44 topics
@J. Bensink

O nee! Iedereen en zijn moeder doet aan greenwashing

Dat vertelde Hans Hoogervorst, de voorzitter van de International Accounting Standards Body, de internationale belangenvereniging voor accountants, tijdens een spreekbeurt op de Universiteit van Cambridge. We wisten het natuurlijk al wel, maar Hans’s recente uitspraak was toch even schrikken. It turns out that transparante verslaglegging alleen helaas niet voldoende is om corporates de wereld te laten verbeteren. Iets wat niet alleen deze bedrijven maar ook wij als consumenten maar al te graag geloofden. Vooral de naïeve jongeren onder ons vinden het - in het openbaar althans - namelijk maar wat belangrijk dat bedrijven hun steentje bijdragen aan oplossingen voor wereldproblemen maar als puntje bij paaltje komt gaan we gewoon lekker met het vliegtuig naar Bali. Onze hoop was daarom toch een beetje gevestigd op anderen die het probleem wel zouden oplossen. Daarbij gingen er we er gemakshalve vanuit dat meer transparantie zou leiden tot beter gedrag. Dat bleek ijdele hoop: ‘we should not have exaggerated expectations about sustainability reporting as an agent for change. Let us not forget that full transparency did little to curb excess in corporate remuneration. Equally, we should not expect sustainability reporting to be very effective in inducing companies to prioritise planet over profit. Greenwashing is rampant.’ Neem bijvoorbeeld Volkswagen, dat op de vooravond van Dieselgate nog bovenaan de Dow Jones Sustainability Index pronkte. 

Lees verder

Laat Chinese bedrijfsspionage ASML wake-up call zijn voor de BV Nederland

De Veldhovense producent van chipmachines was in 2015 het slachtoffer van “de grootste spionage ooit bij een Nederlands bedrijf,” aldus onderzoek van het FD. Zes Chinese medewerkers maakten toen onder meer geheime software, broncodes en prijsstrategieën buit uit de ASML-vestiging in San Jose. De schade bedraagt volgens de krant enkele honderden miljoenen euro’s. Tevens blijkt uit het onderzoek dat XTAL, een inmiddels failliete concurrent van ASML dat opdracht gaf tot de spionage, banden heeft met het Chinese Ministerie van Wetenschap en Technologie. Dat is natuurlijk eigenlijk geen verrassing: hoewel er in het Communistische land wel degelijk private bedrijven bestaan staan zij onder nauw toezicht van partijfunctionarissen. Toch ontkent Peter Wennink, de CEO van ASML, tegen Reuters dat het bedrijf slachtoffer is geworden van een staatsgestuurde operatie en doet dit hele gebeuren af als een betreurenswaardig incident: ‘The suggestion that we were somehow victim of a national conspiracy is wrong. We resent any suggestion that this event should have any implication for ASML conducting business in China.’ 

Dat is natuurlijk onzin: het is geen geheim dat China dol is op westerse technologie en het bedrijfsleven nauw verweven is met staat en veiligheidsdiensten. Een ferme beschuldiging aan het adres van de Chinese overheid ligt echter zeer gevoelig binnen de context van de Chinees-Amerikaanse handelsoorlog en zou de export naar China in gevaar kunnen brengen. In 2018 haalde ASML 19% van de omzet in China. Wennink en ASML zijn dus terughoudend met commentaar om niet verder olie op het vuur te gooien. Bovendien meent Wennink dat de Chinese chipindustrie vooral van hen afhankelijk is en zei rondom de presentatie van de jaarcijfers in januari al tegen NRC Handelsblad dat zij ‘lichtjaren’ achterlopen: ‘Als wij stoppen, dan heeft China een heel groot probleem. Dan kunnen ze het hele idee van de opbouw van de Chinese chipindustrie vergeten.’ Dat is paradoxaal: waarom zou je voorzichtig zijn China te beschuldigen uit angst voor omzetverlies als het land voor zijn economische ambities van je afhankelijk is? 

Lees verder

VS en Europa denken anders over monopolies maar willen meer staatsinmenging

Grappig. Aan de andere kant van de oceaan hoor je steeds vaker dat techgiganten zoals Facebook, Google en Amazon opgebroken moeten worden omdat ze te machtig worden. Aan deze kant van de oceaan is de trend juist om Europese kampioenen te creëren, liefst over landsgrenzen heen, omdat nationale bedrijven niet machtig genoeg zijn. Met andere woorden: wij willen mededingingsrecht inperken, de Amerikanen willen het juist nadrukkelijker laten gelden. 

We schreven al dat het opbreken van techmonopolies vooral populair is onder Democratische gegadigden voor de nominatie van hun partij voor de presidentsverkiezingen in 2020. Een argument voor opbreken dat je wel eens hoort is dat zulke partijen dermate essentiële nutsfuncties vervullen dat ze opgebroken en zwaar gereguleerd moeten worden. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan: voor Google of Facebook kun je je er iets bij voorstellen, bij Amazon krijg je al gauw meerdere kleine Amazons. Bovendien is het succes van Amazon en het falen van mom and pop winkels vooral het gevolg van onze online kooplust. Anderen wijzen bovendien op de talloze schandalen waar Facebook bij betrokken is geweest (van het toestaan van aansporen tot genocide van de Rohingya tot, recentelijk, het livestreamen van de aanslag in Christchurch) als bewijs voor de slechte maatschappelijke invloed van het bedrijf. Met andere woorden: het zolderproject van Zuckerberg is een zwart gat geworden dat ontluikende start-ups opslokt en bovendien onze democratie en geestelijke gezondheid bedreigt. 

Lees verder

Landbouwlobby probeert nu in Brussel ‘misleidende’ namen van vleesvervangers uit te bannen

De invloedrijke landbouwcommissie van het Europees Parlement wil dat plantaardige producten geen vleesachtige namen zoals ‘groenteburger’ of ‘soyayoghurt’ mogen hebben. Want dat is verwarrend naar de mense toe. ‘Vlees is vlees, melk is melk. De vegasector mag klanten niet meer om tuin leiden met misleidende productnamen,’ aldus het Nederlandse EP-lid Annie Schreijer van het CDA tegen Trouw. Je reinste kul natuurlijk want zelfs als je niet kunt lezen heb je bij het eten van zo’n groenteburger snel genoeg door dat je op bonenprut in plaats van gemalen koe kauwt. Krijgt u hier een déjà vu van? Wij ook, want exact deze discussie speelde een jaar twee geleden in Nederland ook al. Toen vonden Kamerleden van nota bene de VVD dat consumenten te dom waren om vegetarische kipstuckjes van echte kip te onderscheiden. Die kolder is toen langzaam van het toneel verdwenen terwijl De Vegetarische Slager maar wat profiteerde van al deze ophef en gratis reclame.

Overduidelijk een staaltje van intensieve lobby van de landbouw- en veeteeltsectoren, beide machtige lobby’s in Brussel. Hoewel Eric Andrieu, voorzitter van de Landbouwcommissie in het EP, dat glashard ontkent: ‘The meat lobby is not involved in this. It has generated a considerable debate among the political groups and a large majority wanted to clarify things. Particularly in the light of history, you can have a steak or burger, you can’t call it something else.’ Tuurlijk joh, want tachtig procent van de volksvertegenwoordigers vindt het immers van gezond verstand getuigen dat burgers niet kunnen lezen of dat ‘paddestoelenbiefstuk’ de Franse culinaire traditie bedreigt. Laat het aan een Fransman om sans gêne naakt eigenbelang te verhullen achter grote termen als gastronomische cultuur en gedeelde geschiedenis.

Lees verder

Het wil helaas nog niet zo lukken met dat realistische Chinabeleid van de EU

De Franse president Emmanuel Macron heeft Europa dan ook opgeroepen met één stem tegen het grote China te spreken: hij noemde het land recentelijk ook al een ‘systeemrivaal’ en een ‘economisch concurrent’. Toch ongebruikelijk harde bewoordingen voor Europese leiders. De Europese Unie heeft ruchtbaarheid gegeven een realistisch front tegen China te willen. Volgens dit tienpuntenplan dat begin deze maand geopenbaard is moet Europa minder naïef doen als het om China gaat: we moeten Chinese investeringen niet zomaar toelaten als dat ertoe leidt dat onze technologie ontmanteld en naar China getransporteerd wordt. Een ander probleem waar we de ogen voor sluiten is het ongelijke speelveld tussen het westen en China. Wij hebben immers cao’s, mensenrechten en strenge mededingingsregels terwijl de Chinezen daar een stuk minder moeilijk over doen. Nota bene de Communistische Partij aldaar tast flink in de buidel om het grootbedrijf te stimuleren en overheid en bedrijfsleven trekken in algemene zin samen op. De Chinezen spelen niet alleen niet volgens onze regels, ze maken zelfs misbruik van onze regels om ons economisch ‘te verslaan’. Ook moeten we ons geen illusies maken over het Chinese plan voor werelddominantie, pardon, de 21ste eeuwse zijderoute die sinds deze week waarschijnlijk tot aan Luxemburg reikt. 

Lees verder

‘Beursgang van Uber is grootste risico voor de Amerikaanse bullmarkt’

Grappig verhaal aan de andere kant van de Atlantische Oceaan uit Business Insider. Zoom Video Communications, een veelbelovende startup die meer dan een miljard waard zou zijn, maakte bekend naar de beurs te willen waarop de aandelen in een heel andere Zoom, Zoom Technologies, met 1.100% omhoog spoten, van $0,005 naar maar liefst $0,60. (Bij de beursintroductie in 1990 was de koers van het aandeel $92,36.) Het geinige is dus dat het in verval geraakte bedrijf sinds 2011 geen rapportages meer heeft ingediend en in 2015 aan de SEC, de Amerikaanse toezichthouder, vroeg de listing stop te zetten. Beetje stomme fout (zeker gezien een aanvraag van een beursnotering dus betekent dat je *nog niet* beursgenoteerd bent, maar okay) maar ach, de tickers leken op elkaar en het hielp natuurlijk ook niet dat de beide Zooms op het eerste gezicht in dezelfde markt actief zijn, dan wel waren. 

Maar ook weer niet veel meer dan een ‘fat finger error’ of een stomme fout van een stagiair op de handelsvloer. Toch? Deze anecdote doet denken aan de fabrikant van ijsthee wiens beurskoers 500% steeg toen het ‘Blockchain’ aan de bedrijfsnaam had toegevoegd. Zij waren uiteraard niet de enigen: hier een lijstje van bedrijven dat tijdens de cryptomanie iets met ‘bitcoin’ of ‘blockchain’ aan de naam toevoegden. Het grappige is dat tijdens de dotcom bubbel bedrijven hun naam veranderden in iets met (u raadt het al) .com om mee te kunnen in de vaart der volkeren (*kuch kuch* fraudeleuze koerswinsten *kuch kuch*). U weet waar die internetzeepbel mee is geëindigd. Ook het feit dat voor de meesten de bitcoinmalligheid onderhand wel voorbij is suggereert dat een markt waarin niets meer dan de naam tot idiote, zij het tijdelijke, koersstijgingen leidt rijp is voor de slacht. 

Lees verder

Tech-investeerders zetten Weinstein-clausules in dealcontracten

Dat schrijven FT en onze eigen DFT. Als onderdeel van due diligence vragen investeerders startups steeds vaker of er zaken spelen op gebied van seksuele intimidatie of dat er misschien redenen zijn te denken dat die op termijn gaan spelen. De reden is natuurlijk dat de waarde van een bedrijf een fikse knauw op kan lopen wanneer zoiets aan het licht komt en investeerders geen kat in de zak willen kopen. Reputatie wordt een steeds belangrijker onderdeel van de waarde van een onderneming en een #metoo schandaaltje is zo’n beetje het slechtste wat je reputatie kan overkomen. Vraag het Travis Kalanick, de voormalig CEO van Uber, wiens bedrijf na een behoorlijke rits aan dergelijke zaken (twintig werknemers werden ontslagen) lange tijd in crisismodus verkeerde. Hoewel reputatie moeilijk kwantificeerbaar is heeft onderzoek (hier en hier) al wel uitgewezen dat er een positieve correlatie is tussen reputatie en financiële performance van een bedrijf. CNBC laat ook zien dat 30% van de Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven reputatierisico als een bedrijfsrisico hebben opgenomen in hun verslaglegging over 2018. Een Amerikaans reputatie-adviesbureau zei in januari al dat het aantal telefoontjes van bezorgde directeuren was verviervoudigd sinds de aantijgingen gingen rollen. Naast het feit dat rechtszaken en reputatieschade directe negatieve effecten hebben op de beurskoers wordt ook gesuggereerd dat werkgevers die het niet zo nauw nemen met (aantijgingen van) seksueel ongewenst gedrag op de werkvloer ook minder moeite hebben met andere onoorbare zaken zoals creatief boekhouden of onafhankelijk ondernemingstoezicht. 

Lees verder

VS tegen wereld: laat Huawei niet je 5G aanleggen

Het zit de Chinese telecomgigant Huawei ook niet mee. Nadat in december de CFO van het bedrijf door Canada is uitgeleverd hebben de VS Duitsland deze week gewaarschuwd vooral niet met het bedrijf in zee te gaan bij de aanleg van 5G. Uit angst voor spionage. Mochten de Duitsers dat wel doen, dan zou dat negatieve gevolgen hebben voor de mate waarin de VS bereid zijn inlichtingen te delen. Hoewel de VS al langer diplomatieke druk uitoefenen om Chinese telecombedrijven buiten de aanleg van 5G te houden (Australië en Japan bogen al voor die druk, de Belgen doen alsof hun neus bloedt) is dit de eerste keer dat de VS openbaar dreigen samenwerking op gebied van veiligheid op te schorten. De pr-campagne van Huawei (‘We would like the U.S. public to get to know us better’) lijkt vooralsnog weinig uitgehaald te hebben. De spagaat tussen China en de VS is voor veel landen lastig. Neem bijvoorbeeld Groot-Brittannië. Enerzijds kijkt het VK voor zijn veiligheid naar Uncle Sam, anderzijds zou het weren van Huawei roet in het eten gooien wat betreft de economische betrekkingen met China, die na Brexit belangrijker worden. Datzelfde geldt voor Duitsland, dat onderhand meer handel drijft met China dan met de VS maar wel van deze laatste afhankelijk is voor veiligheid.  

Daar komt nog bij dat de investeringen die nodig zijn voor 5G gigantisch zijn. GSMA, de belangenvereniging van telecombedrijven, schat dat de aanleg van 5G in Europa tussen de €300 en €500 miljard. De frequentieveiling in Italië leverde €7 miljard op. Voor de duidelijkheid: dat is alleen de vergunning, alle infrastructuur moet dan nog gemaakt worden. Telecombedrijven draaien al een tijdje niet bepaald lekker en is het allesbehalve zeker dat deze gigantische investeringen rendement op gaan leveren. Een bedrijf als Huawei is daarom een uitstekende partner en bovendien bepaalt het samen met China de nieuwe standaarden van 5G. 

Lees verder

Erdogan geeft VS en Navo de middelvinger en koopt Russisch luchtafweersysteem

De Turkse president Erdogan blijft voet bij stuk houden en zegt dat zijn aankoop van een geavanceerd Russisch luchtafweersysteem, de S-400, ondanks zware Amerikaanse druk, gewoon doorgaat: ‘nobody should ask us to lick up what we spat.’ (Gore beeldspraak trouwens.) De VS dreigen Turkije uit het consortium landen dat deelneemt aan de F-35 (beter bekend als de Joint Strike Fighter) te schoppen en verdere wapendeals te stoppen. Onze Turkse Navo-bondgenoot trekt zich hier niets van aan. Sterker nog, Erdogan zei alvast te kijken naar een mogelijke aankoop van S-500 systemen, de volgende generatie luchtafweersystemen. De S-400 is voor $500 miljoen overigens een koopje in vergelijking met de $3 miljard die de THAAD, een luchtafweersysteem van Lockheed Martin, moet kosten. 

Saillant detail: het Russische S-400 luchtafweersysteem is juist ontworpen om de F-35 uit de lucht te schieten. De F-35 wordt, zoals u weet, ontwikkeld door het Amerikaanse Lockheed Martin en wordt door veel Navo-landen aangeschaft, zo ook door Nederland. Het vliegtuig vormt de komende dertig de hoeksteen van de luchtmacht van het bondgenootschap. Ons aller Fokker verdient er bovendien goed aan. Het feit dat Turkije, nota bene zelf Navo-lid, mee doet aan zowel de F-35 én met de Russen (die de laatste tijd toch, ja zeg maar gerust op gespannen voet staan met de Navo) samenwerkt aan een luchtafweersysteem tegen die F-35 leidt begrijpelijkerwijs tot zorgen bij de Amerikanen en de rest van de Navo. Het gevaar is uiteraard dat de Russen via de Turkse systemen achter compromitterende informatie van de F-35 komen. Erdogan ontkent dit. De Amerikanen sturen nu aan op een of/of-situatie: óf Erdogan kan voet bij stuk houden en het Russisch systeempje kopen óf hij kan mee blijven doen met Amerikaanse wapendeals, inclusief de F-35. ‘My best military advice would be that we don’t then follow through with the F-35 — flying it or working with an ally that is working with Russian systems, particularly air defense systems, with one of our most advanced technological capabilities,’ aldus de hoogste Amerikaanse generaal in Europa. 

Lees verder

Haha gefopt! De beurs knalt in 2019 gewoon weer omhoog

Het is al een tijdje stil op de beurs. U weet wat dat betekent: het gaat toch weer gewoon prima met uw aandeeltjes. Als u ze tenminste niet verkocht heeft na de apocalyps van december. Het is een bekend riedeltje voor Piet Particulier: hij of zij raakt in paniek als de klad erin komt en doemscenario’s de krantenkoppen bepalen om pas weer in te stappen als de koersen weer flink zijn gestegen. Hoe dan ook, de koersen dit jaar gewoon weer omhoog gespoten en is de langste bull run weer nieuw leven ingeblazen. De Amerikaanse S&P500 staat sinds begin dat jaar op een dikke plus van 9,28%, de EuroStoxx 50 op +10,24% en de Nikkei 225 op +7,20%. 

Opmerkelijk is de ommekeer wel. Als je dergelijke winsten in december had voorspeld was je de kamer uitgelachen. Dezelfde donkere wolken als in december hangen immers nog boven de hemel. De hele situatie rondom Brexit is niet bepaald verbeterd, er is nog geen doorbraak in de handel-onderhandelingen tussen China en de VS, Italië is in een recessie en groei in Duitsland en Nederland stagneert. De beste verklaring is dat slecht nieuws goed nieuws is voor beleggers. De paradox: juist vanwege die verslechterde groeiverwachtingen keren centrale banken terug op hun schreden en stappen we op de rem. De Amerikaanse Federal Reserve kondigde eerder al aan minder renteverhogingen door te voeren, de ECB vertelde de markt deze week met een nieuwe ronde aan steunaankopen te kopen. Beide centrale banken staan enerzijds onder kritiek dat ze hun crisisinstrumenten tijdens hoogconjunctuur inzetten, anderzijds moeten zij oppassen de groei niet vroegtijdig de nek om te draaien. Door het goedkope geld dat effectenmarkten overspoelt stijgen prijzen ‘across the board’, van single malt tot Vietnamese staatsobligaties. Al met al goed nieuws dus voor beleggers, inclusief onze pensioenfondsen die vorig jaar gepakt werden door dalende rente én dus een forse knauw in de aandelenportefeuilles. Door deze - toch onverwachte - koersstijging raken pensioenkortingen toch weer wat verder uit beeld en krijgt wellicht de geklapte pensioenhervormingen wat lucht. 

Lees verder
Linktip: Energie vergelijken