, die onder andere de dupe is van alle huidige handelsspanningen in de wereld. Maar nee, als het goed is bewegen die negatieve berichten de ECB niet richting een andere koers. En dat wordt dan wat, afbouwen van het opkoopprogramma terwijl Italië moeilijk doet. Gaan we die bazooka toch nog missen.

Cryptomarkt dondert weer volledig in elkaar en krijgt trap na van ECB

En wij maar denken dat de steungrens van $6.000 voor één bitcoin heilig was na al die maanden van relatieve rust op de cryptomarkt. Dat blijkt niet zo te zijn, want het 'bullish scenario' is toch wel degelijk 'geïnvalideerd', en het lijkt er niet op dat we hier te maken hebben met een 'nep-uitbraak'. Met andere woorden, de bitcoin en in haar kielzog vrijwel de hele cryptomarkt zakt momenteel in elkaar. Bitcoin staat op -10%, Ripple op -4% en Ethereum duikt een dikke 8%. Zelfs het doorgaans zo stabiele Tether laat het afweten (-0,6%). Enige duiding is zoals altijd een lastig verhaal, maar veel analisten hebben het over een afsplitsing van de afsplitsing van bitcoin (Bitcoin Cash) - dat gaat overigens niet van een leien dakje. Anderen, zoals econoom Nouriel Roubini, hebben een radicaal andere mening en zien dit als de weg naar de enige juiste prijs voor bijvoorbeeld een bitcoin: $0. ECB-bestuurder Benoît Coeuré maakt het echter wel heel bont op een dag dat de cryptomarkt sowieso al op de grond ligt. In de toren van de centrale bank der centrale banken, de BIS, speechte hij vandaag dat de bitcoin een 'extremely clever idea' is. Maar 'sadly, not every clever idea is a good idea', en daarom zal het u niet verbazen dat Coeuré de cryptomunt elders 'the evil spawn of the financial crisis' noemt. Later haalt hij nog de diagnose van BIS-man Agustín Carstens aan, die bitcoin typeerde als 'a combination of a bubble, a Ponzi scheme and an environmental disaster'. Maar! Het is deze week niet helemaal Sodom en Gomorra voor de aanhangers van cryptomunten, daar IMF-baas Christine Lagarde een lans brak voor een door een centrale bank uitgegeven digitale munt. En zo zou het zomaar kunnen dat we het in de toekomst in dit soort berichten niet meer over de bitcoins van deze wereld hebben, maar over de crypto-euro's van de VVD.

Hypothekennieuws! Twintigers betalen geen boeterente meer

Stel u moet kiezen uit bovenstaande nhg-tarieven wegens de aankoop van een woning of het oversluiten van uw hypotheek. Welke renteperiode kiest u dan? Met dank aan de Hypotheekshop weten we dat: 43% van de mensen kiest voor twintig jaar vast, 23% voor 10 jaar en 22% voor 30 jaar. De 30 jaars-rente wint enorm aan populariteit en dat komt met name door twintigers en vijftigers. Die zien een stukje zekerheid kennelijk wel zitten. Van de vijftigers begrijpen we dat. Deze mensen hebben zo ongeveer allemaal een aflossingsvrije hypotheek en voorkomen dan in ieder geval tot hun tachtigste het probleem dat de bank begint te zeiken over een tegenvallend pensioen. Van de twintigers begrijpen we het iets minder. Jaarlijks spoelen die in vergelijking tot de 10 jaars de komende tien jaar toch €1.500 per jaar door het putje (allemaal afgerond: 2,97% versus 1,91% bij een woning van €250k en gemakshalve een ib-tarief van 40% en bij verhuizing altijd gezeik om de meeneemregeling. Keuze voor de 10 jaars begrijpen we wel, omdat de leencapaciteit groter is dan bij bijvoorbeeld de 5 jaars-rente). In ieder geval verwacht het volk dat de rente niet verder daalt en als die verwachting uitkomt dan heeft dat een heel groot voordeel: 'In dat geval bestaat de kans dat alle mensen die de afgelopen jaren een hypotheek hebben gesloten, nooit met boeterente te maken zullen krijgen. Er is immers alleen sprake van financieel nadeel voor aanbieders als de marktrente op het moment van aflossen lager is dan de hypotheekrente die de consument betaalt'. Die laatste quote was dan van de Hypotheekshop en deze laatste cijfers ook: 'Bij hypotheken zonder NHG maken 10 en 20 jaar vast in het lopende kwartaal met ruim driekwart van alle aanvragen de dienst uit'.

Oh jee. ABN Amro krijgt tik op de vingers wegens ruzie aan de top

Ohja, en dan nog even dit, aldus ABN Amro gisteren bij de publicatie van haar kwartaalcijfers. In een persbericht kwam de bank met een stel 'Wijzigingen in de Raad van Commissarissen', wat wil zeggen dat commissarissen Steven ten Have (die ook bij Ajax zat, inderdaad) en Frederieke Leeflang in 2019 vervroegd aftreden. Voor hen in de plaats komen Anna Storåkers (zat negen jaar bij ABN-jager Nordea) en Michiel Lap (oud-zakenbankier bij Morgan Stanley en Goldman Sachs). Maar laat het nou net die eerste twee vertrekkende RvC-leden zijn die onlangs flink op hun donder kregen van waakhond de Europese Centrale Bank, meldt het FD vanochtend. De toezichthouder deed onderzoek naar de crisis aan de ABN-top van begin dit jaar, toen RvC-voorzitter Olga Zoutendijk opstapte vanwege kritiek op haar botheid en haar overambitie. De relaties tussen de Raad van Bestuur en de RvC waren inderdaad niet 'zoals ze zouden moeten zijn', zo heeft de ECB gezegd volgens huidig president-commissaris Tom de Swaan. Verder trad de RvC onder leiding van Zoutendijk ver buiten haar eigen paden en zijn het juist Ten Have en Leeflang die daar te weinig tegen deden. ABN zelf zegt overigens dat dit wegkijken niet de reden voor hun vertrek is, deze opschudding hoort slechts bij het plan om 'de bancaire expertise' in de RvC te vergroten - en dat laatste is dan weer de grote wens van de ECB. Enfin, wellicht denkt u nu: en de bezwaren van die 21 anonieme topmanagers dan over de zwabberende koers van ABN, gebeurt daar nog wat mee? Enigszins, aangezien de bank op 16 november voor het eerst een Investor Day organiseert en daar haar 'aangescherpte strategische prioriteiten' presenteert. Mag ook wel, want beleggers zien nog heel wat donkere wolken aan de horizon. Het ABN-voornemen om 60% van de nettowinst - tegenover de eerdere 50% uit te keren als dividend is leuk, maar het is dan ook wel handig om eerst even te kijken hoe je het qua kapitaaleisen gaat doen.

Eindelijk. Dit wil de VVD met de crypto-euro

Wat bedoelt de VVD nou eigenlijk precies met die crypto-euro? In haar concept-verkiezingsprogramma pleit de partij voor een onderzoek naar zo'n cryptomunt die moet worden uitgegeven door de Europese Centrale Bank, maar het betreffende stukje tekst is allesbehalve duidelijk. Ook VVD-lijsttrekker Malik Azmani kwam er niet uit ('Het staat in het verkiezingsprogramma dat men dit wil'), en op de waarom-vraag antwoordde hij in de podcast Betrouwbare Bronnen: 'Dat moet u de verkiezingscommissie vragen'. Dat deden we dan ook en zo begon een week lang bellen, sms'en en mailen met het VVD-woordvoerdersbastion. Ten eerste zijn het allemaal slechts plannen en moeten de leden er nog over stemmen. Verder vindt de VVD de technologie achter de cryptomunten veelbelovend en wil de partij mensen een veilige mogelijkheid geven om daaraan te ruiken. De crypto-euro wordt dan een aanvulling op de euro, waar de VVD nog steeds alle vertrouwen in heeft. Omdat private cryptomunten als bitcoin nog veel te volatiel zijn is het de bedoeling dat de ECB zo'n crypto-euro gaat uitgeven c.q. delven. Op die manier kan de ECB dan de totale hoeveelheid crypto-euro's bepalen, net zoals die doet met de totale hoeveelheid euro's. Is dat dan een 100% veilige spaarrekening bij een centrale bank? Nee, zegt de VVD, de ECB geeft ze uit en die crypto-euro's kunnen dan op rekeningen komen te staan bij private banken*. Da's wat wij optekenden, helderder kunnen we het niet maken. 

Lees verder

LIVE. Gaat de ECB de Italianen boos maken?



Om maar met de deur in huis te vallen: de Europese Centrale Bank verandert precies niets aan zijn huidige beleid. President Mario Draghi en co bevestigen nog maar eens dat ze tot eind december €15 miljard aan extra obligaties blijven opkopen, maar per 2019 is het klaar met de groei van de obligatieberg. De ECB blijft dan wel 'voor langere tijd' schuldpapier opkopen, maar doet dat middels aflossingen op aflopende obligaties zodat de berg even hoog blijft. Oh, en de beleidsrente c.q. korte rente blijft 'ten minste de hele zomer van 2019' 0%. Wil dat zeggen dat Draghi's persconferentie van zometeen bloedjesaai wordt? Dat hoeft helemaal niet zo te zijn, want er is genoeg te bespreken. De mindere economische vooruitzichten voor het eurogebied, bijvoorbeeld. Maar de aanwezige financiële pers zal toch vooral proberen te hengelen naar opmerkingen van Draghi over alle chaos rondom de fopbegroting van zijn moederland. Hoewel hij vrijwel zeker zal gaan duiken voor die vragen, hebben de heren en dames journalisten nog een ander ijzer in het vuur: gaat de ECB vanaf het nieuwe jaar minder Italiaanse obligaties opkopen door een veranderde kapitaalverdeelsleutel? Dat zou voor woede in Rome zorgen, aangezien de Italianen sowieso al niet zo blij zijn met het naderende einde van het obligatie-opkoopprogramma. Enfin, kijk live mee hierboven (en de paar man met Internet Explorer kijken hier), en belangwekkende updates volgen uiteraard zoals altijd hieronder.

Lees verder

Oh jee. Italianen worden nog bozer op Europa

Timing is alles in het leven. En als we kijken naar de relatie tussen Italië en de rest van de eurozone, dan zien we dat die betere tijden heeft gekend. Gisteren maande Brussel het land nog tot het aanpassen van diens fantasiebegroting voor 2019, vandaag zei vicepremier Salvini (foto) alweer 'nee' en ga weg met je 'silly rules'. Voor het eind van het jaar kan de Europese Centrale Bank het land van de laars nog een stukje bozer maken - waarom dat onterecht is komt zo - en wel door relatief minder Italiaans staatspapier op te kopen in het kader van het obligatie-opkoopprogramma. Dat eindigt als het goed is inderdaad eind december, maar dat wil zeggen dat de bank haar obligatieberg vanaf dat moment niet meer vergroot maar wél op dezelfde grootte houdt door te herinvesteren (hier het programma) bij aflopende staatsobligaties. Het punt is dat de ECB kan bepalen om minder te herinvesteren in Italiaanse schuld door de verdeling van de aankopen per euroland aan te passen. Dat laatste heet ook wel de kapitaalverdeelsleutel, ofwel hoeveel kapitaal elk euroland heeft gestort in de ECB (zie grafiek na de klik). Dat aandeel is dan weer gebaseerd op de bevolking en economie per land, en omdat dat nogal veranderlijk is wijzigt de ECB die verdeling iedere vijf jaar. Aangezien de economieën van bijvoorbeeld Duitsland en ons eigen land harder groeien dan die van Italië betekent een nieuwe verdeling minder aankopen van Italiaans papier. En minder vraag van de ECB naar die staatsobligaties kan een hogere Italiaanse rente betekenen, terwijl die al zo onder druk staat door alle begrotingsophef.

Lees verder

Oei! Italië al bijna het nieuwe Griekenland, maar dan anders

Finally, zo schrijft de Europese Commissie na een uitleg over waarom het plan van de Italiaanse regering om extraveel geld uit te geven afwijkt van wat de EC had aanbevolen, 'we note that the macroeconomic forecast underlying Italy's budgetary plans has not been endorsed by the Parliamentary Budget Office (PBO), Italy's independent fiscal monitoring institution'. Aanstaande maandag voor 12.00 uur verwacht de EC daarom uitleg van de Italianen in een dialoog die verder hopelijk constructief verloopt. U ziet in plaatje boven de rente oplopen, hetgeen wil zeggen dat de financiële markten ook vinden dat de manier waarop de Italianen de begrotingsregels aan hun laars lappen 'are unprecedented in the history of the Stability and Growth Pact'. U kent de fantasiebegroting: het begrotingstekort loopt op naar 2,4% in plaats van de eerder afgesproken 0,8%. Dat doet weinig goeds voor de schuld die 131,2% van het bbp aantikt en met bovenstaande rente lastiger financierbaar is. Anders dan bij de Grieken -die veroorzaakten een explosie- ondergaat Italië een implosie (als dit zo nog een tijdje verder gaat). Dijsselbloem legt het uit:

Italy's situation is 'pretty worrisome': Dijsselbloem from CNBC.



Lees verder

Alstublieft. Deze bedrijfsobligaties kocht de ECB op



Waar halen ze het toch vandaan? Dat is een vraag die wellicht zo nu en dan bij u opborrelt met betrekking tot het obligatie-opkoopprogramma van de Europese Centrale Bank. Dan hebben we het nu even niet over het geld waarmee de bank al dat papier opkoopt - daar hebben we het al eerder over gehad - maar wel over om welke obligaties het nu eigenlijk gaat. En dat is zeker een pregnante vraag als het gaat om het binnenhalen van bedrijfsobligaties, aangezien de ECB tegenwoordig schuldpapier van milieuvervuilende multinationals als Shell in z'n mandje heeft. Laat de bank nu net een halfjaarlijkse update uitbrengen over zijn bedrijfsobligatie-portefeuille, zodat we ons eerdere overzicht daarvan kunnen verversen. Wat inleidende statistieken: de ECB bezit nu voor €171 miljard aan bedrijfsschulden (tegenover dik €2 biljoen aan staatsobligaties). Daarvan kocht de bank 82% op de secundaire markt, de overige 18% komt van de primaire. Voorts zet Frankrijk nog steeds de toon, evenals de nutsbedrijven. Overigens vindt u hier ook een lijst met de namen van de bedrijven waarvan al dat schuldpapier is, maar hoeveel schuld de ECB per bedrijf heeft gekocht blijft binnen de Frankfurtse muren. Enfin, alle data vindt u hier, of nog veel beter: hierboven.

KALMTE! Doe kalm! Niets aan de hand in Italië

Hèèè, lekker hoor, terwijl Italië begrotingen opstelt die gebouwd zijn op tekorten, staat Europa er weer op als een failed state. Stefje Blok had toch een punt, alleen had hij ook Zuid-Europa in zijn analyse kunnen betrekken. Of op zijn minst Italië. De Italianen mogen elke regering kiezen die zij willen, maar door de unieke manier waarop Europa zichzelf op sadomasochistische wijze heeft verstrengeld, is dat een probleem voor heel Europa. MAAR ER IS DUS GEEN PROBLEEM! Het IMF houdt in Bali een gezellig onderonsje dat door gekkies vast als samenzwering van Rothschilds wordt gezien. De aanwezigen hebben genoeg om zich zorgen over te maken en Italië, de derde economie van de eurozone, staat bedroevend hoog op de agenda. ECB-president en Italiaan Mario Draghi waarschuwt in bedekte termen dat het land een probleem is voor de hele eurozone. 'Een groter budget inzetten in een land met een hoge schuldenlast wordt ingewikkelder als mensen ook nog aan de euro beginnen te twijfelen.' Daarnaast roept Draghi ook op tot bloedstollende kalmte en een vriendelijker toon. Voorts vindt Christine Lagarde dat we vooral enorm moeten samenwerken. Mooi en eerlijk en hartverwarmend en lief. Tot slot vindt onze eigenste DNB-president dat we vooral moeten afwachten hoe het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China uitpakt, hoe Brexit verder ontploft en wat de gevolgen zijn van het toenemende protectionisme. Er is dus helemaal niets aan de hand en als dat wel het geval is, dan is rust én de juiste toon de oplossing. Frankfurt, we have a problem.

Linktip: Energie vergelijken