Shell wordt geen spat duurzamer bij overname Eneco

Wat ook kan: gratiesj zonnepanelen voor iedereen!!!
Wat ook kan: gratiesj zonnepanelen voor iedereen!!!

Het was een lekker bipolair weekje voor onze Koninklijke Olie. Met depressief stemmende ontwikkelingen rond de Groninger gasvelden enerzijds - kraan moet dicht, gedoe over dreigende schadeclaims van Groningers waar Shell wel of toch niet voor gaat dokken.  Anderzijds waren daar de plezante jaarcijfers waarin een verdubbeling van de winst werd gemeld. En dan speelt op de achtergrond nog een geinige overnamekwestie. Namelijk of Shell wel of niet Eneco gaat overnemen. Zoals eerder gemeld lijkt dat een mooie stukje verduurzaming naar de oliereus toe. Afgelopen week mengde duurzaamheidsgoeroe Jan Rotmans zich achter het betaalmuurtje van het Parool  in die discussie. Als Shell Eneco koopt, is dat ordinaire greenwashing, stelt Rotmans. Interessante vraag. Wat moet Shell eigenlijk met Eneco? 

Om die puike jaarcijfers in stand te houden, moet Shell simpelweg de markt volgen. Als iedereen groene stroom wil, dan zullen Van Beurden en kornuiten die leveren. Eneco is daar niet anders in. Zelf zei het bedrijf eens dat groene productiecapaciteit geen doel op zich is. ‘We hebben duurzame energie simpelweg nodig voor onze klanten.’ Oftewel: u vraagt, wij leveren. Het maakt daarbij niet uit of de windparken in Nederland staan, of ergens in het buitenland. De helft van Eneco’s groene stroom komt dan ook niet van hun eigen parken. Eneco is net als Shell een commercieel bedrijf dat reageert op de markt. Groot verschil is alleen dat Eneco kan profiteren van de monopoliepositie van netwerkbedrijf Stedin. En dus geld heeft om te investeren in allerlei minder rendabele duurzame innovaties. Het bedrijf kan investeren in windparken en andere commerciële avonturen dankzij de winsten van het netwerkbedrijf. Maar om nou te zeggen dat het de groene successen aan elkaar rijgt, mwâh.

Niet rendabel

Neem de gasgestookte elektriciteitscentrale Enecogen die Eneco in 2011 samen met het Deense energiebedrijf Dong bouwde. De centrale, die wat weg heeft van een te laat gebouwde kathedraal, kostte €652 miljoen. Maar al meteen na de opening bleek de investering niet rendabel. Amerikaans schaliegas en de gigagroei van Duitse windmolens gooiden roet in het eten voor gasgestookte centrales. De Enecogen stond driekwart van de tijd stil. De Deense energieboer Dong, mede-eigenaar van het ding, moest tientallen miljoenen afschrijven vanwege de lage opbrengst van de centrale. Eneco waardeerde de centrale ook lager, maar vertelde niet hoeveel.

Windmolens niet goed vastgelijmd

Ook de overname van de windmolens van Econcern vielen duurder uit dan gedacht. In 2013 dreigden de opgekochte windmolens van windmolenpark Prinses Amalia de Noordzee in te waaien. Ze waren niet goed vastgelijmd.  Eneco had wel een catastrofeverzekering afgesloten bij Delta Lloyd, maar de kleine lettertjes niet goed gelezen: het gebruik van verkeerde lijm bleek niet gedekt. Tot overmaat van ramp ging Eneco ook nog eens letterlijk en figuurlijk met de verkeerde aannemer in zee. Een tweede lijmspecialist moest een deel van het werk overdoen, wat resulteerde in een dubbele rekening voor Eneco. De uiteindelijke kosten kwamen uit op 47 miljoen euro. ‘Een kinderziekte’, noemde Eneco het getob met de windmolens in het FD (). Later blooperde Eneco nog eens met de aanbesteding van onderhoudswerk aan het windpark. Het bedrijf liet een onderwaterlasser een demonstratie geven, terwijl de concurrentie doodleuk mocht meekijken. Niet handig, vindt ook de rechter, die onlangs het lasbedrijf gelijk gaf. Ook dit geintje kan Eneco miljoenen gaan kosten. 

Megaclaim

Het spannendste moment beleefde Eneco in 2014, toen het Franse bedrijf Air Liquide naar de rechter stapte en 1,38 miljard euro garantie eiste van Eneco. De twee bedrijven hadden in 2005 beklonken dat Eneco tot 2023 stroom zou inkopen bij de Fransen tegen in 2006 afgesproken condities. Het Rotterdamse bedrijf dacht slim te speculeren en slapend rijk te worden. Dat viel tegen, de gasprijzen kelderden en Eneco verloor €17 miljoen per jaar. De dochter die verantwoordelijk was voor de deal ging uiteindelijk failliet. Daarmee dacht Eneco van de jaarlijkse betalingen af te zijn, maar dat was buiten Air Liquide gerekend. Het bedrijf won een rechtszaak, Eneco mocht blijven schuiven. Tot in april 2015 een schikking werd getroffen. Hoe hoog het bedrag was, bleef geheim. 

Met dank aan netwerkbedrijf Stedin

Afin, wat we maar willen laten zien: groen doen is bepaald niet risicoloos. Eneco kon die risico’s nemen omdat het eigenaar is van Stedin, dat voor een vermogen aan kabels en leidingen in de grond heeft zitten, waar het via de netwerktarieven een constante inkomstenstroom uit haalt. Nu Eneco opgeknipt wordt en Stedin in handen blijft van de gemeenten - dat is wettelijk zo geregeld want met commerciële toko’s die energienetwerken in handen hebben, heeft men bijvoorbeeld in Californië vrij slechte ervaringen - kan Eneco die risico’s niet meer op de belastingbetaler afwentelen. En wat blijft er dan over?
Een bedrijf met vooral een klantenklapper vol huishoudens die stroom, gas en warmte afnemen. Meer niet. 

420.000 zonnepanelen

En laten we wel wezen, zo veel leverden die investeringen van Eneco in feite ook niet op. Met het geld van Stedin bouwde Eneco voornamelijk windparken en zonneparken in buitenland. Volgens de eigen cijfers van Eneco gaat het om 420.000 zonnepanelen in België, Frankrijk, Nederland en de UK. Goed 100 MW, ofwel de stroomvoorziening van pakweg 25.000 huishoudens. Plus 317 MW windpark. Plus het een en ander aan biomassa. Alles bij elkaar wekt Eneco groene stroom op voor zo’n 850.000 huishoudens. En dat na tien jaar vol op het orgel over groene energie, vele miljarden aan bestede euro’s vanuit het publieke netwerkbedrijf en zo’n 600 miljoen subsidie. Goeie kans dat Shell dat als nieuwe aandeelhouder efficiënter aanpakt. Groen ondernemen kan Shell prima zonder zo’n door belastingbetalers gedekt vehikel, en waarschijnlijk nog efficiënter ook. Het bedrijf zit inmiddels voor honderden miljoenen in zonneparken, laadpalen, windmolens en waterstof (overzichtje hier). Per jaar wil het nu €1 tot 2 miljard gaan investeren. Dat is net zo veel als alle groene investeringen van Eneco in de jaren 2009-2016 bij elkaar. Over schaalgrootte gesproken. In een nieuw windproject op zee, voor de kust bij Borssele, doet Shell nu al voor 20% mee, versus 10% Eneco. 

Wethouders

Het probleem van verduurzaming ligt niet bij Shell. Het bedrijf reageert net als Eneco op de marktvraag en op beschikbare overheidssubsidies. De enige reden dat Shell Eneco zou willen overnemen, is omdat Eneco de winsten van Stedin heeft gestoken in windparken, innovatieve bedrijfjes en reservepotjes. Om de klapper met klanten van Eneco zal het Shell niet te doen zijn. In feite mag de energieleverancier blij zijn dat het als verlieslatende firma voor €2 à 3 miljard kan worden ingelijfd door Shell. Er is wel een ander argument waarom het beter zou zijn als Shell niet die miljarden overmaakt naar de gemeenten die nu de aandelen Eneco nog hebben. De kans is groot dat zo’n extraatje in de zakken van ruim 50 wethouders gaat leiden tot weer een hele trits flopprojecten. Rotmans heeft dan ook een punt wanneer hij zegt: 'Neem van mij aan: gemeenten kijken vooral naar het geld, ze willen cashen. Het gaat om honderden miljoenen, die gaan ze niet in de energietransitie steken, wel in wegen, bruggen en tunnels. We hebben het gezien toen Nuon en Essent werden verkocht. Het heeft de energietransitie alleen maar teruggeworpen. De kopers hebben ook spijt van, de kolen- en gascentrales bleken veel minder waard." 

Gratis zonnepanelen voor iedereen!

Sluiten we af met een gratis geheimtipp onzerzijds. Als je als overheid duurzaamheid zo belangrijk vindt, verkoop Eneco dan aan Shell en geef de opbrengst terug aan burger in de vorm van zonnepanelen, dan ben je er ook. Met die €3 miljard die Eneco waarschijnlijk oplevert, kun je alle Rotterdamse huishoudens een gratis zonnepanelenpakket geven. Hadden ze daar maar eerder aan gedacht bij de verkoop van Nuon en Essent. De €40 miljard die overheden daar inclusief de jaarlijkse dividenden mee cashten, zou genoeg zijn geweest om alle Nederlandse huishoudens aan zonnepanelen te helpen.

Reaguursels

Inloggen

Om gas te besparen, o.a., kan NL beter niet-productief NL in de winter naar warmere oorden transporteren, op vrijwillige basis uiteraard, of misschien ook niet. Met een beetje geluk willen ze daar misschien wel blijven zelfs. Is het woning tekort in NL ook meteen opgelost.

Poekieman | 04-02-18 | 13:14 | + 2 -

Ooit maakte Shell zelf zonnepanelen: "Jim Dawson, president of SIR, said the company has two photovoltaic cell manufacturing plants: Shell Solar Energy BV in the Netherlands and Showa Solar KK, a joint venture in Japan owned 75% by Shell and 25% by Siemens GmbH." Op sommige daken werken deze panelen nog steeds, andere hebben meer problemen.

W_F | 04-02-18 | 13:11 | + 0 -

40 miljard was voor de Nederlandse overheid bij lange na niet genoeg geweest om voor elk huishouden zonnepanelen aan te schaffen. Onderschat niet het talent van onze overheid om geld weg te pissen aan onderzoek, advies en toezicht.

Huisregelneef_III | 04-02-18 | 12:38 | + 4 -

De overheid wil helemaal niet dat u zonnepanelen op uw dak plaatst. De overheid is alleen maar bezig hoe men aan u kan verdienen. Als u iets gratis kan, dan is de overheid aan het uitzoeken hoe de overheid een vendor lock-in kan bewerkstelligen.

Gas is goedkoper, dan moet u binnenkort overstappen naar elektriciteit. U heeft zonnepanelen? Dan moet u uw teruglopende meter die al 40 jaar zonder problemen werkt omwisselen naar een absoluut niet onderhoudsvrije slimme meter. U heeft uw huis afbetaald, dan gaan we daar extra belasting over heffen. Etc etc etc etc etc. Nog eentje, u zamelt met uw vereniging zelf kranten in, dan mag dat binnenkort niet meer want wij als overheid kunnen daar best tussenin zitten om die winst af te romen. (ik voel woede in mij opkomen dus ik stop nu beter)

Stonecity | 04-02-18 | 14:50 | + 5 -

Getuige ook de Europese duurzaamheid ranglijst, waar Nederland onderaan bungelt door precies dit geklungel, naast hun onbetrouwbare gedrag.

Atlas Shruggs 10 | 04-02-18 | 19:40 | + 0 -

Damn, met 600 miljoen subsidie (en dan nog eens eigen geld erbij) ruim minder dan 600 MW aan opwekking weten te plaatsen.
Die hebben zich flink laten tillen of hebben de boel stevig opgelicht.
Die zonnepaneeltjes gaan we nog hard nodig hebben in de toekomst, mocht ooit het aardgasgebruik in huis Verboten! worden kun je er vanuit gaan dat elke kuub gas die je nu jaarlijks trekt vervangen moet worden door ongeveer 10 KwH. Zonder eigen opwekking en met de huidige prijzen zal dat toch een aantal wel richting bedelstaf sturen.

de_tyvus | 04-02-18 | 12:00 | + 2 -

Dat oplichten zou me verre van verbazen. Eneco tilde enkele jaren geleden zelfs nog openlijk de Belastingdienst, zonder dat daar enige consequentie op volgde. Maar wat dit debacle vooral aantoont is dat windmolens daadwerkelijk uitsluitend op subsidie draaien en daarnaast dus ook nog eens voor een fortuin aan investeringen in niet rendabele gasgestookte centrales oplevert om wegvallende wind en wolken te kunnen compenseren.

Pierre Tombal | 04-02-18 | 13:18 | + 0 -

@ W-F Vuistregel in de Industrie is dat 'iets' (verbruiker/opwekker, maakt niet uit)
Een miljoen kost de MW om te bouwen en aan te sluiten.
Of dat nou een walsintallatie, een extruder of en Gasturbine-stoomketel-turbogenerator combinatie is. Het komt allemaal wel vrij aardig uit.
Voor een omgerekende miljoen de Megawatt staat het apparaat, de randapparatuur, de aansluitingen en het gebouw op zijn plek en zijn de vergunningen geregeld.

de_tyvus | 04-02-18 | 13:42 | + 0 -

Misschien wat dieper ingaand op je reactie W_F.
Als ik mijn collega's mag geloven is dit voor grote installaties juist al wel heel lang zo.
Alleen 30 jaar terug was de vuistregel in Guldens.
Ik kan het domweg niet vinden online, maar de Merwedecentrale in Utrecht is 103MW, komt uit 1985 en zal dus wel ongeveer 103 miljoen Gulden hebben gekost om te bouwen.

de_tyvus | 04-02-18 | 13:57 | + 0 -
▼ 1 antwoord verborgen

REAGEER OOK