Waarom ‘bouwen bouwen bouwen’ de problemen op de woningmarkt niet gaat oplossen

Starters zijn kansloos
Starters zijn kansloos

Het was weer een week vol huizenmarktnieuws. Met hysterisch dalende verkoopaantallen, biedingsoorlogen des doods, en het Kadaster dat een duit in zakje deed met interessant leesvoer (pdf) over de kansen van starters op de woningmarkt. Of beter: de kansloosheid van starters. Want het aantal mensen dat voor het eerst een huis koopt neem snel af. Of, om met het Kadaster te spreken: ‘De koopwoningenmarkt is een rijdende trein geworden waar je op tijd op moet springen, anders mis je de boot.’ Wie voor z’n 35ste geen huis heeft gekocht, doet dat daarna waarschijnlijk nooit meer. Horen wij daar roepen: ‘Bouwen! Bouwen! Bouwen!’? Gaat niet werken, legt onderzoeker Josh Ryan-Collins in zijn deze week verschenen boekWhy can’t you afford a home’ ragfijn uit. Het hele probleem van de woningmarkt is niet zozeer een kwestie van vraag en aanbod, maar van financialisatie. De combinatie van particulier woningbezit en minimaal gereguleerde banken die zelf geld creëren als ze met een druk op de knop uw hypotheeklening overboeken, leidt als vanzelf tot een feedback loop waarbij voor de banken geldt: Alles is voor Bassie!

Niet alleen in Nederland is dat een probleem, Ryan-Collins schrijft over het VK en signaleert dat het in de hele westerse wereld langzaamaan onmogelijk wordt om als starter een huis te kopen. Het stimuleren van eigenwoningbezit na WOII heeft ertoe geleid dat voor banken het belangrijkste verdienmodel verschoof van leningen aan bedrijven naar hypotheken. Begin jaren tachtig hadden banken in totaal voor zo’n 40% van het BNP leningen uitstaan in het bedrijfsleven. Het aantal uitstaande hypotheken bedroeg toen 25% van het BNP. Dertig jaar later zag dat plaatje er heel anders uit. Leningen aan bedrijven groeiden nauwelijks en bedroegen rond de crisis 45% van het BNP. De uitstaande hypotheekschuld daarentegen ging drie keer over de kop naar 75% van het BNP, aldus Ryan-Collins in de FT ().  

Lekker cashen

Het is ook wel erg lekker verdienen, legde Ewald Engelen een aantal jaren terug al eens uit in een blogje. ‘Volgens berekeningen van het Amsterdamse Centrum voor Recht en Economie bedraagt de bruto rentemarge op hypothecaire kredieten een slordige 3%. Op een hypotheekportefeuille van €650 miljard betekent dat een netto inkomstenstroom van bijna €20 miljard per jaar. Bijna 60% van de bancaire inkomsten is afkomstig van het hypotheekbedrijf. En zo goed als risicovrij: sinds 1993 valt een groeiend deel van de verstrekte hypotheken (driekwart in 2012) onder de Nationale Hypotheek Garantie en is het wanbetalingsrisico dus voor de staat.’ En als het toch misgaat, kun je je altijd nog laten redden door de overheid. 

Overheid subsidieert banken

De overheid subsidieert dit bancaire verdienmodel vorstelijk via de hypotheekrenteaftrek. Vorig jaar bleek al uit Deens onderzoek dat het doel waarvoor de HRA is ingevoerd, het stimuleren van eigenwoningbezit, voor precies nul komma nul effect heeft: ‘the mortgage deduction has a precisely estimated zero effect on homeownership. This holds even in the very long run.’ Wat het wel doet? De vraag naar - en dus de prijs van - koopwoningen opdrijven. En mensen verleiden om zich in de schulden te steken. Kassa voor de banken dus. Zelfs het toch niet als links bekendstaande zakenblad Forbes concludeert daarom: afschaffen die hypotheekrenteaftrek.

Social

Rent seeking

Zoals Forbes zegt, leidt de hypotheekrenteaftrek, en eigenlijk de hele hypotheekmarkt, hoofdzakelijk tot rent seeking, en dat is problematisch. Bij rent seeking proberen investeerders, zoals banken, maximaal geld te trekken uit iets dat er al is. Grond en huizen, in het geval van de woningmarkt. Ze creëren dan geen meerwaarde, maar maken iets wat er al is alleen maar duurder voor de consument. Ofwel: banken pakken een groter deel van de economische koek. Terwijl banken in de economie een veel belangrijker en nuttiger functie hebben als ze geld uitlenen aan bedrijven die nieuwe producten ontwikkelen en zo de economie als geheel kunnen laten groeien. Ofwel: banken werken mee aan het groter maken van de economische koek.

Grond

Het probleem bij woningmarktbeleid is dat veel bestuurders en politici niet goed snappen dat de gewone economische wetten niet onverkort gelden voor grondhandel. Grond is vreemde eend in de bijt, legt Ryan-Collins’s collega Laurie MacFarlane hier in een Tedtalk uit. Land is onbeweeglijk, bestaat in een vaste hoeveelheid, is niet-reproduceerbaar en wordt in de loop van de tijd vanzelf meer waard. Leningen aan bedrijven die nieuwe producten ontwikkelen leiden tot meer werkgelegenheid, nieuwe producten en dus economische groei. Maar leningen op basis van iets wat al bestaat, leidt alleen tot het opdrijven van de waarde van die grond. Vervolgens blijft er voor huishoudens minder geld over om te consumeren en de economie aan te zwengelen. De lage rente helpt ook al niet mee, want dat verhoogt de hypotheekbedragen die geleend kunnen worden en drijft extra veel beleggers de woningmarkt op in hun zoektocht naar rendement. De huizenmarkt werkt zo als een rem op de economische groei.

Bouwen bouwen bouwen

Bouwen bouwen bouwen is daarom volgens Ryan-Collins niet de oplossing, er zal eerst iets moeten worden gedaan aan de de financialisatie. Toch, als er in één klap ergens 100.000 huizen worden neergezet, zal de wet van vraag en aanbod opgeld doen en zullen de prijzen dalen. Worden meer huizen aangeboden dan dat er vraag is, dan bevordert dat de onderhandelingspositie van de koper. Bovendien wordt er bij nieuwbouw wel gedaan aan waardecreatie, het geleende geld gaat dan voor een deel naar bijvoorbeeld de aannemers. Maar om die markt te laten werken, zal wel eerst iets moeten worden gedaan aan het zogenoemde streeftekort, dat in de jaren negentig is ingevoerd. En dat volgens het ministerie van VROM nodig is om een gezonde spanning creëren: “Als je mikt op 0%, dan heb je steeds veel leegstand in afwachting van die nieuwe huishoudens.” 

Oplossing in sociale woningbouw

De oplossing voor de almaar stijgende huizenprijzen? Laat om te beginnen dat streeftekort los. Deze stadsgeograaf bepleit voorts in de Volkskrant eerst de huursector aan te pakken. Huren moet weer een betaalbaar alternatief worden voor kopen. Dat kan door de inkomensgrenzen voor sociale huur te verhogen, huurprijsbescherming én door meer betaalbare huurwoningen te bouwen. Corporaties moeten hun oude taak weer terugkrijgen en bouwen voor deugdelijk huisvesting voor de hele bevolking, in plaats van de rol die ze nu hebben gekregen: huisvesten van onrendabelen, terwijl de rest wordt doorverwezen naar middenhuur (HAHA) in de vrije sector. Als dat lukt kan ook meteen gestopt worden met het rondpompcircus van huursubsidie. Dat de HRA nog sneller dan nu weg moet, is ook een inkoppertje. Wat boekschrijver Ryan-Collins betreft, moeten banken als de sodemieter een schop onder hun kont krijgen om weer geld uit te lenen aan bedrijven die met interessante ideeën rondlopen en zo de economie echt kunnen versterken (kan de overheid eindelijk stoppen met doorgeschoten stimulering van kansloze start-ups). Maar goed, resultaat is wel dat de huizenprijzen als een soufflé inzakken. De vraag is of huidige huizenbezitters daar zo blij mee zijn. Rutte denkt in elk geval van niet. Dus zal er voorlopig wel weinig veranderen. Lullig voor starters, maar hé, er zijn ook pluspunten. Starters van nu kunnen wel elke dag avocado op toast eten. En dat konden uw ouders nog niet. 

Reaguursels

Inloggen

Ik verdien een goed salaris van thuis 6925-9368 Dollar week, wat geweldig is, minder dan een jaar geleden was ik werkloos in een vreselijke economie. Ik dank God elke dag dat ik gezegend was met deze instructies en het is nu mijn plicht om het vooruit te betalen en het met iedereen te delen. Check meer info bezoek website ...

➤➤➤➤➤➤➤➤➤➤ 𝐰­𝐰­𝐰.E­a­r­n­9­1.𝐜­𝐨­𝐦

StacyWestrick | 22-10-18 | 10:27 | + -3 -
-weggejorist en opgerot-
JosianneWelten | 22-10-18 | 09:12 | + 0 -

Het ging mis toen de overheid besloot dat de huizenkoper en huurder de nieuwe melkkoeien werden.

Daarom krijg je nu rare uitspraken bij de NOS zoals "de woningmarkt herstelt" als de prijzen door het dak gaan en middeninkomens niet meer kunnen kopen.

Het ging dertig jaar geleden al mis toen de gemeenten de grondprijzen in 5 jaar tijd met 400% lieten stijgen.

Een gezonde woningmarkt beweegt mee met de gemiddelde inflatie. De overheid heeft de woningmarkt grondig verziekt. Er is geen makkelijke oplossing voor, want waar de één baat bij heeft (lage prijzen) is de doodsteek voor de ander (huis onder water).

De HRA is slechts een miniem probleem. Vraag en aanbod leiden tot enorme schommelingen in woningprijzen; HRA heeft vrijwel geen effect. Momenteel neemt de HRA af en stijgen de prijzen.

Feitelijk is huursubsidie veel slechter dan HRA. Waar HRA stimuleert om veel te werken en te verdienen, is huursubsidie een aanrechtsubsidie.

André4711 | 21-10-18 | 20:43 | + 12 -

Met het oog op de demografische ontwikkelingen is het nu bouwen van eg won8ngen bouwen voor leegstand. De aankomende generatie ouderen gaat de eigen woningen verkopen en op zoek naar appartementen. Daar helpen 100000 eg woningen geen reet aan.

The2Amendment | 21-10-18 | 20:05 | + -3 -

Je kan rekenen wat je wil, maar de echte reden dat de huizenprijzen zo oplopen is de druk van de 300.000 vluchtelingen en asielzoekers en nagereisde familie di ede schaarse woningen opeisen en krijgen en de druk op sociale woningen doet toenemen en daarna dus ook de koopmarkt en vrije sector huurprijzen. Er valt niet tegenop te bouwen.

070 | 21-10-18 | 19:21 | 2 | + 6 -

De stijgende trend was in 2014 al duidelijk te zien, toen was er sinds 2008 al een continu overheidsbeleid van woningprijzen 'stimuleren'. Die 300k mensen waar u het over heeft zijn er in werkelijkheid 100k, en deze hebben inderdaad het aanbod sociale huur opgegeten. Mensen die voor een sociale huurwoning in aanmerking zouden komen konden toen toch al niet kopen en ook al niet in de vrije sector huren, dus hoe die gezorgd hebben voor de hoge huizenprijzen moet u nog eens uitleggen.

Blasfemie | 21-10-18 | 20:07 | + 7 -

Mja, het toeval wil dat er tegelijkertijd ook een verhuurdersheffing in het is geroepen, rentes echt ontzettend laag staan, banen voor het oprapen liggen enzo.. ligt dat ook aan die asieleisers?

Klapband1408 | 22-10-18 | 00:24 | + 0 -

Bouwen lost niet het hele probleem op, maar als je nu niet genoeg gezinswoningen hebt voor alle gezinnen gaat dat je zonder bij te bouwen sowieso niet lukken (genocide, massasterilisatie en deportatie even negerende als oplossingen). De andere problemen zoals te dure grond, HRA, te hoog leenvermogen van mensen, buitenlandse investeringen ook gelijk aanpakken zou natuurlijk ook niet verkeerd zijn, maar bouwen zou zeker wel een deel van de problemen op kunnen lossen.

Het blijft natuurlijk een probleem met een houdbaarheidsdatum, tegen 2035 slaat de vergrijzing definitief door (met alle gevolgen van dien voor hun woningen, zowel koop als sociale huur) en moeten tegelijkertijd de mensen met aflossingsvrije hypotheken gaan heroversluiten in die dalende markt.

Blasfemie | 21-10-18 | 18:40 | + 5 -

Hypotheek schuld 75% van het BNP,vraag me af hoe lang dit goed kan gaan.
Als je dan kijkt naar de % staatsschuld dan is het behoorlijk wat aan rente elk jaar dat moet worden afgetikt.

Roger-Rabbit | 21-10-18 | 17:04 | + 2 -

@frank87 . Het onderpand (het huis) is ook niet meer waard dan de lening. Nee, de lening is hoger dan het onderpand. Dat is omdat alle bijkomende kosten ook worden meegefinancierd (notaris, kadaster, taxatie, bankkosten, belasting).
Een lening zonder onderpand is mogelijk, maar niet voor een zo hoog bedrag, en met een veel hogere rente.

mickey99999 | 21-10-18 | 17:01 | 1 | + 0 -

De bank wil het huis niet hebben, ze zijn geen makelaar. Het voordeel van de hypotheek is dat ze extra dwangmiddelen tegenover de lener hebben( en voordeel op concurrente schuldeisers ).
Als je 10 procent boven de waarde van het huis leent, heb je dat in een paar jaar aan de bank betaald. Als ze verwachten dat je zo snel in betalingsproblemen komt, lenen ze je echt niks.

frank87 | 21-10-18 | 21:23 | + 0 -

Om de huizenmarkt gezond te krijgen, moeten als eerste alle vormen van subsidieregelingen afgeschaft worden. Dus geen hypotheekrente-aftrek en geen huursubsidie meer. Die twee maatregelen doen maar 1 ding: het volume van de markt vergroten, huizen duurder.

Het is zoals bij je eerste studentenrekening. Je mag dan 1000 euro rood staan. Het enige wat dat in je studententijd doet, is je nul-niveau verleggen naar -1000. De enige die daar profijt bij heeft, is de bank, want die vangt rente.

Bij huizen is het hetzelfde. De enige die echt voordeel hebben bij de HRA en huursubsidie, zijn de banken.

MozesKriebelaar | 21-10-18 | 16:41 | 1 | + 5 -

Verder uitleggen: door de HRA en huursubsidie was het in eerste instantie zo dat mensen in te dure woningen konden wonen. Dit is door de tijd heen opgeschoven naar dat er voor hetzelfde huis gewoon meer gevraagd wordt, en het netto resultaat nul is.

Voorbeeld zonder HRA huurde je een huis voor 600 euro (verzonnen getal). Toen kwam de HRA. Je kon toen met 600 euro een huis van 800 euro huren. Tig jaar later echter, is het huis van 600 euro gewoon naar 800 euro gezet, en kun je met je subsidie, met je 600 euro, het huis van 600 euro huren (wat nu 800 kost). Enige die hier voordeel bij heeft is de verhuurder. Nadeel is dat jij zonder subsidie nu met je E600 niet meer in dat huis van E600 kunt wonen.

Exact hetzelfde geldt voor HRA. Er zijn bitter weinig mensen in NL die een koophuis hebben, die het zonder HRA zouden kunnen oprengen. Niet omdat ze in een te groot of te mooi huis wonen, maar omdat er voor dat huis teveel gevraagd is.

Het zijn verkeerde prikkels. Al die regels, al die subsidies, ze moeten weg. Geen plafonds, geen sociale huur, geen puntensysteem, allemaal weg. Geef het vrij. Sure, dan is de markt een jaar of 2 kapot. En daarna begint er een gezonde markt op te staan.

Als noodmaatregel zou je de wet kunnen invoeren dat een huizenbezitter, met uitzondering van erkende toegestane woningcoorperaties, niet meer dan 3 huizen mag bezitten.

MozesKriebelaar | 21-10-18 | 16:46 | + 8 -

Hypotheekrente aftrekken afschaffen? Ja, als de banken verplicht worden een maximale winstmarge van 1% aan te houden (jullie beweren nu 3%) en het hen verboden wordt om boeterente te berekenen bij vervroegde aflossing. Asociaal gewoon die boeterentes, totaal nergens op gebaseerd en heel slecht voor de economie. Voorts ruimere verstrekkingsnormen toestaan, alleen in de eerste 10 jaar wat extra aflossing verplichten. En bouwen helpt natuurlijk wel maar dan geen woekerwinsten voor gemeentes voor grondverkoop. Ik zou zelfs de nieuwbouwwoningen voor de inkoopprijs te koop aanbieden aan starters. Dan hoeft geen woningstichting meer een huis 3x terug te verdienen alvorens het voor een veel te hoge prijs, zonder onderhandelingsruimte in de markt te zetten.

SlimmeBelg | 21-10-18 | 14:48 | 3 | + -4 -

Vervroegde aflossing is meestal pas aan de orde bij meer dan 10 tot 20 procent aflossing. Je kan binnen 10 jaar van je lening af zijn. Ik ken in mijn omgeving weinig mensen die dat ook hebben gedaan. En aflossen is wel degelijk nadelig voro de economie, omdat het de aflossers nogal beperkt in hun bestedingen, terwijl banken juist bezig zijn om hun eigen vermogen aan te vullen.

Buerman | 21-10-18 | 15:09 | + 0 -

@Buerman | 21-10-18 | 15:09
De meeste mensen die extra aflossen doen dat omdat ze stevige buffers hebben en dat geld niet direct nodig hebben. Dat geld was dus ook nooit in de economie terechtgekomen.

Bytemaster | 21-10-18 | 15:28 | + 7 -

Ik bedoel het obstructief tegenhouden van vrije winkelnering door consumenten. Als ze bij een andere bank namelijk honderden euro's per maand goedkoper uit zijn, gaat dat geld direct de economie in. Van verzekeraar kun je tegenwoordig kosteloos binnen de kortste keren veranderen, maar doordat banken asociaal hoge boetes mogen bedingen kunnen klanten geen kant op. Terwijl als je je huis verkoopt zonder boete kunt aflossen. Je maakt mij niet wijs dat de heilige banken ook maar 1 euro derven door een vervroegde aflossing. Ik heb in mijn praktijk ook nog nooit 1 transparante aflossingsnota gezien waaruit de vermeende derving in stond vermeld ondanks herhaalde verzoeken. Ze doen alsof hun neus bloedt,

SlimmeBelg | 22-10-18 | 10:15 | + 0 -

Meer huizen bouwen lost inderdaad niets op zolang die een vanaf prijs hebben van €420.000. Er zijn genoeg nieuwbouw projecten die compleet onbetaalbaar zijn voor de meeste mensen ook al stonden er rijen van dat soort huizen. In welke zakken verdwijnt dat geld nou, en kom niet met de grondprijs want het kost geen 300k om zo'n doorsnee vinex hut te bouwen bovenop een grondprijs van 120k.

oo4load | 21-10-18 | 14:30 | 4 | + 3 -

Zwartedag: je kunt voor ca. 150k al een heel knap paleis bouwen hoor. Huizen worden kunstmatig duur gemaakt.

MozesKriebelaar | 21-10-18 | 16:48 | + 8 -

@ZwarteDag
als je de kwaliteit ziet dan is de helft nog te duur,huizen worden gemaakt van de meest goedkope rommel die ze kunnen vinden,maar ze rekenen wel de hoofdprijs voor de koper.

Roger-Rabbit | 21-10-18 | 17:17 | + 7 -

De grondprijs ligt hoger bij huizen vanaf 420k. Want residuele prijsmethodiek. Is ook wel nodig, want de huurder een straat verderop heeft een sociale huurwoning en dan kost de grond 1/3e, terwijl ook daar net zoveel tegels voor de deur moeten en zoveel aansluitingen gelegd door de gemeente.

Voireaton | 21-10-18 | 23:00 | + 1 -
▼ 1 antwoord verborgen

Interessant artikel, maar zolang onze politici in ouwe linkse en rechtse dogma's blijven denken, verandert er niets.

RodeDraak | 21-10-18 | 14:09 | + 7 -

@frank87 : Dit is het amerikaanse systeem. Dat is hier alleen mogelijk als de geleende som niet hoger is dan de getaxeerde waarde van de woning. Dat gaat hier niet op. In Nederland bied je meer dan de getaxeerde waarde, omdat anderen dat ook doen (woningnood). Bovendien worden de aankoopkosten ook meegefinancierd (notaris, kadaster, taxatie, bankkosten,belasting). Hierdoor is het hypotheekbedrag minimaal 10% hoger dan de taxatiewaarde. Als je de woning vaarwel kan zeggen door de sleutel in te leveren, dan zijn die 10% een verlies voor de bank. Daarom zal dit amerikaanse systeem hier niet snel worden ingevoerd.

mickey99999 | 21-10-18 | 13:36 | 2 | + -3 -

Dat is onzin. Er is geen enkele reden dat het onderpand duurder zou moeten zijn dan de lening. Je kunt zelfs lenen zonder onderpand.
De bank krijgt allerlei mooie extratjes met dat onderpand (vooral voorang op andere schuldeisers), en daar mag best een nadeel tegenover staan.

frank87 | 21-10-18 | 14:09 | + -1 -

Kan best, alleen moet je dan 10% spaargeld meebrengen.

Huisregelneef_III | 21-10-18 | 14:48 | + -2 -

Hypotheekrente-aftrek (HRA) was bedoeld om mensen te verleiden een woning te kopen ipv. te huren. Het is niet gratis, nu betaalt de ONTVANGER van deze rente de inkomsten- of winstbelasting. De overheid hoeft dan geen huursubsidie voor die woning te betalen. De HRA wordt steeds lager, doordat het rentedeel van de lening steeds minder wordt. Huursubsidie daarentegen kan levenslang zijn voor deze huurder, en misschien ook voor de volgende.
Zolang hij HRA krijgt, betaalt de kopen ook nog belasting over de fictieve winst die er uit bestaat dat hij geen huur moet betalen (huurwaarde-forfait).

mickey99999 | 21-10-18 | 13:19 | 2 | + 0 -

HRA was niet bedoeld voor een specifiek doel maar was onderdeel van één van de peilers van het westers belastingsysteem: als je belasting moet betalen over je inkomsten mag je de kosten die je daarvoor maakt aftrekken van de belasting. Dat was eind 19e eeuw nog heel simpel. Een huis werd toen al als renderend vermogen gezien en dus mocht je de kosten ervan aftrekken van je inkomen.

Bytemaster | 21-10-18 | 13:27 | + 9 -

@Bytemaster:

Helemaal waar, alleen schijnt iedereen dat (bewust?) vergeten te zijn.

Zou je wel willen we | 21-10-18 | 14:57 | + 2 -

Hypotheekrente-aftrek (HRA) was bedoeld om mensen te verleiden een woning te kopen ipv. te huren. Het is niet gratis, nu betaalt de ONTVANGER van deze rente de inkomsten- of winstbelasting. De overheid hoeft dan geen huursubsidie voor die woning te betalen. De HRA wordt steeds lager, doordat het rentedeel van de lening steeds minder wordt. Huursubsidie daarentegen kan levenslang zijn voor deze huurder, en misschien ook voor de volgende.
Zolang hij HRA krijgt, betaalt de kopen ook nog belasting over de fictieve winst die er uit bestaat dat hij geen huur moet betalen (huurwaarde-forfait).

mickey99999 | 21-10-18 | 13:19 | + -3 -

Betreffende de onbetaalbaarheid van huizen: in Rotterdam: vanaf 120000 koop je een appartement waar je prima in kan wonen. Zelfde voor Zaanstad, Almere, delen van Den Haag etc. Betekent dat je als starter(s) 8000 mee moet nemen, en dan een hypotheek van 115000 hebt. Inkomen van 30K per jaar is dan genoeg. Betekent bruto 2200 per maand. (voor een starter alleen) Het lijkt me als je dat niet verdient, je beter ook geen huis kunt kopen.

Dr_Prepper | 21-10-18 | 13:08 | 5 | + -4 -

En, veel bejaarde mensen willen juist graag gelijkvloers wonen wat de kansen op doorstroming bevordert. Dus kansen zijn er altijd.

SlimmeBelg | 21-10-18 | 14:37 | + 0 -

2200 per maand??? Wauw, dan is je huis na 6 jaar afbetaald (en de bewoner dood waarschijnlijk)...

ZwarteDag | 21-10-18 | 14:56 | + -6 -

Ga zelf een maand in zo'n 'appartament' wonen. En kom dan hier terug met je domme geneuzel.

120k uitgeven aan een kamer met toilet. Dan ben je echt van de pot gerukt, als je denkt dat dat redelijk is.

MozesKriebelaar | 21-10-18 | 16:49 | + 3 -
▼ 2 antwoorden verborgen

De bevolking naar 10 miljoen of minder terugbrengen helpt wel even, maar na verloop van tijd moet je weer aanpassen, want anders wordt het een Sterf- Huis. En waar moeten ze heen? Dat is makkelijk gezegd: rot allemaal maar op. Dat is al zo'n beetje aan de gang. Dorpen vergrijzen, lopen leeg, winkels sluiten er, alleen steden blijven nog wat groeien, maar dat wilt men niet onder ogen zien. Dan maar vluchtelingen er voor in de plaats, maar dat werkt ook niet.

Jan Onbewoond | 21-10-18 | 12:22 | 2 | + 10 -

Er wordt ons al tientallen jaren voorgehouden dat de bevolking zou krimpen. Mensen die ervoor geleerd hadden begonnen dat al te verkondigen toen Fluitsma & Van Thijn hun liedje nog niet geschreven hadden. Inmiddels zijn we met ruim ♪Zeventien miljoen mensen♪ op dat hele kleine stukkje Aarde♪ en er is nog geen trendbreuk in zicht.

Als we die "experts" destijds hadden genegeerd, dan had ons dat een hoop ellende bespaard. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald, dus laten we nu snel afstappen van die bizarre en ongefundeerde aanname dat de Nederlandse bevolking op de middellange termijn zou gaan krimpen.

Huisregelneef_III | 21-10-18 | 13:54 | + 7 -

Als je zuiver kijkt naar autochtone bevolking van langer dan 3 generaties, dan krimpt de bevolking wel degelijk.

Welvaart doet bevolkingsgroei krimpen. In de woestijn nam men tig kinderen, omdat er meerdere dood gingen, en je zo zeker wist dat je nageslacht veilig was en er voor je gezorgd werd. In de moderne westerse maatschappij, als je daar langer inzit, zakt het naar iets van 1,3 kind per huishouden.

Alleen, als je dan miljoenen mensen importeert, die allemaal nog op een woestijn-fokschema zitten.. tsja.

MozesKriebelaar | 21-10-18 | 16:51 | + 17 -

Grof geld kunnen verdienen aan huizenprijzenstijging helpt ook niet mee.
En als de prijzen dalen ligt het probleem bij de huizeneigenaren. Briljant.
De winsten naar de elite, de kosten naar de samenleving.
What's new.
Er moet een constructie komen waarbij de markt doet waar het voor is; in dienst staan van de samenleving, niet andersom. Zoveel mogelijk mensen moeten er iets aan hebben. Niet een paar. Maar ja, VVD en moraal.

kloopindeslootjijook | 21-10-18 | 12:21 | 1 | + 14 -

De VVD wil alleen maar hogere huren en hogere koophuisprijzen. Tegelijk willen ze de lonen niet verhogen want ze denken alleen aan zichzelf. Sterker nog alleen maar meer vluchtelingen en expats met belastingkorting hierheen leidt tot nog meer druk op lonen naar beneden. Dus woonquote omhoog en salaris en werkzekerheid omlaag. Die domme VVD vergeet echter als Jan Modaal niets meer te besteden heeft( een hele grote groep mensen dus) de economie helemaal nooit meer gaat groeien...
Maar ja de VVD en logisch nadenken dat gaat nu eenmaal niet samen...

Rob12345 | 21-10-18 | 16:57 | + 4 -

Bouwen-bouwen-bouwen is inderdaad niet de oplossing, zolang het inwoneraantal hier explodeert, en iedere inwoner zelf ook nog meer ruimte wil. Honderdvijftig geleden woonden tien mensen op een verdieping in de Jordaan, nu zit er één yuppenstel in het hele pand. Dit artikel vermijdt daarmee ook de olifant in de kamer: de i die bij de politiek en het journaille maar niet wil doordringen (hint: rijmt op ... mmigratie).
De HRA versterkt het probleem, maar in bijvoorbeeld Hongkong en Japan is woonruimte ook onbetaalbaar, als teveel mensen op een eindig stukje grond wil wonen. Hier in West-Europa hebben we daarbij ook nog groeiende ghetto's waar niemand iets wil kopen, dus de bewoonbare grond wordt in Nederland eigenlijk alleen maar kleiner.

Zware Guy | 21-10-18 | 12:14 | 3 | + -2 -

Woonruimte in Japan is helemaal niet onbetaalbaar. Sterker nog, zelfs in Tokyo kun je voor een schappelijk bedrag een kaveltje kopen. Wel zijn er erg strenge regels hoe hoog het gebouw mag zijn, hoeveel procent van je kavel bebouwd mag zijn, etc. etc. etc. Maar woonruimte in Japan is goed betaalbaar.

Geheel losstaand daarvan heeft Japan nauwelijks immigranten, en de migranten die er komen, komen er omdat dat nodig is voor hun baan. Maar dat heeft natuurlijk GEEN ENKEL verband met het goed functioneren van de Japanse woningmarkt.

Huisregelneef_III | 21-10-18 | 12:40 | + 10 -

Is natuurlijk onzin, in Tokyo vind je geen voordelig 'kaveltje', aangezien die stad hutjemutje is volgebouwd. Tenzij je ver in de buitenwijken gaat zoeken, maar dat telt niet echt als 'Tokyo'. De vierkante meter prijs in Tokyo staat op nummer 17 van de mondiale lijst met duurste onroerend goed, Hong Kong op #1. Beide steden zijn een stuk duurder dan Amsterdam (en dat zonder HRA).

Zware Guy | 21-10-18 | 14:24 | + 5 -

Tokyo is praktisch gezien betaalbaarder dan Amsterdam voor een werkende. De rede waarom deze stad boven Amsterdam staat is omdat het fenomeen sociale huur daar niet bestaat. Gemiddeld is het misschien duurder maar dat is alleen maar omdat de stad niet vol met gesubsidieerde paupers zit. Particulier ben je minder kwijt voor een kamertje. Overigens zijn de huizenprijzen in de buitensteden spotgoedkoop ( mooie eengezinswoning voor €125 - 150k ) en in zuidelijk gelegen grote steden zoals Fukuoka heb je een nieuw appartement voor 2 - 3 personen zo rond €100k. Iets wat je niet kan zeggen over de steden in Nederland, vooral gezien het verschil in belastingtarieven.

StarFox | 21-10-18 | 17:01 | + 7 -

Na de vuurwerkramp in Enschede moest er woonruimte komen voor alle daklozen van Roombeek.
De ambtenaren hebben toen bij wijze van uitzondering al die belachelijke blokkades die normaal in NL gelden laten varen om humanitaire reden.
De nieuwe wijk is toen razendsnel gebouwd, erg goedkoop en conform de wens en smaak van de bewoners zelf, ipv een wereldvreemde architect en de gemeente drukte er geen E 100.000 per postzegel op.
Bouwen in vrijheid, het kon voor eventjes, er was een nationale ramp voor nodig maar toen zag je hoe goed het kan gaan.
Dat was toen, nu zitten we weer met blokkade ambtenaren die alles tegenhouden waardoor er geen huizen beschikbaar zijn en we uit pure armoede gaan praten over irrelevante randzaken als financialisatie.

Atlas Shruggs 10 | 21-10-18 | 12:12 | 2 | + 30 -

Het ging toen om verzekeringsgeld, dus het budget was ingeperkt en gecontroleerd, dus er kon niet geld verdwijnen door projectontwikkelaars, overigens waren er verschillende ‘wereldvreemde’ architecten betrokken bij de herbouw.

Analia von Solmsch | 21-10-18 | 12:33 | + 5 -

Eens dat projectontwikkelaars geld doen verdwijnen. Maar ze worden daartoe in staat gesteld door de gemeenten die nog veel meer geld doen verdwijnen.
Architecten zijn niet het probleem zolang je ze zelf mag aanstellen.
Het probleem is dat er niks mag en dat de gemiddelde blokkade door ambtenaren voor ELK bouwproject 11 jaar is in NL.

Atlas Shruggs 10 | 21-10-18 | 13:01 | + 6 -

Er werd te weinig gebouwd, omdat er te weinig bouwvakkers zijn. Wij kunnen nu overal werken en wonen in de Eu, maar altijd mogen de anderen niet in het land werken, want ze pkken de baantjes weg. Daarom voert Engeland de Brexit in, zodat die Polen, en anderen niet meer in Engelnand kunnen werken, maar Engelsen mogen dan wel weer ook overal werken. Die bouwvakkers werden tijdens de crisis wegbezuinigd,nu krijg je personeelstekorten, maar men legt de schuld weer bij anderen die er niks mee te maken hebben.

Jan Onbewoond | 21-10-18 | 12:11 | 1 | + -12 -

Nee

Poekieman | 21-10-18 | 18:20 | + 1 -

Maar als de koopwoningmarkt opdroogt, is dat dan geen slecht nieuws voor de banken? of gaan ze iets verzinnen voor mensen die na hu 35 ste een huis willen kopen?

Mr.Crowley | 21-10-18 | 12:09 | + 5 -

Beter is het om een plan te maken om terug te gaan naar maximaal 14 miljoen inwoners. Het wordt er niet leuker om als Nederland verder volgebouwd wordt.

Bytemaster | 21-10-18 | 11:53 | 1 | + 23 -

Dat soort afspraken moet je niet willen maken als de poorten wijd open blijven staan voor handophouders en importbruiden uit het land van herkomst.

Huisregelneef_III | 21-10-18 | 12:34 | + 15 -

Wat een debiel artikel, zit VOL met elkaar tegensprekende ‘feiten’...
Om de belangrijkste maar eens te noemen: “Niet alleen in Nederland in dat een probleem”, maar maar maar, alleen in NL was toch de HRA aftrek zo’n gigantisch ‘Probleem’ ? Hoe kan het dan dat in landen ZONDER HRA er hetzelfde effect optreedt als in NL???
Nog zo’n uitspraak: “Kassa voor de banken”. Uhhh, volgens mij worden er nu meer hypotheken verstrekt door pensioenmaatschappijen als door banken. Hoe kunnen ‘banken’ dan de veroorzaker van dit probleem zijn? En als hier sprake is van ‘subsidie’ dan geeft de staat die subsidie in feite aan pensioenmaatschappijen en dat zijn u en ik...
Nog zo’n juweeltje: “gewone economische wetten niet onverkort gelden voor grondhandel”. Waarom daalt de grondprijs dan in de periode 2009-2014? Is niet de overheid veruit de grootste uitgever van bouwgrond en dus grondhandelaar en er derhalve sowieso geen sprake is van een ‘ vrije’ markt.
Zucht...

ZwarteDag | 21-10-18 | 11:48 | 6 | + -13 -

Banken hebben nu 64 procent van de markt. Regiepartijen nemen 17,6 procent voor hun rekening.

Buerman | 21-10-18 | 14:52 | + 2 -

@ZwarteDag | 21-10-18 | 14:47
In dat artikel staat dat de helft van de verstrekkers uit pensioenfondsen en regiepartijen zal bestaan. Dat betekent nog niet dat de helft van de openstaande hypotheekschuld bij die partijen openstaat.

Bytemaster | 21-10-18 | 15:32 | + 1 -

@bytemaster: banken zijn vanwege Basel4 bezig om de hypotheken die ze hebben voor een behoorlijk gedeelte te securitiseren...

ZwarteDag | 21-10-18 | 19:47 | + -2 -
▼ 3 antwoorden verborgen

Goh. Er worden een hele hoop zaken genoemd die mis zijn in de woningmarkt, maar die zijn vrijwel allemaal terug te voeren op het tekort aan woningen. Kortom: bouwen dus. Een oplossing die ondanks de pakkende titel meerdere keren in het artikel genoemd worden. Dat rent seeking bijvoorbeeld is vooral mogelijk vanwege een tekort op de huizenmarkt - en aan een gebrek aan concurrentie op de hypotheekmarkt.

Eerst de huursector aanpakken is de omgekeerde wereld: je garandeert ermee dat huurhuizen geen haalbare investering meer zijn, en zo leg je dus alles weer neer bij die genoemde "sociale rol van de corporaties". En daar is het kapotgaan van de marktwerking nu juist mee begonnen. Omgekeerd: als woningen (en grond) goedkoper worden en het aanbod toeneemt, dan kunnen de huren vanzelf ook een stuk omlaag.

Muxje | 21-10-18 | 11:40 | + 17 -

Hypotheekrenteaftrek is niet ontstaan om het eigen woningbezit te stimuleren, maar om te compenseren voor het huurwaarde forfait. Al meer dan honderd (!) jaar geleden zag de overheid een huis als inkomsten bron. Prima, maar de voor inkomen gemaakte kosten zijn aftrekbaar.

borotof | 21-10-18 | 11:38 | 6 | + 2 -

Bedankt voor de uitleg Muxje. Maar voor de logica achter de hypotheekrenteaftrek was de ene optie die ik noemde voldoende (en al aanwezig in 1900).

frank87 | 21-10-18 | 14:04 | + 1 -

Bytemaster | 21-10-18 | 11:50 |De term huurwaardeforfait is in 2001 in de wet gekomen, maar inderdaad is er zoals Frank aangeeft sinds 1893 al een eigenwoningforfait geweest waardoor de eigen woning als bron van inkomen werd gezien en dus in de heffing werd meegenomen. De Wet Hillen was de eerste uitzondering op dit principe, maar die wet zal binnenkort uitgefaseerd zijn. Afschaffen van HRA zal derhalve gecompenseerd moeten worden bij een herziening.

Buerman | 21-10-18 | 14:42 | + 2 -

@Buerman | 21-10-18 | 14:42
Nee, andersom. Het was altijd huurwaardeforfait en sinds 2001 is het eigenwoningforfait. De Wet Hillen baseert zich op een onjuiste formulering in deze nieuwe wet, waarin de belasting wordt opgehangen aan de aftrek in plaats van zoals voorheen de aftrek aan de belasting.

Pierre Tombal | 21-10-18 | 23:27 | + 1 -
▼ 3 antwoorden verborgen

Waatom niet pleiten voor afschaffing van die garantie regeling? Dat is toch ook vooral subsidie voor de banken? De wanbetaler verdient er niet zo veel aan.

frank87 | 21-10-18 | 11:31 | 2 | + 2 -

Een andere manier is door de regel in te voeren dat je de hypotheek altijd kunt aflossen met het huis zelf.
Gewoon alle methodes om de risico's in de hypotheekmarkt meer baar de uitlener te schuiven.

frank87 | 21-10-18 | 11:35 | + 9 -

Wat bedoel je hypotheek aflossen met het huis zelf? Daarvoor moet je toch je huisverkopen? En bij een woning die je verkoopt los je toch je hypotheekschuld in (mits je hypotheek niet mee laat verhuizen).

Aapje133 | 21-10-18 | 14:23 | + 0 -

Maak je de fiscalisering van woningen eenvoudiger dan zullen de prijzen zakken. En welke leeftijdsgroep bezit juist veel woningen? De 50+ ers. En electoraal is dat een veel grotere groep dan de starters 35- ers.
Dez artikelen stemmen mij wel positiever naar de toekomst. Omslag in het denken hoe we naar ons financiële systeem kijken komt sneller dan ik denk.

Aapje133 | 21-10-18 | 11:21 | 1 | + 2 -

Was het maar zo.
Dit is dus de reden dat de VVD ondanks al het wanbeleid, liegen, bedriegen, bestelen en schofferen van de eigen bevolking zo groot blijft:
het handhaven van de(ze) status quo.
Ik zie dat nog niet veranderen.

jemagookniksmeer | 21-10-18 | 14:58 | + 5 -

In plaats van huizen te bouwen kan men ook verhinderen dat het aantal inwoners omhoog gaat. Stoppen met geldzoekers importeren en met het subsidiëren van kinderen.

Nonkel Frituur | 21-10-18 | 11:09 | 2 | + 52 -

Ai Nonkel, niet iedereen is zo'n goede frituurboer als u. Sommige mensen zullen toch nog een staatspensioen moeten hebben opgebracht door een volgende generatie. Dus ten dele eens met het tweede gedeelte van uw betoog.

Mauguio | 21-10-18 | 16:09 | + 1 -

Ja mee eens, 3e kind voor eigen rekening.

marrretje | 22-10-18 | 01:12 | + 0 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken