Akzo stelt wereld voor boekhoudkundig raadsel

Wie het weet mag het zeggen. Akzo ontvangt binnenkort netto €7,5 miljard voor de verkoop van zijn chemietak aan het Amerikaanse Carlyle. De opbrengst is door Akzo toegezegd aan de aandeelhouders, maar de bonden vinden dat Akzo ook wel iets voor de werknemers mag doen. FNV en CNV hebben de afgelopen weken stakingen georganiseerd om baangaranties en en nog wat andere zaken af te dwingen. Daaronder begrepen de eis om van de verkoopopbrengst €400 miljoen in het pensioenfonds van Akzo te storten. Dat fonds heeft nu een dekkingsgraad van 112%, maar de bonden vrezen dat door het vertrek van een deel van de werknemers de financiële positie verder wordt uitgehold. Akzo voelt niks voor die versteviging en geeft daar een buitengewoon interessant argument voor: wij mogen geen geld storten in het pensioenfonds. Doen we dat wel, dan hangt de accountant ons op aan de hoogste boom. En daarmee komen we uit bij een boekhoudkundig raadsel waarvan niemand weet hoe je dat op moet lossen.

Revolutie

Vroeger zegde een bedrijf een pensioen toe aan de werknemer en als het pensioenfonds dan in de problemen kwam, schoot het bedrijf te hulp met een extra zak geld. Of -en dat gebeurde in de jaren negentig veel- als de dekkingsgraden van het pensioenfonds door het dak gingen, haalde het bedrijf geld uit het pensioenfonds om de winst wat op te krikken. Maar toen begonnen accountants lastig te doen. In 2005 kregen beursgenoteerde bedrijven te maken met boekhoudkundige regels die gaan onder de naam International Financial Reporting Standards, afgekort ifrs. Die regels schrijven voor dat wanneer een bedrijf pensioengaranties geeft, beleggers goed moeten weten wat die garanties betekenen voor de financiële situatie van het bedrijf. En daarmee werd een lastige balanspost geïntroduceerd. Daalt de rente en stijgt de levensverwachting, dan stijgen de pensioenverplichtingen. Dat kan in enig jaar tot enorme verliezen leiden. Dus je verkoopt als Akzo een miljoenmiljard verfpotten en de operationele winst is geweldig; een dalende rente vaagt die winst weg. Vandaro dat zich in ons land de afgelopen 20 jaar een stille revolutie heeft voltrokken. Werkgevers stoppen geld in de pensioenpot en trekken daarna de handen van de toezegging af. Valt het tegen in het pensioenfonds, dan zoeken de deelnemers het onderling maar uit. Dat is voor de werknemers niet zo leuk, maar de werkgever hoeft geen onzekere pensioenpost meer op zijn balans te zetten. De pensioenkosten lopen uitsluitend als loonkosten mee op de verlies- en winstrekening. Zo ongeveer alle pensioenregelingen in Nederland zijn omgezet. Werknemers krijgen toegezegde bijdragen van de werkgever en geen toegezegde uitkeringen meer. In goed Nederlands: pensioenregelingen zijn omgezet van defined benefit naar defined contribution.

Wat te doen

En nu terug naar Akzo. Dat heeft sinds 2005 de regeling met instemming van de bonden omgegooid naar defined contribution. Als wij nu, zo zegt Akzo die zich zegt te baseren op pensioendeskundigen, €400 mio in de pensioenpot stoppen, dan kwalificeert de regeling niet meer als defined contribution-regeling maar als defined benefit-regeling. En dan klopt onze jaarrekening niet meer, dus daar kunnen we nooit aan beginnen. FNV/CNV laten zich ook laten bijstaan door deskundigen en die zeggen daarentegen dat Akzo onzin praat. Als Akzo €400 mio in een pensioenpot wil storten, dan mag dat gewoon van ifrs en levert dat geen enge balanspost op. De ondernemingsraad van Akzo heeft op zijn beurt ook een deskundige ingeschakeld en die zegt dat een storting niet kan. Via de krant bemoeien weer anderen zich ermee. Vrijdag schreef Coen Teulings in het FD dat het niet kan; vanochtend roepen oud-bestuursvoorzitters Aarnout Loudon en Kees van Lede in het FD dat het wel kan (en dat Akzo moreel gehouden is tot het doen van die storting omdat het afstoten van bedrijfsonderdelen in het verleden ook al heeft geleid tot uitholling). Dus wie heeft er nou gelijk? Wij van Das Kapital denken Akzo, maar zeker weten doen we dat uiteraard niet, want niemand weet het zeker. Dus vandaar ons voorstel om €400 mio in de pensioenpot te stoppen. Is leuk voor de werknemers en leuk voor de toeschouwers met boekhoudkundige interesse. Moeten alleen de aandeelhouders nog even hun goedkeuring geven.

Reaguursels

Inloggen

De enige reden dat er de afgelopen 10-20 jaar met succes gelobbied is om DB plannen om te zetten naar DC plannen is de onzekerheid van de balansposten voor Funded Status en toekomstige verliezen/winsten. Hier houden beleggers niet van. Bijkomend voordeel voor de werkgevers is dat het risico van een DB plan bij de werkgever ligt en bij een DC plan bij de werknemer.

Bij een extra storting in een DB plan zal het merendeel hiervan over de balans lopen (funded status, toekomstige verliezen/winsten). De operationele kosten per jaar zullen door de extra storting nauwelijks veranderen. Bij een extra storting in een DC plan zal dit direct ten laste van het resultaat gaan.

Technisch gesproken zijn de 'ingewikkelde' calculaties die de actuaris doet voor een DB plan niet anders dan een simpele contante waarde berekening die de je ook voor een hypotheek doet (parameters: rente en looptijd, waardeontwikkeling/levensverwachting)

koffiekannetje | 18-07-18 | 06:32 | + 0 -

Ze kunnen die storting natuurlijk ook doen door er een "goed doel" aan te hangen. Bijvoorbeeld steun aan de mensen die onder de vreselijke omstandigheden van 2005 moesten werken.

frank87 | 16-07-18 | 23:03 | + 0 -

Als je bij ABP zit en een deel van je onderneming splits af, dan betaal je een exit fee om het verlies aan draagkracht te compenseren, zowel voor DB anspraken als het VUT fonds. Als AKZO idd voor lagere loonklassen nog steeds een DB stelsel voert, dan is het kennelijk gemis aan een exit clausule wel merkwaardig te noemen. Aan de andere kant is een dekkingsgraad van 112% dik in orde. In normale tijden zal dat uitkomen op een dekking van ruim 130%. In dat licht zal een dotatie neerkomen op het creëren van vrije reserve. Dan lijkt het meer voor de hand om de aandeelhouders te plezieren, gelijk Zwarte Dag terecht beargumenteert.

Buerman | 16-07-18 | 17:58 | + 0 -

Je aanname is dat alle fondsen gelijk samengesteld zijn. Een dekkingsgraad van 112 in een fonds dat ster vergrijst en een afnemende actieve populatie kent is helemaal niet goed.

F#ckingAwesome | 17-07-18 | 07:29 | + 0 -

Je aanname is dat alle fondsen gelijk samengesteld zijn. Een dekkingsgraad van 112 in een fonds dat ster vergrijst en een afnemende actieve populatie kent is helemaal niet goed.

F#ckingAwesome | 17-07-18 | 07:29 | + 0 -

F#ckingAwesome | 17-07-18 | 07:29 Akzo Nobel en een sterk vergrijzend fonds? You must be kidding. En ja, een algemeenheid is het zeker niet.

Buerman | 18-07-18 | 00:00 | + 0 -

Met een uitkering van 400 miljoen zou Akzo diefstal plegen, immers aandeelhouders houden aandelen in Akzo vast en de waarde daarvan bevast uit de verschillende onderdelen (=bezit). Zou je een onderdeel verkopen, zoals nu, dan wordt de rest minder waard en verliest je bezit dus waarde. De dividend uitkering zorgt ervoor dat je een stuk cash hebt en een aandeel die tesamen evenveel waard zijn. Door nu geld in het pensioenfonds te stoppen worden aandeelhouders beroofd (want tesamen minder waard dan nu) en kan Akzo een stoet aan rechtszaken tegemoet zien...

ZwarteDag | 16-07-18 | 16:53 | + -2 -

Onzin. Een onderneming heeft geen verplichting waarde alleen aan aandeelhouders uit te keren. Dat zou nogal lastig worden in cao onderhandelingen. De aandeelhouder heeft beperkte rechten, gelukkig maar.

F#ckingAwesome | 17-07-18 | 07:32 | + 0 -

Te simpel voor woorden : de ceo een bonus geven.

newray | 16-07-18 | 14:54 | + 2 -

Als het niet kan in het huidige pensioenfonds is er natuurlijk niemand die het Akzo kan verbieden een tweede pensioenfonds op te richten, daar 400 mio in te storten en alle pensioengerechtigden daar rechten te geven. Het is een kwestie van niet willen, niet van niet kunnen. kom daar dan gewoon eerlijk voor uit maar verzin geen flauwe uitvluchten die onzinnig zijn.

The2Amendment | 16-07-18 | 14:13 | + -5 -

Correct. Akzo kan gewoon de defined contributie verhogen per cao addendum en klaar is men.

F#ckingAwesome | 17-07-18 | 07:34 | + 0 -

Als het niet kan in het huidige pensioenfonds is er natuurlijk niemand die het Akzo kan verbieden een tweede pensioenfonds op te richten, daar 400 mio in te storten en alle pensioengerechtigden daar rechten te geven. Het is een kwestie van niet willen, niet van niet kunnen. kom daar dan gewoon eerlijk voor uit maar verzin geen flauwe uitvluchten die onzinnig zijn.

The2Amendment | 16-07-18 | 14:13 | + -4 -

Classic.
Bestuur van Akzo wil de storting niet doen ivm aandeelhouders. Als verdediging is gekozen 'het kan niet want boekhouders'. Of misschien was het wel het laatste puntje in de argumentatie 'nee want'. Hoe het ook zij, het lijkt nu natuurlijk zo te zijn dat als het wél kan het ook moet gebeuren. Dat is natuurlijk onzin. Aandeelhoudersrendement weggeven aan personeel kan je niet zomaar doen. Aandeelhouders dragen het grootste risico. Een slecht jaar levert gemakkelijk een negatief rendement op. Zij zijn de eerste die verliezen merken. Als er dan een mooie winst is moeten zij ook de eerste zijn die die winst opstrijken.

two ball cane | 16-07-18 | 13:59 | + -1 -

Vrij eenzijdig die inschatting van risico's. Misschien wat achterhaald ook. Een aandeelhouder is over het algemeen niet direct afhanelijk van dividendinkomen. Een werknemer wel van arbeidsinkomen.

F#ckingAwesome | 17-07-18 | 07:36 | + 0 -

Het lijkt me niet zo ingewikkeld om uit te zoeken. Ook onder IFRS zou een eenmalige dotatie kunnen, moet je er alleen voor zorgen dat het inderdaad eenmalig blijft (en niet af te dwingen valt omdat de voorwaarden terug gaan naar defined benefit). In dat laatste geval zou de verplichting ontstaan om dat niveau vast te houden. Overigens denk ik dat er in zo'n geval altijd toestemming van de aandeelhouders gevraagd zou moeten worden.

JayJay | 16-07-18 | 13:36 | + 1 -

Het bonusdividend wordt toch ook niet jaarlijks toegekend. Ik begrijp dat onttrekken verplichtend werkt, maar omgekeerd begrijp ik niet.

arlen | 16-07-18 | 12:25 | + -1 -

Zo zie je maar dat beleggers veel belangrijker zijn dan werknemers.
Vooral als er geld te vergeven valt.

Mr.Crowley | 16-07-18 | 11:58 | + -1 -

@Boerenlul: Het is echt flauwekul om te (veronder)stellen dat er bij enig beursfonds door het bedrijf een greep gedaan is in het afgezonderde pensioenfonds (ook als de winst van het concern tegenviel). Gewoon onzin en nergens geconstateerd. (Bij kleinere bedrijfjes die pensioen "in eigen beheer" hadden zou het zo maar kunnen. Maar daar had de directeur/aandeelhouder het meestal over het eigen pensioengeld, wat gebruikt werd om de tent weer wat op te poetsen.)

JayJay | 16-07-18 | 13:33 | + 0 -

@JayJay

U bent duidelijk onbekend met het fenomeen Premieholiday.
U zou daarbij kunnen denken aan het niet hoeven af te dragen van sociale premies, kleine hint dat was het niet. Ook zijn er pensioenfondsen geweest die de VUT kas vanwege de afschaffing van de VUT in de Pensioenkas hebben overgestort (ICK). En er zijn wel degelijk grote werkgevers geweest die een greep in de pensioenkas hebben gedaan (KLM).

Beroep = Boerenlul | 16-07-18 | 13:53 | + 1 -

@Beroep = Boerenlul | 16-07-18 | 13:53
Als ik me niet vergis was de allergrootste pikkedief uit pensioenfondsen de overheid zelf. Die hebben flink uit de pensioenen getrokken van ambtenaren.

Zoon van Boer | 16-07-18 | 18:29 | + 0 -
▼ 2 antwoorden verborgen

De pensioenregeling bij Akzo is voornamelijk een DB regeling. Alleen werknemers met een salaris boven 63.000 hebben DC over het stuk tussen 63.000 en 105.000.
AkzoNobel zit gewoon slechte excuses te zoeken.

* Il Principe * | 16-07-18 | 11:56 | + 3 -

Wie is verantwoordelijk voor handhaving van de regelgeving? Met andere woorden, als Akzo het geld overmaakt wie zou dit dan tegen moeten houden?

Aapje133 | 16-07-18 | 11:52 | + -2 -

de aandeelhouders

RutgerS | 16-07-18 | 12:02 | + 5 -

Akzo is verplicht pensioen premie te voldoen (defined contribution). Ik lees nergens een verplichting tot het doen van een extra storting bij winst (in dit geval door verkoop van een bedrijfsonderdeel). Als men extra pensioenbijdrage van Akzo wenst, zou ook het werkgeversdeel van de defined contribution kunnen worden verhoogd, en de werknemersbijdrage worden verlaagd, waardoor de werknemer netto meer overhoudt .

RutgerS | 16-07-18 | 11:48 | + 8 -

Als deskundigen het er al niet over eens zijn wie er gelijk heeft, wie ben ik dan om daarover te oordelen. Ik hou het er op dat Akzo geen 400 miljoen in de pensioenpot stopt. Dat vinden de aandeelhouders niet leuk en Akzo houdt zijn aandeelhouders liever tevreden.

mona | 16-07-18 | 11:07 | + 10 -

Want? Tevreden aandeelhouders zijn belangrijker dan tevreden werknemers?
Ontevreden aandeelhouders hebben als enige optie het verkopen van hun aandelen (waardoor iemand anders aandeelhouder wordt).
Ontevreden werknemers kunnen hun bedrijf (massaal) verlaten en daar komen niet automatisch gelijkwaardige werknemers voor terug.

Majoor Pikindewind | 16-07-18 | 17:45 | + 0 -

Voor de werknemers is loonsverhoging wellicht een optie.

mona | 16-07-18 | 18:31 | + 0 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken