Vliegveld Groningen is bodemloze put, maar overheid blijft er geld in duwen

Wie stopt de waanzin?
Wie stopt de waanzin?

Een goeie bodemloze put moet je niet te snel dempen, want het levert vaak mooi materiaal voor #ophef. Neem nou de toestand afgelopen week rond Groningen Airport. Vliegveld heeft nog nooit een euro winst gemaakt en altijd op belastinggeld geteerd. Maar toen onlangs een van de twee vaste vliegmaatschappijen ermee ophield, brak de paniek alweer uit bij de gemeenten en provincies die de eigenaar zijn van het vliegveld. Spoedberaad, een week om een sluitende begroting te presenteren en meer van zulke dreigende teksten. Nou, wij kunnen u vast verklappen dat Groningen Airport een verliesput is en blijft. Fascinerend is wel hoe sommige lieden blijven dagdromen over Eelde als een soort megabelangrijke mainport. Vragen wij ons af: wat kost dat nou, een paar jaar toegangspoortje tot de wereld spelen?

Toen een meneer uit Qatar op 19 september 2016 op Groningen Airport uit het vliegtuig stapte, kreeg hij direct een bos bloemen in zijn handen gedouwd. Hij was de eerste passagier die - sinds KLM de lijndienst naar Schiphol in 1999 had stopgezet - van het Midden-Oosten naar Noord-Nederland vloog. De vliegveldbaas was in zijn nopjes. Groningen Airport als poort naar de wereld, zo had hij het bedoeld toen hij een contract sloot met de Estse luchtvaartmaatschappij Nordica, dat dagelijks lijnvluchten uitvoert naar Kopenhagen en München zodat passagiers daar kunnen overstappen op vluchten naar verre oorden. De passagier uit Qatar begreep er niets van, als we NRC moeten geloven. 

Nog één lijnvlucht over

Maar goed, de bloemetjes op de luchthavenburelen staan er inmiddels ook een stuk minder fleurig bij. De afgelopen twee jaar liep het al niet zo lekker met die Nordica-vluchten - regelmatig kwam het toestel niet eens opdagen. En afgelopen week kondigde Nordica aan te stoppen met de lijnvluchten naar Groningen, want die zijn met geen mogelijkheid rendabel te krijgen. Dat hadden KLM, Vueling en Ryanair eerder ook al ervaren. Het gevolg: een luchthaven met nog slechts één lijnverbinding (van de ook al wankele maatschappij Flybe naar Southend) en een handvol vakantiecharters. Het water staat Groningen Airport aan de lippen. Uit de conceptbegroting die vorige week uitlekte, bleek dat het vliegveld afstevent op een tekort van 775.000 euro in 2019. Na een spoedoverleg van de aandeelhouders heeft het vliegveld nog een week gekregen om een sluitende begroting te presenteren. En als het mis gaat? Het is luchtvaart hè, dus dan bent u als belastingbetaler uiteraard de klos

Langere startbaan à €18,5 miljoen

Tot 2001 was de rijksoverheid eigenaar van Groningen Airport. In dat jaar werden de aandelen overgedaan aan de provincies Groningen en Drenthe, en de gemeenten Groningen, Assen en Tynaarlo. Ze kregen er van het Rijk €18,5 miljoen bij om de landingsbaan te verlengen van 1800 naar 2500 meter, zodat vliegtuigen verdere bestemmingen rechtstreeks konden aanvliegen. De nieuwe aandeelhouders gooiden er vervolgens tot 2014 ieder jaar een miljoen tegenaan om de exploitatieverliezen bij te plussen. Voorts is er dan nog €3,4 miljoen nodig voor een nieuwe brandweerkazerne, en betaalt het overheidsbedrijf LVNL op dit moment de kosten van de luchtverkeersleiding in Groningen, wat neerkomt op een paar miljoen per jaar (pdf).

€100 subsidie per ticket

Niet alleen de luchthaven zelf wordt overeind gehouden met belastinggeld, ook de maatschappijen die hun kisten neerzetten op Eelde vreten mee uit die ruif. Alleen al in 2018 kreeg Nordica €2 miljoen subsidie uit het Routefonds, ter compensatie van alle lege stoeltjes op de vluchten naar Kopenhagen en München. En dan nog de hand ophouden omdat het niet genoeg is. Ook Flybe krijgt een half miljoen per jaar uit dit fonds, dat in totaal gevuld is met €10 miljoen. Volgens de vereniging van omwonenden vertrekken de vluchten vanaf Eelde zo’n beetje half leeg. Het komt er op neer dat elke betalende passagier voor ongeveer 100 euro gesponsord wordt met belastinggeld. De noordelijke gemeenten en provincies vinden die staatssteun verder niet zo problematisch, want ze geven die subsidie ‘als marktdeelnemer’. De bijbehorende voorwaarden, zoals een beetje rendement en terugbetaling, worden voor het gemak maar even vergeten. De grote vraag is natuurlijk of ze daar bij de staatssteunopsporingsdiensten in Brussel in trappen. 

Rekenkamer: Doe het niet!!!1!

Alsof al dat geld nog niet genoeg is, moeten de provincies en gemeenten die de eigenaar zijn van het vliegveld nu een besluit nemen over een nieuwe investering in de terminal van in totaal een niet malse €46 miljoen. De vraag die nu op tafel ligt is of die investering nog doorgaat, of dat de aandeelhouders toch de moed hebben om de stekker uit het noodlijdende vliegveld te trekken. De echte experts - onderzoeksbureau SEO en de Noordelijke Rekenkamer deden beide uitvoerig onderzoek naar de levensvatbaarheid van Groningen Airport. Zij concluderen (eventjes heel vrij vertaald): stop met wensdenken en stop geen geld in deze bodemloze put.

Rendabele exploitatie onmogelijk

Volgens de Rekenkamer (persbericht in pdf) laten de dames en heren gedeputeerden in Groningen en Drenthe zich te veel leiden door gedateerde en rooskleurige toekomstverwachtingen. Het probleem is simpel: er wonen te weinig mensen in de regio om er een vliegveld rendabel te kunnen exploiteren. En er zijn genoeg grotere luchthavens in de buurt. Waarom eerst twee uur naar München vliegen om dan over te stappen naar New York, als je met een treinritje van twee uur ook rechtstreeks vanaf Schiphol kunt vliegen? Per jaar vliegen er 100.000 passagiers via Groningen, zo veel schiet Schiphol er per dag de lucht in. Op die manier wordt het nooit wat in Groningen, want regionale vliegvelden zijn pas winstgevend vanaf 1,4 miljoen passagiers per jaar, blijkt uit onderzoek. 

 (bron: SEO

De onderzoekers van SEO zien één mogelijkheid om de boel rendabel te krijgen. Dat is sterke groei van een spotgoedkope maatschappij als Ryanair, die het met stunttarieven aantrekkelijk kan maken om vanuit de Randstad naar Groningen te reizen en daar op het vliegtuig te stappen. Maar Ryanair heeft Groningen allang verlaten en een terugkeer zit er gezien het recente akkefietje met de vakbonden in Eindhoven vast niet in. Tot overmaat van ramp is Lelystad uitverkoren om als overloop voor Schiphol te gaan fungeren. Dat is n’og een extra concurrent voor de noordelijke luchthaven.

Pyongyang aan het Reitdiep

In de gemeente Groningen waren ze toch al zo’n beetje klaar met het aandeelhouderschap in de luchthaven. Sinds GroenLinks aan de macht is in Pyongyang aan het Reitdiep, zal het wat de stadjers betreft wel snel over zijn met het pompen van belastinggeld in gesubsidieerde vliegtickets voor babyboomers die naar de Costa willen. Liever steken de linkse rakkers die centen in een superduurzame hogesnelheidsverbinding richting Randstad, dan wel Bremen. Daar wordt al volop over gedroomd. Kon nog wel eens lachen worden, want de aanleg van zo’n spoorlijn is nog veel duurder dan het in stand houden van een onrendabel vliegveld. 

Reaguursels

Inloggen

Groningen kan wel rendabel worden er is in de provincie veel ruimte. Verplaats al het vrachtverkeer waar vrachtvliegtuigen dus geen combi vluchten naar Groningen. Ontlast je Schiphol en ontlast je het vervoer over de weg waar 60 procent van Schiphol sowieso door gaat naar Duitsland.

Cashforce1 | 09-12-18 | 22:08 | + 0 -

Van mij hoeft "ons" plaatselijke vliegveldje niet. Anderhalf uur naar Bremen (liever daarheen dan naar die Hell on Earth in de Haarlemmermeer), net iets meer dan twee naar Dortmund. Vanaf daar kom je ook op de meeste plekken in Europa.

En als de enige manier om de boel hier draaiende te houden is, om Ryanair weer binnen te halen, dan hoeft het voor mij helemaal niet.

Moet wel zeggen dat het idee dat ik voor 100 eypo per vlucht gesubsidieerd wordt ergens wel leuk vind. Toch maar even ergens heen vliegen tussen Kerst en Oud en Nieuw?

PresidenteDeConjovia | 09-12-18 | 18:17 | 1 | + 6 -

Dat is eerder vet kut, want wij betalen er allemaal aan, en het is dan cru dat ondanks die bizarre subsidie de vluchten alsnog half leeg zijn. De provincies Groningen en Drenthe sponsoren nodeloze vervuiling en verspilling. Zo snel mogelijk de stekker uit halen uit deze dode koe, beter ten driekwarte gekeerd dan ten hele gedwaald!!

hellend_flak | 09-12-18 | 23:54 | + 2 -

Maak er een leuk klein vliegveld van voor hobbyisten en opleidingen, en vergeet de lijndiensten en charters.

captainobvious | 09-12-18 | 16:50 | 1 | + 3 -

Hilversum, Lelystad,
Daarnaast is een vliegopleiding in NL veel te duur, daarvoor ga je naar de VS of Canada.

KlauwnBassie | 09-12-18 | 17:46 | + 1 -

Hoe precies kan 700 meter extra asfalt ruim €26400 de strekkende meter kosten?
Hoeveel aanpalend ( boeren land) moet daar o.a voor worden opgekocht?
En €3,4 miljoen voor een nieuwe brandweerkazerne?? Die crashtenders en sneeuwschuivers kun je ook buiten onder een afdak parkeren. Blijven over: een onderhoudswerkplaats, een kantine, toiletten, slaapkamers, kantoor/vergaderruimtes. Fitnessen kunnen de dames en heren ook prima extern doen en anders hollen ze maar dagelijks een rondje om het veld. €46 miljoen voor een nieuwe terminal?? Leg eens uit zonder met je ogen te knipperen? Eelde is niet meer dan een regionale strip voor korte vluchten binnen Europa en misschien een klein stukje daar buiten. Ik bedoel dat niet denigrerend maar we moeten het ook niet groter maken dan het feitelijk is.

loze stijl | 09-12-18 | 15:53 | + 8 -

Als jouw pensioenfonds gaat investeren in een nieuw vliegveld bij Lelystad dan zal je er snel achter komen dat die bodemloze put in Groningen niet meer dan een klein kuiltje was.

W_F | 09-12-18 | 15:41 | + 7 -

Die Nederlanders die in de jaren 50 van de Regering moesten verkassen omdat Nederland te vol was, konden beter naar Het Hoge Noorden verhuizen,dan zagen Groningen Frieslad en Drente er nu net zo uit als de Randstad. Anno 2018 klagen ze nog steeds dat , Nederland-de Randstad, te vol zit met toeristen en gelukszoekers. Men vergeet dat er ook veel noorderlingen als "gelukszoekers" naar het westen verkasten.

Jan Onbewoond | 09-12-18 | 15:38 | + -4 -

""De onderzoekers van SEO zien één mogelijkheid om de boel rendabel te krijgen. Dat is sterke groei van een spotgoedkope maatschappij als Ryanair, die het met stunttarieven aantrekkelijk kan maken om vanuit de Randstad naar Groningen te reizen en daar op het vliegtuig te stappen. Maar Ryanair heeft Groningen allang verlaten en een terugkeer zit er gezien het recente akkefietje met de vakbonden in Eindhoven vast niet in. Tot overmaat van ramp is Lelystad uitverkoren om als overloop voor Schiphol te gaan fungeren. Dat is n’og een extra concurrent voor de noordelijke luchthaven.""

Ryanair wil dan wel op alles wat daar is, de baas zijn en geld verdienen. Lijkt mij niet verstandig

js58 | 09-12-18 | 14:53 | + 3 -

Er is in Groningen best behoefte aan vluchten naar Schiphol of andere vliegvelden en charters. 100.000 passagiers per jaar is best rendabel te krijgen als je maar slim plant. Het is ook totale nonsens dat een vliegveld een hele week of een hele dag open moet zijn.
Voor de kosten hoef je het niet te laten, een gemiddelde vakantie op Schiphol parkeren is duurder dan 4 tickets.

Epistulae_Morales | 09-12-18 | 14:52 | + -4 -

Maar vliegen is toch slecht voor het klimaat, toch....

kapotte_stofzuiger | 09-12-18 | 14:22 | + 2 -

De randstedelijke arrogantie spat ervan af dit artikel. Groningen ligt ver van Amsterdam en is de 6e stad van Nederland.

RodeDraak | 09-12-18 | 14:20 | 3 | + -2 -

Heeft niks met arrogantie te maken, wel met realiteitszin. Waar het om draait is dat Groningen te klein is om een economisch leefbare luchthaven in stand te houden. Dat lukt ons zelfs in Antwerpen niet, en daar is 100 keer zoveel economische activiteit als in Groningen, en 2,5 keer zoveel inwoners.
Waarom moet u meteen in een kramp schieten als anderen u daarop wijzen? Er is niks fout mee. De rust in de provincie is onbetaalbaar, en u mag u gelukkig prijzen dat u daar woont.

Nonkel Frituur | 09-12-18 | 14:35 | + 11 -

Groningen ligt inderdaad ver van Amsterdam. Veel verder dan andersom.
Ik maakte me van de week aardig zorgen toen ik las hoe Friesland tegenwoordig wordt vermarkt als Amsterdam Lake District. Straks hebben we die onzin echt aan de provinciegrens.

PresidenteDeConjovia | 09-12-18 | 18:12 | + 5 -

PresidenteDeConjovia
Moet er inderdaad niet aan denken. Oorden als Lemmer of Sloten zijn 's zomers al vergeven van de nouveau riche uit het westen. De stad Groningen heeft een enorme energie die uit de stad zelf komt bovenborrelen. Ga je daar teveel toeristen aan toevoegen, dan verdwijnt dat.
Wat dat betreft is het een drama dat Groningen volgens CNN een alternatief is voor Amsterdam. Fake news hoor mensen, gewoon doorlopen, lekker naar Utrecht hotelletje boeken.

De echte Stolwijker | 09-12-18 | 19:06 | + 2 -

Vliegveld Eelde was het.
Dat zegt genoeg.
Er is 20 jaar gekletst over die baanverlenging.
Ik dacht op enig moment die is er al, nee toen moest ie nog aangelegd.
Daarna moest er geld komen voor nieuwe verlichting.

Het is net als met theaters, ook lokale vliegvelden zijn de ideale dumpplek voor belastinggeld voor lokale bouwbedrijven.
Daarom blijven die aprookjes ook komen over rendabel exlpoiteren.

Bedrijfseconomisch moet je minimaal investeren nu: verlaging kostenniveau.

Niks nieuws, alleen instandhoudingsonderhoud..

Raider Twix | 09-12-18 | 14:19 | + 0 -

Maastricht zou heel makkelijk winstgevend te maken zijn. Maar dan moet je het wel willen. Kijk naar Luik, een succesverhaal! Waarom: vracht! TNT/Fedex heeft daar een enorme hub opgezet. ABC, de grootste cargo maatschappij die op AMS vliegt tegenwoordig verplaatst het leeuwendeel naar LGG. Ali Baba hebben ze binnengehaald. Ze zijn in de race voor Amazon. Alleen moet je wel willen. Met enkel een corendonnetje of een transaviaatje naar Mallorca Ga je het nooit redden. Maastricht had jaren geleden de baan moeten verlengen en op vracht inzetten. Groningen kan ook niet leven op een flybe en een Nordica. Sluit die boel maar of ga echt investeren en leg er een baan van 2700 meter neer en zet vol in vracht. Maar vracht is vies in NL

Shokrani Shokran | 09-12-18 | 13:14 | 4 | + 8 -

Voor zover ik weet wordt er al behoorlijk met vracht gevlogen op Maastricht / Aachen. Ik heb daar regelmatig een 747 zien staan.

potsenmakkert | 09-12-18 | 14:34 | + 0 -

Vaker verversen is misschien een idee, Potsie...

potsenmakkert | 09-12-18 | 14:34 | + 0 -

@Potsenmakkert: Maastricht dient ofwel om de overschot op te vangen van het veel te druk bezette Schiphol (o.a. vluchten van Emirates), aangevuld met derderangsmaatschappijen uit Moldavië of Ethiopië. We hebben het niet over dagelijkse vluchten maar eerder 1 of 2 keer per week. En zodra de volgende crisis toeslaat heeft Schiphol geen overschot meer en staat Maastricht weer droog.

Nonkel Frituur | 09-12-18 | 14:48 | + 5 -
▼ 1 antwoord verborgen

Wat lukt er wel in Groningen? Bedrijven zijn er met bakken subsidie naar toe gelokt om zo snel mogelijk daar weer weg te gaan. Het was, is en blijft een stalinistisch bolwerk waar niets kan gedijen.

2voor12 | 09-12-18 | 12:57 | 2 | + -6 -

Oh ja? Welke bedrijven dan?

Huisregelneef_III | 09-12-18 | 17:46 | + 1 -

In tegenstelling tot de randstad, waar voornamelijk sneeuwvlokjes wonen, word je in Groningen (net als in Overijssel of Zeeland) wel uitgedaagd. Sommige mensen mislukken dan. Ik heb een vaag vermoeden dat jij tot die categorie behoort.

De echte Stolwijker | 09-12-18 | 18:06 | + 1 -

Noem iets in onze hedendaagse samenleving dat het label "bodemloze put" niet kan dragen.

opblaasschaap | 09-12-18 | 11:45 | + 6 -

Jongens hou nou op. Straks gaan er wéér meer mensen de NAM bellen dat ze hun huis moeten opkopen, omdat ze het bij gebrek aan gekken die in Groningen wonen aan de straatstenen niet kwijtraken.

wapster | 09-12-18 | 11:44 | + -4 -

Zelfs Maastricht, in een dichtbevolkt gebied, is nog steeds verlieslatend (al is er de laatste jaren beterschap in zicht). Wiens gekke idee was het om in Groningen, een uithoek van Nederland, een vliegveld te openen? Voor zover ik weet wonen daar hoofdzakelijk boeren en paupers.
Zelfs omvormen tot F1-circuit of festivalweide gaat niet lukken. De lokale cultuur komt niet verder dan een wedstrijd schijt-je-rijk of traktortje-trek. Overigens is het laatste hen van harte gegund. Ver van de grote stad kan men best gelukkig zijn, misschien zelfs gelukkiger dan in al die drukte. Maar het is uiteraard geen succesrecept voor een luchthaven.

Nonkel Frituur | 09-12-18 | 11:37 | 7 | + -7 -

@Nonkel Frituur | 09-12-18 | 12:40 - Een café in de woestijn, zegt u? Hmm... Lekker rustig, en als er een keer een klant komt kan je die zeker een poot uitdraaien.

Huisregelneef_III | 09-12-18 | 17:45 | + 0 -

De Groningse boer is trots, innovatief en bovenal kapitaalkrachtig.
De Belgische boertjes zijn mislukt en wonen in een failed state. Droevig ploegend in de eeuwige motregen hun naargeestige Vlaamse land, her en der stuitend op keien of overblijfselen uit die ellendige oorlog die België voorgoed tot het lelijkste en betreurenswaardigste land ter wereld heeft gemaakt.

De echte Stolwijker | 09-12-18 | 17:54 | + 0 -

Jammer Nonkel, doorgaans bak je betere tegels.

PresidenteDeConjovia | 09-12-18 | 18:11 | + 2 -
▼ 4 antwoorden verborgen

In een put hoef je niets te duwen. Dat valt er vanzelf in. En zeker als het een bodemloze put betreft.

piprecies | 09-12-18 | 11:33 | + 3 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken