Pensioenfondsen in de problemen. De NOS probeert te duiden

De grootste Nederlandse pensioenfondsen verkeren in zwaar weer. De beleggingsresultaten in het afgelopen kwartaal waren uitstekend; de aanhoudend dalende rente zorgt echter voor dalende dekkingsgraden. Reden voor de NOS om uit te pakken met een alleraardigst artikel over de nakende pensioenkortingen des doods. Wij pakken uit dat artikel de cijfers en de toelichting, want met die toelichting gaat het ietwat mis. 'Feitelijk is er voldoende geld voor de pensioenen voorhanden, maar de verplichtingen drukken de dekkingsgraden', tikt de NOS. Het aardige is dat die maar nergens op slaat (breuken zijn altijd lastig) en dat feitelijk juist helemaal niet 'voldoende geld voorhanden' is*. Dat laat het NOS-staatje feitelijk nou juist zo mooi zien. De verplichtingen (=de huidige waarde van de toekomstig uit te keren pensioenen) zijn hoger dan de bezittingen (obligaties, aandelen, vastgoed, etc.), maar dus omdat wegens opdat dientengevolge zijn de dekkingsgraden laag**.

*wel bij het bedrijfstakpensioenfonds voor de bouw (waar overigens de verplichtingen van Q4-2018 verkeerd staan weergegeven). Mocht u een dezer dagen huilende pensioenfondsbestuurders op tv of in de krant zien, dan weet u dat ze niet het uit 2015 daterende beste topic over rentevisies ter wereld ooit hebben gelezen.
**men zou kunnen betogen dat de rekenrente omhoog zou kunnen. Dan dalen de verplichtingen en is er rekentechnisch gezien wel voldoende pensioenvermogen. Maar dat zijn dan wetgevings- en glazenbolwensen en nog steeds geen feiten, en zie verder het uit 2015 daterende beste topic over rentevisies ter wereld ooit.

LIVE! De ECB doet niks. Rente blijft nog heel lang heel laag

**einde persco/einde liveblog**
Samenvatting: U had beter kunnen kijken naar de persconferentie over de eerste foto van een zwart gat dan naar de live-uitzending van de ECB over de monetairbeleidsbeslissingen van deze maand. Die was, het persbericht met de besluiten van onze centrale bank liet het al doorschemeren, weinig spectaculair: de (korte) beleidsrentes blijven onveranderd laag/negatief, in elk geval tot het einde van 2019 en anders wel tot de inflatie eindelijk in de buurt van maar niet boven de 2% uit gaat komen (in maart stond de inflatie nog op 1,4%, ofwel de inflatie is zo dood als een pier). De aflossingen van bedrijven en overheden op de obligatieberg van €2,6 biljoen komen in april uit op €23 miljard. De komende hele lange tijd blijft de ECB van die maandelijkse aflossingen nieuwe obligaties kopen -en dat zorgt de komende tijd voor lage lange rentes. Goed nieuws voor uw hypotheek dus. De ECB-watchers hoopten vandaag op meer duidelijkheid over het project van de ECB om nog meer gratis geld aan banken te geven. Maar dat kwam niet en krijgen we een volgende keer te horen. We tikten live de belangrijkste dingen mee. Die ziet u na de breek (inclusief een foto van het zwarte gat). Het goede nieuws is dat ECB-baas Mario Draghi de kans op een recessie laag acht, maar zwakke economische data zorgden ervoor dat beleggers de lange rente alvast omlaag hebben gegooid. U ziet in het plaatje boven de rente op tienjarige Nederlandse staatsleningen.

Lees verder

Geen recordwinst voor banken in 2018. U betaalt nog wel veel voor uw hypotheek



In oktober schreven we dat op basis van de Q3-cijfers een record voor het grijpen lag. Helaas wisten de Nederlandse banken het afgelopen jaar toch niet boven de nettowinst van 2017 uit te komen. Uiteraard verklaart de ING-witwasboete van €775 mio deels het verschil tussen de €13,25 miljard van 2017 en de lousy €12,38 miljard afgelopen jaar. De (wederom) dalende rente doet ook een duit minder in het zakje. U ziet in onderstaande grafiek de rentemarge sinds de oertijd tot en met 31 december 2018. De gemiddelde spaarrente deed tijdens de oliebollen 0,12% tegen een gemiddelde hypotheekrente van 3,12%. Aldus kwam de marge uit op een fraaie maar geen prijswinnende 3%. Het verloop van de marge in de recente geschiedenis maakt u inzichtelijk door met uw muisaanwijzer over de fraaie interactieve grafiek te dingesen.

Lees verder

Banken mogen een hogere rente vragen voor de spaarhypotheek

Er komen vandaag twee ministers aan te pas om uit te leggen dat banken niks verkeerds doen met hun rentebeleid ten aanzien van spaarhypotheken. Zoals u weet moeten huizenbezitters met een spaarhypotheek bij bijvoorbeeld de ING momenteel tot wel 0,85%-punt meer rente aftikken dan huizenbezitters met een annuïteitenhypotheek. Dat is vervelend bij een verlenging van de rentevastperiode en een stukje discriminatie waar PvdA-Kamerlid Henk Nijboer zich bijzonder druk over maakt (iets met klantbelang en dat banken alleen denken aan hun eigen belang). Naar schatting van de Consumentenbond kan het nadeel voor huizenbezitters oplopen tot €51.000 bij een hypotheek van drie ton. Woonminister Kajsa Ollongren en minfin Wopke Hoekstra laten weten de berichten hierover te kennen, maar leggen ook uit dat er niet heel veel aan de hand is. Want a) meer rente betalen is nooit leuk, maar de mensen mogen dan wel meer hypotheekrente in aftrek brengen waardoor het belastbaar inkomen daalt. Bovendien zit aan een spaarhypotheek een spaarrekening gekoppeld, daar krijgen de mensen een hogere rente over vergoed, dus hoeft er minder premie te worden betaald en per saldo kunnen de maandlasten daarom lager uitpakken. Een eerdere klacht juist over de lage rente die leidt tot hogere maandlasten voor de spaarhypotheek las u dan ook hier. b) Banken lopen bij de funding van een spaarhypotheek tegen hogere kosten aan dan bij de funding van bijvoorbeeld een annuïteitenhypotheek. En die hogere kosten mogen ze doorberekenen aan de klant. En c) dat de belastingbetaler opdraait voor deze constructie (meer hypotheekrenteaftrek) kan best wezen, maar niet bekend is hoe groot dat nadeel is. Bovendien mogen woonstarters geen spaarhypotheken meer afsluiten (sinds 2013 alleen annuïtair of lineair om in aanmerking te komen voor de hypotheekrenteaftrek), dus het fenomeen sterft vanzelf uit. En met deze antwoorden moeten we het doen, ons achterlatend met de immer knagende vraag waarom het ministerie van Financiën in de vorige eeuw heeft toegestaan dat de spaarhypotheek hypotheekrenteaftrek oplevert.

Foto: LISSE - Velden met narcissen in bloei. ANP ROBIN UTRECHT 

Raad van State steunt Koolmees bij hervorming pensioenstelsel

Bij een ongewijzigde rente en zonder miraculeuze beleggingsresultaten wordt per 2020 van miljoenen Nederlanders het pensioen deels doorgestreept. Een jaar later komen daar nog eens miljoenen pensioenkortingen bovenop. Veel werknemers zien per die data hun toekomstige pensioen dalen, veel gepensioneerden hun maandelijkse uitkering. Niet verwonderlijk dat politieke partijen daarom alles uit de kast trekken om pensioenkortingen te vermijden. Zo stelden Groenlinks en 50PLUS onlangs voor om de hersteltermijn van pensioenfondsen op te rekken met twee jaar. Dat betekent dat per 2020 (en per 2021) niet gekort hoeft te worden, maar dat fondsen twee jaar extra de tijd krijgen om hun dekkingsgraden op te krikken. Op dit moment moeten pensioenfondsen die zes jaar aankijken tegen een dekkingsgraad van minder dan afgerond 104% korten op de uitkering. Met het wetsvoorstel van Groenlinks/50PLUS wordt die termijn acht jaar. Argumentatie: de rente staat kunstmatig laag, maar 'de rente zal de komende tijd gaan stijgen als gevolg van aangekondigde wijzigingen van het beleid van de ECB'. En een stijgende rente is goed voor de dekkingsgraad, omdat pensioen dan goedkoper wordt (meer info in deze lange longread). De Raad van State heeft zich over het wetsvoorstel gebogen en veegt vandaag de vloer aan met de plannen.

Lees verder

Duitse bankreuzen beginnen aan elkaar te snuffelen

Het moet niet gekker worden: het aandeel Deutsche-bank staat vandaag gewoon eens in het groen, en sloot op zo'n +4,5%. Da's nogal een breuk met de traditie van een sinds 2015 gestaag dalende koers, en komt allemaal doordat betrokkenen aan allerlei media laten doorschemeren dat de bank de informele gesprekken met Commerzbank (gaat ook lekker met +7%) over een fusie aan het 'intensiveren' is. Inmiddels zou Deutsche-CEO Christian Sewing zijn eerdere verzet tegen zulk overleg aan de kant hebben gezet en staat het bestuur ook achter dit stukje verkenning. Het blijft voorlopig bij snuffelen, als de boel concreter wordt moeten beide banken dat wegens beursregulering melden. Toch zal het de Duitse regering deugd doen, want die wil met name Deutsche Bank vóór een komende economische vertraging uit de gevarenzone helpen. Goed, over de kanttekeningen bij zo'n fusie hebben we al een topic volgeschreven, hier even door op de vraag waarom er ineens zo'n haast is. Ten eerste is het slecht nieuws dat de Europese Centrale Bank een renteverhoging verder opschuift naar eind 2019, aangezien daardoor de rentemarges van zowel Deutsche als Commerzbank laag blijven. Tweedens kijkt Deutsche tegen miserabel hoge financieringskosten aan doordat investeerders niet gerust zijn op de omzetcijfers. Het idee is dat de bank middels een fusie zijn leger doodgewone spaarders kan aanvullen en zo lagere fundingkosten tegemoet kan zien. Interessant punt dat de FT op dit vlak aanstipt is dat het juist de obligaties zijn die banken moeten kunnen afstrepen bij verliezen en die tegen to big too fail moeten werken - uitleg hier in tekstvorm, hier in videoverpakking - die door allerlei marktgeweld sowieso al duurder zijn om uit te geven. En daarom lijkt Berlijn toch maar weer te neigen naar een megabank met de overheid als steunpilaar (Duitsland zit nu nog voor 15% in Commerzbank). Kortom: coco's blijken geen wondermiddel te zijn. Maar dat wist u zelf al sinds 2016.

Uw hypotheek dankzij de EU binnenkort nog goedkoper

Gisteren las u dat banken de hypotheekrente flink omlaag kunnen schroeven wegens gratis geld van de ECB. Vandaag doet de Europese Commissie een schep bovenop de hypotheekfeestvreugde. Verzekeraars hoeven minder kapitaal aan te houden voor hypotheken als die verstrekt worden met de oer-Hollandse Nationale Hypotheekgarantie (NHG). Want soort van gegarandeerd door de staat, dus minder risico, dus minder buffers zegt de EC in dit peuke stukje werk-pdf (of meer specifiek hier) waar ook het Europees Parlement nog iets over moet zeggen. Nederlandse verzekeraars zijn kapotblij, want die kunnen zo beter concurreren met andere hypotheekverstrekkers zoals de banken met hun gratis geld en pensioenfondsen met hun bijna gratis geld. Het scheelt verzekeraars, zo schat het Verbond van Verzekeraars, enkele tientallen miljoenen aan kapitaalbeslag. Daarmee willen ze maar zeggen dat minder (duur) eigen vermogen hoeft te worden aangehouden en meer (goedkoop) geld van polishouders in uw hypotheek kan worden gestopt. Gaan wij wachten op die renteverlagingen waarvan we ook niet weten om welke procentpunten dat gaat en ondertussen daalt de rente op Nederlandse staatsobligaties (is zo'n beetje de basis voor uw hypotheek en u ziet het boven) vandaag weer naar ouwerwetse dieptepunten. Wij hartje schuld en daarom gaan we op maandag 18 maart samen met de polities en machinisten 66 minuten lang de lage rente toejuichen.

LIVE. ECB geeft banken weer bakken met gratis geld



Het gaat vanmiddag zowaar eens een interessante persconferentie over het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank worden. Bij de vorige editie gebeurde bitter weinig omdat de economische berichten weinig spannend waren. Maar het economische schip van de eurozone is inmiddels in wat ruigere wateren terechtgekomen en dat voorspelt weinig goeds voor de inflatie, die naar 2% moet maar daar nog lang niet bij in de buurt komt. En dus heeft de ECB-president Mario Draghi (foto) nieuws: tussen september dit jaar en maart 2021 komen er nieuwe rondjes gratis geld voor banken, met een looptijd van twee jaar. Dat verbaast de financiële goegemeente nogal aangezien men verwachtte dat de ECB langzaam naar deze maatregel zou schuiven. We hebben het over de opvolger van TLTRO II (targeted longer-term refinancing operations), ofwel langdurige liquiditeitssteun door de ECB. Dat 'targeted' staat daar omdat deelnemende banken tot 30% van hun uitstaande kredieten aan consumenten en bedrijven kunnen lenen van de ECB, en ook bij versie III is dat weer zo. Al die huidige €739 miljard aan leningen lopen volgend jaar af, en zonder een nieuwe ronde hadden met name Italiaanse (pak 'm beet €250 miljard) en Spaanse banken (€167 miljard) op zoek moeten gaan naar alternatieve alsmede veel duurdere financiering. 

Lees verder

Inflatie doet weer eens niet wat de ECB wil

Sinds de Europese Centrale Bank het begin van het einde heeft aangekondigd van het obligatie-opkoopprogramma zit het economische nieuws nou niet echt mee. De economie van de eurozone blijft groeien maar vlakt wel af (pdf), Italië zit zelfs in een recessie en het economische sentiment in ons land is om te janken. Daar komen vandaag nogal tegenvallende inflatiecijfers bij. Eurostat meldt (wéér een pdf) dat de algemene inflatie in februari op 1,5% uitkwam - en u weet inmiddels, de ECB wil naar 2% - maar het draait natuurlijk allemaal om de kerninflatie, die geen rekening houdt met volatiele energie-, voedsel- en alcoholprijzen. Die komt maar niet omhoog en is vorige maand zelfs gedaald van 1,1% naar 1%. Dat lijkt met name te komen doordat prijzen van diensten minder hard stegen (van 1,6% naar 1,3%). Het rijmt allemaal niet echt lekker met talloze eerdere voorspellingen van de bank dat de kerninflatie op termijn wel gaat stijgen (zie grafiek na de breek). Even een sidenote: vanaf 1999 is de kerninflatie gemiddeld 1,4%, wellicht zijn de huidige lagere percentages wel het nieuwe normaal en is het niet reëel om richting de 2% te gaan. Maar goed, alles en iedereen vraagt zich inmiddels af of de ECB tijdens de volgende beleidsvergadering op 7 maart de economie weer een klein steuntje in de rug gaat geven. Duidelijk is dat u nog wel even mag wachten op een hogere spaarrente. Waar wij zelf met name op wachten is meer tekst en uitleg over een mogelijk nieuw rondje langdurige liquiditeitssteun aan banken, ofwel TLTRO in codetaal, om kredietverstrekking aan de reële economie te stimuleren. Daarover zei president Mario Draghi al dat hij dat slechts zou overwegen om monetaire doeleinden, en niet om Italiaanse en Spaanse banken de helpende hand te bieden. Wat we voorlopig weten is dat de ECB vooral de tijd voor een beslissing wil nemen. Dat betekent dat we u alvast voorbereiden op de onvermijdelijke uitkomst van de volgende vergadering: er verandert waarschijnlijk weer niets.

Lees verder

Zzp'ers betalen woekerrentes. Minister doet niets

U kent het verschil tussen 10% rente per maand en 10% rente per jaar. Helaas zijn er zzp'ers die menen dat het verschil niet al te groot is. Die vinden een lening bij yeaz, ferratum of opr dan ook best voordelig. Helemaal omdat die verstrekkers geld uitlenen zonder lastige vragen te stellen over kredietwaardigheid en het ondernemingsplan. In potentie lopen de miljoenen zzp'ers van ons land een enorm gevaar, want waar de gewone consument wordt beschermd met het wettelijke maximum van 14% rente (per jaar) over een lening, geldt dat maximum voor de zzp'er niet. En waar de consument moet aantonen de lening terug te kunnen betalen, geldt dat voor de zzp'er niet of nauwelijks. Die zzp'er wordt op basis van de Wet op het financieel toezicht namelijk gezien als bedrijf en zou net als Shell of DSM moeten weten dat het afsluiten van een lening met 200% rente (op jaarbasis) niet handig is. Dus of de minister daar iets aan kan doen, wilde de op Henk Krol na voltallige fractie van 50PLUS graag weten van minfin Wopke Hoekstra. Waarom voor zzp'ers ook niet die 14% en strakkere leentoets? Kunnen we kort over zijn: Wopke doet niets. Eerstens loopt er al een onderzoek om de markt voor deze woekerkredieten in kaart te brengen en liever wacht de minister de resultaten af. Tweedens, vertelt de minister, zijn er vanuit de markt initiatieven voor zelfregulering. Die zelfregulering kennen we; eerst een onderzoek naar de werkelijke zzp-leenproblematiek lijkt ons daarentegen wel op zijn plaats. Vooralsnog, maar dat rekende DK-redacteur T. Jansen al eens voor, lijkt de markt voor woeker-zzp-krediet namelijk nogal bescheiden. Sluiten wij af met een vraag: wat zijn de rentekosten op jaarbasis voor een lening van €10.000 bij a) 10% per maand en b) 10% per jaar (zzp'ers met het foute antwoord hebben geen recht op ondernemersaftrek). 

Linktip: Energie vergelijken