Eindelijk! Een (semi)publiek investeringsvehikel dat z’n eigen overbodigheid erkent

Maar verbranden van belastinggeld gaat door
Maar verbranden van belastinggeld gaat door

Altijd fijn om gelijk te krijgen. Al een tijdje roepen we hier dat overheden eens moet stoppen met bankiertje spelen. De rente is laag, de ECB laat met zijn QE-gierwagen het gratis geld bij de banken over de drempel gulpen. Er is dus kapitaal genoeg. Maar ondertussen tuigt de overheid het ene na het andere investeringsfonds op, zogenaamd om ondernemers te helpen die anders niet aan financiering kunnen komen. Dat heeft allerhande nadelige effecten, zoals daar zijn dure medicijnen, buitenlandse baardhipsters die ons belastinggeld inpikken, en overheidsbanken die elkaar de tent uit concurreren. Maar hallo! Gebrek aan geld is het probleem dus niet. Het probleem is gebrek aan goede ideeën. En dat heeft een van die met semi-publiek geld gevulde fondsen nu ook in de smiezen. Het siert de Nederlandse Investeringsinstelling (NLII) dat ze deze week besloot zichzelf op te heffen. De reden: een gebrek aan goede ideeën.  

De geboorte van de NLII was al een beetje ongelukkig. In 2014 werd de club opgericht met het idee dat pensioenfondsen en verzekeraars hun geld zouden gaan steken in zielige MKB’ers die nergens meer geld konden lenen vanwege de crisis. Maar die crisis, die was in 2014 natuurlijk al een aardig eind op z’n retour. De rente stond om en nabij nul en in september 2014 begon de ECB ook met z’n opkoopprogramma. Zoals de Fransen hun foie gras-ganzen vet mesten, zo kregen de banken het gratis geld van de ECB naar binnen geduwd. Dus hoe in vredesnaam zou er nog te weinig kapitaal in de markt kunnen zijn? Bovendien is schaarste aan kapitaal is juist belangrijk voor het goed functioneren van de economie. Te veel kapitaal leidt tot investeringen in zwakke broeders en in het blazen van bubbels. Echt succesvolle ondernemers die beleggers een goed rendement te bieden hebben, komen er ook wel zonder overheidsbijdrage. Tot die conclusie kwam de NLII dus ook. Het fonds had miljarden aan investeringen willen doen, maar kwam niet verder dan een lousy €360 miljoen. ‘Het gebrek aan geschikte projecten is de grootste teleurstelling geweest’, aldus directeur Loek Sibbing in Energeia (). Het Verbond van Verzekeraars constateert droogjes dat het maar goed is dat NLII stopt, 'nu blijkt dat er te weinig goede projecten zijn die funding nodig hebben'.

Mislukte projecten

Zeker met de extreem lage rente moet je plan echt wel van alle kanten rammelen wil je geen financiering geregeld krijgen. Maar het mallotige is dat allerlei overheden, van gemeenten tot EU, in de afgelopen jaren toch het ene na het andere revolving fund hebben opgetuigd, omdat ze denken dat heel veel start-ups anders nooit van de grond komen. Wij zochten eerder al eens uit dat alleen al voor de Nederlandse markt ruim €20 miljard is ondergebracht in zeker 150 verschillende fondsen. En inderdaad, dat levert prachtige projecten op. Zoals in Roermond, waar in het voorjaar van 2015 een nieuw overdekt 3D-attractiepark werd geopend: Yumble. Bezoekers konden er terecht voor een adrenalineshot in ‘The Lift of Horror’, en de frustraties van alledag van zich af knallen in schietsimulator ‘The Dome Asteroids’, of juist helemaal zen worden bij een digitaal aquarium met geprojecteerde vissen. In Roermond hadden ze ontdekt dat ze vlakbij Duitsland lagen en dat het een goed idee was die Duitsers naar Limburg te lokken om ze als toerist helemaal leeg te trekken. Eerst naar grote trekpleister Yumble en dan hup, meteen door naar het naastgelegen outlet-winkelcentrum. Hopla, economie ook weer aangezwengeld, dachten ze in bij LIOF, het investeringfonds van de provincie Limburg dat er €2 miljoen aan publiek geld tegenaan gooide. Het plan mislukte jammerlijk, 4 maanden na de opening ging het park failliet.  

Investeer in onderwijs

Overheden zijn vurig op zoek naar nieuwe ideeën en innovaties, want dat zorgt voor economische groei. Daar kan natuurlijk niemand op tegen zijn, wij ook niet. Maar de vraag is: hoe krijg je dat voor elkaar? Door extra geld in economie te pompen? We vroegen het eerder al eens aan hoogleraar finance Peter Roosenboom en die sloeg wat ons betreft de spijker op zijn kop. ‘Je hebt niks aan miljarden in revolverende fondsen, als er niet genoeg goede ideeën zijn om in te investeren. Een overheid moet zich eerst en vooral op die ideeën focussen. Door te investeren in onderwijs, ontwikkeling en fundamenteel onderzoek. Daar ontstaan de ideeën die daarna commercieel gebruikt kunnen worden.’

De waanzin gaat door met Invest-NL

De NLII heeft de boodschap begrepen: er is meer geld dan er ideeën zijn. Maar in overheidsland gaat de waanzin gewoon door. Terwijl ze bij NLII de verhuisdozen staan in te pakken, wordt letterlijk een paar deuren verderop aan de Zuidas gewerkt aan de oprichting van Invest-NL. Dit nieuwe investeringsvehikel van vadertje staat kwam er nadat een beoogde fusie tussen de Waterschapsbank, BNG en FMO niet doorging. Het kabinet eist dat Invest-NL voldoende rendement haalt om te voorkomen dat het inteert op het startkapitaal van €2,5 mrd. Dat zal niet meevallen, waarschuwt (pdf) de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) nu al. Als de markt projecten niet wil financieren vanwege een te hoog risico, zal het eerder andersom zijn: het startkapitaal zal wegvloeien naar faillissementen van Yumble-achtige projecten. Kortom: grote kans dat het de belastingbetaler geld gaat kosten. 

Reaguursels

Inloggen

Met alle crowdfund platformen en andere mogelijkheden die trgenwoordig bestaan komen alleen nog de minst rendabele projecten naar een overheidsfonds.
Voor goede ideeen is er altijd geld.

Mauguio | 20-05-18 | 22:21 | + -1 -

De VVD wil er niets van weten, maar financiele organisaties streven hun eigen winsten en belangen na, en die belangen hoeven niet de belangen van de burger en ons land te zijn. Daar op inzoomen zou wel eens wat meer duidelijkheid kunnen geven. In hoeverre helpen ze mee, in hoeverre lopen ze stoorzenderen, al was het alleen al omdat ze zelf flink afromen.

kloopindeslootjijook | 20-05-18 | 19:46 | + -1 -

Banken scheppen geld, lenen dat uit en vervolgens moet het worden terugbetaald met rente. Banken helpen zo mee de taart groter te maken, maar eisen ook een steeds groter stuk voor zichzelf op.

Zo'n door overheden opgetuigd investeringsfonds doet vrijwel precies hetzelfde, behalve dat ze wat extra voorwaarden stellen (men is vaak erg specifiek over het soort bedrijvigheid dat men wil ontwikkelen en de locatie) en geen geld mogen/kunnen scheppen, maar aan het begin van de rit een zak geld krijgen om uit te lenen.

Huisregelneef_III | 20-05-18 | 23:38 | + 0 -

Ben een jaar bezig geweest met het opzetten van een bedrijf en ben toen verder gegaan met een micro-aanpak. De reden? De volstrekte onmogelijkheid om personeel te vinden dat voor minder dan een ton per jaar wil werken (met auto en dichten van het pensioengat uiteraard). Dat is het probleem. Niet het idee, het geld of de huisvesting.

jan-lul-de-behanger | 20-05-18 | 14:55 | + -5 -

Ondernemers willen geen lening maar gewoon een bouwvergunning zonder maanden bezig te zijn met aantal parkeerplekken, vrachtwagen bewegingen, geluidzones, vliegroutes van ganzen, broedseizoenen van veldmuizen en wat lievelingskleuren van de 7 ambtenaren zijn die elk 1 dag per week werken in een welstandscommissie.

W_F | 20-05-18 | 13:54 | + 12 -

Was er niet 2 a 3 jaar geleden een tekort aan isotopen?

Kaas de Vies | 20-05-18 | 11:36 | + 0 -

Het antwoord is nee. NRG kan het transport van het afval niet betalen vanwege overcapaciteit, dat is wat NRG. En als er een tekort, waarom mag ASML ze dan niet maken want die kunnen nu ook isotopen maken?

js58 | 20-05-18 | 12:17 | + -1 -

Er zijn volop uitstekende ideeen, alleen die vallen niet onder de criteria van dit zoveelste ambtelijke speeltje. En daar gaat het mis, je kwalificeert alleen als je een peperdure ruimte met te weinig marktpotentieel in Nederland als plan aanbiedt, het heeft geen zin.
Ik heb zelf ook met het LIOF gepraat en het gaat helemaal niet om het plan, het gaat erom dat de ambtenaar een lintje in zijn eigen woonomgeving kan doorknippen.
In Duitsland hebben ze het beter begrepen. Daar steunen de fondsen lokale banken en die funden projecten wereldwijd, zolang je maar in bezit bent van een Duits paspoort. Al jaren wordt daar goud verdiend, inclusief de Duitse staat.

Atlas Shruggs 10 | 20-05-18 | 11:56 | + 1 -

Toch zijn er succesverhalen waar de overheid gaat investeren, maar sinds jaren 60 en 70 niet meer.

Kaas de Vies | 20-05-18 | 11:31 | + 1 -

En het gaat de belastingbetaler ook geld kosten doordat de overheid projecten financiert zoals de Pallas reactor bij Petten maar ook de de transport van het afval van de huidige NRG-reactor betaalt omdat private financiers afhaken wegens toekomstige risico's of de onderneming geen geld heeft. En of Pallas wel nodig is wordt betwijfelt daar ASML fiks wat isotopen-kunstjes kan overnemen van NRG-reactor en bovendien er sprake is van overcapaciteit. Bekijk ook eens wat men wil met de Pallas-reactor en vraag je af of jij wel een behandeling krijgt middels een bepaalde isotoop omdat de zorgkosten exploderen.

www.pallasreactor.com/

js58 | 20-05-18 | 11:31 | + -2 -

Was er niet 2 a 3 jaar geleden een tekort aan isotopen?

Kaas de Vies | 20-05-18 | 11:36 | + 5 -

REAGEER OOK