Volgende recessie komt eraan maar ECB heeft geen munitie die te bestrijden

Een kleine vijf jaar en €2,6 biljoen aan obligaties is het dan eindelijk zo ver. De ECB heeft deze week aangekondigd te stoppen met de steunaankopen. De ECB begon hier in 2014 mee om - koste wat kost - te voorkomen dat de Eurozone in een rampzalige disinflatoire spiraal terecht zou komen. Dat zat zo: door onderbestedingen en -investeringen daalde het prijsniveau, met als gevolg dat consumenten en bedrijven uitgaven uit zouden stellen met nog lagere bestedingen en investeringen in de economie tot gevolg ad infinitum. Ondanks de nodige kritiek uit met name de noord-Europese landen lijkt QE in de eurozone gewerkt te hebben. De economische groei was in 2017 ver boven verwachting, ook in de periferie van de eurozone. De inflatie is sinds een half jaar ook al vrij consistent rond de twee procent

Prijsstabiliteit

De hoogste tijd om - zij het zeer voorzichtig - gas terug te nemen. Het belangrijkste mandaat van de ECB is immers prijsstabiliteit te handhaven. Daarnaast is de Amerikaanse centrale bank niet alleen lang en breed gestopt met het opkopen van obligaties, zij heeft al meerdere renteverhogingen achter de rug. Deze ruime monetaire politiek is natuurlijk goed voor landen met grote schulden maar de deugdzame spaarders in de noordelijke landen voelen zich bekocht en verzwakt bovendien de euro. Het monetaire beleid van Draghi kan in Nederland en Duitsland op veel verzet rekenen. 

Bezwaren

Begrijpelijk dat er aan dit onorthodoxe beleid langzaam een einde lijkt te komen. Toch kun je er bedenkingen bij hebben. De inflatieverwachtingen van de ECB zijn misschien niet zo correct. Ondanks ons zelfbeeld van een deugdzame spaarder hebben Nederlandse bedrijven en huishoudens samen een schuld van 107% van het BBP, ongeveer twee keer het gemiddelde in de eurozone. Een hogere rente leidt daar tot problemen.   

Ook de timing is minder ideaal. Terwijl de economische groei in de eurozone hapert en de beurs piept en kraakt draait de yieldcurve in de VS om, van oudsher een betrouwbare voorspeller van recessies. Daarnaast zijn er natuurlijk tal van beren op de weg: niet alleen de Russische beer, maar ook de Italiaanse begroting, een no-deal brexit en een handelsconflict. Kortom, na enkele jaren van economische voorspoed lijken we aan het einde van de cyclus. Groei valt lager uit en werkloosheid stijgt. 

Lege gereedschapskist

En dat terwijl de monetaire gereedschapskist van de ECB leeg is voordat die recessie goed en wel nog moet beginnen. Waar de Federal Reserve al een tijdje bezig is de rente te verhogen, is het rentetarief in de eurozone praktisch rond het nulpunt. Als er weer een recessie op komst is kan de ECB de rente dus niet verlagen. Tijdens zijn persconferentie deze week zei Draghi al dat in sommige gevallen de economische expansie grotendeels was toe te schrijven aan zijn monetair beleid. Bij een volgende recessie kunnen we dus niet zomaar op Super Mario rekenen. 

Een andere zorgwekkende kanttekening is dat de economische voorspoed van de afgelopen paar jaar niet is aangewend voor structurele hervormingen van bijvoorbeeld sociale stelsels in zuidelijke Europese landen of de vastgeroeste arbeidsmarkt in Frankrijk. En dat terwijl Draghi bij aanvang van QE al zei dat zijn monetaire goocheldoos vooral een manier was overheden de ruimte te geven voor fiscale stimulus en hervormingen. Dat is niet echt gebeurd. Terwijl je toch het dak moet repareren als de zon schijnt. Dat hele gedoe met die gele hesjes geeft ons te denken: wat gaat het plebs wel allemaal niet uitspoken als er serieuze en dure maatregelen tegen klimaatverandering moeten worden genomen tijdens een recessie? 

Geen alternatieven

Toch zal de geldkraan vroeg of laat dichtgedraaid en de rente verhoogd moeten worden. Niet alleen omdat een rente van praktisch nul de markt verstoort, zombiebedrijven in stand houdt en spaarders benadeelt. Maar niet in de laatste plaats om de gereedschapskist van de ECB weer aan te vullen. Want veel alternatieve beleidsmogelijkheden zijn er niet. Veel westerse overheden hebben te hoge schulden voor fiscale stimulus. Helikoptergeld en directe monetaire financiering zijn, zeker in het Duitsland met zijn Weimar-verleden, politieke taboes. Het opkopen van aandelen via ETF's, zoals de Japanse centrale bank doet, is ook controversieel. 

Blijft er weinig over dan de rente verlagen en weer obligaties opkopen. Verhogen van de rente is nooit politiek populair geweest. Dat is echter wel vaker het geval met economisch noodzakelijk beleid. Het verklaart ook de kritiek van El Presidente aan de andere kant van de oceaan op zijn centrale bank. Het is dan ook een belangrijke reden voor de onafhankelijkheid van centrale bankiers. 

Reaguursels

Inloggen

Over het algemeen is de groei niet hoog geweest en van vrij korte duur. Ik denk gezien de politieke weerstand we toch op een Japan scenario uitkomen. Of het klapt allemaal. En dan wil je hier niet wezen. Overigens hebben we ook nog het Chinese probleem. Daar zit al weer een financiële crisis aan te komen. Chinese overheid neemt touwtjes stevig in handen.

azijnseikerT | 17-12-18 | 21:50 | + 2 -

Zo ouderwets dat inflatie goed is voor de economie. Ik kan genoeg redenen bedenken dat het slechts is dat we nu geen spaarrente krijgen en wel vermogensbelasting betalen en inflatie hebben. Consumenten sparen zich helemaal suf voor de slechte tijden die er aan komen.

Pislinq | 17-12-18 | 20:14 | + 1 -

@The Egg : bij deflatie wordt geld MEER waard dan het nu is. Uitstel van aankopen betekent dan dat je later meer kunt kopen dan nu met hetzelfde bedrag. Daardoor worden veel aankopen uitgesteld, en dat is funest voor bedrijven die de gewenste zaken verkopen. Als bedrijf kun je later meer dan nu produceren met dezelfde kosten. Maar voorlopig wordt heel weinig verkocht. Dan heb je nu ook minder personeel nodig. Natuurlijk, eten en verwarming worden dan nog steeds gekocht, maar al het mogelijke wordt uitgesteld. De staat ontvang daardoor veel minder BTW, terwijl het aantal werklozen sterk toeneemt. Bovendien wordt terugbetalen van geleend geld duurder.
De staat is de grootste schuldenaar, en die zal er alles aan doen om deflatie te voorkomen.

mickey99999 | 17-12-18 | 10:15 | 1 | + -6 -

Niemand koopt iets niet omdat het volgend jaar een beetje goedkoper is.

Mensen kopen wel iets omdat het (veel) goedkoper geworden is en eindelijk betaalbaar.

Deflatie is goed en een normale situatie bij technische vooruitgang.

Poekieman | 17-12-18 | 11:21 | + 9 -

@The Egg : bij deflatie wordt geld MEER waard dan het nu is. Uitstel van aankopen betekent dan dat je later meer kunt kopen dan nu met hetzelfde bedrag. Daardoor worden veel aankopen uitgesteld, en dat is funest voor bedrijven die de gewenste zaken verkopen. Als bedrijf kun je later meer dan nu produceren met dezelfde kosten. Maar voorlopig wordt heel weinig verkocht. Dan heb je nu ook minder personeel nodig. Natuurlijk, eten en verwarming worden dan nog steeds gekocht, maar al het mogelijke wordt uitgesteld. De staat ontvang daardoor veel minder BTW, terwijl het aantal werklozen sterk toeneemt. Bovendien wordt terugbetalen van geleend geld duurder.
De staat is de grootste schuldenaar, en die zal er alles aan doen om deflatie te voorkomen.

mickey99999 | 17-12-18 | 10:15 | + -6 -

Inflatie is voordelig voor schuldenaren. De overheid is hier de grootste schuldenaar (door geld uitgeven aan zinloze zaken). Door de inflatie wordt geld minder waard dan toen het geleend was. Er wordt dan minder WAARDE terugbetaald. Voor spaarders is het een ramp, want wat ze gespaard hebben wordt minder waard. Een afspraak tussen landen om inflatie te beperken tot 2% (een willekeurig gekozen percentage) is er alleen om Zimbabwe-toestanden te voorkomen.
In de Romeinse tijd was er geen inflatie. Het geld had zelf goud- of zilverwaarde.
Meer geld in omloop brengen kon alleen door meer goud of zilver in munten om te zetten. Het geld van nu is alleen bedrukt papier, het heeft helemaal geen waarde. Als veel mensen zich dat gaan realiseren, dan kan het geld zo de haard in.

mickey99999 | 17-12-18 | 10:00 | + 3 -

Inflatie is voordelig voor schuldenaren. De overheid is hier de grootste schuldenaar (door geld uitgeven aan zinloze zaken). Door de inflatie wordt geld minder waard dan toen het geleend was. Er wordt dan minder WAARDE terugbetaald. Voor spaarders is het een ramp, want wat ze gespaard hebben wordt minder waard. Een afspraak tussen landen om inflatie te beperken tot 2% (een willekeurig gekozen percentage) is er alleen om Zimbabwe-toestanden te voorkomen.
In de Romeinse tijd was er geen inflatie. Het geld had zelf goud- of zilverwaarde.
Meer geld in omloop brengen kon alleen door meer goud of zilver in munten om te zetten. Het geld van nu is alleen bedrukt papier, het heeft helemaal geen waarde. Als veel mensen zich dat gaan realiseren, dan kan het geld zo de haard in.

mickey99999 | 17-12-18 | 10:00 | + -5 -

Hoorde vanochtend een interview met willem middelkoop. Volgens hem gaat het imf de volgende crisis verzachten met QE nu de centrale banken hun kruit verschoten hebben. www.youtube.com/watch?v=CSkJKjd_yds

bamitoren | 17-12-18 | 09:32 | + 1 -

Enige alternatief is een grote oorlog;

beschuitfluiter | 17-12-18 | 06:26 | 5 | + 7 -

Al het geld wat er is verspillen aan wapens??? En ja, Macron moest de bevolking betalen om ze te laten stoppen met rellen: dat wil zeggen dat de volgende generatie mag betalen voor het pacificeren van de mensen nu. Economisch niet erg verantwoord lijkt mij.

cugel | 17-12-18 | 20:10 | + 0 -

Toch maar 1x geklikt???

cugel | 17-12-18 | 20:10 | + 0 -

Toch maar 1x geklikt???

cugel | 17-12-18 | 20:10 | + 0 -
▼ 2 antwoorden verborgen

Zelfs een kind van dertien ziet... dat de prijs voor olie en gas via absurde milieuheffingen onbetaalbaar wordt.
Ook zitten we in West-Europa met een oneindige instroom van migranten uit Afrika en moslimlanden die wij hier opvang, een woning plus een uitkering willen geven.
Deze TWEE dingen--> ''klimaat en migratie'' zorgen dat West-Europa weldra in een diepe recessie terecht zal komen... waarbij rijke en werkende mensen zullen wegvluchten.

sociaal_econoom | 17-12-18 | 03:40 | 5 | + 18 -

IJsland. Eiland, kan zichzelf goed redden, mensen vertrouwen elkaar daar en nauwelijks gelovigen en al helemaal niet die van het getinte soort.

Graaier | 17-12-18 | 08:02 | + 4 -

Met geld ben je welkom in de meeste landen.

spoilerfreak | 17-12-18 | 09:36 | + 6 -

@ spoilerfreak | 17-12-18 | 09:36 | + 4 -
Of met vaardigheden waar men een tekort aan heeft op een hoog niveau.
"Werkervaring" is echter vaak niet mee te nemen over de grens heen.

Tel Aziaat | 17-12-18 | 14:33 | + 1 -
▼ 2 antwoorden verborgen

Waren we al uit de vorige dan? De cijfers zijn misschien leuk maar de bevolking heeft nog steeds het gevoel in een crisis te zitten.

Deviant | 17-12-18 | 00:03 | 2 | + 17 -

Ja - dit komt omdat Den Haag steeds meer geld spendeert aan milieu en migranten.
Hiervoor verhogen ze BTW, zorgpremie, energienota en de accijnzen.
Daarnaast wordt door de huisvesting van migranten (statushouders) de woningnood groter met stijgende huur- en koopprijzen.

Hierdoor merkt de Nederlandse bevolking niets van het feit dat de werkgelegenheid nu goed is.
Als eind volgend jaar de economie slechter wordt met minder banen... dan wordt het nog veel slechter voor de Nederlandse bevolking--> met extra bezuinigingen en lastenverzwaringen.

sociaal_econoom | 17-12-18 | 03:50 | + 16 -

De bevolking is een breed begrip. Herken het gevoel niet. Hoor alleen maar verhalen over meerdere aanbiedingen voor banen per week en grote salarisverhogingen.

Ben bang dat het zeker voor een deel van de bevolking geldt dat ze de crisis nog voelen en dat het net het deel is welke het krapst zit. 2 deling wordt alleen maar grote helaas.

hans123 | 17-12-18 | 08:21 | + 1 -

Ik voorspelde het al, en deze klap zal harder komen.

De vorige recessie is ook helemaal nooit afgelopen. Het probleem wat er was, is nooit opgelost. Er is alleen een heleboel geld bijgedrukt, zowel in de US als in Europa. Dat heeft het kortstondig doen lijken alsof de recessie opgelost was, maar niets is minder waar.

Geldpersen wéér aan werkt nu niet meer, en ons hele financiele systeem is verrot en kapot. Maak je borst maar nat.

De oplossing is in eerste instantie de hele financiele industrie de nek omdraaien. Weg beursen, weg banken, enzovoort. Weer terug naar geld met een echte onderliggende waarde. Niet meer gokken/speculeren op niet bestaande dingen. Aandeelhouder worden om écht aandeelhouder te zijn, niet voor de handel of om te gokken.

zik | 16-12-18 | 22:57 | + 33 -

“wat gaat het plebs wel allemaal niet uitspoken als er serieuze en dure maatregelen tegen klimaatverandering moeten worden genomen tijdens een recessie? ”
Eindelijk een keer geen kartel partijen kiezen? Of gewoon meteen de boel platbranden?
Anything goes...

ZwarteDag | 16-12-18 | 22:40 | 1 | + 10 -

Er is een historisch precedent. Duitsland, 1920-1935...

Aetje | 17-12-18 | 04:01 | + 2 -

Stuiptrekkingen van een vergrijzend werelddeel. Hebben ze in de VS minder last van.

Klapband1408 | 16-12-18 | 22:06 | 4 | + 0 -

Vergrijzing is het probleem niet, immigranten die massaal binnenkomen en het handje ophouden des te meer.

Deviant | 17-12-18 | 00:06 | + 21 -

Trump doet NIET mee met de absurde Klimaatafspraken van Parijs.
Er is een grote hoeveelheid olie en schaliegas in Amerika en Alaska... Trump houdt de prijs van benzine, diesel en gas lekker goedkoop - waardoor het bedrijfsleven en de burgers het gemakkelijker hebben.
Wij gaan ons scheel betalen voor tanken en de energienota... waarbij we in de komende jaren alle cv-gasketels moeten vervangen.
Amerika... Rusland, Polen doen hier niet aan mee.

Daarnaast zitten we met oneindige uitgaven voor migratie en migranten.
Onze kinderen krijgen het heel erg moeilijk in een volgepropt Nederland.

sociaal_econoom | 17-12-18 | 04:21 | + 12 -

@ sociaal_econoom | 17-12-18 | 04:21 | + 7 -
Verkijk u er alstublieft niet op. Ook in de VS hebben veel mensen het lastig en in Scilicon Valley stikt het van de daklozen.

Tel Aziaat | 17-12-18 | 14:36 | + 2 -
▼ 1 antwoord verborgen

Met de huidige regering, die elk jaar wel weer een heel scala aan belastingverhogingen en nieuwe belastingen doorvoert, is het risico op deflatie nihil. De echte bedreiging voor de reële economie is dat de overheid zoveel afroomt dat er geen geld overblijft om uit te geven. Dat punt nadert inmiddels nu ook voor de Nederlandse middenklasse.

Franker | 16-12-18 | 21:32 | 1 | + 47 -

Het aantal ambtenaren en mensen die uit de schatkist betaald moeten worden is schrikbarend gestegen.
Dit verhaal kunnen onze bedrijven en de mensen die daar werkzaam zijn niet meer behappen.

sociaal_econoom | 17-12-18 | 04:25 | + 5 -

Het heeft totaal geen zin om een opgepompt BBP te gebruiken om schulden tegen af te zetten. Je kunt het beter tegen een netto-inkomen zetten. Deflatie is een kul argument voor consumptie als bijv. de benzineprijs of de entreeprijs van een pretpark daalt, dan gaan mensen niet tot volgend jaar wachten om naar de Efteling te gaan of naar oma. Je zou dan de uitverkoop bijv. moeten verbieden. Deflatie is vooral een probleem voor overheden en anderen met schulden. Shell bijv. met dalende olieprijzen en stijgende schulden t.o. bezittingen op de balans. Voor 1% daling stelt niemand zijn aankoop uit.

arlen | 16-12-18 | 21:15 | + 26 -

Ze kunnen toch negatieve rente berekenen? daar mee dreigden de banken de kleine spaarders mee op te zadelen.

Mr.Crowley | 16-12-18 | 19:40 | 5 | + 10 -

@Nonkel Frituur | 16-12-18 | 21:16,

Ik heb nog wat sokken te koop. Ze zijn misschien oud maar ze voldoen prima.

RA | 16-12-18 | 21:19 | + 4 -

Het is de vraag of dat bestedingen van spaartegoeden aanwakkert of men alleen de lage Europese rentes gaat ontwijken door te sparen in Amerikaanse dollars of aandelen.

W_F | 16-12-18 | 21:26 | + 2 -

Dat werkt alleen in totalitaire staten als Noorwegen en Zweden, waar het contante geld zo goed als afgeschaft is. Hier in Nederland zijn we nog niet zover, mede doordat we de euro hebben. Het aantal idioten dat wapperend met pasjes en kredietkaarten door het leven gaat, neemt ook echter hier hand over hand toe!

Rhenium | 17-12-18 | 02:42 | + 7 -
▼ 2 antwoorden verborgen

Wat is er mis met een inflatie van 1%? Als de mensen of bedrijven iets willen kopen dan kopen ze het toch wel. Dus het argument om de inflatie omhoog te stuwen is klinkklare onzin. De geldhoeveelheid is verruimd de rente is veel te laag en de schuldenlanden gaan alleen maar meer schulden maken.. Er wordt niet hervormd in Italië en Frankrijk. En waar heeft het ECB het mandaat vandaan om dat te mogen doen. Het is en blijft een domme kutitaliaan die alleen aan zijn eigen maffialand denkt!

Rob12345 | 16-12-18 | 19:21 | 3 | + 32 -

Inflate is verkapte niveling van noord Europa naar zuid Europa.

Deviant | 17-12-18 | 00:09 | + 11 -

*nivellering

Deviant | 17-12-18 | 00:09 | + 1 -

Inflatie is verkapte belasting.

Poekieman | 17-12-18 | 11:24 | + 3 -

Nog bedankt Mario. Na de Ukraïne boycots stortte de EU economie in (Hongarije verloor 8 miljard export b.v.).
Dus startte eind 2014 Mario met QE en negatieve rente.
Nu de economie instort om politieke redenen, is er dus geen stimulering op de gewone manier mogelijk.
Dat gaat nog leuk worden. Volgend jaar immers EU verkiezingen.

Raider Twix | 16-12-18 | 19:20 | + 8 -

Ah, het eeuwige zwakzinnige argument dat bij deflatie consumenten hun aanschaffen uitstellen. Ten eerste laat de volledige tech sector zien dat dit niet het geval is, maar ook de aanschaf van mijn stofzuiger wordt bepaald door wanneer de vorige kapot is. Ik blijf niet een jaartje extra in het stof zitten omdat ie volgend jaar 4 euro goedkoper is (uitgaande van 2% deflatie en een 200 euro stofzuiger).
Laat staan dat ik maar een jaartje geen eten koop, of mijn huis niet verwarm. Echt, iedere econoom die denkt dat deflatie uitgaven remt, moet zijn hoofd uit zijn eigen hol trekken, de ivoren toren verlaten en zich proberen in te beelden dat ie een mens is.

TheEgg | 16-12-18 | 19:18 | 8 | + 76 -

TheEgg | 16-12-18 | 19:18 |
Godzijdank, eindelijk nog iemand die door het gezwets van noodzakelijke inflatie versus dodelijke deflatie weet heen te prikken. Kudos voor TheEgg!

Inflatie is van overheidswege gelegitimeerde diefstal, en die heilige 2% die iedereen en zijn moeder elkaar naroept is een willekeurig getal waarvoor nergens een wetenschappelijke basis te vinden is.

Toen heel lang geleden de visser en de bakker voor het eerst bedachten dat het handiger was om een munt te gebruiken in plaats van direct een vis tegen een brood te ruilen, kwam het niet bij ze op dat je voor die munt een jaar later nog maar een halve vis of een half brood zou kunnen krijgen. Die nuance is toegevoegd door een groep zwendelaars die we heden ten dage bankiers noemen.

Magnum Force | 17-12-18 | 08:10 | + 19 -

Ik kocht pas een smartphone toen deze (direkt uit China) zo'n $200 kostten. Als ze 500 Eypo waren blijven kosten had ik er nooit een gekocht.

Dus deflatie doet aanschaf uitstellen? Denk het niet.

Poekieman | 17-12-18 | 11:23 | + 0 -

Ik had je al een plusje gegeven want zo dacht ik er ook over. Maar het klopt volgens mij toch wel, maar met een andere reden. Stel deflatie is 10%. Dan koop ik nog steeds een stofzuiger als de vorige stuk is. Maar de rente schiet omhoog, want wie wil er nou 10% verdienen op een investering als niet investeren gegarandeerd ook 10% oplevert? Het wordt dan vrijwel onmogelijk om nog een bedrijfje op te richten, of voor Shell om een nieuwe raffinaderij te bouwen, want niet investeren is zo goed als altijd de beste investering. Dat lijkt me ook niet goed.

Arjan | 18-12-18 | 02:12 | + 0 -
▼ 5 antwoorden verborgen

Gelukkig vinden ze hier milieu en immigratie belangrijker.

Baron Clappique | 16-12-18 | 19:16 | 4 | + 43 -

De kosten van alternatieve energie draaien de economie de nek om. En de instroom van economische migranten werkt ontwrichtend op o.a. de woningmarkt.

Winston1 | 16-12-18 | 20:27 | + 40 -

* Il Principe * | 16-12-18 | 19:48 | + -7 -
Ik vind u meer naïef, dan de Baron obsessief.

tsjajaja | 16-12-18 | 20:43 | + 26 -

Klopt... de uitgaven voor migratie en milieu worden voor Nederland onbetaalbaar.
Je kunt niet een oneindige stroom mensen uit Afrika en moslimlanden hier opvang in een AZC met daarnaast een woning plus een langdurige uitkering blijven geven.
Daarnaast wordt via Parijs--> olie, gas en de energierekening alsmaar duurder gemaakt.... terwijl Trump in Amerika hier niet aan meedoet.

sociaal_econoom | 17-12-18 | 04:36 | + 9 -
▼ 1 antwoord verborgen

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken