Bank als nutsbedrijf: rapport WRR is misschien niet eens zo’n gek idee

Een hoop slecht nieuws voor banken de laatste weken. Nee, dan hebben we het niet over de aanbeveling van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid over een soort van publieke nutsbank. Komen we nog op terug. 

Problemski bank

Vorige week kwam het nieuws naar buiten dat Google in Ierland een betaalvergunning heeft gekregen. Dat zou nog wel eens de nagel aan de doodskist van traditionele banken kunnen zijn. Waar een gewone bank duizenden mensen voor nodig heeft doet big tech met een dozijn nerds, wat serverruimte en een voetbaltafel. Dan was er nog het nieuws dat de ECB Italiaanse banken heeft gevraagd meer voorzieningen te treffen voor ‘non-performing loans.’ Dat is Engels voor probleemleningen, ofwel leningen die niet inbaar zijn omdat het bedrijf aan wie de bank geld heeft geleend er niet zo florissant voorstaat. De ECB zou verscheidene Italiaanse banken hebben gevraagd voor 2026 100% van deze leningen gedekt te hebben. Het zou gaan om leningen met een totale waarde van EUR 125 miljard waarbij volgens analisten van MedioBanca Securities inschatten dat het om extra voorzieningen ter waarde van EUR 18 miljard gaat. Ook staat de Italiaanse overheid voor de vraag of Banca Carige een ‘bail-out’ krijgt. Het zou de twaalfde Italiaanse bank in drie jaar tijd zijn die genationaliseerd of overgenomen moet worden. Het is natuurlijk makkelijk lacherig te doen over die knoflookbanken. De problemen blijven echter niet beperkt tot beneden de Alpen. Ook NordLB, een oerdegelijke Duitse semi-publieke Sparkasse, moet gered worden. Deze club is op zoek naar geld (EUR 3 miljard) omdat het nat is gegaan op scheepvaartleningen (pun intended) en anders geliquideerd moet worden. Dan hebben we het nog niet eens over Deutsche Bank gehad. Deutsche was ooit het Europese paradepaardje onder de zakenbanken maar is de crisis nooit te boven gekomen. Het eens trotse Deutsche is een schim van zijn vorige zelf en de autoriteiten willen dat de bank fuseert. Het resultaat wordt een gigantische systeembank, die niet alleen too big to fail is maar waarschijnlijk ook too big to save.

Amerikaanse banken

De Amerikaanse banken wrijven zich overigens al jaren in de handen over hun Europese concurrenten. Die laten ze namelijk ver achter zich. Deels is dit omdat de lange arm der Amerikaanse wet tot ver over de landsgrenzen rijkt. De dollar is namelijk de mondiale reservevaluta en ook niet-Amerikaanse banken moeten volgens de regels van de SEC, de Federal Reserve en het Ministerie van Financiën spelen. Europese banken die, om maar iets te noemen, Amerikaanse sancties op Iran ontwijken zijn de sjaak omdat iedere bank van enige betekenis zaken doet in dollars en dus via de VS. Voor een niet onbelangrijk deel is de dominantie van Amerikaanse banken het gevolg van tien jaar Europees aanmodderen na de crisis. Amerikaanse banken werden veel eerder en rigoureuzer gedwongen slechte leningen af te waarderen en te herkapitaliseren. Het resultaat is dat we tien jaar na de crisis nog steeds zombiebanken hebben waar politici en beleidsmakers mee in hun maag zitten. 

Overheidsbanken

Terug naar dat idee van een overheidsbank. Er is het een en ander tegen in te brengen. De eerste is dat George van Houts, die met burgerinitiatief Ons Geld aan de basis van dit WRR-rapport stond, een eersteklas pannenkoek is zonder enig benul van (financiële) economie. Ten tweede kun je je twijfels hebben over weer een goedbedoeld overheidsinitiatief op basis van een rapport dat iets aanbeveelt. Toch zijn er legitieme argumenten voor: het Nederlandse bankenlandschap met slechts een handvol grote spelers is inderdaad sterk geconcentreerd. Meer concurrentie is in principe goed voor de consument. Belangrijker, het idee van een bank als een nutsbedrijf dat essentieel economische taken (betalen, sparen, lenen) staat ons wel aan. Banken presenteren zich graag als de hoeders van de economie (of dienaars van God) maar hun falen heeft tien jaar geleden een forse knauw uitgedeeld aan diezelfde economie. Prima als je onverantwoorde risico’s wilt nemen met andermans geld maar val de rest van ons daar ajb niet mee lastig. Met andere woorden: gijzel de samenleving niet omdat een economische essentiële dienst niet meer geleverd kan worden wanneer jij failliet gaat. In de VS hadden ze tot een tijdje terug een strike scheiding tussen zakenbanken en consumentenbanken. In Europa hebben we van oudsher universele banken die alle bancaire activiteiten op zich nemen. Dan zijn ze dus al snel van systeembelang voor de economie. Met een nutsbank die in essentiële diensten voorziet heb je dat probleem niet. En het maakt bankieren een stuk saaier. Hebben wij weer minder om over te schrijven. Misschien niet eens zo’n slecht idee dus. 

Reaguursels

Inloggen

Hebben wij niet al zo'n bank die deze functie prima kan uitvoeren?

Overigens lijkt dit rapport geschreven door de vrienden van het IMF/Wereldbank/ECB, met de conclusie 'De Nederlandsche schuldenberg is te groot'. Waarom wordt er in dit soort onderzoeken altijd 'vergeten' dat daar een 'huizenberg' en 'pensioenpot' tegenover staan en het risico op wanbetaling nagenoeg nergens kleiner is dan in Nederland. Er is weinig mis met de Nederlandse LTV-ratio icm wanbetaling.

Phoolie_the_King | 21-01-19 | 14:08 | 2 | + 0 -

We hebben geen huizenberg tegenover staan. Maar een huizentekort wat zorgt voor weinig risico voor banken.

Gemak | 21-01-19 | 18:14 | + 0 -

Omdat geld uit stenen halen alleen lukt als er een partij is die dat geld kan en wil missen, en de pensioenpot zit ook op slot totdat je met pensioen gaat. Daarmee kun je dus niet zo 1-2-3 een economische schok opvangen.

Huisregelneef_III | 22-01-19 | 12:41 | + 0 -

Dus een paar kredietunies er bij?

Grouch | 21-01-19 | 12:50 | + 0 -

De WRR pleit niet zozeer voor een scheiding tussen consumenten en zakenbanken. De WRR constateert dat er door de jaren heen veel meer geld giraal is geworden, waardoor de banken makkelijker geld kunnen uitlenen. De WRR vindt dat in Nederland er teveel geld uitgeleend wordt aan de burgers en pleit daarom voor een nieuwe bank waar je alleen maar mee kan sparen en betalen. Dus waar je niet terecht kan voor leningen (dus ook niet voor hypotheken). Het verband tussen de huizenmarkt en die te hoge leningen wordt niet uitgewerkt. Of regering en burgers een eigen verantwoordelijkheid c.q. rol hebben in de (te?) grote schuldenberg ook niet.

Gemak | 21-01-19 | 09:51 | + -1 -

De WRR pleit niet zozeer voor een scheiding tussen consumenten en zakenbanken. De WRR constateert dat er door de jaren heen veel meer geld giraal is geworden, waardoor de banken makkelijker geld kunnen uitlenen. De WRR vindt dat in Nederland er teveel geld uitgeleend wordt aan de burgers en pleit daarom voor een nieuwe bank waar je alleen maar mee kan sparen en betalen. Dus waar je niet terecht kan voor leningen (dus ook niet voor hypotheken). Het verband tussen de huizenmarkt en die te hoge leningen wordt niet uitgewerkt. Of regering en burgers een eigen verantwoordelijkheid c.q. rol hebben in de (te?) grote schuldenberg ook niet.

Gemak | 21-01-19 | 09:51 | 5 | + 4 -

De waarde van die bezittingen / huizen staat in vrij direkte relatie met het beschikbaar zijn van hypotheken ter hoogte van die waarde. M.a.w. bubble.

Poekieman | 21-01-19 | 12:29 | + 0 -

Ll

Gemak | 21-01-19 | 13:03 | + 0 -

Het woord hypotheek wordt nauwelijks genoemd in het rapport. Of dat uit eufemistische overwegingen gebeurt vanuit een restrictieve taakopvatting weet ik niet.

Gemak | 21-01-19 | 13:10 | + 0 -
▼ 2 antwoorden verborgen

Kan het niet allebei? Scherm alleen het belang van de Nederlandse consument annex belastingbetaler af. Dan hoef je ook nooit meer de global players (=uiteindelijk gered door home payers) te helpen. Die kunnen zich dan bezig houden met internationale samenwerking, multinationals, Haute Finance en ingewikkelde afgeleidingen tot de 10 e graad. Bonussen tot in de hemel maar als torentje bussenkruit weer eens in elkaar dondert niet weer gaan janken om geld.

squadra | 21-01-19 | 09:42 | + 1 -

In plaats van alles naar de overheid halen, mogen ze alles wel eens europees gaan doen.
Dat ik net zo makkelijk een hypotheek bij een Duitse bank afsluit hier, als bij een Nederlandse.
Gewoon zorgen voor concurrentie, op elk vlak,

mark1487 | 21-01-19 | 08:16 | + 3 -

Lol, al die dingen die je noemt zijn al in overheidshanden. Het kost je zo’n 300 miljard Euro per jaar, alsof alle banken elk jaar failliet gaan en gered moeten worden.
Communisme eindigt altijd op dezelfde manier.

Atlas Shruggs 10 | 20-01-19 | 23:48 | 2 | + 0 -

Ehh ja, dat was eigenlijk @gestampte pot

Atlas Shruggs 10 | 20-01-19 | 23:50 | + 0 -

Nah. Die 300 miljard per jaar gaat voor een groot deel naar sociale zekerheid. Zoek maar eens op "Prinsjesdag" en "begroting". Just de dingen die gestampte pot noemt kunnen kostenneutraal of met winst worden aangeboden (energie, infrastructuur, sociale huisvesting). Sterker nog: dat gebeurt nu al.

Vitaly Chernobyl | 21-01-19 | 07:09 | + 0 -

Lol, al die dingen die je noemt zijn al in overheidshanden. Het kost je zo'n 300 miljard Euro per jaar, alsof alle banken elk jaar failliet gaan.
Communisme eindigt altijd op dezelfde manier.

Atlas Shruggs 10 | 20-01-19 | 23:39 | 1 | + 0 -

Het wordt betaald door de overheid, door ons dus. Dat is wat anders dan er zeggenschap over te hebben. Publieke kosten, private baten. Vb. Erik Staal van Vestia. De privatisering was een mooie manier om het lagere pvda kader aan een riante baan te helpen.

gestampte pot | 21-01-19 | 00:33 | + 2 -

Voor de meeste burgers is de bank eigenlijk een nutsbedrijf. Je moet gewoon gebruik maken van hun diensten, om te betalen, te sparen en/of te lenen. De bochten waarin zo'n bank zich vervolgens wringt om aandeelhouders door winstmaximalisatie tevreden te stellen staan op zeer gespannen voet met de belangen van de burgers. Ik weet nog dat ik een jaartje voor de crisis op het radionieuws hoorde dat de ABNamro in een kwartaal een gigantische winst had behaald (ik meen meer dan een miljard euro) en dat ik dacht: wat een waanzin. Die bank stelt mij als klant helemaal niet centraal. Wij zijn het vee dat zo risicovol mogeljk gemolken wordt om de aandeelhouders blij te maken.

Doctor Honoris Causa | 20-01-19 | 22:54 | + 19 -

Dit is de enige juiste oplossing. Banken zoals we nu kennen, moeten gewoon weg. Ze hadden vroeger een fysieke functie, letterlijk opslag in een kluis. Die functie is nagenoeg geheel weggevallen.

Vroeger was bankier maar een saai baantje. Nog minder dan een boekhouder eigenlijk. Redelijk salaris, maar duffe kantoorbaan. Dat is ook hoe het hoort te zijn, een bankier hoort niet veel meer dan een boekhouder te zijn, iemand die bijhoudt hoeveel en waar. Meer niet.

De ouderwetse consumentenbank moet terug. Zakenbanken en consumentenbanken moeten heel hard gescheiden worden. En consumentenbanken zouden stichtingen zonder winstoogmerk moeten zijn, zuiver als nutsbedrijf, als middel, niet als doel.

Het hele concept dat geld een product is, is door-en-door verrot. Hoe eerder we van de mix consumenten/zakenbank af zijn, hoe beter. Consumenten zijn voor banken amper interessant, want te kleine bedragen.

Het ouderwetse model terug. De bank maakt geld door rente op lenigen en raakt dat kwijt door rente op tegoeden. Geen 'kosten' in rekening meer brengen, geen ander gezeik. De bank bedruipt zichzelf door een verschil in beide rentes. Mederwerkers krijgen hooguit modaal, de directeur misschien 2 of 3 keer modaal. Geen bonussen.

Zo simpel kan het zijn.

zik | 20-01-19 | 22:20 | 1 | + 26 -

Alsjeblieft geen stichting. Een stichting een fiscaal gunstige organisatievorm waarmee zoveel mogelijk geld weggepist kan worden. Ik wil banken die gewoon belasting betalen in plaats van bijvoorbeeld extra riante salarissen te betalen om maar te voorkomen dat er winst wordt gemaakt, of geld geven aan schimmige "goede doelen" die worden geleid door de echtgenote van de bankdirecteur.

Wantrouw stichtingen nog harder dan bedrijven, vaak zijn het nog steeds ordinaire graaiers die zich verschuilen achter "goede doelen".

Huisregelneef_III | 22-01-19 | 12:26 | + 0 -

Ook die nerds krijgen te maken met allerlei banken regeltjes, complians, Chinese walls en wat er verder bij komt kijken. En ik mag aannemen dat ook een nieuwbouwproject vooraf wordt bekeken door Google en dat er dus een kantoor nodig is in de buurt. Niet dat hypotheken wordt afgegeven voor een project dat zich bijvoorbeeld 'Fried air' noemt. Ook een Google zal zijn controles daarvoor inregelen.

Atlantis-95 | 20-01-19 | 22:20 | + 1 -

Gewoon het hele betaal verkeer vangen in een cryptocoin, banken zijn in dat deel van de financiele markt totaal overbodig en nutteloos geworden.

TheCryptoEmpire | 20-01-19 | 20:25 | 1 | + -18 -

Steek die crypto van je daar waar de zon nooit schijnt....

ZwarteDag | 20-01-19 | 21:00 | + 16 -

Een nutsbank is gewoon nuts! Een publieke bank oprichten op het moment dat traditionele banken hun frontoffice verliezen is dan ook een briljante zet als je vooral heel veel geld wil verliezen en op het eind toch de tent failliet gaat...

ZwarteDag | 20-01-19 | 19:50 | 2 | + 0 -

Nutsbanken die failliet gaan. Heeft u teveel paddo's genomen gisteren?

Vitaly Chernobyl | 21-01-19 | 07:06 | + 0 -

@Vitaly Chernobyl | 21-01-19 | 07:06 - Ambtenaren vinden wel een manier.

Huisregelneef_III | 22-01-19 | 11:31 | + 0 -

Als er een staatsbank komt sta ik in de (virtuele) rij om er een rekening te openen. Rentepercentage kan niet slechter dan bij de gewone banken en je geld is tenminste gedekt.

Vitaly Chernobyl | 20-01-19 | 19:45 | 1 | + 9 -

In Nederland is spaargeld al tot 100.000 gedekt, per rekening. Volgens mij heeft 95% van de spaarders daar normaal gesproken genoeg aan.

Of die staatsbank een hogere rente gaat geven is maar de vraag, want wat gaat die bank dan doen met uw spaarcentjes op geld te verdienen? Het uitlenen aan de overheid zelf, die nu voor een appel en een ei elders geld ophaalt?

Cowboy Henkie | 21-01-19 | 17:00 | + 2 -

Voor betalen, sparen en hypotheken heb je geen commerciële banken nodig, nooit geweest ook. In NL is er een minimaal risico op hypotheken.
Echter, banken zijn nodig voor de natte droom van politici, een politieke unie.

Het is toch krankjorum te noemen dat we 10 jaar na de crisis nog steeds slecht functionerende banken hebben, er nog steeds banken zijn die too big to fail zijn en dus de belastingbetalen per definitie de sjaak is.

Wat is nu belangrijker? Die natte droom of het belang van de burger?!

Tsaaah | 20-01-19 | 19:45 | 5 | + 22 -

zij, hoe verwacht jij precies dat men een 'goede keuze' maakt tussen banken? En moet je überhaupt wel willen dat mensen dat moeten doen? Je wilt gewoon je geld ergens hebben staan en dingen kunnen betalen. Daarvoor wil je niet eerst een diepgaand onderzoek uitvoeren met daarna alsnog de kans, hoe goed je je onderzoek ook hebt gedaan, dat je je geld kwijt bent omdat er toch een aantal cowboys bij de bank zat. Laat het maar geen markt zijn.

Henk de Denktank | 20-01-19 | 23:28 | + 7 -

Argh, autocorrect... zij -> zik

Henk de Denktank | 20-01-19 | 23:29 | + 0 -

@zik | 20-01-19 | 22:22 - Heeft u wel eens gehoord van het depositogarantiestelsel? Wie meer dan 100k moet stallen kijkt nu ook wel uit bij welke bank(en) hij dat doet.

Verder is de belastingbetaler er alleen bij ingeschoten bij de redding van ABN. ING heeft alles netjes terugbetaald (met rente) en Rabo heeft helemaal geen steun gehad. Valt dus reuze mee met de kosten.

Huisregelneef_III | 22-01-19 | 11:30 | + 0 -
▼ 2 antwoorden verborgen

Die Amerikanen laten banken gewoon failliet gaan.

Mr.Crowley | 20-01-19 | 19:32 | 1 | + 1 -

Google eens op TARP, Troubled Assets Relief Program.

Huisregelneef_III | 22-01-19 | 11:17 | + 0 -

Lijkt mij een prima plan. Het liefst 2 banken omdat een staatgeleid monopolie zoals in NL gebruikelijk tering duur, inefficiënt en baantjes machine wordt voor incapabele politici (hoi NS).

Yeohan | 20-01-19 | 19:29 | + 17 -

Alles wat voor het algemeen belang essentieel is moet bij de overheid blijven (of terugkomen). Dus ook gezondheidszorg, onderwijs, energie, infrastructuur, sociale huisvesting. De bureaucratie moeten we dan maar voor lief nemen. De belastingen zijn niet verlaagd toen al het voorgaande geprivatiseerd werd. Alles dat betaald wordt met publiek geld hoort in handen van het publiek te zijn. Goed plan dus, zo'n bank.

gestampte pot | 20-01-19 | 19:21 | 4 | + 9 -

Overheidspartijen zullen altijd voor het minste werk voor het meeste geld gaan, want ambtenaeren...

Poekieman | 21-01-19 | 12:31 | + 2 -

Gezondheidszorg in overheidshanden, want in Cuba werkt dat ook zo goed.

Tachtig procent van alle innovaties op medisch terrein komen voort uit COMMERCIELE trajecten.

Cowboy Henkie | 21-01-19 | 17:03 | + -2 -

@Cowboy Henkie | 21-01-19 | 17:03 - Met onderzoek dat extragratis wordt uitgevoerd door publieke instellingen. Vervolgens strijken commerciële partijen met de winst, ze houden deze kennis die ze niet zelf vergaard hebben geheim zodat andere bedrijven er niet op kunnen voortbouwen, en onderzoekers kunnen geen baan vinden omdat aio's het gratis doen.

Huisregelneef_III | 22-01-19 | 11:14 | + 0 -
▼ 1 antwoord verborgen

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken