Wat is fouter: een bank die informatie achterhoudt of mkb'er die zich niet voorlicht over renteswaps?

Vandaag berichten de Telegraaf en het FD over een volgend hoofdstukje in het voortetterende dossier rentederivaten. De rechtbank Amsterdam heeft in een tussenvonnis (arrest volgt als we het op rechtspraak.nl zien verschijnen) de Hoge Raad om advies gevraagd in een specifieke zaak. De reden voor die keus is dat het Amsterdamse hof en de rechtbank uit de hoofdstad in vergelijkbare zaken anders beslissen en omdat het aantal zaken talrijk is. Als de Hoge Raad zijn oordeel velt over deze zaak, dan doet het dan in wezen ook over al die andere vergelijkbare zaken. De modus operandi van de gedupeerde mkb'ers is in twee categorieën te onderscheiden. 1. Je beroepen op dwaling. Simpel gezegd: als ik geweten had waar ik 'ja' op zei, dan had ik nooit 'ja' gezegd. 2. De bank wijzen op zijn zorgplicht. Hier zegt de mkb'er dat de bank veel uitvoeriger had moeten uitleggen wat de risico's van swaps zijn en bij wijze van spreken 'DOE HET NIET' moeten zetten voor het stippellijntje waar hun handtekening moest komen. Gevolg van toegekende dwaling: nietigverklaring overeenkomst. Van zorgplicht: ontbinding overeenkomst. In het geval van de genoemde zaak waar de Hoge Raad zich over gaat buigen, gaat het over dwaling. In gesprek met het FD zegt advocaat Wagenaar die de betreffende mkb'er vertegenwoordigt dat het in de zaak onder andere gaat over de verborgen provisies een bankier verdiende aan de verkoop van de swap-overeenkomsten en overhedging (swaps dekken een hoger bedrag dan de lening). Waar de rechtbank nu de hulp van de Hoge Raad voor inschakelt is de vraag wat prevaleert. De mededelingsplicht van een bank, of de informatieplicht van een klant. In 2009  werd in een arrest in de Dexia-affaire gewezen op de informatieplicht. 'Daarin werd kortweg gesteld dat degene die de overeenkomst aangaat zich moet verdiepen in de documentatie en gewoon de goede vragen moet stellen. Doet hij dat niet, dan kan hij zich niet achteraf op dwaling beroepen', aldus Wagenaar.

Lees verder

MKB: personeelskosten escaleren uit de hand (en vaste contracten zijn stom)

Brancheorganisatie MKB-Nederland en de SRA ('een netwerkorganisatie van 370 zelfstandige accountantskantoren met 900 vestigingen in Nederland') luiden vandaag een soort van noodklok. De personeelskosten stijgen sneller dan de omzet (zie ook het plaatje) dus de winstgroei van het midden- en kleinbedrijf staat onder druk. Die stijging is het gevolg van hogere premies voor de werknemersverzekeringen, hogere pensioenpremies en natuurlijk personeel dat een hoger netto-inkomen eist. Over 2017 tikten onder meer bouw, horeca en detailhandel gemiddeld 27% van hun omzet aan personeelskosten af. En zegt de SRA: 'Als de loonkosten in 2018 verder toenemen zonder een compensatie in de belastingen en sociale premies (wig), zal de winstgroei van mkb-bedrijven naar verwachting verder dalen'. Dat is voor de individuele ondernemer natuurlijk niet zo leuk, maar voor de veelbesproken arbeidsinkomensquote -het percentage van het nationaal inkomen dat naar de lonen vloeit- lijkt ons dat juist best aardig, afgezien van het zwarte gat dat we de wig noemen. Voor MKB-Nederland geven deze cijfers voldoende aanleiding om met een opmerkelijke wensenlijst voor de Wet arbeidsmarkt in balans te komen. Dat is een wet in de maak die ervoor moet zorgen dat vaste contracten de norm worden en flex de uitzondering. Onder meer door flex duurder te maken dan vast (logisch). Op BNR laat de directeur van MKB-Nederland weten dat een goed idee te vinden, maar niet voor het mkb. Dus zijn voorstel: Wouter Koolmees moet het wetsvoorstel aanpassen en flex goedkoper maken dan vast, anders draait het mkb straks verlies. Joe!

Grove schending zorgplicht moet ABN Amro €7 miljoen gaan kosten

Het dossier MKB/renteswaps was dringend aan een update toe en gelukkig zorgt Pieter Lakeman daar vandaag voor. Lakeman dagvaardt in zijn hoedanigheid als directeur van claimorganisatie Swapschade de ABN Amro waarin hij stelt dat de bank onrechtmatig heeft gehandeld, de zorgplicht heeft geschonden, de gedupeerde bedrijven onjuist en onvolledig heeft geïnformeerd en bewust een speculatief en riskant product verkocht in plaats van een veilige rentecap. Enfin, dat verhaal heeft u eerder gehoord. Lakeman komt op een schadevergoeding van in totaal €7 miljoen voor 10 specifieke mkb-bedrijven. Dit nieuws komt op een bijzonder moment, aangezien de ABN Amro vandaag ook de kwartaalcijfers (pdf) heeft gepresenteerd. Het vermeldde dat de nettowinst aanzienlijk (-3% ten opzichte van vorig jaar) is gedaald door getroffen voorzieningen voor kredietverleningen voor klanten in de offshoresector en scheepvaart. 

Lees verder

De staat lapt wel weer: MKB Nederland wil mkb financieren met overheidsgeld

We weten even niet meer wie, maar onlangs zei iemand op de radio: de PvdA mag dan wel bijna weggevaagd zijn, maar de denkbeelden zitten nog diep verankerd in onze volksaard. Immers, is er trammelant van enige omvang, dan wijzen er direct vier vingers naar de overheid om het maar weer te regelen. Zelfs als het om particuliere aangelegenheden gaat, kunnen we de neiging vaak niet weerstaan om er toch een collectief probleem van te maken waar geld van de belastingbetaler naar toe moet, direct of indirect. Ook vandaag werd er weer een beroep gedaan op de staat: de directeur van MKB Nederland vindt dat de Volksbank (voorheen SNS Bank maar intussen volledig eigendom van de staat, dus lobbybaar) het kleine mkb moet financieren die bij gewone banken de vinger krijgen. U las eerder al bij ons waarom en ook dat de overheid toen al bij wilde springen. Deze collectivisatiereflex heeft er de afgelopen jaren al toe geleid dat de overheid, en dus ‘we’ als belastinglapper direct danwel indirect voor iedereen en zijn moeder garant staan, voor hypotheken met echtbrekers (en straks nog ook voor pretbeluste babyboomers) en pensioenen (al gaat dat sommigen nog niet ver genoeg). En dan hebben we nog niet eens gehad over onze Zuid-Europese vrinden. Die, overigens, door de directeur van MKB Nederland in zijn onwaarschijnlijke domheid collectief als mislukte ondernemers worden afgeschilderd: Visser wijst op recent onderzoek van de Europese Centrale Bank, waaruit blijkt dat van alle Europese landen alleen in Nederland het percentage afwijzingen van mkb-leningen toeneemt, met 30 procent. Visser begrijpt dat niet. 'Het Nederlandse mkb doet het toch niet slechter dan dat in Italië of Griekenland?. Enniehoes: het zal dus wel weer op uitdraaien dat de belastingbetaler via de Volksbank opdraait voor de risico’s die kleven aan die mkb-kredietjes. En dat is dus mooi stom: collectief lappen voor de particuliere plannen van ondernemers. Beter gaan de geldvragers op zoek naar een alternatieve bron van financiering, zoals crowdfunding. Oh nee, laat maar

Banken over derivatendossier: komt goed, gewoon doorlopen aub

Hij kan zo op een tegeltje: als banken ergens goed in zijn, is het wel in het vertragen van ingewikkelde dossiers. Zo ook in het rentederivatendossier dat al sinds 2012 speelt maar nog lang niet ten einde is. Zes banken (ABN, Deutsche Bank, Rabobank, ING, Van Lanschot en SNS) verkochten mkb'ers sinds 2005 allerlei ingewikkelde renteswaps die uiteindelijk zeer nadelig voor de kopers ervan bleken te zijn wegens de dalende rente (uitleg). Een gevalletje schending van de zorgplicht. Lang verhaal kort is het nu zo dat de banken die klanten moeten gaan compenseren en zijn er daartoe complete fabrieken uit de grond gerezen waarin alle schade bij elkaar gesomd wordt. Sindsdien duurt het en duurt het, zodat inmiddels iedere deadline gemist is. Vandaag mochten de topmannen van ABN en Rabobank plus een bestuurder van ING voor de zoveelste keer in een hoorzitting in de Tweede Kamer tekst en uitleg geven (hier terugkijken). De boel begon allemaal met een idee van ondernemersorganisatie ONL (directeur Hans Biesheuvel in het midden op de foto) om harde deadlines en echte sancties met echt geld te stellen. Maar al vrij snel bleek dat de VVD dit niet nodig acht, plus het is ook nog eens zo dat het maken van die deadlines tijd kost. Rabo-topman Wiebe Draijer vult aan dat hij 'oprecht geen aanvullende prikkel nodig' heeft, ABN-baas Kees van Dijkhuizen stelt dat harder werken er niet in zit en ook van de commissie achter de compensatieregeling komt geen extra zweepslag. De hoofdgedachte: de regeling staat nu eindelijk, als we daar nu aan gaan zitten sjorren duurt het allemaal nog veel langer. En dus rijdt het compensatieboemeltje rustig verder en kunnen ondernemers verder gaan met wachten. Nog heel even.

MKB'ers voor miljoenen opgelicht door nep-medewerkers Belastingdienst

Zeg mkb'ers, waar zijn jullie nu weer ingetrapt? We weten al dat de gemiddelde middenstander net zo veel (lees: weinig) financiële kennis heeft als zijn klandizie, waardoor ook het begrijpend opnemen van de eigen balans vaak een brug te ver is. En vrachtwagenfabrikanten hebben ook veel te veel voor hun diensten gekregen van die naïevelingen, als we een claimclub moeten geloven. Om maar te zwijgen van de onzalige renteswapcontracten waarmee bakkertjes en fietsenmakers zichzelf de afgrond in lieten duwen. Vreselijk! Vandaag komt er nog wat bij, want de Belastingdienst meldt dat er weer bosjes middenstanders zijn opgelicht door mensen die zich hebben voorgedaan als medewerkers van de fiscus. Hoe dan? De boeven belden de mkb'ers op met de mededeling dat er belastingschulden en boetes openstaan die direct betaald moeten worden, anders wordt er beslag gelegd. Dat geld werd overgemaakt op rekeningen van geldezels die hun bankrekening en bijbehorende bankpas leenden tegen een vergoeding van de boefjes. De mkb'er maakt het geld over en het geld wordt contant opgenomen. Overigens zouden er ook geldezels zijn bedreigd met een vuurwapen als zij niet meewerkten. Goed, de schade dit keer: meer dan €2,2 miljoen, op basis van 170 aangiften. 

Lees verder

Haha. AFM lult zich weer mooi onder eigen falen uit

Om de begroting van bijna €100 mio te kunnen verantwoorden gaat de AFM dit jaar inzetten op bigdata. Daarnaast gaat de financiële waakhond u vertellen dat beleggen in binaire opties gevaarlijk is;  dat u geen consumptieve leningen moet afsluiten met een hoge rente; dat u niet moet beleggen in producten die via Harry Mens worden aangedragen. De AFM heeft er zin in om hier veel werk van te maken, zo blijkt uit het voorwoord van bestuursvoorzitter Merel van Vroonhoven bij de Agenda 2018. Nu zouden we verwachten dat in dat voorwoord ook een ietsiepietsie mea culpa terug te lezen valt wegens jarenlang faaltoezicht door de AFM. Maar zo lopen de hazen natuurlijk niet. Wel zegt Van Vroonhoven: 'het is onze ambitie om bestaande problemen op te lossen', om vervolgens in de rest van de beleidsagenda nauwelijks een woord te verspillen aan de bekende voortslepende financiële misstanden in Nederland (de woekerpolisaffaire vindt u niet terug, wel iets over legacy-problemen bij verzekeraars. Men gaat een visie ontwikkelen op de accountantssector, etc.). Enfin. Concentreren wij ons op het hoofdstuk waarin de AFM de grootste risico's voor de eigen organisatie aanwijst.  Nummer één: ONVOLDOENDE DRAAGVLAK. En nu mag u hieronder aangeven waarom het draagvlak in de samenleving voor de AFM volgens de AFM steeds kleiner wordt.

Stukje communicatie naar de mensen

Het draagvlak neemt volgens de AFM af, omdat


Poll is Verlopen.

Stukje communicatie naar de mensen

Het draagvlak neemt volgens de AFM af, omdat

(juiste antwoord hier, met AFM-contactformulier daar om na te vragen wat ze nou precies bedoelen)

Royal Bank of Scotland: 'Soms moet je klanten zichzelf laten verhangen'

Het kan dat u dit even is ontschoten, maar in Engeland zijn ook mkb'ers voor het lapje gehouden door banken met de verkoop van renteswaps. U begrijpt dat bij de verkoop als eerste klantbelang, zorgplicht en ethiek niet door de draaideur mee naar binnen mochten. We herinneren ons nog dat Royal Bank of Scotland (RBS) in 2013 een canard (zo noemden we nepnieuws vroeger) van Sky News gebruikte om de hele wereld ervan te verzekeren dat het juist met iedereen het beste voor had. Inmiddels weten we wel beter. Maar ondanks dat RBS €450 miljoen heeft opzijgezet voor de gedupeerde bedrijven die door RBS (nog altijd voor ruim 70% in handen van de staat) in de financiële problemen kwamen tussen 2008 en 2013, is de gifbeker nog niet leeg. De Britse regering doet onderzoek naar het reilen en zeilen van de zogenoemde Global Restructuring Group (GRG) van de bank, vergelijkbaar met de bijzonder beheer-afdeling. Dat is de afdeling die bovenop de bedrijven zit die niet meer aan hun financiële verplichtingen kunnen voldoen. Die afdeling heeft uiteraard het belang van de bank te vertegenwoordigen en het verliesrisico te beperken, maar GRG zou nog een stapje verder zijn gegaan. Zoals klanten moedwillig failliet laten gaan, waarop beslag kon worden gelegd op bezittingen en extra kosten in rekening konden worden gebracht. Voordat u nu meteen HONDEN! gaat roepen, wacht dan even op onderstaande documenten uit 2009 die de bank op verzoek van voorzitter van het begrotingscomité van het Britse Lagerhuis heeft bekendgemaakt. Deze documenten dienden als instructie voor personeel hoe om te gaan met de klanten. 

Lees verder

Derivatendossier blijkt nog rotter dan rot

ING, Rabo en ABN hebben sinds 2007 duizenden zakelijke klanten op grote schaal een poot uitgedraaid bij de verkoop van rentederivaten. Met een rentederivaat dek je als ondernemer het risico af van een stijgende rente in geval je voornemens bent over enige tijd te investeren in een bedrijfsgebouw of machine. En een stijgende rente is nooit goed voor de cashflow natuurlijk, dus afdekken. Nu waren die rentederivaten ondoorzichtig, deden banken zich voor als adviseur van de klant, maar was in werkelijkheid alles puur en alleen gericht op winstmaximalisatie voor de bank. Kort en goed moet je als adviseur wat zorgvuldiger zijn dan als verkoper, en je mag je niet voordoen als adviseur, terwijl je een hard sellende verkoper bent. Een adviseur wijst op de risico's van een product, een verkoper uiteraard liever niet. In dit geval waren de risico's een dalende rente en forse bijstortverplichting van de ondernemer. De rente daalde daadwerkelijk en ondernemers gingen voor tonnen het schip in (hier meer duiding). Een aantal zaken kwam voor de rechter en het oordeel was helder: bank had moeten wijzen op de risico's. De AFM startte in 2013 een onderzoek naar de dienstverlening van banken rondom rentederivaten. Gezien het grote aantal benadeelde ondernemers dreigde de rechtbank overspoeld te worden met klachten. Het is dan handiger om te bezien of bank en klant onderling tot een oplossing kunnen komen. In de woorden van de AFM: 'Banken hebben als opdracht om ondernemers die hierdoor gedupeerd zijn te ondersteunen en naar oplossingen te zoeken. De AFM ziet hierop toe.' En zo startte een grootschalig onderzoek naar de rentederivaatdossiers door de banken zelf. Met de AFM als controlerend toezichthouder. In maart van dit jaar concludeerde de AFM dat, hoewel langzaam, de banken vorderingen maakten. De idee was dat eind 2015 heel 'renteswapgate' in beeld zou zijn en afgehandeld kon worden. Stand van zaken per 2014 (in totaal voor €26 miljard aan rentederivaten verkocht, met een onderdekking van €2 miljard):

rentederivaten.jpg

Lees verder

Banken rekken tijd in het derivatendossier

Hilarisch persbericht wel, van de Nederlandse Vereniging van Banken. De lobbyclub bericht dat klachtenbureau Kifid 'op verzoek van de NVB' een tijdelijk klachtenloket opent voor de behandeling van geschillen tussen MKB'ers en banken over rentederivaten. Nou kan de NVB een heleboel beweren, maar niet dat de banken hiervoor het initiatief hebben genomen. Sterker nog, sinds het hele dossier is gaan rollen doet de bankenlobby vooral zijn best om de zaak te traineren. Zoals het bewerken van de minister om expliciet geschillen over rentederivaten uit te sluiten van collectieve schadeclaims, met als reden dat rentederivaten 'maatwerk' zouden zijn. Wat niet zo is, want de tot nu toe opgebouwde jurisprudentie is vrij helder. Door het onnodig aansmeren van swaps in plaats van vastrentende leningen hebben de banken hun zorgplicht geschonden en zijn zij medeverantwoordelijk voor de schade in het geval van een mismatch tussen lening en swap. En mogen ze 60% van die schade ook aftikken. Kortom: door ondernemers langs het Kifid te sturen proberen de banken gewoon nog meer tijd te rekken. 'Klant centraal' is nog heel ver weg.