Longread! Het fiscale probleem van Pechtold

Akte lijkt niet te kloppen
Akte lijkt niet te kloppen

Gaan wij op deze vrijdag het fiscale probleem van Pechtold duiden met een longread. Daarvoor moeten we starten met de rauwe economische keuzes waarvoor een mens zo nu en dan komt te staan. Stel u wilt twee identieke woningen kopen. De eerste wordt vrij van huur en bewoning opgeleverd; in de tweede blijft de huidige eigenaar gratis wonen tot zijn dood (waarom zou iemand zo'n pand kopen? Komen we bij de final thoughts op terug!). Voor de tweede woning zult u niet hetzelfde bedrag willen betalen als voor de eerste. Aan de woning waar de huidige eigenaar blijft wonen hebt u niet zo veel en die is daarom op de vrije markt een stuk minder waard. Heeft alles te maken een stukje economische rationaliteit. Op die rationale sluit de fiscale wetgeving aan. Bij de koop van de woning die door de eigenaar bewoond blijft, betaalt u bijvoorbeeld minder overdrachtsbelasting dan voor de onbewoonde woning. Hetzelfde geldt als de beide eigenaren u de woningen schenken. De eerste woning is meer waard dan de tweede woning. In de praktijk schenken ouders de woning aan hun kinderen en blijven daar dan zelf tot de dood of het verzorgingstehuis wonen. Dat levert fiscale voordelen op voor de erfbelasting. Dat mag allemaal van de Belastingdienst en om de belastingpraktijk te helpen zijn regels opgesteld die je mag (!) toepassen. Als je die regels volgt, dan is de belastinginspecteur altijd akkoord. Je kan van die regels afwijken, maar dan moet je goed uitleggen waarom je afwijkt. Het is aan de belastinginspecteur om daarmee akkoord te gaan. Wij houden ons voor nu vast aan de regel die je mag toepassen. En dan maken we het volgende ...

Sommetje

We hebben een appartement met een vrije verkoopwaarde van €135.000. Moeder van 73 jaar (vader is al dood) schenkt het appartement aan de zoon, maar blijft daar wonen tot haar dood. De zoon krijgt technisch gesproken het bloot eigendom, de moeder behoudt zich het recht van gebruik en bewoning voor. Maar hoe moet je die twee waardes dan volgens de Belastingdienst vaststellen? Antwoord: bereken eerst de waarde van het recht van gebruik en bewoning: neem daarvoor de vrije verkoopwaarde van €135.000, doe die maal 6% en vervolgens maal 7 = €56.700 (zo is de regel, we gaan niet uitleggen waarom, want anders wordt dit topic een boek). Vervolgens kunnen we de waarde van het bloot eigendom berekenen, namelijk: vrije verkoopwaarde van €135.000 minus vruchtgebruik van €56.700 = €78.300. En daarmee is de som klaar en weet u dat de zoon over €78.300 bijvoorbeeld overdrachtsbelasting moet betalen. En dat brengt ons bij de Pechtold-zaak. De bedragen zijn identiek en Marcoux (op moment van schenking 73) schenkt het appartement aan Pechtold. Pechtold is bloot eigenaar; Marcoux behoudt levenslang het recht van gebruik en bewoning voor. Kijk maar mee, de iets afwijkende bedragen komen door het reservefonds van de vereniging van eigenaren, maar laat u daar niet door afleiden:

En dan nu het probleem

De rekenregel die we hierboven bespraken geldt voor de situatie dat de schenker voorafgaand aan de schenking woont in het pand en daar na de schenking ook blijft wonen tot aan de dood of verzorgingstehuis. In dit geval houdt Marcoux het pand aan als pied-à-terre/vakantiehuis. Hij woont in Canada, zal af en toe Nederland willen bezoeken en heeft dan een mooi onderkomen in Scheveningen. Hoe vaak Pechtold als bloot eigenaar daar mag komen, is helemaal aan Marcoux. Daarmee zijn we op een lastig punt aanbeland. Nog steeds geldt in deze situatie dat het recht van gebruik en bewoning in mindering mag worden gebracht op de vrije verkoopwaarde. Het probleem is alleen dat voor dit soort situaties geen regels voorhanden zijn. Het ministerie van Financiën heeft ons toelichting gegeven op de situatie dat een pied-à-terre, vakantiewoning, tweede woning wordt geschonken. In de eerste plaats bestaat er geen glasheldere definitie van 'bewoning'. Waar begint bewonen (is een week per jaar ergens verblijven wonen?) en waar eindigt het? In de tweede plaats: de belastinginspecteur zal de regel die geldt voor kort gezegd ouder/kind zo veel als mogelijk proberen toe te passen. Voor de rest ligt het, zoals dat zo mooi heet, aan de omstandigheden van het geval. Binnen de Belastingdienst wordt dan wel overleg gevoerd in de vakgroepen, maar de uitkomsten van die overleggen zijn voor Das Kapital en de rest van de buitenwereld niet in te zien.

Dus waar het fout gaat

Stel dat Marcoux tegen Pechtold heeft gezegd: ik kom naar Nederland wanneer ik wil en jij mag tot mijn dood geen stap zetten in het geschonken appartement. Dan hebben zij een goede zaak om de hierboven besproken rekenregels te volgen. Er is namelijk geen verschil tussen hun situatie en de situatie waarin de ouder schenkt aan een kind. Maar wat als Marcoux zegt: joh, ik kom er nog zelden, voor de rest mag jij er gewoon verblijven. Of wat als, en dat lijken de beelden die we gisteren voorschotelden te suggereren, Marcoux nooit meer naar Nederland komt en Pechtold de hele week door in het appartement woont? Op dat moment heeft het recht van gebruik en bewoning nauwelijks nog economische waarde. Keren wij terug naar de situatie in de eerste zinnen van dit topic: u kunt twee huizen kopen, de eerste is onbewoond en vrij van huur, op de tweede zit officieel een recht van gebruik en bewoning, maar in de praktijk weet u zeker dat van dat recht geen gebruik gemaakt wordt. U kunt met het appartement doen wat u wilt. Welk bedrag betaalt u dan voor woning één en voor woning twee? Nog steeds minder voor twee uiteraard wegens iets minder juridische zekerheid, maar niet zo heel veel minder. En langs die lijn redenerend denken we dat de waarde van het recht van gebruik en bewoning in de hierboven getoonde akte te hoog is vastgesteld.

Is dat nou erg?

De morele kwestie laten we aan u, maar een te hoog vastgestelde waarde van het vruchtgebruik leidt tot een te laag bedrag voor de overdrachtsbelasting en een te laag bedrag voor de vermogensrendementsheffing die Pechtold moet betalen over het appartement. Nieuwsbreker Seven ziet dan nog wat 'te lage taxatie-beren' op de weg die ook de Canadese belastingdienst raken, maar laten we hier onbesproken want anders wordt dit topic alsnog een boek. Hopen wij dat het fiscale probleem inzichtelijk is en ook waar de onduidelijkheden zitten, denken we dat de belastinginspecteur reeds een streep heeft gezet door de aangifte en van fraude kan men spreken als Marcoux er nooit meer komt, Pechtold er woont en beiden dat van tevoren wisten. Dan hebben ze in de schenkingsakte namelijk iets anders verklaard dan wat zij in werkelijkheid beoogden. Over hoe het zit met de constructie in het geval van tussenvormen -Pechtold mag er af en toe logeren na een drukke dag in de Tweede Kamer en Marcoux komt jaarlijks langs als de Keukenhof open is en misschien in de zomer maar misschien ook niet- beslist de belastinginspecteur. En daarmee sluiten wij dit boek, maar alleen voor deze week.

Reaguursels

Inloggen

dit plus de schenking niet melden !!

HaaiBaai | 24-03-18 | 14:10 | + 1 -

Dit artikel wijst onbedoeld op de voordelen van arm in Nederland zijn. Dan hoef je niets aan, of weg te geven. Ontvangen is wat overblijft.

biltong | 24-03-18 | 13:05 | + 0 -

Kereltjes Kolderieke Kapriolen...

Stoned Hengst | 24-03-18 | 11:39 | + -1 -

Het probleem is niet dat Pechthold dit doet en kan.
(waar maakt iedereen zich druk over, het is echt heel klein bier)
Het probleem is dat Rutte c.s.hem de hand boven het hoofd houden.

rechtsdwalendeautist | 24-03-18 | 11:24 | + 0 -

Jammer hoor, zou nou juist zo leuk zijn als iemand met kennis van zaken eens een paar goede vragen aan de Canadese belastingdienst ging stellen (die nu kennelijk nog 'slapende honden' zijn).

EnNouJijWeer | 24-03-18 | 04:52 | + 1 -

Het recht van gebruik en bewoning moet niet worden gekoppeld met hoe dat gebruik en die bewoning feitelijk plaats vindt. Je hoeft er namelijk niet een minimaal aantal perioden gebruik van te maken. Het enkele feit dat die rechten er formeel zijn vormt op zichzelf al de rechtsgrond voor het toepassen van de fiscale regels op basis waarvan de waardevermindering voor de berekening van de overdrachtsbelasting mag worden toegepast. Pas als de Belastingdienst hard kan maken dat deze constructie enkel en alleen is opgezet met het doel om vermijding van heffing te construeren, is naheffing mogelijk. DK gaat er naar mijn gevoel dus iets te makkelijk vanuit dat dat een gelopen race is. Hoe onverkwikkelijk het allemaal ook moge zijn, ze komen er in mijn ogen wel mee weg. Het enige wat Pechtold even niet moet doen is zich bij de gemeente inschrijven op dat adres.

Buerman | 23-03-18 | 23:05 | + -3 -

Graag een volgend epistel over de man zonder foto. Kan die tronie niet meer zien, krijg steeds braakneigingen. Bij voorbaat dank.

Janpoepeenuitje | 23-03-18 | 22:34 | + 9 -

Weet je wat mij in dit geheel enorm tegen de borst stuit, is de opmerking van Pechtold dat het appartement niet zoveel voorstelt en geen penthouse is, maar dat een (bedreigde) andere politicus er met al zijn beveiliging heel wat warmer bij zit. Waarom ik hier zo'n aanstoot aan neem, is het feit dat beide appartementen zich binnen zichtafstand van elkaar bevinden. Pechtold gebruikt het als verkapte bedreiging. Zo van; pas maar op, ik weet waar jij woont.

The_iron_boar | 23-03-18 | 21:38 | + 7 -

Dus in Nederland heeft een "safe house" een adres dat je zo kunt achterhalen?
Logisch.
Tenzij het geen safehouse is natuurlijk. Weet ik veel...

Bijtendehond | 24-03-18 | 09:42 | + 0 -

Serge Marcoux, heeft het appartement gekocht om daar zijn jongemannen te laten wonen, net als een maitresse, en zo nu en dan kwam hij even aanwippen.

En nu hij oud en uitgeneukt is, krijgt de ouwe wippert en schuinmarcheerder Kechtold dit voze rukbunkertje, voor old times sake - hij was zijn privé-chauffeur-, en om een oogje dicht te knijpen bij het CETA verdrag.
En ondertusen ook nog even de belastingdienst neppen.
Zo kennen we onze benepen arrogante top-proleet/politus weer.

King of the Oneliner | 23-03-18 | 19:57 | + 11 -

Hoezo is niet duidelijk dat Pechtold zelf in dat appartement woont, en er ten opzichte van Marcoux ook mag wonen?
Dat hoef je niet af te leiden als suggestie uit beelden, want het staat gewoon in de akte. Dat recht is Pechtold geschonken in dezelfde schenking als de eigendom.

LibertasSimplex | 23-03-18 | 18:40 | + -2 -

Ik ga het nog één keer proberen begrijpelijk te verduidelijken.
Er wordt maar één recht van gebruik en bewoning gevestigd, en dat wordt gedaan door Marcoux, voor Marcoux.
Daarna wordt de eigendom, inmiddels bezwaard dus, geschonken aan Pechtold.
Behalve de eigendom, wordt daarbij ook het recht aan Pechtold geschonken om het appartement te gebruiken voor woondoeleinden. Er in te wonen dus.

Simpeler kan ik het niet vertellen. Maar dat is hoe het zit.

LibertasSimplex | 24-03-18 | 11:39 | + 0 -

Dit:
"De begiftigde verklaart het registergoed te zullen gebruiken voor woondoeleinden.
Ten aanzien van voormeld gebruik van het registergoed heeft de schenker het
volgende meegedeeld:
- het is niet bekend dat dit gebruik op publiek- of privaatrechtelijke gronden niet is toegestaan."

Is wilsovereenstemming. Overeenkomst. Schenking.
Dan bestaat het eerder gevestigde recht van gebruik en bewoning aan Marcoux nog steeds. Maar, Marcoux geeft hier aan Pechtold het recht, van Marcoux te eisen dat hij Pechtold er in laat wonen.

Getuige het feit dat iedereen die erover schrijft, dit niet ziet of snapt, is deze constructie een 'handigheidje'. Het betekent dat Pechtold meer, een groter cadeau krijgt geschonken, dan hij doet voorkomen.

===
Edit redactie:
Gebruiken voor woondoeleinden betekent dat de eigenaar er geen autogarage of café van maakt, maar het appartement gebruikt als woning. Om zelf te wonen, te verhuren of een ander te laten bewonen middels recht van bewoning.

LibertasSimplex | 24-03-18 | 13:11 | + 0 -

Waarbij gebruiken voor woondoeleinden een natuurlijk wat verwarrende term is, zonder context. In de context, namelijk die van de schenkingsovereenkomst waar het om gaat, en de verklaring van de schenker, heeft het de bedoeling om aan te geven dat Pechtold het letterlijk gaat gebruiken voor woondoeleinden.
Dus het in de akte opgemerkte is niet bedoeld om Marcoux het gebruik van zijn recht van gebruik en bewoning door Pechtold te laten toestaan of zoiets, dat recht is er al, en ook niet bedoeld om duidelijk te maken dat Pechtold er geen bar-dancing van gaat maken of iets anders buiten woondoeleinden.
Maar dat hij, Pechtold het gaat gebruiken voor woondoeleinden, om te wonen, en dat Marcoux het daarmee eens is.

LibertasSimplex | 24-03-18 | 16:14 | + 0 -
▼ 3 antwoorden verborgen

Ach, er wordt zo GIGANTISCH met 2 maten gemeten in Nederland dat ik allang niet meer in gerechtigheid en rechtvaardigheid geloof.

It's not what you know, it's who you know (en welk oplitiek kleurtje je hebt).

Klassenfeind | 23-03-18 | 18:01 | + 10 -

Dus doordat Pechtold te weinig belasting betaalt, moeten volgens zijn eigen logica andere mensen meer belasting betalen.
En is hij een smerige crimineel die aangepakt moet worden. Niks prive kwestie, hup de FIOD naar de tweede kamer en inrekenen dat tuig.

Atlas Shruggs 10 | 23-03-18 | 17:59 | + 13 -

Weer dat komma geneuk over of AP genoeg belasting betaald heeft. Dit is zijn prive probleem, DAT wel.

Wat niet zijn prive probleem is, en VEEL belangrijker, is dat hij een penthouse - ter gebruik, of wat dan ook - gekregen heeft van een Canadees wiens reden daarvoor we niet kennen. Maar niets voor niets, dus voor steun aan CETA ligt voor de hand.

Het heeft dus op zn minst de schijn van corruptie. Er zijn politici voor minder opgestapt, denk ik dan.

Poekieman | 23-03-18 | 17:46 | + 19 -

Als ik naar een van de laatste foto's op de funda pagina van de buren kijk dan kan je tussen de andere flats door net een streepje zee zien. 135k lijkt mij al veel voor z'n hut.

W_F | 23-03-18 | 19:01 | + -4 -

Nou W_F, als het morgen op de markt komt voor 175K ipv 135K dan is het binnen een uur weg. Dat je er zelf niet dood gevonden wil worden is een andere zaak.

marcoplarco | 23-03-18 | 22:57 | + 5 -

@Feynman, Kwam zelf zelfs op 227k.
De buren op 557 hebben geen bijbehorende garagebox op de begane grond, Pechtold wel. (Ook is de WOZ-waarde van Pechtold: Seinpostduin 543 WOZ per 1/1/2017 = 160k wat hoger dan die buren Seinpostduin 557 WOZ 1/1/2017=135k, tel die WOZ-discount (189k-135k=54k) tov van de marktprijs van de buren (binnen 4 dagen verkocht, dus waarschijnlijk zelfs boven de vraagprijs) op bij de WOZ van Pechtold en je komt al op 160k+54k=214k. De gemeente gaat vd WOZ vooral uit van oppervlak, maar onderwaardeert het bezit van een garage midden in de stad aan de kust en het betere uitzicht, dus zeg per januari 2017 was 227k zeker de marktwaarde van dat appartement cq (kleine) penthouse. En de marktwaarde is wat telt voor de overdrachtsbelasting (en voor de capital gains in Canada.)

seven | 24-03-18 | 11:01 | + 0 -
▼ 3 antwoorden verborgen

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken