1918 topics
@J. van Wensen

Pensioenfondsen in de problemen. De NOS probeert te duiden

De grootste Nederlandse pensioenfondsen verkeren in zwaar weer. De beleggingsresultaten in het afgelopen kwartaal waren uitstekend; de aanhoudend dalende rente zorgt echter voor dalende dekkingsgraden. Reden voor de NOS om uit te pakken met een alleraardigst artikel over de nakende pensioenkortingen des doods. Wij pakken uit dat artikel de cijfers en de toelichting, want met die toelichting gaat het ietwat mis. 'Feitelijk is er voldoende geld voor de pensioenen voorhanden, maar de verplichtingen drukken de dekkingsgraden', tikt de NOS. Het aardige is dat die maar nergens op slaat (breuken zijn altijd lastig) en dat feitelijk juist helemaal niet 'voldoende geld voorhanden' is*. Dat laat het NOS-staatje feitelijk nou juist zo mooi zien. De verplichtingen (=de huidige waarde van de toekomstig uit te keren pensioenen) zijn hoger dan de bezittingen (obligaties, aandelen, vastgoed, etc.), maar dus omdat wegens opdat dientengevolge zijn de dekkingsgraden laag**.

*wel bij het bedrijfstakpensioenfonds voor de bouw (waar overigens de verplichtingen van Q4-2018 verkeerd staan weergegeven). Mocht u een dezer dagen huilende pensioenfondsbestuurders op tv of in de krant zien, dan weet u dat ze niet het uit 2015 daterende beste topic over rentevisies ter wereld ooit hebben gelezen.
**men zou kunnen betogen dat de rekenrente omhoog zou kunnen. Dan dalen de verplichtingen en is er rekentechnisch gezien wel voldoende pensioenvermogen. Maar dat zijn dan wetgevings- en glazenbolwensen en nog steeds geen feiten, en zie verder het uit 2015 daterende beste topic over rentevisies ter wereld ooit.

Bij dalende woningprijzen gaat u minder consumeren. Maar waarom eigenlijk?

Mooi onderzoekswerk vinden we vandaag in economenblad ESB. Aan de hand van bestaande literatuur en de Nederlandse cijfers over de periode 2006-2015 wordt daar een verklaring gevonden voor de reële consumptiedaling van 7% die optrad toen de woningmarkt implodeerde ('het reële huizenprijspeil lag in 2014 27% lager dan in 2008', en verder het plaatje boven). Huurders zetten nauwelijks een rem op de uitgaven; mensen met een koopwoning des te meer. Maar waar komt die daling dan precies door, zo luidt de centrale vraag. Antwoord: een dalende woningprijs doet het vermogen van huishoudens slinken en minder overwaarde zorgt er eveneens voor dat mensen minder kunnen (bij)lenen. Resultaat van deze twee zaken: '(...) van de reële consumptiedaling van zeven procent kan slechts één procentpunt worden verklaard door het directe effect van een daling in de huizenprijzen'. Maar wie of wat neemt dan het leeuwendeel van de daling voor zijn rekening? Antwoord: de mensen met een hoge hypotheek ten opzichte van het inkomen (zeg maar 5 x het inkomen) en ten opzichte van de waarde van de woning (waaronder begrepen de groep met een onderwaterhypotheek; in 2014 stonden meer dan 1 miljoen huishoudens onder water). Na veel meten en rekenen blijkt dat nogal een manisch-depressief groepje te wezen: 'In 2014 consumeerden zij, op het diepste punt, elf cent per euro minder van hun gemiddelde besteedbaar inkomen dan huishoudens met hoge schulden deden in 2007. Vóór de grote recessie consumeerden deze huishoudens meer dan huishoudens met een relatief lage hypotheekschuld'. In ieder geval schrok deze groep zich zo de tering van de GFC dat zij voor 6%-punt hebben bijgedragen aan de daling van de consumptie. Allemaal om preventief te sparen om 'inkomens- en werkgelegenheidsrisico’s' op te vangen. Enfin. U kunt het onderzoek via deze twitterlink gratis lezen of anders hier registreren. Wie denkt van ja logisch toch allemaal heeft enerzijds een punt en ziet anderzijds hoe groot de impact is van een stukje soepele kredietverlening. Levert extra economische groei op in de gloriejaren en extra krimp als de woningmarkt instort -en dat staat, zo voorspelde u eergisteren, binnen twee jaar wederom te gebeuren.

Geinig. Handel in aandeeltjes Juve tijdelijk stilgelegd wegens duikeling des doods

'Shares in Italian soccer team Juventus plunged as much as a quarter in value on Wednesday after it was knocked out of Europe’s Champions League competition by Ajax Amsterdam', schrijft CNBC over het tijdelijk opschorten van de handel in aandeeltjes Juve vanmorgen. Ondertussen heeft de club die meer dan twintig jaar geleden wel de CL-finale wist te winnen (niet linken naar doping, red.) de verliezen op de beurs wat weten te beperken, ondanks de financiële teringzooi die de kop opsteekt als een man van €100 mio niet brengt wat een mens ervan verwacht. Nu kijken of men weer gaat 'staken' bij Fiat. Ondertussen zag u de koersstijging van het aandeel Ajax wegens +€90 mio CL-inkomsten vast al ergens.

Lees verder

Komt dat voorstel. Ook Shell moet belasting gaan betalen

In 2017 boekte Shell €1,3 miljard winst op Nederlandse bodem onder meer dankzij pompstations en raffinage. Het bedrijf betaalde daarover €0 belasting. Dat is niet zozeer vanwege handig fiscaal trapezewerk dat Shell uithaalt, maar dankzij een stukje liquidatieverliesverrekening. In beginsel betaalt een moederbedrijf in Nederland geen belasting over winsten die behaald zijn door buitenlandse dochters. Aan de andere kant leiden verliezen uit het buitenland (in beginsel) ook niet tot een lagere Nederlandse belastingaanslag. Maar dat verandert als een buitenlandse dochter wordt gejorist aka geliquideerd; wanneer op dat moment een verlies ontstaat, dan is dat verlies wel verrekenbaar met de winst in Nederland (meer info). En via die liquidatieverliesverrekening komen Shell en mogelijk nog wat consorten uit op de nul. Deze fiscale faciliteit kost enkele honderden miljoenen per jaar en vandaar dat Groenlinks het voorstel indient om die verliesverrekening te schrappen uit de Wet op de vennootschapsbelasting (artikel 13d) teneinde de onvermijdelijke leraren en zorgkosten van te kunnen betalen. In de jaren tachtig van de vorige eeuw noemde men deze fiscale faciliteit al een 'nationaal vergiet' of 'permanente overheidssubsidie', schrijft GL met mooi historisch gevoel in de toelichting. Trouw weet vandaag te melden dat naast SP en PvdA ook de Christenunie en D66 achter het wetsvoorstel van Groenlinks staan. Dus kon het er allemaal best eens van gaan komen. Maar eerst gaan we aanstaande donderdag afwachten. Dan vindt een hoorzitting plaats in de Tweede Kamer over de winst van Shell en of dit soort faciliteiten een beetje nut heeft (Shell zelf is er niet bij). Op Radio 1 handige duidings.

In een plaatje. Daarom gaat het belastingstelsel op de schop

Spaarders betalen alleen nog maar belasting over de daadwerkelijke rente-inkomsten, Airbnb-verhuur wordt belast en de directeur-grootaandeelhouder (dga) zal meer moeten gaan betalen over de winst en waarde van zijn bv. Dat zijn een aantal vergezichten die staatssecretaris Menno Snel van belastingen vandaag schetst in twee brieven over de hervorming van ons belastingstelsel. Het huidige stelsel is oud, versleten en dringend aan verandering toe. Het plaatje boven toont dat de werknemer in Nederland relatief gezien veel belasting betaalt over arbeid en weinig over kapitaal (ondanks alle gedoetjes over de box 3-heffing). Dus moet een nieuw stelsel zorgen voor een verschuiving van de lastendruk van arbeid naar kapitaal, bijvoorbeeld door de hypotheekrenteaftrek af te schaffen en als gezegd dga's meer te laten betalen (groot).

Lees verder

'Een grote landelijke keten' sjoemelt met apk-keuringen. Maar welke is het? (filmpje)



'Diverse garages gebruiken trucs om de rekening van een APK te verhogen. Ze rekenen hoge kosten voor reparaties van kleine ‘plotselinge’ mankementen en veinzen soms gebreken'. Zo begint de Consumentenbond een goh!-bericht over de bevindingen uit een steekproef waarbij 12 auto’s zijn gekeurd door 11 garages. 'Een grote landelijke keten was het meest gehaaid in het binnenhalen van extra inkomsten. Deze zette vaak kleine reparaties voor een relatief hoog bedrag op de rekening. Zo kostte het vervangen van een stadslichtlampje €11, en een ‘ineens’ verdwenen oliedop €10. Ook een kapotte ruitensproei-installatie werd gemeld, maar die bleek achteraf prima te functioneren'. Nou, welke keten zal het wezen? Hint: de overall die in beeld verschijnt op 00:21 in bovenstaand filmpje (waar ook gesjoemel met remmen ad €500 aan bod komt) zegt waarschijnlijk genoeg. Het nieuwsbericht vindt u hier en het hele Consumentenbond-artikel-pdf daar.

Van €5,40 tot €43,50 per uur. Een grafiek over loonkosten in de EU (NL staat op nr. 5)

Gemiddeld bedragen de loonkosten in de Europese Unie €27,40 per uur, maar dat gemiddelde verhult wel 'significante verschillen' tussen de EU-landen. Dat schrijft het Europese statistiekbureau Eurostat vandaag over de bovenstaande grafiek (groot). Wat u ziet zijn de gemiddelde loonkosten per uur van werknemers bij bedrijven met meer dan negen werknemers die dan weer niet opereren in de publieke sector of de landbouw. En dat per EU-lidstaat. Onder wages & salaries vallen het brutoloon, vakantiegeld, de lease-auto en pensioenpremies. Onder other costs vallen de werkgeverspremies voor bijvoorbeeld de WW, de WIA en de zorg. Bedrijfskleding en de pc op kantoor horen niet tot de loonkosten. Wat de werknemer netto per land overhoudt is niet uitgerekend, toch lijkt het niet onlogisch dat een Bulgaar met liefde in Nederland aan de slag gaat (met als terzijde dat de EU-plannen voor een verlengde ww-export vandaag op de lange baan zijn geschoven). Terug naar ons: we verdienen €6,10 per uur meer dan in 2008, maar om die stijging lachen de Bulgaren relatief.

Lees verder

Zorgtoeslag direct naar de zorgverzekeraar? Gaat gewoon niet lukken

Het zou natuurlijk buitengewoon handig zijn wanneer de zorgtoeslag die 4,4 miljoen mensen maandelijks ontvangen direct wordt overgeboekt naar de zorgverzekeraar. Momenteel zitten we in de situatie Belastingdienst --> Huishouden --> Zorgverzekeraar; vurig gewenst door elke parlementariër is natuurlijk Belastingdienst --> Zorgverzekeraar. Die wens ligt er al sinds de invoering van de zorgtoeslag in 2006 en in alle jaren erna concludeerde men telkens dat die wens niet in vervulling kan gaan (zie hier bijvoorbeeld een verslagje uit 2014). Toch nam de Tweede Kamer eind 2017 nog maar weer eens een motie aan met de vraag om de boel nog maar weer eens te onderzoeken. Resultaat: kan niet want veel te ingewikkeld want systemen sluiten niet aan en privacy en verkeerde overboekingen x 4,4 mio all that, maar voor de mensen met betalingsachterstanden (175.000) gaan we andere manieren verzinnen. Optie 1 is een zeg maar soort van automatische overboeking van de zorgtoeslag naar de verzekeraar als een betalingsachterstand ontstaat. Optie 2 is dat de mensen vrijwillig bij de Belastingdienst mogen aangeven dat de zorgtoeslag naar de zorgverzekeraar moet. Resultaat van het onderzoek dat vandaag door zorgminister Bruno Bruins naar de Tweede Kamer is gestuurd over optie 1: 'Hoewel het verplicht omleiden van zorgtoeslag bij drie maanden betalingsachterstand maatschappelijke voordelen kent, laat deze technische analyse zien dat de voordelen te beperkt zijn. Zeker als deze beperkte voordelen worden afgezet tegen de publieke middelen die moeten worden ingezet (eenmalig €3,5 mio, jaarlijks €3,2 mio en kosten voor de zorgverzekeraars onbekend, red.)'.

Lees verder

LIVE! De ECB doet niks. Rente blijft nog heel lang heel laag

**einde persco/einde liveblog**
Samenvatting: U had beter kunnen kijken naar de persconferentie over de eerste foto van een zwart gat dan naar de live-uitzending van de ECB over de monetairbeleidsbeslissingen van deze maand. Die was, het persbericht met de besluiten van onze centrale bank liet het al doorschemeren, weinig spectaculair: de (korte) beleidsrentes blijven onveranderd laag/negatief, in elk geval tot het einde van 2019 en anders wel tot de inflatie eindelijk in de buurt van maar niet boven de 2% uit gaat komen (in maart stond de inflatie nog op 1,4%, ofwel de inflatie is zo dood als een pier). De aflossingen van bedrijven en overheden op de obligatieberg van €2,6 biljoen komen in april uit op €23 miljard. De komende hele lange tijd blijft de ECB van die maandelijkse aflossingen nieuwe obligaties kopen -en dat zorgt de komende tijd voor lage lange rentes. Goed nieuws voor uw hypotheek dus. De ECB-watchers hoopten vandaag op meer duidelijkheid over het project van de ECB om nog meer gratis geld aan banken te geven. Maar dat kwam niet en krijgen we een volgende keer te horen. We tikten live de belangrijkste dingen mee. Die ziet u na de breek (inclusief een foto van het zwarte gat). Het goede nieuws is dat ECB-baas Mario Draghi de kans op een recessie laag acht, maar zwakke economische data zorgden ervoor dat beleggers de lange rente alvast omlaag hebben gegooid. U ziet in het plaatje boven de rente op tienjarige Nederlandse staatsleningen.

Lees verder

Aantal pensioenfondsen daalt door (en dat is maar beter ook)



Het aantal pensioenfondsen blijft krimpen en dat is goed nieuws voor de deelnemer. In 1997 had toezichthouder De Nederlandsche Bank 1.060 pensioenfondsen in de boeken. Afgelopen kwartaal tikte de toezichtteller 230 aan. De lage rente zet de resultaten van pensioenfondsen onder druk. Dat betekent dat de echte pensioendeskundigen moeten opstaan en daar zijn er niet genoeg van, derhalve een reden voor pensioenfondsen om het bijltje erbij neer te gooien door bijvoorbeeld op te gaan in een groter pensioenfonds. Daarnaast werken grote pensioenfondsen goedkoper dan kleine fondsen en dat is reden twee. De grootste dalers zijn te vinden onder de ondernemingspensioenfondsen, de fondsen die vastgeklonken zitten aan een bedrijf (zoals bij Shell of ING). Daar zijn er de afgelopen twintig jaar zo'n 800 van opgedoekt. Meer over bedragen, aantallen werknemers die verhuizen van de ene pensioenuitvoerder naar de andere en fusies las u hier. De cijfers uit het plaatje boven komen van DNB en die leest u hier en daar, 29 pensioenfondsen verkeren in liquidatie zodat we binnenkort nog 201 pensioenfondsen hebben, en verder gefeliciteerd met beter en goedkoper beheer van uw pensioenfonds (nu hopen dat de overgebleven kleine zwakke broeders niet gaan rommelen met de cijfers).

Linktip: Energie vergelijken