KALMTE! Doe kalm! Niets aan de hand in Italië

Hèèè, lekker hoor, terwijl Italië begrotingen opstelt die gebouwd zijn op tekorten, staat Europa er weer op als een failed state. Stefje Blok had toch een punt, alleen had hij ook Zuid-Europa in zijn analyse kunnen betrekken. Of op zijn minst Italië. De Italianen mogen elke regering kiezen die zij willen, maar door de unieke manier waarop Europa zichzelf op sadomasochistische wijze heeft verstrengeld, is dat een probleem voor heel Europa. MAAR ER IS DUS GEEN PROBLEEM! Het IMF houdt in Bali een gezellig onderonsje dat door gekkies vast als samenzwering van Rothschilds wordt gezien. De aanwezigen hebben genoeg om zich zorgen over te maken en Italië, de derde economie van de eurozone, staat bedroevend hoog op de agenda. ECB-president en Italiaan Mario Draghi waarschuwt in bedekte termen dat het land een probleem is voor de hele eurozone. 'Een groter budget inzetten in een land met een hoge schuldenlast wordt ingewikkelder als mensen ook nog aan de euro beginnen te twijfelen.' Daarnaast roept Draghi ook op tot bloedstollende kalmte en een vriendelijker toon. Voorts vindt Christine Lagarde dat we vooral enorm moeten samenwerken. Mooi en eerlijk en hartverwarmend en lief. Tot slot vindt onze eigenste DNB-president dat we vooral moeten afwachten hoe het handelsconflict tussen de Verenigde Staten en China uitpakt, hoe Brexit verder ontploft en wat de gevolgen zijn van het toenemende protectionisme. Er is dus helemaal niets aan de hand en als dat wel het geval is, dan is rust én de juiste toon de oplossing. Frankfurt, we have a problem.

Zou het? 'Europese Commissie gaat de Italiaanse begroting verwerpen'

De Italiaanse regering maakt zich niet bepaald geliefd in Brussel. Er ligt een potsenmakersbegroting met daarin onder meer een vervroeging van de aow-leeftijd, een stukje basisinkomen, allemaal te financieren middels een begrotingstekort van 2,4% op een staatsschuld van €2,3 biljoen. Bovendien deelde minBiZa/Lega-leider Matteo Salvini gisteren mee de Brusselse bunkers te gaan bestormen. Het zijn immers 'the Junckers, the Moscovicis, who brought insecurity and fear to Europe and refuse to leave their armchairs'. En als dat je plan is, dan begrijpt u ook dat de kans klein is dat de Italianen op verzoek van de Europese Commissie de begroting versoberen (weetje: het tekort is nu drie keer groter dan eerder afgegeven ramingen aan de EC. De EC accepteert een begrotingstekort van 1,6%). Ondertussen tikt de Italiaanse rente de 3,6% aan en staat de euro onder druk. Beleggers hebben immers weinig trek in nog een Griekenlandje. Dus, zo vertellen anonieme euro-bobo's tegen euractiv.com, gaat de EC de Italiaanse begroting verwerpen. Je moet immers wat doen om de eurozone geloofwaardig te houden. U kent de regels als de EC iets verwerpt: eerst komt er een periode waarin de Italianen en Brussel tot overeenstemming moeten zien te komen. Lukt dat niet, dan volgt uiteindelijk een boete. Gaan wij kijken wie als eerste met zijn ogen knippert. En kijken via welk geitenpaadje een grote lidstaat ditmaal wegkomt met een potsenmakersbegroting. 

Lees verder

A-G: Het opkoopprogramma van de ECB is zeker geen monetaire financiering

In maart 2015 nam de Europese Centrale Bank het besluit om staatsobligaties van eurolanden op te kopen. Een groep Duitsers stapte daarop naar het Bundesverfassungsgericht met de klacht dat 1) de ECB zich hiermee schuldig maakt aan monetaire financiering, 2) de ECB zich hiermee op het terrein van begrotingsvraagstukken begeeft, een dat terrein dat wegens de scheiding der machten is voorbehouden aan de politiek. En 3) ook nog dat de ECB heel Duitsland en zijn constitutie bedreigt aangezien het opkoopprogramma kan leiden tot enorme verliezen. Als Italië niet meer aflost op de staatsschuld, dan zullen de Duitsers wegens de ongelimiteerde risicodeling in het eurogebied zo maar eens op kunnen draaien voor alle verliezen. Het Duitse constitutionele hof vond de zaak van groot belang en vroeg op 15 augustus 2017 aan het hof van Justitie van de EU of die een uitspraak wilde doen over de zaak. Met vandaag de conclusie van de advocaat-generaal die u las in de titel. Voor de goede orde: een conclusie is maar een advies. Het zijn de rechters van het hof die een uitspraak doen over hoe het Europese recht moet worden gewogen in de uiteindelijke uitspraak die het Duitse hof gaat doen. Wanneer al die uitspraken volgen, weten we niet. Maar dat terzijde, hier alles over het opkoopprogramma van €2,5 biljoen en na de breek op een aantal punten ter zake.

Lees verder

Iedereen aan de hypotheek! Hypotheekrente historisch laag

Ah lekker, het is weer tijd voor het maandelijkse marktoverzicht van De Hypotheekshop (pdf). Wat staat daar zoal in? Allemaal dingen, zoals dat grootbanken nog altijd marktaandeel verliezen in de hypotheekmarkt. Nieuwtje 1: 'Voor het eerst sinds mensenheugenis is in het derde kwartaal geen enkele grootbank in de top 5 vertegenwoordigd'. De populariteit van ING, Rabobank en ABN Amro neemt al tijden (met hier en daar een opleving) af, maar nog nooit was geen van die banken in de top vertegenwoordigd. De reden voor deze aftakeling zijn de strengere kapitaaleisen en de populariteit van lange rentevaste periodes. Volgens de hypotheekbemiddelaar is de gemiddelde rentevaste periode landelijk inmiddels 16,4 jaar. Kapitaaleisen zorgen ervoor dat andere geldverstrekkers zoals verzekeraars lagere rentes kunnen bieden dan banken, en die aantrekkelijke lage rente zorgt weer voor langere rentevaste periodes. Maar over die rente, en dat brengt ons op nieuwtje 2: die is dus weer eens historisch laag. 

Lees verder

ECB: wij gaan geen eigen digitale munt lanceren

Ooit gaat het gebeuren. Ooit gaan centrale banken een eigen digitale valuta in omloop brengen, zo is de overtuiging van economen als Arnoud Boot. Op die manier kunnen consumenten hun geld ergens helemaal veilig stallen, in plaats van bij een commerciële bank die er allerlei spannende dingen mee doet en zo nu en dan gestut moet worden door de belastingbetaler. Zo'n in jargon central bank digital currency (CBDC, achtergrond-pdf hierzo) is ook wel een alternatief voor de depositobank, die nog lang niet op de kaart staat. Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank, laat vandaag in een brief (pdf) aan een europarlementariër weten dat zo'n eigen digitale munt ook nog lang niet op de kaart van zijn instantie staat. Daar is namelijk geen 'concrete need' voor in de eurozone momenteel, aldus Draghi, en bovendien is de techniek daarachter nog niet voldoende getest. Daarbij zegt hij dat het aanbieden van rekeningen bij de ECB voor gewone mensen en bedrijven (nu houden alleen banken een rekening aan bij de ECB) de nodige risico's met zich meebrengt, waarmee hij bedoelt dat in tijden van crisis spaarders hun geld massaal van hun bank halen, dat naar hun rekening bij de ECB verplaatsen en de normale banken zo droogstaan. Overigens ende tevens, de oplossing van onderzoekers van de Bank of England (paper-pdf) hiervoor: laat mensen bijvoorbeeld betalen voor 'unusally large' tegoeden of stel transactielimieten. Maar daarin moeten we ook niet doorslaan, want een extreme maatregel als een verbod op het converteren van bankdeposito's naar CBDC's is niet echt bevorderlijk voor het vertrouwen in die banken. U begrijpt dat hier nog wat denkwerk ligt. Voorlopig nog geen ECB-coin dus. In de tussentijd kunt u zich vermaken met schetsen van de Engelse onderzoekers van hoe de wereld er met én zonder zo'n CBDC uitziet - maar dan moet u wel even doorklikken.

Lees verder

Mooi. Erdogan lijdt nederlaag, rente knalt omhoog

Het is vandaag niet alleen schitterend weer, maar ook SuperDonderdag in de monetaire wereld. Zowel de Engelse, Turkse als onze eigen Europese Centrale Bank komen vanmiddag met hun rentebesluiten. Normaal gesproken is dat niet zo'n spannende aangelegenheid, maar gelukkig is het aan de Turken om de boel de nodige schwung te geven. Het spektakel kwam van niemand minder dan hoge rente-hater alsmede president Recep Tayyip Erdogan zelf, die luttele uren voor de beleidsbeslissing van de Turkse centrale bank herhaalde dat 'Interest is the cause, inflation is the result'. En: 'If you are saying the opposite, my friend, you don’t understand the issue.' De inflatie van 17,9% op jaarbasis in augustus komt dan ook door 'some wrong steps by the central bank'. Maar laat die Central Bank of the Republic of Turkey zich nou net precies niets van de grote leider aantrekken en haar belangrijkste rentetarief ophogen van 17,75 naar 24% - hup onafhankelijkheid der centrale banken. Weldra steeg de lira een goede 5% ten opzichte van de dollar. Helaas is hiermee ook direct alle spanning voorbij, want de Bank of England doet niets. Hetzelfde geldt voor de ECB, die nogmaals verzekert dat het obligatie-opkoopprogramma na september afzwakt tot €15 miljard aan netto-aankopen per maand, om daar in het nieuwe jaar mee te stoppen en slechts de boel te blijven herinvesteren. Over de korte rente weten we niets meer dan dat die 'at least through the summer of 2019' ongewijzigd blijft. Maar misschien licht ECB-president Mario Draghi een tipje van de sluier in zijn vaste persconferentie, die wij uiteraard voor u volgen en waarvan u updates na de klik vindt. Wellicht dat hij dan ook meer tekst en uitleg geeft over het onderstaande.



Lees verder

Overheid maakt studeren nog duurder, gebruikt daarvoor kulargument

Half Nederland valt deze ochtend over het wetsvoorstel om de rente op studieleningen te verhogen. De regering neemt deze maatregel wegens 'de financiële houdbaarheid van het studiefinancieringsstelsel'. De voorspelbare reacties: studeren wordt weer voor de elite en de dividendbelasting wordt er weer met de haren bijgesleept (kap daar eens mee, mensen). Wat is er aan de hand? Momenteel wordt het rentepercentage op de studielening vastgesteld aan de hand van de 5-jaarsrente op Nederlandse staatsobligaties. Deze is al enige tijd negatief (actuele koers, -0,2%), waardoor de rente op studieleningen 0% is, omdat deze wettelijk gezien niet negatief kan zijn. Aangezien de staat zelf een hogere rente betaalt op de kapitaalmarkt wil ze de 'rentesubsidie' aan studenten verkleinen door de rente op studieleningen op de 10-jaarsrente (momenteel bijna 0,5%) te baseren. Ongewijzigd blijft dat het geldende rentepercentage voor 5 jaar wordt vastgezet. Deze regelingen gaan gelden voor studenten die op of na 1 januari 2020 beginnen aan een opleiding in het hoger onderwijs. Aangezien de rente op kortlopende leningen meestal (niet altijd) lager is dan op langlopende leningen wordt lenen voor die groep duurder. Bij de gemiddelde verwachte studieschuld van €21.000 is de aflossende student maandelijks €12 extra kwijt. Op een aflosperiode van 35 jaar gaat het dan om zo'n €5.000. Da's niet niks, maar studeren blijft nog steeds een waardevolle investering. Bovendien blijft de draagkrachtregeling onverminderd van kracht. Wie te weinig inkomsten heeft is vrijgesteld van terugbetaling. Is de lening aan het eind van de terugbetaalperiode niet volledig afgelost, wordt deze kwijtgescholden

Lees verder

Duikt allen! Recessie des doods in aantocht

Wat gebeurt er als de lange rente onder de korte rente duikt? In 2008 volgde de kredietcrisis, in 2001 de dotcomcrisis, in 1990 de olieprijsrecessie en in 1980 schitterende tv-series, rare muziek en ook een crisis. Momenteel tikken de Amerikaanse tweejaarsrente en tienjaarsrente elkaar bijna aan. Naar verwachting krijgen we begin 2019 wederom met een omgekeerde rentecurve te maken. 10 is dan goedkoper dan 2. Dat heeft alles te maken met de Fed die de korte rente wil optrekken en obligatiebeleggers die kennelijk de komende recessie zien. Normaal gesproken zijn lange rentes duurder dan korte rentes. Wanneer obligatiebeleggers een recessie vermoeden, dan verwachten ze dat de lange rente daalt. Dus kopen ze vooruitlopend op die rentedaling obligaties met een lange looptijd op. En dat doet de lange rente dalen. De laatste zeven recessies werden telkens voorafgegaan door een omgekeerde rentecurve schrijft het Financieele Dagblad vandaag in een alarmerend artikel op de 1 dat u via deze news-omleiding zonder €'s zou moeten kunnen lezen. Dus onderhandel nog snel even een vast contract uit met de baas en laat die koopwoning maar schieten.

Waarom heeft Erdogan zo'n hekel aan renteverhogingen?

Wie kritisch is over Erdogan moet rekenen op hilarische haatreacties. Wie een serieuze vraag stelt over Erdogan zal echter niets dan rationele antwoorden krijgen. Behalve dan misschien van zijn diehard-supporters, maar die hebben we in Nederland vast niet, laat staan dat ze Nederlands kennen. So here goes. Sinds de laatste verkiezingen heeft Erdogan zijn macht over de Turkse centrale bank en daarmee over het monetaire beleid in Turkije vergroot. Het land heeft vele problemen - waarvan een groot deel eigen-schüld-dikke-bült is - en inflatie is daarvan niet het minste. In het geval van gierende inflatie is het geen gek idee om de beleidsrente omhoog te gooien. Het probleem is alleen dat Erdogan krankzinnige ideeën over rente heeft. Zo beweert hij met droge ogen dat rente de 'mother and father of all evil' is. En nu kan het aan ons liggen, maar als er ernstig rekening mee wordt gehouden dat de Turkse inflatie dit jaar rond de 100% ligt, zouden wij een iets minder grote mond hebben over het kwaad dat rente is. Niet Erdogan, die in mei nog orakelde dat juist lagere rentestanden de inflatie zouden beteugelen. (Een uitspraak die aan de basis kan liggen van de beslissing van de Turkse centrale bank om vorige maand de rente niet te verhogen.) Maar waarom heeft Erdogan zulke vreemde opvattingen over rente? Er zijn op zijn minst twee mogelijke antwoorden. Het eerste antwoord stelt dat de president eigenlijk geen flauw benul van monetaire economie heeft en daarnaast lijdt aan een totaal verkeerd begrip van de invloed van rente op inflatie. Het tweede antwoord hangt daar mogelijk mee samen maar is voor velen nogal precair: Erdogan is een conservatieve moslim en heeft geloofshalve een ontzettende hekel aan rente omdat 'haram'. Voor beide verklaringen is veel te zeggen, maar geen van twee is vast zo alomvattend, informatief en eloquent als wat de betere gelegenheidsreaguurder ons en u in kapitalen zal vertellen en met gebruikmaking van JeMoeder & Gülen.

Als de rente het VS-scenario volgt, raken Nederlandse bedrijven snel in de problemen

Zoals u weet zit de private sector in ons land nogal dik in de schulden. Huishoudens kijken aan tegen een schuld van €780 miljard die voornamelijk uit hypotheken bestaat. De berg, we hebben het over de cijfers van 2017, bedraagt 107% van het bbp. De rest van de eurozone zit gemiddeld op 58%. Bedrijven sjouwen een schuld van 113% van het bbp met zich mee. Dat is €830 miljard bij een eurogemiddelde van 83%. Voor De Nederlandsche Bank de reden, en ook omdat de bank der centrale banken BIS daar opdracht voor heeft gegeven, om eens te kijken wat er gebeurt als de rente stijgt. Zijn de schulden dan nog wel houdbaar? DNB over deze exercitie: 'Onze DNB-analyse, op basis van de BIS-methode, simuleert de effecten van een toename van de korte rente met 200 basispunten gedurende twee jaar. Dit is een fictief en extreem scenario'. Fictief kunnen we begrijpen want dat gebeurt vaker met simulaties, maar extreem? De VS hebben net een stijging van 200bp achter de kiezen. U ziet het in bovenstaand plaatje met afgebeeld de stijging van de 1-jaarsrente binnen twee jaar van een half procent naar bijna 2,5% (bron).

Lees verder
Linktip: Energie vergelijken