Geld voor jeugdzorg verdwijnt in zwart gat, gemeente heeft geen idee hoe dat kan

Wij hebben wel een donkerbruin vermoeden
Wij hebben wel een donkerbruin vermoeden

Paniek in Groningen. Daar heeft de gemeente last van zwarte gaten die het budget voor jeugdzorg opslurpen. De stad geeft tientallen miljoenen meer uit dan begroot, maar heeft zelf geen idee waaraan precies. De afgelopen jaren ging dat ook al niet zo heel soepeltjes, en moest het Rijk bijspringen. Het grappige is dat de grote instellingen voor jeugdzorg in de regio helemaal geen groei zien in de zorgvraag en hun budget ook niet zien stijgen. Waar die miljoenen dan gebleven zijn, is een raadsel. Niet alleen in het noorden hebben ze last van zwarte gaten. Eindhoven bijvoorbeeld worstelt al jaren met grote tekorten en trekt nu aan de noodrem. In het hele land lopen de tekorten op, blijkt uit cijfers die vorige maand verschenen, en waarover Binnenlands Bestuur schreef. Aan al hun zorgtaken gaven gemeenten in 2017 €724 miljoen meer uit dan ze hadden begroot. Het grootste gedeelte van dat tekort werd veroorzaakt door de jeugdhulpverlening: €605 miljoen, 18,9% hoger dan begroot. Een duidelijke oorzaak voor de forse budgetoverschrijding van de jeugdzorg is er niet. Maar een donkerbruin vermoeden hebben wij wel. 

Vorig jaar keken wij al eens naar de verschillen tussen de werkelijke uitgaven van gemeenten aan jeugdhulpverlening en het budget wat ze van het Rijk hadden ontvangen. Uit die cijfers bleek dat gemeenten de eerste jaren nadat ze in 2015 verantwoordelijk werden voor gedecentraliseerde zorgtaken, gemiddeld genomen ongeveer uitgaven wat ze van het Rijk kregen. Ze proberen de uitgaven in de hand te houden door de tarieven naar beneden te schroeven en kinderen op allerlei manieren weg te houden bij dure, specialistische jeugdzorg. Alleen lukt dat niet. 

In bovenstaande grafiek (bron) wordt duidelijk dat vanaf 2017 de werkelijke uitgaven aan jeugdzorg (het rode lijntje) ineens belachelijk uit de hand lopen. Als we dit onderzoek in opdracht van Divosa (de brancheclub van de gemeentelijke sociale diensten) moeten geloven, stegen de uitgaven in een jaar met ruim een half miljard. De grote vraag is dan natuurlijk wat gemeenten allemaal in die uitgavenpost hebben gestopt. Uit ons onderzoek van vorig jaar bleek dat iedere gemeente die berekening op een andere manier maakt. Een grote chaos dus. 

Riedeltje

Gemeenten hebben vaak geen idee waarom de zorg kost wat die kost, zeggen experts op het gebied van gemeentelijke aanbestedingen in het sociale domein. Het standaard riedeltje is: er zijn te veel mensen die gebruikmaken van zorg, dus dat aantal moet minder, dan wordt het vanzelf goedkoper. Probleem is dat nog nergens is bewezen dat het riedeltje ook werkelijk tot minder kosten leidt. 

Ambtenaren

Ons donkerbruine vermoeden is dat dit niet het geval is. Gemeenten doen heel hard hun best om zo min mogelijk kinderen zorg te geven. Om dat voor elkaar te krijgen zijn er extra ambtenaren, ingewikkeld inkoopprocedures, stapels formulieren en oneindig veel overleg nodig. Plus een legertje opsporingsbeambten voor de fraudeurs die door de mazen van de wet proberen te glippen. Al die procedures leiden weer tot dure rechtszaken, aangespannen door ouders die bij de rechter moeten uitleggen dat hun kind toch echt zorg nodig heeft. En tot rechtszaken tegen vermeende fraudeurs

Overhead

En eigenlijk is het ook niet zo gek. Met de decentralisatie is bij de gemeente een heel nieuwe tussenlaag geïntroduceerd. Een consultant rekende ons voor dat van iedere euro voor jeugdzorg die gemeenten van het Rijk krijgen, een kwartje aan overheadkosten bij de gemeente blijft hangen. Van de drie kwartjes die wel naar zorginstellingen gaat, gaat ook weer 25% op aan een gebouw, koffieapparaten, secretaresses en dat soort overhead. Dus blijft er 56 cent van de oorspronkelijke euro over voor daadwerkelijke zorgkosten. En dan zijn er ook nog modellen waarbij zorginstellingen weer werken met onderaannemers. Overhead op overhead dus. In de tussentijd bevechten zorginstellingen en gemeenten elkaar in de rechtszaal om een paar euro meer of minder per uur. Maar daar zitten dus de kosten niet, en bovendien zit zowat iedere hulpverlener in Nederland gewoon in een cao, dus veel speelruimte om aan die kostenknop te draaien is er niet. Zinniger zou zijn om te kijken of gemeenten niet vastgoed kunnen overnemen, of stoppen met hun controledrift bijvoorbeeld. Zolang dat niet gebeurt, zal de jeugdzorg dus nog wel even een puinzooi blijven. 

Reaguursels

Inloggen

U moet "voor de grap" eens een anonieme melding doen dat uw buurvrouw haar kinderen geestelijk mishandelt (schreeuwt zo nu en dan tegen onredelijk kind) bij "veilig thuis". Weer 1000-en euros down the drain en er weer een gezin met trauma's bij.

jojan | 25-11-18 | 21:58 | + 0 -

Ambtenaren en zorginstellingen die publiek geld gaan beheren... dat geld is toch opgebracht door de hardwerkende man in het bedrijfsleven.. Dus wat doen we ambtenaren en zorginstellingen geven zichzelf een riant salaris daarvan en voor de rest wordt het geld over de balk gesmeten.. het is toch geld van een ander dat is makkelijk uitgeven! Ga eens geld verdienen voor de maatschappij stelletje ambtenaren!!

Rob12345 | 25-11-18 | 19:48 | + 1 -

Deze zwaar gesubsidieerde jeugd- en andere (semi) ambtelijke maatschappelijke organisaties zijn uit hun voegen gebarst na de crisis van eind jaren zeventig en begin jaren tachtig. Als je aan de wanden krabde droop het goud er uit. Het zijn werk-scheppende organisaties om de werkloosheid cijfers te drukken. Het waren hoogtij dagen van politiek socialistisch beleid. Vele duizenden per provincie kwamen op de loonlijsten om en halve dag aanwezig te zijn om thee te drinken. Een enorm hoog ziekverzuim, soms maanden lang wegens een griepje waar geen controle op is. Het is soms niet eens duidelijk wie er werken en of ze wel op hun werk zijn. Veelal hippie/geitenwollen/new-age types die er "werken". Nu wordt er fors bezuinigd door Rutte, gemeenten krijgen 25% minder. Het doel is een kleinere overheid. Met met andere woorden "minder ambtenaren". Het probleem is echter dat de veel al wat oudere ambtenaren die er van af de jaren tachtig en negentig een vast contract hebben en dus niet ontslagen kunnen worden. De prioriteit is de ambtenaar met het vaste contract en niet de cliënt. De cliënt staat niet centraal in de doelstelling,.. maar de lonen van de ambtenaren zelf, daar gaat het geld heen. Binnen dit soort organisaties is het cultuur dat management zelf geen verantwoording neemt maar altijd van interim managers gebruik maakt.

RdeFriesch | 25-11-18 | 18:29 | + 8 -

Stop met zoeken, ik heb het. Een hulpverlener moet de adminstratie op de volgende manieren, in verschillende formats aanleveren:
1. Declaratie bij gemeente - dit snappen we
2. De belasting, vooruit, niks geks to nu toe.
3. CBS. Jawel, iedere jeugd-ggzert moet dat.
5. Gemeentemonitor. Volslagen mysterie, gemeente wil na deklaratie NOG een
overzicht van de kosten. Ander file-formaat, dat wel.
6. Eindejaarsverantwoording. Ieder jaar een apart overzicht welke kids na 31/12 doorbehandeld worden.
7. Beroepsvereniging, registratieplicht.
Daarnaast nog: aanvragen beschikkingen (check: woont patient in de gemeente, duurt soms maanden), aanbesteding (mocht u het vergeten zijn dit valt onder de EU-aanbestedingsregels).
Achter iedere stap zitten onduidelijke ambtenaren die mee moeten eten uit de ruif.

Fokke (zonder Sukke) | 25-11-18 | 16:49 | + 12 -

Papa en mama zouden ook de smartphone weg kunnen leggen en écht aandacht aan het kind (m/v/x/meervoud) kunnen besteden. Dan zou een enorme hoop van die jeugdzorg niet nodig zijn.

Even los van het feit dat psychologen overgewaardeerde charlatans zijn (en ja, ik heb ervaring). In de jaren '80 was er al een programma van een paar honderd regels dat een psycholoog kon vervangen.

Vitaly Chernobyl | 25-11-18 | 13:10 | 2 | + 8 -

Eliza?

Ja, inderdaad, voornamelijk charlatans. In 99% vd gevallen helpt een schop onder de kont (van de patient) of een emmer koud water minstens even goed als psychologen gezever.

Poekieman | 25-11-18 | 14:06 | + 12 -

Yup, Eliza.

Vitaly Chernobyl | 25-11-18 | 16:33 | + -2 -

PGB fraude is toch algemeen bekend ? Kennis van mij had aan 1 client (20 uur p/w) genoeg om rond te komen, die client wilde max 5uur geholpen worden. De rest was voor die kennis. Lachwekkend, en waarschijnlijk eerder regel dan uitzondering.c

anti overheid | 25-11-18 | 13:06 | + 7 -

Is toch een aardige analyse waar t aan op gaat..... wie is de accountant? Of is t bonnetjes fraude?

ozzam | 25-11-18 | 12:31 | + 1 -

In mijn gemeente is het percentage jongeren dat veel zorg nodig heeft sterk gestegen. Waar voorheen een x percentage in het duurste segment viel, is dat nu tweemaal zo veel. En het stellen van een diagnose is iets waar politici ver van moeten blijven, volgens de zorgprofessionals, want niet gekwalificeerd. Het lijkt erop dat de diagnose wordt aangedikt teneinde meer budget te krijgen.

H. Caulfield | 25-11-18 | 12:23 | 1 | + 10 -

Je verdiepen in de materie helpt. In de jeugdzorg is het na de transitie zo geregeld dat de indicatie (en dus het geld) wordt gesteld door vaak ongekwalificeerd personeel, die niet verbonden zijn aan de instellingen. Omdat de indicatiestellers niet de behandelaren zijn, is er een mismatch. Daarom krijgen kinderen met de regelmaat van de klok verkeerde zorg, en blijven ze langer in behandeling. Dat zal in ieder geval deels de toename van het aantal kinderen in zorg verklaren.

bulk | 25-11-18 | 23:00 | + 1 -

vergis je niet.. het is een taak van de Gemeenten geworden om deze jeugdzorg te bewerkstelligen, daar zat een flinke bezuiniging aan vast en het Rijk wilde bovendien van de almaar stijgende Jeugdzorg kosten af en bedachten deze constructie. Wat ook niet echt werkt is dat de uitvoerders van die Jeugdzorg nagenoeg steeds meer via payroll worden aangesteld, en ook die payroll compagnies hebben daarvoor weer mensen in dienst die betaald dienen te worden. En ja, als je als burger aanklopt en er zijn wachttijden die oplopen tot wel een half jaar voordat je een intake gesprek hebt voor je kind in de problemen dat is die een half jaar later echt niet meer met een voorliggende voorziening aan te pakken. En is langdurige zorg en hulp nodig van organisaties die ook redelijk betaald willen worden!

fikkieblijf! | 25-11-18 | 11:38 | 1 | + 4 -

En na dat intake gesprek duurt het nog eens een half jaar, dus samen 1 heel jaar wachttijd...

UncleAlbert | 25-11-18 | 11:52 | + 3 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken