Waarom kruimelfraudeurs hard aangepakt worden, en witteboordenboeven niet

De andere kant van fraude (1)
De andere kant van fraude (1)

Fraude is altijd een fijn thema om je boos over te maken. Je hebt geitenfraude, oorsmeerfraude, wangirifraude (neem nooit op als er 0021 of 0022-nummers bellen) en zo nog heel veel meer. Stoute boeven die de kluit belazeren voor eigen gewin, en daar nog mee wegkomen ook, omdat de pakkans laag is. En u maar braaf de belastingpapieren netjes naar waarheid invullen. Maar tegelijkertijd is de definitie van fraude zo flexibel als een Barbapapa. Dat maakt het een bruikbaar instrument voor lobbyisten, activisten, politici en andere belanghebbenden om zaken die ze liever anders geregeld zien tot fraude te bestempelen. Ons favoriete voorbeeld is de manier waarop zorgverzekeraars ieder verkeerd ingevuld formulier afdoen als zorgfraude. Dat geeft de verzekeraars een argument om iedere vrije zorgondernemer in een contractrelatie te duwen. Wel zo makkelijk als je op kosten wil sturen. En zo zijn er meer voorbeelden waarbij fraude gebruikt wordt als stok om mee te slaan, terwijl andere vormen van fraude veelal onbestraft blijven. En dat leidt dan weer tot boosheid.

Op de interwebs circuleert al een tijdje bovenstaand plaatje, dat moet aantonen dat er heul veul meer aandacht is voor kruimelfraudeurs, terwijl de grote boze witteboordenboeven vrij rondlopen. De bron van het plaatje is niet superbetrouwbaar. http://eindpunt.blogspot.com/search?q=fraude Na wat speurwerk blijkt dat de onderliggende cijfers nogal willekeurig zijn gekozen en niet helemaal vergelijkbaar. Maar toch intrigeert de vraag wel. Klopt het dat er inderdaad veel meer media-aandacht is voor sneue types die een paar tientjes te veel bijstand krijgen, terwijl de grote witteboordenfraudeurs vrijuit gaan? In een korte zomerserie schrijven we komende weken over de andere kant van fraude.

Definitie

Een iets duidelijker beeld schetst de afbeelding die we vonden in het onderzoek (pdf) van de Twentse prof Theo de Vries naar fraude en de rol van ICT daarin. De verschillende cirkels laten zien hoe onbetrouwbaar de schattingen zijn van de omvang van verschillende vormen van fraude. Zo ligt de schade van zorgfraude ergens tussen de €18 miljoen (daadwerkelijk opgespoord) en €3 miljard. Belastingfraude wordt geschat op bedragen tussen de €4 en €34 miljard. PWC, dat in 2013 onderzoek deed, schat de jaarlijkse schade door fraude op een miljard op 11. Wat het schatten er niet makkelijker op maakt, is dat er nogal wat verschillende definities in omloop zijn. In het Wetboek van Strafrecht komt fraude als begrip niet voor. In principe moet het gaan om opzettelijke misleiding om financieel voordeel te halen. Klinkt simpel, maar in de praktijk is het soms best lastig. Wanneer is bijvoorbeeld sprake van opzet?

Bijstandsfraude

De Volkskrant schreef onlangs over de doorgeslagen jacht op bijstandsfraudeurs. Schrijnende voorbeelden te over. Zoals de man die er door rechercheurs van wordt beticht te weinig onderbroeken in zijn kast te hebben liggen (zal dus wel samenwonen --> inleveren die uitkering). Of een vrouw die wordt gestalkt door haar ex, maar er achterkomt dat die stalkers in werkelijkheid rechercheurs van de sociale dienst zijn die haar maandenlang bespieden. Bij het UWV - door klanten liefkozend ‘de hades van de overheid’ genoemd - is het niet veel beter. Het voelt alsof je een enkelband draagt, zegt iemand met een ww-uitkering in het verhaal. Kortom, de overheid doet er alles aan om fraudeurs dwars te zitten.

Harde aanpak werkt niet

Maar het probleem met die aanpak: het werkt niet. Hoe meer je mensen behandelt als potentiële oplichters, hoe meer ze de neiging krijgen om zich dan ook maar zo te gedragen. Terwijl het grootste deel van de uitkeringstrekkers in principe gewoon deugt. Voormalig ombudsman Brenninkmeijer deed er eens onderzoek naar en kwam op een fraudepercentage van 0,001%. ‘Maar de systemen worden steeds meer zodanig ingericht dat alle risico’s bij de burger liggen’, zegt hij. ‘Als het systeem storingen vertoont, dan ben jij de lul. Alle risico’s liggen bij burgers.’

Behandeld als criminelen

Als het niet werkt, waarom dan toch doen? Het simpele antwoord: omdat het kan. Uitkeringsfraude is qua omvang een stuk kleiner dan belastingfraude, maar het is makkelijker aan te pakken, omdat het onder het bestuursrecht valt. Grote fraudeurs die strafrechtelijk vervolgd worden, moeten opgespoord worden door de zwaar onderbezette Fiod, vervolgd door peperdure officieren van justitie en berecht door een in z’n voegen krakende rechterlijke macht. En dat alles binnen de grenzen van het strafrecht, dat verdachten veel rechten geeft. Kortom: moeilijk moeilijk. Nee, dan bijstandsfraude. Dat kan langs de bestuursrechtelijke route worden aangepakt, en dan zijn er opeens veel minder beperkingen. Potentiële fraudeurs moeten zelf maar bewijzen dat ze onschuldig zijn. Ze worden agressief verhoord, gestalkt door rechercheurs, behandeld als criminelen, maar dan met minder rechten.  En overheidsinstanties als het UWV en de sociale dienst hebben natuurlijk geld en menskracht genoeg om daar flink op in te zetten. Bij vormen van fraude waar niet de overheid, maar de burger het slachtoffer is, ligt dat anders. Zie je geld maar eens terug te krijgen als je de dupe bent geworden van wangiri-fraude. Volgende week kijken we naar een andere veel voorkomende vorm van fraude: faillissementsfraude. Ook daar is niet alles zo frauduleus als het klinkt. 

Reaguursels

Inloggen

De grootste fraudeurs blijven de banken. Geld uit het niets toveren door hypotheken te geven en daarover rente berekenen. Geld van spaarders negen keer uitlenen, daar hoge rentes aan de lener voor rekenen en de spaarder “belonen” met 0,0001% rente. Dan heb ik het nog niets eens over boeteclausules, het MKB dat met derivaten wordt opgezadeld en het meewerken van witwaspraktijken dmv buitenlandse vestigingen. Man, je kunt er een boek over schrijven... oh, wacht. Enfin, u begrijpt de geste, nietwaar? Er zijn geen lantaarnpalen genoeg om alle bedriegers van dit cartel op te knopen.

SloppyJoe | 23-07-18 | 11:01 | 1 | + 4 -

De grootste fraudeurs zijn de politici die de banken redden en zeggen dat ze later de bank kunnen verkopen met winst. Is niet waargemaakt.
En dan is er nog een andere leugen, u weet wel, dat Griekenland alles terug zal betalen met rente.

js58 | 23-07-18 | 15:32 | + 1 -

Als je het UWV niet lastig valt, vallen ze jou ook niet lastig. 3 jaar in de ww gezeten en nooit wat van me laten horen en ook nooit wat van hun gehoord. 3 jaar vakantie gehad.

RdeFriesch | 22-07-18 | 15:59 | + 8 -

Er is één vorm van bijstandfraude die zeer omvangrijk en zee wijd verspreid is, die ons met z'n allen vele tientallen miljoenen kost en die tegen relatief lage kosten kan worden opgespoord: de Turkese en Marokkaanse bezitsfraude.
-
Maar ja: daar mag je dan weer niet 'gericht' naar speuren. Discriminerend.
-
Het leuke is: dat hoeft ook niet. Loof een 'klik-premie' uit - en maak dat bekend in Anatolië en de Rif. Moet je eens opletten, hoe ver die onderlinge solidariteit in die landen gaat. Kosten/baten: gigantisch.

bisbisbis | 22-07-18 | 15:21 | 2 | + 18 -

Klopt als een zwerende vinger.

De Profundus | 22-07-18 | 21:03 | + 1 -

Klopt... in andere Europese landen kijken ze of asielzoekers een eigen vermogen hebben in hun land.
In Nederland doen we dit niet - hier krijgt iedereen in een AZC maanden soms jaren gratis eten, drinken, slapen,zorg en zakgeld.
Daarna krijgt men gratis een ingerichte woning met extra aandacht, zorg en automatisch een (langdurige) bijstandsuitkering.

sociaal_econoom | 22-07-18 | 21:44 | + 3 -

Als we het dan toch over het UWV hebben:
Door omstandigheden heb ik helaas gebruik moeten maken van deze sociale voorziening. Ik maakte daar ook maximaal gebruik van. Ik studeerde op kosten van de staat, ik werkte bij elke gelegenheid waarbij ik kon. Alleen bij de laatste gelegenheid zeiden ze: "Ja, en nu mag een half jaar gaan werken voor gratis en misschien heb je daarna een baan." daarbij veranderde er ineens heel veel na het opleidingsdeel van die baan. Daarbij had ik problemen in de privé sfeer ... wel geseponeerd, maar het stressniveau liep behoorlijk op. Toen overleed er ook nog een vriend van mij.
Dit was tegelijk met dat arbeidsgehandicapten gekort zouden worden. Omdat het kan ofzo. Dus een heel leger aan sociaal gespuis heeft toen een dossier voor mij gevormd waarop stond dat ik bijna dood ging en debiel was.
Het gesprek met de verzekeringsarts heb ik opgenomen. Het einde was: Zodra ik het idee heb dat het beter gaat, meld ik mij weer voor arbeid.
En 2 jaar later was ik er wel overheen. Dus ik actief solliciteren etc. Alles dat ik extra verdiende netjes aan het UWV opgegeven. En nu moet ik gaan "bewijzen dat ik gezond ben"
Nou ik ben er klaar mee.

JeBroederInPolemiek | 22-07-18 | 15:14 | + 3 -

Kijk, het kan dus wel! Een mooi artikel is het geworden, goed in elkaar gezet en met links als bewijsmateriaal. Dit is FD kwaliteit, zonder het linkse globalistische geneuzel van FD!
Of ik het er mee eens ben is een andere vraag, mijn complimenten voor de vorm!

ZwarteDag | 22-07-18 | 14:24 | + 9 -

Het waarom is toch even wat anders dan in het artikel staat. Nederland wordt steeds meer kapot gemaakt door partijen die grote hoeveelheden belastinggeld naar zichzelf en vriendjes in het internationale bedrijfsleven willen scheppen. Om dat te maskeren voor het grote publiek wordt een hetze gevoerd tegen uitkeringstrekkers en buitenlanders. Als je het echt fraudeurs wil opsporen, dan pluis je het netwerk van de VVD namelijk eens goed uit.

* Il Principe * | 22-07-18 | 13:45 | + 22 -

De kosten van fraude zijn niet alleen euro's.

Het ondermijnt namelijk het draagvlak voor onze verzorgingsstaat, waar mensen die het wel terecht nodig hebben de dupe van worden.

Patrickvanc | 22-07-18 | 13:07 | 1 | + 17 -

Ik denk dat dat inderdaad een belangrijke reden is dat er zoveel focus is op bijstandsfraude. Maar ik zie een langzame verandering in de maatschappelijke consensus en steeds meer focus op belastingontduiking en witteboordencriminaliteit. Blijkbaar een goede zaak. Jammer dat de overheid haar eigen beleid niet goed evalueert, en terugkoppeling geeft aan de beleidsmakers.

nieuwe_Deen | 23-07-18 | 15:06 | + 0 -

De oplossing staat al in de tekst. Fraude of verdenking daarop hoort onder bestuursrecht te vallen. We hebben er ook geen moeite mee om verkeersmisdrijven via bestuursrecht af te handelen (tot een bepaalde hoogte), dus waarom bij fraude niet?
Alle fraude tot 1 miljoen euro valt onder bestuursrecht; de crimineel dient zelf bewijs aan te leveren dat hij onschuldig is, net zoals u moet aantonen dat uw auto daar niet was.

kapotte_stofzuiger | 22-07-18 | 12:28 | 3 | + -3 -

Voor de Millennials en daarna: vroegah moest je naar de rechter, als je geen zin had om te betalen, al ging het om een verkeersovertreding van 3 km/h. Toen kwam staatssecretaris Mulder op het geniale idee om verkeersovertredingen voortaan onder bestuursrecht te laten vallen, zie nl.m.wikipedia.org/wiki/Wet_administr...

kapotte_stofzuiger | 22-07-18 | 12:32 | + 5 -

Als ik je redenering volg kun je beter ALLES onder het bestuursrecht laten vallen, m.a.w. het recht gewoon afschaffen. Daar is overigens de overheid wel hard naar toe aan het werken. Waarom dit een heel slecht idee is, ga je vanzelf wel achter komen...

ZwarteDag | 22-07-18 | 14:35 | + 6 -

@ZwarteDag
Precies.
Helaas ging bij u en anderen de sarcasmeradar niet af.
In vele reaguursels heb ik al aangegeven een pertinent tegenstander van strafzaken overhevelen naar bestuursrecht, ook al gaat het om 3 km/h te hard of 1 euro fraude.

kapotte_stofzuiger | 22-07-18 | 23:32 | + 3 -

Als overheid stel je regels op voor sociale zekerheid en laat het uitvoeren door een overheids verzekeringsorgaan (UWV) Het volk laat je daarvoor jaren en jaren verplicht premies afdragen via het salaris.. Als overheid mag je deze sociale verzekeringswetten in een 10 jaar tijd tig x wijzigen, bijstellen en veranderen.. zo zeer zelfs dat ze het zelf niet meer snappen. Laat staan de burger die er mee te maken krijgt. De oplossing voor problemen die de warboel oplevert is bezuinigen en de verantwoordelijkheid van niet nakomen van onbegrijpelijke regels ( die vaak nergens te vinden zijn) bij de burger droppen. Met als grootste dooddoener, ieder burger dient de wetten en regels te kennen!
Zo kreeg ik bij de wisseling van de WW en WWZ te maken met twee overlappende werkloosheid wetten. Naast een gigantisch WW gat ( dus minder WW inkomen) ontstaan door de 'walviswet regel'?? werd jaren later besloten te gaan compenseren.. maar dan weer niet voor een bepaalde kleine groep ( oudere werklozen!!) Zelfs juristen van de UWV en mijn rechtsbijstandjurist kwam er niet meer uit.. Iedereen had het met me te doen en zag de ongelooflijke oneerlijkheid dat zo was ontstaan. Maar ja wet en regel.

Oja, de FNV had mijn nood over bovenstaand al gedropt bij een externe jurist die helemaal verstek liet gaan. Maar die had waarschijnlijk de courage al binnen.
De Overheid weet zo mooi die burgers lekker bezig te houden met wetten die vooral tegen de burger werken ipv voor! Dank Asscher, nogmaals..

fikkieblijf! | 22-07-18 | 12:18 | 2 | + 6 -

Als zelf jurist zijnde en zo ongeveer dagelijks met het uwv te maken hebbende kan ik uw tegel volledig beamen. Te vaak overkomt het me dat ik met een jurist van het uwv aan 't brainstormen ben over hoe een bepaalde regel te interpreteren.

Wat een faal-instituut.

EefjeWentelteefje | 22-07-18 | 12:30 | + 14 -

De FNV? Moehahahaha, het verbaasd mij al dat ze het hebben doorgegeven...
De externe jurist moest waarschijnlijk je zaak behandelen voor een bodemtarief en dat is precies de hulp die je hebt gekregen: een bodem.

ZwarteDag | 22-07-18 | 14:33 | + 3 -

Bijstands fraude dan ook s uitsplitsen naar Nederlanders, Westerse immigranten en niet-Westerse immigranten lijkt mij een goed idee.
Daarnaast als jij voor miljoenen bij de belasting fraudeert, dan zorg jij er echt wel voor dat alleen jij daar nog bij kan komen (al dan niet in Nederland).

klaas24 | 22-07-18 | 12:04 | 1 | + 1 -

Wij betalen 79 miljard euro aan sociale zekerheid. 0.001 procent van deze 79 miljard is 790000 euro.

Dit zijn kruimels voor grote multinationals die massaal frauderen en belasting ontwijken.

Maar laten we vooral meer geld uitgeven aan ambtenaren om burgers nog meer als criminelen te behandelen.

Janisstoppen | 22-07-18 | 12:13 | + 26 -

Wat dacht je van de grote multinationals waaronder banken die zich gedragen als criminele organisaties. Waar er zelden voor iemand in de cel belandt.
De overheid geeft dat hooguit een boete die vele malen kleiner is dan de winst die behaald wordt door het fraude, witwassen of wat dan ook.
Zodoende nemen zij alleen hun aandeel in de misdaad en faciliteren zij het dus daarmee. Het zou mij niets verbazen als sommige multinationals dit niet gewoon in hun investeringsplan berekenen.

kruz | 22-07-18 | 11:36 | 1 | + 17 -

Omdat menig hoge overheidsdienaar (politiek of justitieel) hoopt op een baantje bij zo een grote multinational als bedankje voor het faciliteren van die activiteiten.

2voor12 | 22-07-18 | 15:38 | + 5 -

Wel hierom:

1- Vele kleintjes maken samen een grote
2- Een paar grote zijn vele malen kleiner dan veel kleintjes tesamen

Dat noemen ze in de volksmond: Volume ;-)

Ervaringsdeskundige | 22-07-18 | 11:28 | 3 | + -21 -

Duidelijk niet gelezen. Probeert het nogmaals.

Janisstoppen | 22-07-18 | 11:35 | + 17 -

Pareto ff bestuderen.

De Profundus | 22-07-18 | 13:44 | + 7 -

Ervaringsdeskundige;
Je moet gaan waar het geld heen gaat. Grof gezegd, zo hebben ze Capone destijds ook gepakt. En DAT is volume, niet dat dubbeltjes-en-kwartjes spul wat ze nu doen.

Tuurlijk, af en toe zit er eentje tussen die als professionele crimineel zoveel mogelijk geld wil plukken van de overheid (dus ook jou en mij), maar de meesten hebben per ongeluk ergens een vinkje verkeerd gezet.

Eén of twee van die grote knapen aanpakken, inclusief hun "belastingontwijking" (mooi woord voor belastingfraude gefaciliteerd door grote accountantskantoren), en je hebt al bijna net zo veel als die duizenden onderzoeken naar uitkeringsfraude.

Maar als ze dat doen, kan half Den Haag een lekker makkelijk commissariaat op hun buik schrijven voor na de politieke carrière.

WanKwats | 22-07-18 | 15:39 | + 7 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken