Nee, een flexibele AOW-leeftijd is nog steeds geen goed idee

Valt best mee, zo
Valt best mee, zo

Sluiten we deze droge maand af met een spetterend onderwerp: de flexibele AOW, of beter gezegd de gedifferentieerde AOW-leeftijd. En dan in het bijzonder een lagere AOW-leeftijd voor zware beroepen. Onze kleega’s aan de Basisweg zijn er dol op, want als er ergens een econoom, politicus of vakbond een scheet in die richting laat, schiet de krant meteen in de campagnemodus. Vandaag ook weer, onder de kop ‘Eerder pensioen voor zwaar beroep’, alhier. Die propaganda ging dan weer over een publicatie van het Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut op economenwebstek Me Judice, aldaar. De studie gaat over het Grote Onrecht van de stijgende AOW-leeftijd: als u niet zo oud wordt, vangt u minder lang AOW. Da’s oneerlijk, dus valt er wat te differentiëren met die AOW-leeftijd? Wat volgt, is een aardig verhaal, redelijk doorwrocht en een mooie exercitie in totale zinloosheid en wensdromerij. Kort en goed: de auteurs denken dat mensen met een lage sociaaleconomische status eerder AOW moeten vangen omdat ze eerder doodgaan, omdat ze bijvoorbeeld ongezonder zijn, zwaardere beroepen doen en alles bij elkaar eerder de pijp uit gaan. U begrijpt: het idee is even sympathiek als kansloos, om een aantal redenen. 

De auteurs motiveren hun studie door ondermeer te wijzen naar een onderzoek van KPMG van vorig jaar, dat al stelde dat de AOW zoals ‘ie nu is, discriminerend is voor lager opgeleiden (Marianne, als je meeleest: sorry, maar we gaan dit consequent volhouden). Het voorstel van KPMG mochten wij al genoegzaam debunken maar de geest is intussen helemaal uit de fles. Gelukkig weten de auteurs zelf ook al dat een onderscheid maken voor jelui met zware beroepen kansloos is, ook al doen ze in België nog zo hun best. Blijft over: de sociaal-economische status, afgekort tot SES. Lage SES = laag oplijdingsnivo, hoge SES = hoog opleidingsniveau. De crux is dat de verhouding werkjaren/AOW-jaren voor lage SES’ers nu behoorlijk negatief uitpakt in vergelijking met hoge SES’ers, namelijk 36,6% tegenover 49,1%. Dit geeft een aantal knoppen om aan te draaien: lagere AOW-leeftijd voor lage SES (en dan een hogere AOW-leeftijd voor hoge SES om de financiële gevolgen wat te beperken). Of wat te denken van een vast werkjaren\AOW-quotient van 42,5%, wat dan de volgende AOW-leeftijden geeft:

Basiskomen (ook kut)

Zoals gezegd, de scenario’s zijn mooi doorgerekend, zij het wat voorspelbaar wegens het communicerende-vaten-effect (als lager opgeleiden eerder AOW, dan hoger opgeleiden later AOW). De vraag is natuurlijk of hoger opgeleiden dusdanig solidair willen zijn met hun lager opgeleide medemens: gunt de universitair geschoolde burger zijn stratenmakende buurman AOW met 65,2 jaar als hij daarvoor zelf moet wachten tot 70 jaar? Die vraag mag u voor uzelf hieronder beantwoorden. Bovenal jammer is dat de studie bij voorbaat al ten onder gaat, zoals de auteurs zelf eigenlijk ook ruiterlijk toegeven: Voorbijgaand aan alle haken en ogen die het invoeren van een differentiatie van de AOW-leeftijd in de praktijk ongetwijfeld zal hebben, voeren we in dit artikel een verkenning uit [...]. De hele studie lijdt dus aan de fatale Bregmanredenering  en dan ben je voorbaat af (‘Nog los van de vraag of het basisinkomen eigenlijk wel betaalbaar is, onderzoek ik hierna hoe geweldig het basisinkomen wel niet zou zijn’). En wat te denken van dit voorbehoud: We gaan in dit artikel voorbij aan mogelijk ongewenste gedragseffecten. Als bijvoorbeeld mensen met een zwaar beroep eerder met pensioen kunnen zonder dat ze hoeven in te leveren op de hoogte van de uitkering, is dit geen stimulans voor werkgevers en werknemers om te streven naar duurzame inzetbaarheid door scholing en aanpassing van het werk. Maar goed, uiteindelijk hangt het antwoord op dit vraagstuk samen met de politieke wil om het benodigde geld er voor te zoeken, maar die politieke wil is nog lange niet, nog lange niet in zicht, ondanks de aanhoudende Telegraafcampagne. Daarom herhalen we nog maar weer eens wat we al vaker hebben gesteld: De optie met enige kans van slagen is dat de sociale partners niet wachten op de politiek en het gewoon lekker zelf op sectoraal niveau gaan regelen. Maak de gewenste afspraken en betaal zelf de bijbehorende rekening.

Reaguursels

Inloggen

Laat je je als 64 jarige stratenmaker omscholen, ben je plotseling hoog opgeleid...

W_F | 01-08-18 | 14:09 | + 0 -

Dit soort ideeën zijn altijd ingegeven vanuit het gelijkheidsprincipe en de fictie dat mensen die laagopgeleid zijn net zoveel 'sparen' voor hun AOW als mensen die hoogopgeleid zijn. Mensen sparen niet, ze betalen premie voor de volksverzekeringen en bouwen rechten op, maximaal 9.400 EUR per jaar over 34k aan belastbaar inkomen. Daarnaast is opleidingsniveau niet de enige differentiatie die er gemaakt kan worden in levensverwachting. Olifant in de kamer: vrouwen worden ouder dan mannen; moeten zij 2 jaar langer doorwerken (de huidige praktijk: ze stoppen 0,75 jaar eerder)? De huidige generatie studenten bouwt hogere schulden op dan de voorgaande; moeten zij dan naast het terugbetalen van de studiefinanciering en het collegegeld, hun gemiddeld genomen hogere belastbaar inkomen, ook gaan bijbetalen voor de AOW-rechten van de loodgieters die op hun 18e zijn gaan werken en al wel een auto en huis konden kopen? Het oudedaginkomen is al gefiscaliseerd, dus iemand met een hoog aanvullend pensioen ontvangt een onaantrekkelijker bruto-netto traject vanuit AOW+pensioen. Tijdens zijn of haar pensioen is de AOW dus niet netto 900 EUR plus wat euro's aan pensioen, maar eerder 500-700 EUR. Een hoogopgeleide man met een bovenmodaal inkomen moet straks dus meer jaren werken, de maximale premie volksverzekeringen afdragen, z'n studieschuld terugbetalen, meer AOW inleggen dan hij ontvangt en z'n pensioen wordt belast nadat hij met pensioen gaat op z'n 70e. Klinkt niet heel 'sociaal'.

Voireaton | 01-08-18 | 13:46 | 7 | + 7 -

Heeft u ook meegeteld degenen die hun studie niet afmaken en degenen die Nederland verlaten om in het buitenland te gaan werken?
Enfin, fijn dat al die arme studenten ook kunnen studeren, mede dankzij de mensen die op jonge leeftijd al zijn gaan werken. Als ze afgestudeerd zijn, bijvoorbeeld als tandarts of medisch specialist dienen ze gepeperde rekeningen in voor verleende zorg, die dan uiteindelijk ook betaald moeten worden door laagopgeleiden.

mona | 01-08-18 | 23:52 | + -1 -

@Von Bliksem, nà het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd hoeft er geen premie AOW meer te worden afgedragen.
De mensen die een goed pensioen hebben en vermogen hebben opgebouwd betalen inkomstenbelasting en rendementsheffing. De IB is veel te hoog en de rendementsheffing is pure diefstal, maar niet verwijtbaar aan lager opgeleiden.

mona | 02-08-18 | 00:01 | + -1 -

@mona, ik zie hier wel een biasje. Als hoogopgeleiden studeren of ouder worden, dan is dit zgn. dankzij de premies en afdrachten van laagopgeleiden (wat ik al heb getracht te weerleggen). Als laagopgeleiden veel meer van hun AOW + aanvullend pensioen overhouden, dan is het niet verwijtbaar aan laagopgeleiden. Feit is dat er maar weinig laagopgeleiden van 18-23 jaar zijn die de volledige 34k aan belastbaar inkomen volmaken voor de maximale premieafdracht en boven de 24 jaar zijn hoogopgeleiden veel meer aan het afdragen. De maatschappelijke kosten voor studies en het sociaal stelsel (inclusief AOW, want de premieafdrachten zijn ontoereikend voor het financieren van de oudedagsvoorziening) worden hooggehouden dankzij twee- en driemaal modaal, groepen die vaker hoogopgeleid zijn. Mensen die in het buitenland gaan werken zijn er in alle lagen van de bevolking en mensen die hun studie niet afmaken zijn volgens de CBS-definitie niet hoogopgeleid.

Voireaton | 02-08-18 | 09:26 | + 1 -
▼ 4 antwoorden verborgen

rank87 | 01-08-18 | 09:16 | + 3

En dat is logisch omdat anders de rest uit de bijstanduitkering moet komen

js58 | 01-08-18 | 12:44 | + 0 -

Er is veel voor te zeggen om individueel de AOW-leeftijd vast te stellen op basis van het (aantoonbaar) aantal jaren dat iemand AOW-premie heeft betaald.
En zo na 45 premie-jaren voor 100% AOW uitbetalen.
Voor wie nooit heeft gewerkt, de AOW-leeftijd op 70 jaar stellen.
Een jaar alleen als AOW-spaarjaar tellen als de betaalde AOW-premie in dat jaar niet is ingehouden op een uitkering.
Collectieve pensioenverzekeringen kunnen gewoon voor iedereen een volledig pensioen blijven betalen vanaf 65 jaar.
De belastingdienst kent ieders verleden vanaf diens wieg tot (bijna) het graf, daarom moet dit geen administratieve problemen geven.
Het wordt zo mogelijk dat iemand een paar jaar pensioen ontvangt zonder AOW-uitkering (= gewoon doorwerken), of een paar jaar AOW-uitkering zonder pensioen (=zelf kiezen, doorwerken of stoppen).

mickey99999 | 01-08-18 | 12:00 | 3 | + 5 -

Goed plan, maar ik ga er even van uit dat dat "daarom" Sarcastisch bedoeld is.

W_F | 01-08-18 | 14:02 | + 1 -

Mannen die nu 60 plus zijn moesten hun militaire dienstplicht vervullen en betaalden geen AOW premie en bouwden geen pensioen op .

elevator | 01-08-18 | 17:58 | + -1 -

@elevator, is de AOW uitkering niet bepaald op hoeveel jaar je in Nederland woont (of werkt) en niet zozeer of je 'AOW premie' hebt betaald?
Wat als ik dadelijk op 25 jarige leeftijd financieel onafhankelijk ben door een leuke meevaller in de cryptohandel of 10 miljoen win in een loterij en nooit meer hoef te werken, krijg je dan ook geen AOW als je nooit hebt gewerkt maar wel in NL hebt gewoond?

Brofist | 02-08-18 | 09:03 | + 0 -

Het idee is goed om flexibel om te gaan met pensioenleeftijd.
Er zijn veel mensen die zich kapotgewerkt hebben en op zijn, die hebben het werkelijke recht.
Helaas is het plan om het collectief te maken op basis van opleiding een klote oplossing zoals gebruikelijk. Honderdduizenden uitvreters zullen hier gegarandeerd misbruik van maken en het is onbetaalbaar.
Het is veel simpeler om het bij de aanvrager zelf neer te leggen, dan hoef je niks in de bestaande infrastructuur te veranderen en geen ingewikkelde regels te maken, gewoon de aanvrager zelf zijn medisch dossier laten opvragen en dat gebruiken.
En kunnen luilekker figuren doorwerken tot hun 70e, is betaalbaar en ingewikkeld ambtelijk uitstel hoeft niet.

Atlas Shruggs 10 | 01-08-18 | 10:49 | 2 | + 2 -

Medisch dossier heb ik weinig vertrouwen in. Destijds gingen alle bouwvakkers met rugklachten de WAO in, zetten zwart tegeltjes en gingen met de Porsche naar Spanje.

Poekieman | 01-08-18 | 13:44 | + 4 -

@Poekieman
Je bedoelt die UWV totaalkneuzen die iedereen obv politieke reden 100% afkeurden?
Ik weet hoe een echt medisch dossier eruit ziet, dat is wel een ander verhaal. Elke DBC staat erin, elke aanleiding en achtergrond, alle medicijnen, x rays, die geven veel objectieve informatie, daar kun je je moeilijk uitlullen.
En niemand hoeft te liegen, want een echte medisch specialist beoordeelt.
Geen rug DBC betekent lekker doorwerken.

Atlas Shruggs 10 | 01-08-18 | 15:47 | + 1 -

Nog eenvoudiger is om de Box3-heffing en de erfbelasting af te schaffen. Beide belastingen zijn een boete voor spaarzame zelfredzame burgers die voor hun oude dag willen sparen.

theo-is-dood | 01-08-18 | 09:56 | 2 | + 7 -

Het vervelende is alleen dat je niet mag sparen. Een te groot vermogen ligt dan 40 jaar niets te doen.

Mr.Crowley | 01-08-18 | 11:06 | + 0 -

De financiële sector heeft het liefst dat iedereen gaat beleggen: De klant neemt dan het risico en de financiële sector is de partij die zorgeloos casht.

Jostifiel | 01-08-18 | 21:50 | + 0 -

Al het onderzoeken en regelen hiervan gaat alvast meer kosten dan een basisinkomen voor iedereen. Trouwens omdat ik vanwege schizofrenie in de wajong terecht gekomen ben en dus wat ervaring heb met gedwongen niksen (half jaartje in 2007, daarna gelukkig op een zorgboerderij kunnen beginnen en dat doe ik nog steeds 3 ochtenden in de week); kan ik me niet voorstellen dat mensen graag bij huis zitten om helemaal nik te doen. Dat hou je gewoon niet lang vol. Iedereen denkt in het begin 'jeuuj vakantie, lekker tijd voor mezelf' maar na hooguit 2 maand maakt het vakantiegevoel plaats voor 'fuck deze shit, ik wil iets doen'. Denk dat de maatschappij dan verandert naar een veel betere maatschappij waarin mensen dingen gaan doen die echt toegevoegde waarde hebben voor ons allen, ipv 'nja dit maar doen, want geld, bleegh saai werk/kutkantoor'. Daarnaast flink wat druk eraf voor de gestresste mens. Want in de 13 opnames van +-3 maand telkens, zie je ook regelmatig een rijke zakenman met burnout naast je aan de ontbijttafel van de ggz.

Artan83 | 01-08-18 | 08:14 | 2 | + 7 -

De ervaring leert dat pensionado's het best druk hebben. Al is het met de kleinkinderen.
Dat laatste spreekt wel voor een lagere pensioenleeftijd voor lager opgeleiden. Als je op je 15e aan het huisje boompje beestje begint, ben je overgrootouder op je 70e...

frank87 | 01-08-18 | 09:10 | + -1 -

Ik werk al 6 jaar zo goed als niet meer. Bevalt prima eigenlijk. Niet vroeg opstaan, hoewel ik dat toch al nooit deed, geen files, geen gezeik en onzin besprekingen op kantoor. Kan het iedereen aanraden.

Poekieman | 01-08-18 | 13:41 | + 2 -

Wat dacht je van deze: als je 40 jaar hebt gewerkt, mag je met pensioen. Hoe eerder je begint, hoe eerder je met pensioen kan. Simpel en overzichtelijk.
Tijd is voor iedereen kostbaar, we leven maar 1 keer.
Nu doen we alsof dat inkomensafhankelijk is. Onzin. Ga dat maar eens aan alleenstaande ouders uitleggen die op minimumloon zitten die zich kapot werken voor weinig. Tijd met je kinderen is tijd met kinderen.

kloopindeslootjijook | 01-08-18 | 08:02 | 1 | + 14 -

En wat dacht je hier van: We doen het zoals de rest van de wereld het doet. Je AOW uitkering is afhankelijk van de premie die je betaald hebt met als vangnet de bijstand.

Henk1955 | 01-08-18 | 18:13 | + 1 -

Laagopgeleiden betalen in hun werkzame leven minder belasting en premies, ook als je hun extra jaren meetelt. Vervolgens krijgen ze dezelfde AOW etc. als de hoogopgeleide die meer geld op tafel legt. En nu is dat ook nog oneerlijk voor die laagopgeleiden, moeten ze nog eerder stoppen ook? Want met kwasten en scheppen gewerkt? Wat een gelul, en zeker niet rechtvaardig.

Cowboy Henkie | 01-08-18 | 06:24 | 6 | + 8 -

Er zijn in ons land honderdduizenden medelanders die geen cent AOW-premie hebben betaald en toch een volledige uitkering krijgen. Daarnaast hoef je om recht op AOW te hebben enkel en alleen in Nederland hebben verbleven, je hoeft GEEN AOW-premie te hebben betaald. Zie de website van de SVB (=Sociale Verzekeringsbank)

theo-is-dood | 01-08-18 | 09:59 | + 8 -

@Theo
Dat gat wordt gecompenseerd vanuit de bijstand.

arlen | 01-08-18 | 10:31 | + 2 -

Huisvrouwen betalen helegaar geen AOW premie en krijgen toch AOW .

elevator | 01-08-18 | 18:01 | + 0 -
▼ 3 antwoorden verborgen

HBS in mijn tijd: overgang van drie naar vier was gelijk aan een MULO diploma. Dus daar gingen ze. Kreidler, disco-queen achterop en maar lachen.
De rest maakte hun school af, ging naar HTS of WO en moet nu voor deze types betalen? Dacht het niet.

Fred Hartman | 01-08-18 | 02:48 | 1 | + 18 -

Het zijn er meer, en we leven in een democratie. Mag je zelf nagaan wat er gaat gebeuren.

Poekieman | 01-08-18 | 13:36 | + 0 -

Gewoon op je 55e je koffers pakken en op pensioen gaan in een warm goedkoop land. Waarom zou je jezelf dood werken in Nederland?

Deviant | 01-08-18 | 00:45 | 2 | + 13 -

De groetjes van Henkie en zijn familie, wij wonen inmiddels in het Zuiden van de Verenigde Staten. Voor harde werkers een verademing!

Cowboy Henkie | 01-08-18 | 06:26 | + 3 -

Prima idee, vond ik eerder al. Nog wel een stekkie in NL houden in case the SHTF, in Boekieland, uiteraard. Altijd een plan-B hebben!

Poekieman | 01-08-18 | 13:34 | + 4 -

Allemaal 42,5 jaar werken, vroeg beginnen vroeg stoppen,enz. net als vroegah!

blank-dus-racist | 31-07-18 | 23:54 | 5 | + 13 -

prima, ben 'laagopgeleid' begonnen met werken op men 20e jaar. Hard werken (fulltime)dus. Tijdens mijn fulltime werken (in de zorg en da's geloof me net zo zwaar als bouwvakker en stratenmaker) een opleiding gevolgd tot HBO niveau. Op mijn 35e een HBO baan in de geestelijke gezondheidszorg, da's fysiek niet zwaar maar wel geestelijk! Inmiddels ben ik er 57 en volgens de nieuwste berichten moet ik maar omdat ik ben; vrouw, hoogopgeleid, en van generatie nix door tot mijn 70e .. dan heb ik er 50 jaar op zitten! Mijn hele leven lang blijven scholen en opleidingen gevolgd ( in eigen tijd en met eigen middelen vaak) In deze hele discussie over de AOW leeftijd mag er blijkbaar zonder meer discriminatie plaats vinden, ouderen, sexe en opleidings.. wel makkelijk als je jongere, man en nog in een opleiding bent.. En wel erg motiverend als burger die zijn verantwoording neemt om in zijn/haar levensonderhoud en dat van anderen te blijven voorzien en zich ook nog eens inzet om dat te blijven doen..

fikkieblijf! | 01-08-18 | 07:58 | + 8 -

Gemiddeld genomen moet je gedurende die 42,5 jaar een kapitaal opbouwen om - in combinatie met je AOW - het nog zo'n 10 à 12 jaar uit te zingen met 70% van je gemiddelde (of zelfs het laatste) loon. Dat is zeer goed te doen als je die 42,5 jaar ook echt werkt, zelfs door gewoon te sparen met een bescheiden rendement. Ben je echter een gedeelte van die periode werkloos, dan verandert het plaatje. Wat dat betreft moet er die 42,5 jaar ook echt gewerkt worden... en schuift je pensioen dus op als je een tijdje niet bijdraagt. Tot een bepaalde maximumleeftijd, dat dan weer wel.

Muxje | 01-08-18 | 08:59 | + 1 -

Studie is ook werk. Echt.

Poekieman | 01-08-18 | 13:32 | + 0 -
▼ 2 antwoorden verborgen

Wie op zijn 65e een jaar de bouw in gaat, mag van mij met vervroegd pensioen. Prima regel.

George Foreman | 31-07-18 | 23:43 | 2 | + 3 -

En als je al 39 jaar en 11 maanden in de bouw werkt? Morgen?

blank-dus-racist | 31-07-18 | 23:50 | + 3 -

Als blanke racist heb je niet te willen. It's the Eypopean way.

Poekieman | 01-08-18 | 13:31 | + 0 -

Daar hebben we straks weer een ministerie voor nodig om die teringzooi bij te houden. Krijg je per maand in een functie beroepszwaartepunten of zo? Een jaar stratenmaken, een jaar administratie, een jaar voorman, dan 2 jaar bijstand, 3 weken bijklussen, en dan als zelfstandige. Na 5 jaar weer in loondienst, maar half stenen leggen, half rondjes rijden. En dan de hamvraag: wanneer mag hij met pensioen? Oh, en nu als het een vrouw is. En nu als hij/zij/het halverwege omgebouwd is. Om het leuk te maken mag na 30 jaar niet meer geregistreerd worden of het een man, vrouw of een pechtold is. Succes met je boekhouding. Of moet ik gewoon mijn laatste jaar even in de bollen gaan werken? Dan mag ik zeker ook met 65 met pensioen? Als de EU zo doorgaat is er straks helemaal geen pensioen meer, dus waar gaat dit over?

Frau Merkel | 31-07-18 | 23:02 | + 35 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken