De woekeraars die Hoekstra wil aanpakken, profiteren juist van nieuwe betaalwet PSD2

Welkom in het schuldengetto
Welkom in het schuldengetto

Dat geld lenen geld kost dat weet u zo onderhand wel. Dus die slogan gaat bij het grofvuil, als het aan minister Hoekstra van financiën ligt. Deze week stuurde hij zijn Agenda Financiële sector (pdf) naar de Tweede Kamer en daarin staat een pittige paragraaf over kredietboeren die huishoudens de schulden in jagen via woekerleningen en koop op afbetaling bij Wehkamp-achtige firma’s. Hoekstra wil die te lijf met een nieuwe slogan die in de plaats komt van ‘geld lenen kost geld’, wellicht een algeheel reclameverbod voor flitskredietverstrekkers, of, als het effe kan, een totaalverbod. Dat zoiets nuttig kan zijn, blijkt wel uit de praktijken van flitskredietverstrekkers die het tegenwoordig op zzp’ers hebben voorzien. Aan consumenten mogen geen woekerleningen worden verkocht, maar gelukkig hebben een miljoen van die consumenten óók een KvK-inschrijving als eenpitter. En dus kunnen ze als ondernemer wél bestookt worden met aanbiedingen voor hysterisch dure kredieten. Sympathiek dus dat Hoekstra die praktijken wil gaan uitroeien. Onhandig is alleen dat de Eerste Kamer net deze maand de nieuwe Europese betaalrichtlijn PSD2 afhamerde. Een stukje in Europa geboren regelgeving dat flitskredietboeren juist weer enorm gaat helpen.

Idee achter PSD2: banken veroorzaken schuldencrises en daarom moet de macht van de banken worden gebroken. Dat kan volgens Brussel door fintechs in je bankgegevens te laten gluren. Met die gegevens kunnen deze financiële techbedrijven zien wat je leuk vindt om te kopen, wanneer je salaris binnenkomt en hoeveel schulden je al hebt. Onder PSD1 was de bank nog de baas over je bankgegevens. Wanneer een kredietboer bij de bank aanklopte om te vragen om je bankgegevens, dan zei de bank njet. 

Open Banking

En dat kan nu niet meer, want onder PSD2 zijn ze verplicht om die gegevens af te geven. Mits de klant dat wil, en mits dat andere bedrijf een PSD2-vergunning heeft. Een stukje Open Banking naar de fintechs toe. Het halleluja-verhaal dat Europa verkoopt gaat volgens het narratief: banken hebben ons de crisis in geholpen, maar gelukkig zijn er allerlei sympathieke fintechs met fraaie technische oplossingen om die vastgeroeste en arrogate financiële sector eens even lekker op te schudden. En PSD2 gaat die fintechs helpen om mooie, nieuwe en vooral heel innovatieve producten te ontwikkelen.

Ideologische blindheid

Maar in dat verhaal zit een zekere ideologische blindheid. Open markten, meer concurrentie is altijd goed, is het idee. Maar de vraag is of die supersympathieke fintechs nou echt zo veel innovatie gaan brengen. Kijk je naar welke bedrijven nu gebruik gaan maken van PSD2, dan vallen een paar dingen op. PSD2 heeft in feite twee componenten: de eerste is dat het nieuwe betaaldiensten mogelijk maakt, de tweede dat fintechs inzicht kunnen krijgen in bankafschriften. Maar in de praktijk zullen de meeste fintechs die iets met PSD2 gaan doen voor beide activiteiten een vergunning aanvragen. Een grote lobbyist achter de invoering van PSD2 was bijvoorbeeld de firma Kreditech. Dat bedrijf heeft als core business het uitrekenen van kredietwaardigheidsscores op basis van allerhande data, waaronder Facebook-profielen. Wie vrienden heeft die hun leningen netjes terugbetalen, scoort zelf ook kredietwaardigheidskudo’s. Het bedrijfscredo ‘financial freedom for the under-banked’ klinkt nobel, maar de rente op deze flitskredieten kan oplopen tot dertig procent. Precies het type bedrijven dat Hoekstra wil uitbannen. 

Millennials

Ander voorbeeldje is betaalbedrijf Klarna, dat met de dienst Afterpay het mogelijk maakt om in webwinkels af te rekenen op krediet. Klarna betaalt de webshop, jij krijgt een factuur van Klarna, gratis en voor niets. Tenzij je natuurlijk millennial bent, de ballen verstand hebt van geldzaken en gewoon lekker blijft shoppen tot ver onder de bodem van je bankrekening.

Social

PSD2 helpt dit soort bedrijven enorm met het ontwikkelen van nog soepeler betalen bij webshops, bij voorkeur op krediet. Of, zoals de chef-PSD2 bij ING zegt: ‘Wilde je vroeger iets op krediet kopen, dan moest je een scan maken van je loonstrook en een BKR-toets doen. Nu vist zo’n bedrijf automatisch salarisbetalingen en uitgaven uit je bankrekening. Binnen vijf seconden kun je ja of nee zeggen op een lening. In de flow van het bestellen van die nieuwe flatscreen weten klanten direct of ze kunnen kopen op afbetaling of niet.  In wezen is dit het oude Wehkamp-model. Tegen kostprijs verkopen, maar wel zo veel mogelijk op afbetaling.’  

Cynisch verdienmodel

Helemaal eng wordt het natuurlijk dat Klarna straks dankzij PSD2 precies weet wanneer de bodem van je rekening in zicht is, én met een blik in je rekeningafschriften precies kan zien wat je leuk vindt. Aangezien Klarna een derde van zijn geld verdient met rentes op leningen, is het voor dat bedrijf heel interessant om klanten te bestoken met gepersonaliseerde advertenties voor spullen die ze graag willen hebben, maar niet kunnen betalen. Oké, dat is een wel erg cynisch verdienmodel en ongetwijfeld zal Klarna netjes opletten of het klanten niet opknoopt aan een enorme schuld in het kader van een stukje zorgplichtgebeuren. Maar de mogelijkheid biedt de nieuwe betaalwet wel. Iedereen in het schuldengetto. Met dank aan PSD2. En da’s natuurlijk niet helemaal in lijn met wat Hoekstra wil. 

Reaguursels

Inloggen

Dan blijf ik maar bij Danske Bank zitten.

nieuwe_Deen | 24-12-18 | 13:50 | + 0 -

Om te beginnen is het natuurlijk goed om bankverkeer te standaardiseren. Dat alle banken alles anders doen levert vooral vendor lock in, en werk op voor boekhouders.
En nu moeten jullie niet gaan doen of PSD2 dit probleem veroorzaakt. De mensen waar het om gaat hebben al lang (vervalste) salarisstrookjes liggen, en kochten 50 jaar geleden ook bij die ene winkel waar ze het opschreven in een boekje. En de winkelbaas kwam dan iedere maand rond betaaldag even kijken wat er te halen was.
Volgens mij moet je dit vooral minder aantrekkelijk maken voor de geldschieters.

frank87 | 24-12-18 | 13:42 | + 0 -

Tuurlijk wil de overheid dit verbieden. Als u niet krediet waardig bent kunt ook niet lenen voor een nieuwe warmtepomp, elektrische auto en isolatie. Aflossingsblij? Zo doorzichtig...

Yeohan | 23-12-18 | 15:19 | + -1 -

Gewoon nooit iets op afbetaling kopen en niet, nooit, never lenen, tenzij voor een huis, een opleiding met goede kansen op een baan of het opstarten van een eigen bedrijf met dito overlevingskansen.
Hoe. Moeilijk. Kan. Het. Zijn.

EefjeWentelteefje | 23-12-18 | 12:25 | 1 | + 20 -

Ik ben aan het sparen voor een huis al sinds de jaren negentig maar de prijzen bleven maar stijgen en nu geef ik al het geld aan huur uit en valt er niks te sparen.

voldemort | 23-12-18 | 19:09 | + -1 -

"Wie vrienden heeft die hun leningen netjes terugbetalen, scoort zelf ook kredietwaardigheidskudo’s."

Joh, dus, ook al weet ik al jaren mijn saldo structureel in het zwart te houden en mijn spaarrekening niet heb geplunderd, heb ik nog een slechte kredietwaardigheid omdat een groot deel van de klaplopers die op op (kraak&bos)feestjes bevriend over een gat in hun hand beschikken?
Ik gebruik dat medium enkel als stap&feest agenda, en daar willen ze mij op afrekenen?
Dit gaat de Chinese kant op. Iedereen met een vlekje uit je leven weren want dat kost je browniepoints bij de rOverheid&banksteeldieven?

Semi-criminelen die mij op zoeiets afrekenen?

Flikker op zeg.

Geel hesje nu!

Abject | 23-12-18 | 11:51 | 2 | + 4 -

Bevriend met krakers, maar niet blut? Aha, u bent de huisdealert!

Huisregelneef_III | 23-12-18 | 16:59 | + 3 -

Een beetje teveel suiker gegeten, Abject? Kreditech is een bedrijf, geen overheid, en zij besluiten verder niets. Hoogstens geven zij advies aan een kredietbedrijf over jouw kredietwaardigheid.

Vitaly Chernobyl | 23-12-18 | 18:20 | + 0 -

No f*cking way dat ik welke PSD2 boer dan ook toegang tot mijn bankgegevens geef.

Poekieman | 23-12-18 | 11:50 | 8 | + 7 -

Beste Muxje, helaas pindakaas, de praktijk zal laten zien dat je gegevens op deze manier indirect op straat komen, een soort negatief vaccinatie-effect.
Banken _kunnen_ dat natuurlijk voorkomen, door jouw rekeningnummer + naam nooit te tonen op een PSD2 verslag voor een ander, maar dat vereist dat alle banken precies weten wie meedoen en wie niet.
Moet je eens raden hoe het ook makkelijker kan...

Monkey Cabbage | 23-12-18 | 17:21 | + 2 -

Jij hoort dan ook niet bij deze doelgroep. Wat de woekeraar ook direct weet zodra je die toestemming weigert.

frank87 | 24-12-18 | 13:34 | + 0 -
▼ 5 antwoorden verborgen

Facebook is bezig met een betaaldienst via Whatsapp op basis van een digitale munt. Zegt mij verder niks, geloof er ook niet in, maar zo te zien kunnen zij op eigen kracht iets nieuws ontwikkelen.

Dat voorbeeld van Klarna doet denken aan ouderwetse roodstand op een rekening. Poeh poeh wat een innovatie. Banken bieden dat ook.

StiekemeBunzing | 23-12-18 | 11:30 | 3 | + 1 -

In Engeland maken ze veel reclame op tv voor payday loans met jaarrentes (APR) variërend tussen de 50% en de 1350%. Als je geen geld hebt is dat wel de manier om nog verder in de problemen te komen.

voldemort | 23-12-18 | 11:41 | + 5 -

Dat staat toch los van fintech? In Nederland zijn die rentes geen eens toegestaan trouwens.

StiekemeBunzing | 23-12-18 | 11:47 | + 0 -

Daarom betaal je ook "maar" 12% renre, plus €50 administratiekosten. Zoals hier onlangs nog te lezen was.

Muxje | 23-12-18 | 12:29 | + 2 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken