Windmolens draaien nog jaren op subsidie! Net als scholen, start-ups, Yvon Jaspers, de Oranjes...

Rekenkamer ziet ze vliegen
Rekenkamer ziet ze vliegen

Was het een overijverige stagiair? Was het scoringsdrift? Wil de Algemene Rekenkamer haar wat wat stoffige imago opvijzelen? Qua pr schoot het controle-instituut van de overheid in elk geval in de roos afgelopen week. Vrijwel elk medium meldde de schokkende conclusie: windmolens zijn potverdorie helemaal niet subsidievrij te bouwen, zoals Eric Wiebes ons nog wel zo beloofd had. D’r gaan gewoon nog steeds keiharde belastingknaken in. Iedereen moord en brand schreeuwen natuurlijk. Maar eigenlijk lijkt het er meer op dat de Rekenkamer het niet helemaal snapt. Wat is er aan de hand? In het kader van meer groene stroom bouwen commerciële energiebedrijven als Nuon, Eneco en Shell windparken in de Noordzee. Daar moest tot op heden vaak de nodige subsidie in gestoken worden. Maar dankzij allerlei factoren als grotere molens, innovatieve wieken, sterkere palen en lage rente is dat niet meer nodig. Dus de Wiebert in maart een blij juichbriefje (pdf) typen vanwege deze mooie mijlpaal. ‘Dit zijn de eerste windparken ter wereld die zonder subsidie zullen worden gerealiseerd en geëxploiteerd.’ Maar op dat feestje wil de Algemene Rekenkamer nu de slingers weghalen. Want ‘via de kosten voor aansluiting van de windparken op zee op het landelijke elektriciteitsnet betaalt het Rijk wel degelijk mee’. Klinkt stoer, slaat volkomen nergens op. Want zonder overheid kunnen die turbines überhaupt niet worden aangesloten op het stroomnet. Dat staat namelijk in de wet, leggen we hieronder uit.

Stopcontact op zee

Bovenstaand is hoe windparken op zee door de firma Tennet worden aangesloten op het Nederlandse elektriciteitsnetwerk. Tennet noemt die platforms met gevoel voor slimme pr graag reuzestopcontacten. Je plugt de windparken in en hop, ze zijn aangesloten op het hoogspanningsnet. Kost wel wat. Er is zo’n €4 miljard voor uitgetrokken, maar volgens de Rekenkamer kan dat bedrag wel eens gaan oplopen met een miljardje of 2. Voor die investering krijgt Tennet subsidie uit de SDE+-pot. Dat geldt hoesten wij uiteindelijk als burgers en ondernemers samen op via een extra heffing op onze energierekening. Subsidie dus, zegt de Rekenkamer. Maar is er een alternatief? 

Californische toestanden

Tennet is een overheidsbedrijf, voor de volle 100% in handen van de staat. Bij de liberalisering van de energiemarkt is besloten dat het opwekken van energie (de windmolens en kolencentrales) en het verkopen ervan (de firma's die u kent van alle tv-reclames en uw energienota) prima kan worden overgelaten aan de markt. Maar de kabels en leidingen moesten van een overheidsbedrijf blijven. In Californië hadden ze het hele netwerk ooit eens geprivatiseerd en dat bleek toch een minder goed plan. Het was een recept voor marktmanipulatie en woekerprijzen met stroomstoringen des doods tot gevolg. In zulke Californische toestanden had de Tweede Kamer geen trek, en dus is in de Wet Onafhankelijk Netbeheer neergelegd dat een overheidsbedrijf eigenaar moet zijn van kabels en leidingen. En dat is dus ook precies waar die ‘subsidie’ voor nodig is: het trekken van leidingen van windmolen naar de rest van het stroomnet. Wettelijk gezien mogen commerciële partijen dat niet eens doen, al zouden ze willen. Uiteraard kun je besluiten om de miljarden die Tennet nodig heeft voor die nautische stopcontacten niet via de SDE-subsidiepot te laten lopen, en het dan geen subsidie te noemen. Maar dan zou Tennet geld moeten ophalen bij zijn aandeelhouder de overheid, ofwel u als belastingbetaler. Of je die miljarden nu via een subsidiepot verstrekt of uit de belastingopbrengsten haalt, is vestzak-broekzak. Feit blijft dat alleen Tennet die aansluiting van windmolens op het stroomnetwerk kan realiseren. 

Acceptgiro

Dat de Rekenkamer dan met een alarmistisch verhaal op de proppen komt als zou Wiebes de kluit belazeren, is natuurlijk flauwekul. Zo is de eerste subsidievrije treinreis ook nog niet gemaakt, want ProRail onderhoudt met overheidsgeld het spoor. Ook Yvon Jaspers blijkt ondanks commerciële successen toch nog niet geheel subsidievrij. Ook u bent een ordinaire subsidietrekker, want de openbare weg waar u in uw Kia Picanto’tje overheen rijdt wordt toch maar mooi door de overheid verzorgd, net als de school waar u werd opgeleid, het ziekenhuis waar u uw been laat gipsen na de wintersport, het leger dat u beschermt tegen de Rus, de politie die voor u haatbaarden uit de weg ruimt, etc. En met de privatisering van het Koningshuis schiet het ook nog altijd niet op. Afijn, zo kunnen we nog wel even doorgaan met flauwe vergelijkingen. Het komt erop neer dat we als samenleving bedacht hebben dat het efficiënt is om een aantal basale zaken te laten regelen door een overheid, zonder dat we voor elk van die afzonderlijke diensten de acceptgiro krijgen opgestuurd. Afrekenen doen we via de belastingen, en als het niet bevalt kunnen we stemmen op andere partijen die het dan ook weer verprutsen beter doen. À propos, volgens onderzoekers gaan straks weer veel meer zaken op subsidie draaien, dan weet u dat vast. En verder wat Mathijs zegt.

Social

Poepsaai

Vragen wij ons tot slot nog wel af wat de Rekenkamer nu heeft bezield om met zo’n foponderzoek naar buiten te komen. Volgens de site van dit ruim 200 jaar oude instituut betreft het windmolen-project een zogeheten Focus-onderzoek. Dat is ‘een nieuw type onderzoek (...) Het sluit aan bij de actualiteit, begint met een scherp afgebakende vraag en wordt in relatief korte tijd (een kwartaal) uitgevoerd. Er worden geen aanbevelingen in gedaan.’ Hm, klinkt meer als journalistiek dan als rekenkamerwerk. Het is de tragiek van instanties als de Rekenkamer: ze schrijven poepsaaie rapporten die nooit iemand leest, en dus komt er vroeg of laat de wens om ‘zichtbaar’ te zijn en ‘impact’ te hebben. Welnu, dat is bij dezen gelukt. De PVV gaat vol op het orgel en beticht Wiebes van leugens. En dus komt er een Kamerdebat waarin heel veel dure uren worden verspild om alles weer recht te breien. Da’s niet de bedoeling, en dat weet de Rekenkamer zelf ook wel, blijkt uit een documentje dat we op de interwebs opduikelden. Over de vraag wanneer de Rekenkamer effectief is, bespiegelt een medewerker: 'Stel dat een kamerbriefing over een nieuw rapport goed wordt bezocht, dat er vragen in de Tweede Kamer worden gesteld, dat de minister toezeggingen doet en dat de pers veel aandacht heeft voor het rapport. Is de Rekenkamer dan effectief? Niet per se. Maar al te vaak zien we dat er door media en politieke partijen geshopt wordt in de bevindingen en dat er vervolgens een debat op gang komt dat allang niet meer gaat over de boodschap van het Rekenkamerrapport.' En dat is precies wat nu gebeurt. Het lijkt erop dat de Rekenkamer vanuit de wens om zichtbaar te zijn en impact te hebben, een soort van journalistiek project heeft opgezet met als doel eens even een stevige conclusie neer te zetten. Niet meer doen hoor, Rekenkamertje! In onze democratische rechtsstaat is het de taak van Tennet om met belastinggeld stroomkabels te trekken. De Rekenkamer moet poepsaaie rapporten schrijven die niemand leest. En lekker kort-door-de-bocht opgeblazen conclusies trekken, dat doen we hier wel.

Reaguursels

Inloggen

Windmolens worden nooit rendabel... de halve tijd staan ze STIL.
Een oplossing is - boven in de turbine een accu plaatsen wat op zonne energie werkt.... zodat bij weinig wind de wieken toch blijven draaien.

sociaal_econoom | 30-09-18 | 23:27 | + -1 -

Hoe dan ook, zon, wind, getijden blijven gratis en voor niets dagelijks op ons afkomen.
Het probleem zijn die nare mannetjes die er aan willen verdienen.

Mr.Crowley | 30-09-18 | 19:43 | 1 | + 1 -

Ja schandalig, dat die nare mannetjes durven om zonnepanelen / windmolens niet gratis te leveren! Ofzo?

hellend_flak | 30-09-18 | 23:06 | + 2 -

De rekenkamer ziet ze zeker niet vliegen en heeft juist een gedegen onderzoek uitgevoerd, i.t.t. tot dit kul verhaal. In het verleden moesten windparkbeheerders zelf een zeeleiding realiseren waardoor er subsidie nodig was om de windparken te laten draaien. Vervolgens worden tussentijds de spelregels veranderd, TenneT gaat de zeeleidingen aanleggen, en nu kunnen de windparken zonder subsidie draaien omdat deze subsidie nu naar TenneT gaat.. window dressing heet dat.

therealbraindump | 30-09-18 | 19:07 | 2 | + 1 -

Nee, er is niet geschoven met geld, het is gewoon zo dat de aanlegkosten van windmolens is gekelderd. Idem voor de rente. Resultaat: windenergie behoeft steeds minder tot geen subsidie meer (excl aansluitkosten dus).

hellend_flak | 30-09-18 | 23:10 | + 3 -

@hellend vlak. Het gaat over het transport van elektriciteit over de zee, er is wel geschoven met deze post..

therealbraindump | 30-09-18 | 23:23 | + 0 -

Conclusie: u wilt een simpel PVV antwoord op een lastige vraag, dan blijkt dus het antwoord geen waarde te hebben.. gosiedorie... wat een verrassing

Epistulae_Morales | 30-09-18 | 18:12 | + -2 -

Vroeger moesten de windmolensubsidiebedrijven de windmolens zelf op het net aansluiten. Dat heeft men veranderd. Tennet doet dat nu met subsidie. Als windenergie minder duur wordt zal de overheid het waarschijnlijk wel weer terug veranderen. Als windenergie ooit zonder subsidie kan.

GerbenW | 30-09-18 | 16:18 | 2 | + 1 -

Als je infrastructuur voor het stroomnet, de kosten daarvoor tenminste, eerlijk afweegt tegen de alternatieven dan moeten ook olie, gas en kolenhavens, overslag, opslag en transport daarin gewogen worden. En natuurlijk een deel van de defensie en beveiligingstajen aangezien we terrorisme sponsoren met olieimport

Epistulae_Morales | 30-09-18 | 18:15 | + 1 -

Een VVDer die niet de waarheid spreekt what"s new?

Hans_Gelderland | 30-09-18 | 18:49 | + 1 -

Tennet heeft zelf geld zat, ze vonden het zelfs nodig om een flink deel van het Duitse hoogspanningsnet over te nemen omdat er binnen de grenzen niet genoeg te investeren viel. (Vervolgens konden de windmolens op zee bij noord Duitsland heel lang op Tennet wachten om aangesloten te worden, dus dat beloofd wat.)

W_F | 30-09-18 | 15:54 | 1 | + 1 -

Dat zijn die subsidies die ze binnengehaald hebben.

Mr.Crowley | 30-09-18 | 19:06 | + 0 -

Hoeveel zonnepanelen kun je op de daken leggen voor 6 miljard, en hoeveel stroom brengt dat op?

Mauguio | 30-09-18 | 15:36 | 5 | + 0 -

's nachts levert het helemaal niets op. Dat is het grootste probleem. En dat probleem, meneer, dat blijft.

Poekieman | 30-09-18 | 18:42 | + 0 -

Niet als je een wereldwijd netwerk hebt, beste Poekiman.

Mr.Crowley | 30-09-18 | 19:01 | + 0 -

@allen. Dank voor uw reacties. Weer wat geleerd. Behalve dan dat het ‘s nachts donker is 😀

Mauguio | 30-09-18 | 20:23 | + 1 -
▼ 2 antwoorden verborgen

Ik dacht dat energieopwekking een manier was om de economie te laten draaien en geld te verdienen, en de redenatie dat de overheid voor infrastructuur zorgt klinkt leuk, maar aan het eind is windenergie dus voor burgers een verliespost. We betalen om molens te laten draaien, niet om er als land beter van te worden. Het argument dat ze brandstoffen besparen klopt ook niet (zie hier: www.youtube.com/watch?v=tDmGoLikUtM&a... ). En daarom stoppen ook veel landen met de talloze subsidies: wattsupwiththat.com/2018/09/29/canada... .

TheoRichel | 30-09-18 | 14:39 | + 0 -

"Of je die miljarden nu via een subsidiepot verstrekt of uit de belastingopbrengsten haalt, is vestzak-broekzak"

Ik begrijp hieruit dat schrijver van mening is dat alles wat de burger verdient van de overheid is en dat die burger dankbaar moet zijn dat hij nog een deel zelf mag uitgeven.

Zou je wel willen we | 30-09-18 | 13:52 | + 9 -

Voor een nieuwe stroomkabel naar je meter betaal je de kosten die ervoor gemaakt worden, De eerste 10 meter vallen mee. Dat is van de straat naar je kast. Ligt die kast 1000 meter van de straat dan tikt dat flink aan.... Als er geen stroom in de straat ligt ben je de klos want die kosten betaal je nl ook. Soms wordt een straat met kabel aangelegd maar die kosten worden dan door de aangrenzende percelen gedragen.
Als U en Ik wel betalen, maar het windmolenpark niet, dan mag u dat noemen zo u wilt maar het is; Subsidie.

maarten1959 | 30-09-18 | 13:18 | + 17 -

Wat de overheid bezield heeft, is dat ze vorr de burger niet wil weten hoe ze dat doet met het energie vraagstuk. Onder de fossiele energie kon ze makkelijk geld verdienen. Ze haalde gas uit de grond en verkocht dat. Geen burger die het raar vond dat ze voor dat gas moet betalen.
Hoe zit dat met zon en wind? Hoe sla je straks de burger aan die zijn elctriciteit rechtstreeks van de zon en de wind betrekt? Dat is niet alleen de overheid, maar ook bedrijfjes als Shell, Nuon en noem ze maar op.

Mr.Crowley | 30-09-18 | 12:22 | 4 | + 1 -

Het probleem blijft hoe je zon en wind gaat belasten. Dat de overheid er iets op vindt lijdt geen twijfel, maar ze is niet meer zo geloofwaardig en dat is nu net het probleem.

Mr.Crowley | 30-09-18 | 19:08 | + 1 -

@Mr. Crowley - je hoeft zon en wind niet te belasten. Je maakt het gewoon onmogelijk/onaantrekkelijk/duur om energie terug te leveren aan het net, waardoor de opgewekte stroom waardeloos is op het moment dat er voldoende capaciteit op het net bestaat.

Voireaton | 30-09-18 | 21:24 | + 0 -

Hiervoor hebben ze de ''energieheffing'' uitgevonden.
Op gas, stroom en benzine zit inmiddels al 50% energieheffing.
De bedoeling is dat dit dadelijk ook op je warmtepomp en zonnepaneel komt.

sociaal_econoom | 01-10-18 | 06:26 | + 1 -
▼ 1 antwoord verborgen

In een normaal bedrijf moet er een Return of Investment zijn. Dus ook bij TenneT. Wanneer je als stroomopwekker elektriciteit op het net af wilt leveren moet je daar een vergoeding voor betalen. Tennet legt een hoofdleiding naar je centrale en je bent aangesloten. Je moet ook meebetalen aan de hoofdleiding om aangesloten te raken. Dit is bijvoorbeeld het geval op Agriport.

Nu is er iets vreemds aan de hand. Waarom betaalt TenneT niet zelf voor de kabels naar het windmolenpark op zee en waarom hoeven de molenuitbaters niet voor de aanleg van de kabel te betalen? Dan is er toch sprake van voordeel voor de windmolenparkuitbaters. En dat is toch echt subsidie.

Haberdoebas | 30-09-18 | 12:11 | 7 | + 16 -

Eerlijk is het gegarandeerd niet wanneer de overheid zich ergens mee bemoeit

nieuwe_Deen | 30-09-18 | 16:49 | + 1 -

@nieuwe_Deen | 30-09-18 | 16:49
Het hoeft ook niet eerlijk te zijn als het maar in het belang van de maatschappij is.
Je financiert nu hiermee een monopolist (Tennet) die letterlijk de touwtjes in handen heeft.
Wat dus gebeurt is dat een maatschappelijk belang wordt voorgehouden om partijbelangen te behartigen, vandaar de m.i. terechte discussie rond subsidiëring.

omgponies | 30-09-18 | 17:51 | + 1 -

Het lijkt me dat een goed werkende elektrische infrastructuur zeker wel in het belang van de maatschappij is. Dat deze infrastructuur in handen is van een monopolist zou je inderdaad als een probleem kunnen zien.

nieuwe_Deen | 01-10-18 | 08:00 | + 0 -
▼ 4 antwoorden verborgen

Maar dit geld toch voor alle energiesoorten? Kun je net zo goed stellen dat kolencentrales gesubsidieerd worden.
Volgens mij is t ook zo dat deze kosten gewoon in de electriciteitsprijs worden verdisconteerd. Ipv door de energieproducent door een overheidsbedrijf.
Een beetje vestzak/broekzak is het dus wel. Wel zijn windmolens duurder om aan te sluiten lijkt me. Maar in deze systematiek kan dat niet anders. Is ook n keuze natuurlijk.

Shoarmamasutra | 30-09-18 | 12:01 | 4 | + 0 -

Precies, de vraag of dit nu wel of geen subsidie is, is geleuter in de marge. Het gaat erom dat het wel zo eerlijk is om alle extra kosten - dus ook extra kosten van de aansluiting op het energienet - mee te nemen in de vergelijking tussen windmolens en andere bronnen. En als je die kosten tegen een redelijke afschrijving meeneemt is er nauwelijks iets aan de hand. Windmolens beginnen concurrerend te worden, ook op zee.

Muxje | 30-09-18 | 12:18 | + 0 -

"Transport" is een aparte post op je energienota. Eentje die de komende jaren rap zal oplopen.

Huisregelneef_III | 30-09-18 | 13:13 | + 1 -

100-en stopcontacten op zee lijken me vele malen duurder dan 1 groot stopcontact op land. En een lange onderzeekabel naar het land. Geldt ook voor onderhoud en reparatie. Ik gok 10x duurder?

Poekieman | 30-09-18 | 18:35 | + 0 -
▼ 1 antwoord verborgen

Sinds het verkopen overgelaten is aan de vrije markt zijn de prijzen alleen maar omhoog gegaan. Alle verkopers, managers, paarse broeken, raden van bestuur, kantoren, winstmarges moeten ook allemaal betaald worden door de consument. Plus nog meer belasting.

voldemort | 30-09-18 | 11:59 | 1 | + 2 -

'vrije markt'...

Poekieman | 30-09-18 | 18:33 | + -1 -

Het 'alternatief' is om de energie op het land op te wekken. Maar dan krijg je weer ander gezeur.

Ben benieuwd hoeveel 'subsidie' de upgrade van het el.net gaat kosten, als gevolg van elektrisch rijden en uitfasering van aardgas.

nieuwe_Deen | 30-09-18 | 11:52 | + -1 -

Jullie hebben tenminste nog stroom. Wij binnenkort niet meer.
Er is zelfs een speciale site in het leven geroepen waarop we kunnen zien of we de komende dagen stroom zullen hebben. Ik verzin dit helaas niet.
offon.be/nl/ik-zoek-info/de-stroomind...
In het jaar 2018!
Met dank aan de Groenen en gelijkaardige idioten.

Nonkel Frituur | 30-09-18 | 11:45 | 10 | + 6 -


Ah, dat is duidelijk Nonkel.
Bij ons gaat het dezelfde kant op met het gas. De overheid wil over een aantal jaren de gaskraan dichtdraaien, maar er zijn nog geen goede alternatieven.

mona | 30-09-18 | 15:40 | + 1 -

Het gaat steeds meer op Boekieland lijken: load shedding en overal corruptie.

Boekieland klimt geleidelijk uit het dal dankzij de Chinezen. Eypopa... tsja... Wellicht dat een Kalifaat nog te verkiezen is boven een DeugDictatuur.

Poekieman | 30-09-18 | 18:32 | + 2 -

@voldemort. Qua gas is het laatste woord over België ook nog niet gezegd. Het is al lang en breed besloten dat de internationale levercontracten opgezegd worden na hun einddatum. De belgen zijn voor een aardig deel op Gronings gas aangewezen en zouden nu als een gek alle branders moeten vervangen voor hoogcalorisch gas uit Qatar of Rusland. Of een stikstofmengfanriek moeten bouwen. Zie jij actie?

Shoarmamasutra | 30-09-18 | 20:47 | + 1 -
▼ 7 antwoorden verborgen

6 miljard subsidie is geen subsidie want het staat in de wet? Watblief? Al een tijdje niet op DasKapitaal ge weest weinig aan gemist zo te zien.

bijna_raak | 30-09-18 | 11:18 | 3 | + 10 -

DK denkt zoals velen in de trand van: windomolens = groen = milieu = goed = mag klauwen met geld kosten al zijn er prima alternatieven = subsidie noemen we dus geen subsidie

2voor12 | 30-09-18 | 11:33 | + 5 -

De hamvraag lijkt me of het ook 6 miljard gekost zou hebben om een conventionele energiecentrale op het net aan te sluiten.

obominotie | 30-09-18 | 12:02 | + 14 -

De vraag is inderdaad wat of de aansluiting van de Eemshaven centrales heeft gekost en hoe of zich dat verhoud.
Die waterkabel is wellicht duurder.

Raider Twix | 30-09-18 | 15:14 | + 0 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken