VS en Europa denken anders over monopolies maar willen meer staatsinmenging

Grappig. Aan de andere kant van de oceaan hoor je steeds vaker dat techgiganten zoals Facebook, Google en Amazon opgebroken moeten worden omdat ze te machtig worden. Aan deze kant van de oceaan is de trend juist om Europese kampioenen te creëren, liefst over landsgrenzen heen, omdat nationale bedrijven niet machtig genoeg zijn. Met andere woorden: wij willen mededingingsrecht inperken, de Amerikanen willen het juist nadrukkelijker laten gelden. 

We schreven al dat het opbreken van techmonopolies vooral populair is onder Democratische gegadigden voor de nominatie van hun partij voor de presidentsverkiezingen in 2020. Een argument voor opbreken dat je wel eens hoort is dat zulke partijen dermate essentiële nutsfuncties vervullen dat ze opgebroken en zwaar gereguleerd moeten worden. Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan: voor Google of Facebook kun je je er iets bij voorstellen, bij Amazon krijg je al gauw meerdere kleine Amazons. Bovendien is het succes van Amazon en het falen van mom and pop winkels vooral het gevolg van onze online kooplust. Anderen wijzen bovendien op de talloze schandalen waar Facebook bij betrokken is geweest (van het toestaan van aansporen tot genocide van de Rohingya tot, recentelijk, het livestreamen van de aanslag in Christchurch) als bewijs voor de slechte maatschappelijke invloed van het bedrijf. Met andere woorden: het zolderproject van Zuckerberg is een zwart gat geworden dat ontluikende start-ups opslokt en bovendien onze democratie en geestelijke gezondheid bedreigt. 

Nationaliseren of opknippen

Er loopt hier overigens een aantal zaken door elkaar: door zijn dominante marktpositie kan Facebook iedere mogelijke concurrent simpelweg opkopen. Het kocht eerder al Whatsapp en Instagram en ook Pinterest waarschuwt dat kopieergedrag van Facebook een materieel risico is voor het bedrijf en zijn investeerders. Daarnaast is er nog de zorg dat een dermate belangrijk  communicatiemiddel eigenlijk niet in private handen zou moeten zijn. Daarvoor is niet zozeer de omvang belangrijk als wel wie de eigenaar is en wie controle heeft over beslissingen van het bedrijf. Als dit het belangrijkste bezwaar is moet Facebook niet zozeer worden opgeknipt maar worden genationaliseerd. 

Een juridisch probleem voor wie techbedrijven wil opbreken op basis van mededingingswetgeving: de diensten die het platform aan consumenten levert zijn gratis. Het is dus moeilijk aan te tonen dat consumenten schade ondervinden als gevolg van Facebook’s marktpositie. Ook is nationaliseren van het platform op basis van het argument voor publiek belang niet bepaald in de Amerikaanse free market spirit. Het is grondwettelijk en politiek waarschijnlijk niet haalbaar - althans niet op afzienbare termijn. 

Europese kampioenen

In Europa gaan we een andere richting in. De Nederlandse overheid koopt een fors minderheidsbelang in een luchtvaartmaatschappij, Duitsland en Frankrijk spannen samen tegen Brussel om megabedrijven te creëren en Duitsland duwt Deutsche en Commerzbank een fusie door de strot. Anders dan de VS is Europa natuurlijk erg gefragmenteerd: ook de interne markt bestaat eigenlijk uit 28 (binnenkort 27) afzonderlijke markten met alle schaalnadelen die daar bijhoren. Een overeenkomst is wel dat we, aan beide kanten van de oceaan, een actievere rol van de overheid verlangen om sociaal en economisch wenselijke uitkomsten te bevorderen. Na decennia van privatiseren en ‘de boel de boel laten’ willen we nu meer controle over bedrijven die ons dagelijks leven bepalen.

Begrijpelijk, maar je kunt je ook afvragen of het wenselijk is. De gratis dienstverlening van Facebook en Google hebben consumenten wereldwijd veel gebracht en geven de VS een mondiale technologische voorsprong en niet geringe mate van ‘soft power’. Je kunt je afvragen of tien kleine Facebooks dezelfde voordelen bieden. In Europa zijn er gerede twijfels of toenemend protectionisme niet juist tot welvaartsverlies voor consumenten leidt en bedrijven minder redenen hebben om te innoveren. Om van het gevaar van een ‘too big to save’ moloch als Deutsche-Commerzbank maar te zwijgen. Een argument vóór de aanpak van Warren en haar progressieve kameraden en tégen de megabedrijven die we in Europa willen brouwen is dit IMF rapport. Juist die marktmacht van dominante bedrijven schrikt innovatie en investeringen van potentiële nieuwe concurrenten af en zorgt voor hogere prijzen voor consumenten. Eén van de aanbevelingen in het rapport is dan ook beter mededingingsbeleid. 

Reaguursels

Inloggen

De VS is juist ook een markt met meer dan 50 interne markten. Dat is niet anders dan de EU.. Nationaliseren zal niet snel in de VS gebeuren. Je kunt je het bijna niet voorstellen, maar de VS heeft een kleine federale overheid. In de VS hebben lidstaten grotere vrijheden dan Europese lidstaten. Dit stampt al terug tot de onafhankelijkheid uitroeping van Virginia (eerste staat welke zich afscheidde van GB). De Amerikaanse declaration of independence en die van Virginia lijken dan ook als twee druppels water op elkaar. Ook de grondwetten zijn vrijwel gelijk. George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson en James Madison kwamen allemaal uit Virginia en hadden dus een grote stempel hoe de VS uiteindelijk tot stand kwam. Virginia had overigens niet de zogenaamde Bill of Rights (eerste 10 amendementen van de Amerikaanse grondwet, welke aangeven wat de overheid NIET MAG).
Je had het kamp van de federalisten (grote overheid = bepaald hoe jij moet leven) en republikeinen (kleine overheid - zorgt vooral voor infrastructuur en een aantal zaken welke een enkele lidstaat overstijgen). Nog steeds kan de federale overheid niet besluiten om extra geld bij te drukken. Alleen Congress kan hierover besluiten en moet dus ook altijd de begroting van de president goedkeuren en ook elk verhoging van het krediet plafond moet worden goedgekeurd..

In de jaren 90 kwam de federale overheid er al achter dat het niet eenvoudig was om Microsoft op te splitsen..

TuurlijkNiet | 08-04-19 | 16:03 | + 1 -

De EU gaat de techgiganten ook vernietigen, maar dan op een andere manier dmv artikel 13 die de grote platforms geheel steriel maakt van zaken die ze juist zo leuk maken. Qua monopolies hebben we hier nog wat in te halen ten opzichte van de VS, maar ik denk dan ook dat men hier in Europa altijd te verdeeld zullen blijven om continentale monopolies te kweken.

Alexander des Burgus | 08-04-19 | 12:07 | + 1 -

Het falen van mom and pop winkels ligt niet aan onze online kooplust. Het falen van de winkels heeft gezorgd voor online kooplust. Schrijver dezes is van een iets meer corpulente postuur en heeft online een ruime keuze in zijn maat, terwijl in de winkels het vaak al lastig is is als je maat 38+ voor een spijkerbroek hebt.... Dat het goedkoper is, vind ik nog niet eens zo relevant eerlijk gezegd.
En dit geldt voor vele artikelen. Als ik bij de Blokker kom heb ik de keuze uit 3 mixers terwijl online veel meer modellen te vinden zijn, ook van dezelfde fabrikant. En dan kunnen ze hem eventueel bestellen zodat je hem later op kunt halen, maar ik heb geen zin om twee keer voor eenzelfde boodschap te moeten lopen.... winkels zouden bijvoorbeeld aan kunnen bieden dat je ook andere niet voorradige dingen uit kunt zoeken en dat ze deze dan thuis bezorgen als ze binnenkomen?

Durkmans | 08-04-19 | 08:27 | 2 | + 3 -

Een aantal winkels heeft van die zuilen staan waar je rechtstreeks in hun webwinkel iets kan bestellen en pinnen. Bij de Gamma bijvoorbeeld. Als er dan iets niet voorradig is kun je het laten bezorgen. Maar je kan ook -volgens mij- als je dan op afhalen drukt, het meteen meenemen indien voorradig, maar met alle bescherming die de wet biedt voor koop op afstand.

Klapband1408 | 08-04-19 | 10:16 | + 0 -

Afgezien van het aanbod, hebben fysieke winkels nog iets niet goed geregeld: Waarom zou je als winkel op zijn van maandag t/m vrijdag van 9:00 tot 18:00 uur? Omdat de werkende mensch dan niet kan komen? Wanneer winkel openingstijden hadden gehad die beter aansloten bij de tijden waarop mensen beschikbaar zijn om hun geld uit te geven (lees: in de avonden en weekenden) dan had dat hele online-verhaal nooit zo'n vlucht genomen.

Phoolie_the_King | 08-04-19 | 16:08 | + 0 -

Het opbreken want te machtig geldt vooral voor Amerika zelf, intern. Je denkt toch werkelijk niet dat er ook maar een Amerikaan er van wakker ligt dat een Amerikaans bedrijf zichzelf een monopolie positie verwerft in het buitenland? Dat vinden ze juist hartstikke mooi. Met die 'softpower' zit het wel snor.

Klapband1408 | 07-04-19 | 21:17 | + 1 -

"Schandalen..." mwah... Niemand is verplicht naar Facebook te kijken (zo ben ik er al lang van af en er alleen maar gelukkiger van geworden). En bij het aanzetten tot haat tegen Bengali is het de haatzaaier die verantwoordelijk is, niet Facebook. En niemand had een probleem met Targeted ads van Facebook tot Trump er mee won. Als Clinton dit middel had ingezet had er geen haan naar gekraaid.

"Nationaliseren" van Facebook: Waarom dan? Welke publiek belang dient Facebook, dat je zo'n drastische stap zelfs maar bedenkt? Ze hebben veel geld, maar dat is de schuld van de gebruiker. Net als bij Amazon: niemand is verplicht om bij Amazon te kopen. Dat ze zo "machtig" zijn bepalen wij, niet Amazon.

Vitaly Chernobyl | 07-04-19 | 20:49 | 2 | + 3 -

U bent gevaarlijk naïef. Facebook houdt ook contacten van contact bij, ook buiten Facebook. Denk maar niet dat Zuckerberg en de zijnen niet wetemn wie u bent, alleen maar omdat u niet inlogt op feestboek.

Huisregelneef_III | 08-04-19 | 14:22 | + -2 -

@Huisregelneef_III | 08-04-19 | 14:22:
Dat is een ander probleem wat eenvoudig opgelost kan worden: verbied Facebook het verzamelen van gegevens van niet-gebruikers op straffe van 100 miljard euro boete.

André4711 | 08-04-19 | 19:09 | + 1 -

Amazon mag van mij rustig gesplitst worden. Het betaald geen belastingen, betaald hongerlonen en zet vestigingen met forse subsidies neer. Daar kan het midden- en kleinbedrijf niet tegen op. En het heeft natuurlijk, als groot concern, gratis geld te leen.

google zou een aantal diensten moeten verkopen, omdat het zich zelf bovenaan in de zoekresultaten hiervoor zet.
Boekingsbedrijven bijvoorbeeld.

Raider Twix | 07-04-19 | 19:30 | 3 | + 7 -

Shell betaald ook geen belastingen, opsplitsen dan maar?
Hetzelfde geldt voor Philips, NXP, KLM, etc, allemaal opsplitsen?
Nog meer BS argumenten?

ZwarteDag | 07-04-19 | 22:45 | + -7 -

En hoe een opgesplitst Amazon er uit ziet weten we al lang. Als een Wehkamp, Neckermann, en nog 50 postorder bedrijven die 20 jaar geleden plotseling webwinkel zijn gaan heten

frank87 | 08-04-19 | 08:53 | + -1 -

@frank87 | 08-04-19 | 08:53: U ziet over het hoofd dat Amazon meer doet dan alleen een webwinkeltje. Het is een van de grootste hostingproviders ter wereld en ook een van de grootste aanbieder van "cloud"-achtige services. Die zaken kun je prima loskoppelen van de webwinkel.

Huisregelneef_III | 08-04-19 | 14:10 | + 1 -

"Wij" willen helemaal geen "Europese kampioenen", een handjevol Fransen en Duitse politici en industriemagnaten wil dat, want al die concurrentie vinden zij maar onzin. Hierover is in Europa zeker geen concensus, en misschien niet eens een meerderheid.

Huisregelneef_III | 07-04-19 | 19:27 | 3 | + 18 -

'Europese' kampioenen die helemaal geen producten buiten Europa verkopen en binnen Europa geen concurrenten hebben. Waarom in godsnaam zou dat een goed idee zijn???

ZwarteDag | 07-04-19 | 22:47 | + 5 -

Pas op hoor. Voor een "Nederlands Unilever" dat overal ruim baan krijgt, wil de hele coalitie de halve Nederlandse maakindustrie aan de Frsns-Duitse kampioen Siemens-Alstrom.
Iedereen doet alsof die dividend belasting uit de lucht kwam vallen, maar het was een direct gevolg van het "kampioenen bouwen" in Nederland.

frank87 | 08-04-19 | 09:28 | + 2 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken