In plaatjes. Waarom u elk jaar meer belasting betaalt

In 2019 heft de overheid voor iets meer dan €300 miljard aan belastingen en premies bij burgers, bedrijven en het buitenland. In 1998 was dat ongeveer €140 miljard*. Die stijging valt te verklaren uit een grotere economie, inflatie en door beleid. En over dat laatste gaan we het hier hebben. Want wat gebeurt er als je de stijging van het bbp en inflatie-zaken buiten beschouwing laat en alleen kijkt naar de invloed van het beleid van de opeenvolgende kabinetten? Of anders gezegd: hoe pakken de jaarlijkse belastingplannen uit voor de portemonnee? Antwoord: dan zie je dat opeenvolgende kabinetten ad hoc lopen te rommelen, allemaal uit zijn op uw portemonnee en hoe u de grote financiële crisis heeft betaald. Antwoord CPB: 'Per saldo stijgen de collectieve lasten in de periode 1998-2021 met €27,5 miljard euro als gevolg van beleid'. Dat betekent sinds eind vorige eeuw en tot in de nabije toekomst elk jaar gemiddeld een miljard en honderd miljoen meer. Volledigheidshalve dus dit: had de overheid sinds 1998 op zijn handen gezeten en niet gesleuteld aan de belastingen, dan zouden we met zijn allen €27,5 miljard minder aan belastingen kwijt zijn geweest (alleen dan had de staatsschuld bijvoorbeeld ontploft want de aankoop  van ABN moest gefinancierd en massa's gfc-werklozen wilden ook een uitkering). U hoeft zich overigens verder niet druk te maken om inflatie, euro/gulden-conversies, groter bbp, want dat doen wij ook niet. Het CPB heeft voor dat alles gecorrigeerd (het gaat, zegt het CPB daarover, om het ex-ante beleid. Dus wat verwacht het kabinet met specifiek beleid het jaar erop binnen te halen en dan koppelen onze planners dat weer via horizontale en verticale dingen aan bepaalde uitgavenkaders. Of zo). Vier grafieken over het zwabberende/graaiende overheidsbeleid na de breek.

U ziet in de grafiek links de jaarlijkse belastingstijgingen en -dalingen per sector. Rechts wat dat allemaal cumulatief tot en met 2021 betekent. Het CPB duidt veel, maar kort over de hangende balk aan het begin van deze eeuw: 'In 2001 was sprake van een substantiële lastenverlichting in het kader van de herziening van het belastingstelsel'. De lijn in de grafiek rechts is de beleidsmatige lastenontwikkeling (BLO). Wanneer de grote financiële crisis begon door te tikken in de begroting, laat zich eenvoudig aflezen.

Via welke belasting uw geld is verdwenen, ziet u dan weer in onderstaand plaatje. Met wederom links het jaarlijkse gezwabber en rechts het cumulatieve gegraai. Over de legenda:  in blauw ziet u de premies voor de zorgverzekeringswet die u onzichtbaar betaalt via uw werkgever of jaarlijks een rolberoerte veroorzaken als u zzp'er of dga bent. Die zijn overigens zo gestegen wegens de koppeling met de zorgkosten. Die zijn ook gestegen. In rood ziet u voornamelijk de btw. In roze wat u aan belastingen betaalt over uw inkomen. Geel zijn de overige belastingen, waaronder de vennootschapsbelasting (vpb). 

De stijgingen bij de 'indirecte belastingen' komen door de verhoging van het algemene tarief van de btw van 17,5% naar 19% in 2001 en naar 21% in 2013. Volgend jaar tikt het kabinet nog eens €2,2 miljard binnen door het lage btw-tarief te verhogen van 6% naar 9%. Kort samengevat begonnen we deze eeuw met een fijne lastenverlichting door het nieuwe belastingstelsel van 2001. De erg grote financiële crisis zag u terug in een stijgende inkomstenbelasting plus btw (kreeg u wel SNS, ABN en uitkeringen voor terug). Overzichtje van de ex-ante lastenverzwaringen in euro's in 2019 en verder onder de knop, of anders het hele CPB-rapport voor al uw knagende vragen daar.

*stats zijn een bitch en op het bedrag uit 1998 valt veel aan te merken, maar gaan we op deze plek niet doen. Meer over de collectieve lasten bij het CBS in euro's hiero, in percentages van het bbp sinds 1996 in een plaatje en om uit te printen het 'Blauwe Boekje' met alle relevante cijfers over de economie en de overheid daaro

Reaguursels

Inloggen

Het helpt natuurlijk ook niet dat er honderdduizenden cultuurverrijkers lekker in het koffiehuis rondhangen op kosten van de samenleving. En dat zal voorlopig ook niet veranderen, want de overheid geeft liever "racistische" werkgevers de schuld dan de handophouders terug te sturen naar het zand van herkomst. Zelfs als ze hier iemand verkrachten worden ze door de rechter nog gematst om maar te voorkomen dat hun verblijfsvergunning in gevaar komt.

Huisregelneef_III | 04-10-18 | 16:40 | + 0 -

Ik snap niet waarom ZZP'ers niet in opstand komen.
Ze staan in geen van de tabellen, maar ze zijn winnaar lastenstijging en totaal de lul met de huidige plannen. Verplicht AOV'tje die niet uitkeert ad 6000 euro, aftrek 8000 weg, verplicht pensioen 20% premie bovenop je 52% IB.
Het kan bijna niet anders of komend jaar stopt de helft van die miljoen ZZP'ers ermee, het heeft zo geen enkele zin meer.
Natuurlijk is het EU beleid dat NL hier uitvoert, maar ik zou zeggen bereid u voor op een recessie.

Atlas Shruggs 10 | 03-10-18 | 22:54 | 1 | + 2 -

Als het allemaal doorgaat, gaat de KVK in Bulgarije het erg druk krijgen waarschijnlijk.

Harry Turtle | 04-10-18 | 01:05 | + 2 -

Jammer genoeg is dit wat Nederland wil.
Een grote, allesregulerende en -nivellerende overheid.
Zelf geen enkele verantwoordelijkheid meer hoeven nemen en voor lief nemen dat er voor de generaties na ons enkel armoede rest.

jemagookniksmeer | 03-10-18 | 22:39 | + 4 -

Allemaal de volgende keer op de VVD gaan stemmen dan harkt de roverheid in 2022 1000 miljard euro binnen. Oh wacht alleen de Zwitserse aandeelhouder die moet toch echt ontzien worden...

Hans_Gelderland | 03-10-18 | 21:38 | + 4 -

Hoe groot moet onze staatsschuld wel niet zijn om bij 0% rente uit te komen op 5,5 miljard aan jaarlijkse rentelasten?

W_F | 03-10-18 | 20:57 | 1 | + 4 -

‘Oude’ 10 jaar staatsleningen die nog een hogere rente hadden en dus nog wel even meetellen...

ZwarteDag | 03-10-18 | 22:24 | + 2 -

ik wil graag dat ze een ministerie van Subsidie & Geld Weggeven maken zodat het inzichtelijk is hoeveel geld daar heen gaat.

deluiegriek | 03-10-18 | 19:41 | + 4 -

Er zijn maar twee zekerheden in dit leven: 1) u gaat dood, en 2) u betaalt belasting, en, ingeval u in Nederland woont, ieder jaar een beetje méér.

EefjeWentelteefje | 03-10-18 | 18:33 | 3 | + 3 -

vergeet niet dat je NA je dood ook nog belastingen betaald!

razwanzel | 03-10-18 | 19:34 | + 7 -

Waarom zie ik de kosten van de hypotheekrenteaftrek nergens terug in die staatjes? Toch zo'n 14 miljard euro per jaar? Of valt dit onder kopje sociale zekerheid? Wegmoffelen van cijfers is de VVD goed in namelijk ( bonnen van Teeven enz enz)

Hans_Gelderland | 03-10-18 | 21:27 | + -6 -

@razwanzel | 03-10-18 | 19:34
BetaalT, begrijp ik? Tsja het is moeilijk hè, die NL taal...
Verder: inderdaad. Maar niet als dooie zelf. Alleen je erfgenamen.

EefjeWentelteefje | 04-10-18 | 02:11 | + 2 -

Mooi ook om te zien dat de belastingverlaging van 2001 in 2004 alweer ongedaan gemaakt was. Zal de aard van het beestje wel zijn. Met beestje bedoel ik rupsje natuurlijk; rupsje nooitgenoeg.
En wat doen ze met al die centen?
Niet uitgeven aan defensie; niet uitgeven aan onderwijs; niet uitgeven aan douaniers; niet uitgeven aan politie.
"Aaaand it's gone."

CaesarSalad | 03-10-18 | 16:24 | 1 | + 14 -

En voor de Haagse meelezers:
"You should kill yourself. What you do is sort of unjustifiable... and you know it's unjustifiable... and you don't care... you're the definition of evil. Kill yourself."
southpark.cc.com/full-episodes/s16e02-...

CaesarSalad | 03-10-18 | 16:34 | + 9 -

Water is nat, sneeuw is wit en belasting ga je alleen maar meer betalen. What's new dude?

gepast_betalen | 03-10-18 | 16:18 | + 2 -

Zijn dit alle belastingen of alleen die in de rijksbegroting voorkomen? Juist de verstopte belastingen zoals op energie gaan nu met sprongen omhoog.

jan99 | 03-10-18 | 16:06 | 1 | + 5 -

Zulke belastingen vallen vaak onder zo'n kopje. In dit geval is dat "belasting op milieugrondslag". Gemeentelijke belastingen zijn nóg gevaarlijker.

NietHenkLooij | 03-10-18 | 22:34 | + 0 -

Ik ben geen geweldsprediker, maar dit kan toch niet eeuwig goed blijven gaan? Hoe lang gaat het nog duren voordat met de riek in ons hand het binnenhof bestormd gaat worden?

Phoolie_the_King | 03-10-18 | 15:56 | 6 | + 14 -

Welnee joh. Ben je mal. Gewoon weer hetzelfde hokje rood kleuren bij de verkiezingen, hoe zeer je ook genaaid wordt. 't Gaat al een dikke 30 jaar hetzelfde.
(nee, ik stem zelf allang niet meer op 'het kartel'... )

EefjeWentelteefje | 03-10-18 | 18:35 | + 8 -

@mezelf
Oeps. 'hoezeer', uiteraard. Hoewel 'hoe zeer' wellicht net zo passend is.

EefjeWentelteefje | 03-10-18 | 18:36 | + 2 -

elke revolutie is gestart met honger.

Alleycat | 03-10-18 | 21:20 | + 4 -
▼ 3 antwoorden verborgen

In 1998 betaalden we in guldens net zoveel belasting als nu in euro's, maar verder is inflatie een zegen.

kapotte_stofzuiger | 03-10-18 | 15:55 | + 15 -

Een leuke olifant in de kamer was natuurlijk om bedrijven nog eens uit te splitsen tussen Multinationals - MKB.
En misschien er ook de cijfers van de totale verdiende loonsom en bedrijfswinsten in NL naast te zetten (Multi/MKB).

kruz | 03-10-18 | 15:24 | + 10 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken