Zorgverzekeraars: Verpleger zonder contract is de duivel

Stukje marktwerking
Stukje marktwerking

Wil je écht aandacht van je arts? Een psycholoog die nog eens thee bijschenkt als je op de sofa over je ellende praat en desnoods wat sessies aan je therapie vastplakt? Of een verpleegkundige die na het schoonpoetsen van opa’s open wond en het reinigen van diens stoma ook nog even een boterham smeert? Dan kun je maar beter op zoek naar een zorgaanbieder die géén contract heeft met zorgverzekeraars. Dan krijg je meer zorg, voor dezelfde prijs. Blijkt uit onderzoek deze week van het Talma Instituut, waar Nu.nl en BNR eerder over berichtten. 

Dat zit zo: kies je een zorgaanbieder die geen contract heeft met jouw verzekeraar, dan krijg je maar 75% vergoed, 25% moet je zelf betalen. Dat is een prikkel om vooral wél naar een zorgaanbieder met contract te gaan. Voor verzekeraars is dat prettig, want op gecontracteerde aanbieders hebben ze meer grip, bijvoorbeeld door afspraken te maken over het maximumbedrag dat aan zorg geleverd mag worden. Dat houdt de zorg betaalbaar, zeggen verzekeraars. Maar wat doen die dekselse ongecontracteerden? Ze maken (al dan niet op papier) meer uren, declareren die bij de zorgverzekeraar, en schelden de 25% eigen bijdrage van patiënten kwijt. Voor de patiënt dus meer zorg voor dezelfde prijs. Het aantal zorgaanbieders dat ervoor kiest geen contract te sluiten met verzekeraars groeit, met name in de GGZ en de wijkverpleging. In de GGZ steeg het aandeel ongecontracteerden van een kleine 3% in 2014 naar ruim 5% in 2016.

Camel nose

Zorgverzekeraars zijn er woest over. Hebben ze met hun gecontracteerde zorgaanbieders iedere minuut verleende zorg dichtgekit met protocollen, zorgcodes en minutenregistraties om de prijs te drukken, gaan die aanbieders zonder contract het allemaal lekker op eigen houtje anders zitten doen. Het leidt tot ‘comfort-zorg’, stelt het onderzoek. ‘Zorg die de zorgaanbieder graag levert en de patiënt graag ontvangt, maar die de premiebetaler liever niet betaalt.’ Het gevolg, waarschuwt het onderzoek: een camel nose poking into the tent. Deze kamelenmetafoor kenden wij ook nog niet, maar het betekent: ‘Zorg die snel groeit, waarvan de groei niet te beheersen is door de financier en die mogelijk binnen afzienbare tijd groeit naar een wezenlijk aandeel van de totale zorgkosten’. Ofwel: iedere premiebetaler lapt mee aan deze prijsverhogende pretzorg. Daar komt nog bij dat deze ontwikkeling zal leiden tot een heuse tweedeling tussen arm en rijk. Want de onderzoekers hebben ontdekt dat vooral patiënten uit de hoger sociaal-economische klasse voor de vrije jongens kiezen. 

Tijdbom

Enfin, het rapport bevestigt wat de zorgverzekeraars al heel lang roepen: de niet-gecontracteerde zorg moet worden uitgebannen. Want deze zzc’ers (zorgaanbieders zonder contract) leggen door niet aan de leiband van de verzekeraars te lopen een tijdbom onder het hele zorgstelsel, zegt ook zorgeconoom Wynand van de Ven (audio). In 2014 was er zelfs al een wetsvoorstel dat ongecontracteerde zorg onmogelijk maakte door de Tweede Kamer. Maar dat werd in de Eerste Kamer getorpedeerd door 3 dissidente PvdA-senatoren. Hoogleraar Van de Ven, als mede-architect van ons huidige zorgstelsel misschien een pietsie bevooroordeeld, klaagt dat zorgverzekeraars in 2014 slachtoffer waren van een ‘uiterst effectieve lobbycampagne’ van de zorginstellingen. In aanloop naar de stemming in de Eerste Kamer werd de wetswijziging geframed als het einde van de vrije artsenkeuze. Onzin, zeggen Van de Ven en de verzekeraars, er blijft genoeg te kiezen.

Twee keer zo duur

Sinds 2014 hebben de zorgverzekeraars de oorlog verklaard aan de ongecontracteerden. De hele zorgverzekeringssector, inclusief toezichthouder NZa, wil ervan af. Die lobby is minstens zo geraffineerd. Zo weet Zilveren Kruis ieder kwartaal wel ergens bij een medium een persbericht te pluggen over hoe frauduleus de wijkverpleging wel niet is. Nu komen de zorgverzekeraars in hun tegenlobby dus met een rapport dat stelt dat ongecontracteerde zorgaanbieders per patiënt 2,7 keer zoveel uren besteden, en twee keer zo duur zijn als gecontracteerde zorgaanbieders. Bij dit rapport is ook weer de vraag hoe objectief het is. Zowel het Talma Instituut als Vektis, dat de cijfers aanleverde, wordt gefinancierd door de zorgverzekeraars. Onderzoeker van dienst Xander Koolman is behalve wetenschappers op de universiteit ook consultant in de zorgsector.

Steunkousen

Afin, dat het met die fraude in de ongecontracteerde wijkverpleging allemaal wel meevalt, tiktenen we eerder al eens voor u op.  En deze brancheclub voor zorg-zzp’ers legt uit dat het heel logisch is dat niet-gecontracteerden meer declareren dan wijkverpleegkundigen mét een contract. Vrije zorgaanbieders hebben namelijk meer keuze in welke cliënten ze aannemen en welke niet - ze hebben geen contract met een verzekeraar die eist dat álle aangesloten polishouders worden geholpen. Voor een klein, door zzp’ers gerund bureau voor wijkverpleging is het uiteraard makkelijker omzet draaien door bij een paar patiënten terminale 24-uurszorg te leveren dan om op honderd verschillende adressen steunkousen aan en uit te gaan trekken. Gezien de papierwinkel die erbij komt kijken om wél een contract met zorgverzekeraars af te sluiten, is het best begrijpelijk dat steeds meer zorgaanbieders kiezen voor zorgverlening zonder contract. Verzekeraars stellen allerlei eisen. Extra geschoold personeel, verplicht samenwerken met huisartsen, klanttevredenheidsonderzoeken, minutenregistraties, etc. De werkdruk is hels. Volgens deze brancheclub schrijven zzc’ers de extra uren dus niet om extra geld binnen te harken, maar omdat ze gemiddeld meer zorgintensieve patiënten hebben dan de zorgverleners die aan de leiband van de zorgverzekeraars lopen. Toegegeven, zo’n brancheclub is, net als de door zorgverzekeraars betaalde onderzoeksinstellingen, ook niet helemaal onafhankelijk te noemen. Misschien wordt het eens tijd om een echt onafhankelijk bureau in te schakelen. 

Truc

Blijft staan dat de truc die niet-gecontracteerde zorgaanbieders toepassen om hun cliënten niets extra te laten betalen, natuurlijk listig is. Ze schelden de 25 à 30% van de factuur die mensen zelf moeten betalen bij niet-gecontracteerde zorgaanbieders kwijt. En dat is niet de bedoeling. Die eigen bijdrage was er nu juist om te voorkomen dat iedereen massaal naar de therapeut van eigen keuze stapt, in plaats van een die aan de financiële leiband van de verzekeraar loopt. ‘Dat maakt de zorg peperduur’, zegt onderzoeker Koolman.  Daar heeft hij marktwerkingstechnisch gezien een punt. Vreemd is wel dat hij eerst piept over een tweedeling tussen arm en rijk, om vervolgens met droge ogen te beweren dat de zorg goedkoper moet worden gemaakt door strenger te sturen op de 30% eigen bijdrage.

Klant is koning

De oplossing om alle niet-gecontracteerde zorg dan maar helemaal uit het systeem te slopen, past natuurlijk nog beter in het straatje van de zorgverzekeraars. Maar je kunt het ook omdraaien: sloop de gecontracteerde zorg uit het stelsel. Je zou die vrije zorgboeren ook kunnen zien als echte zorgondernemers, die juist wel oog hebben voor wat hun cliënten willen. De eigen bijdrage zorgt ervoor dat cliënten ook op prijs moeten kiezen. Een stukje marktwerking in de zorg dat echt werkt, zeg maar. Volgens adviseur Ger Hofstee blijven de zorgverzekeraars hangen in oude zorgeconomie, waarbij burgers altijd meer zorg willen dan waar de samenleving als geheel voor bereid is te betalen. In dat denken heb je zorgverzekeraars nodig die met de zweep klaarstaan om zorgaanbieders zo goedkoop mogelijke zorg te laten leveren, en vooral ook niet te veel. Volgens Hofstee  zijn mensen echter niet zo zeer op zoek naar zorg, als wel naar hulp, en kunnen ze best zelf bepalen wat ze daarvoor willen betalen. Ongecontracteerde aanbieders zijn beter in staat om nieuwe zorgvormen te ontwikkelen, omdat ze kunnen afgaan op de wensen van hun cliënten. Consumenten beginnen net een beetje te wennen aan ‘marktwerking’ in de zorg, in de zin dat ze iets te kiezen hebben. Dat weer afschaffen, zou een stap terug zijn. Wat dan overblijft is een oligopolie van een paar grote zorgverzekeraars waar iedere zorgaanbieder verplicht een contract mee moet afsluiten, en die voor ons bepalen welke zorg we nodig hebben en wat we daarvoor moeten betalen. De marktmacht van die verzekeraars is enorm. Zonder de mogelijkheid om zonder contract te werken, is die macht nog veel groter. Dat wordt helemaal doodeng als op een dag het verbod voor verzekeraars om winst te maken weer zou worden teruggedraaid.

Reaguursels

Inloggen

Hoe meer regels de overheid en de verzekeraars bedenken om de kwaliteit van de zorg te waarborgen, hoe slechter de kwaliteit van de zorg wordt. Er komt steeds meer behoefte aan niet-gecontracteerde zorg, omdat die zorg beter is. Mensen die het kunnen missen zijn bereid om hun portemonnee te trekken voor die betere zorg. Niet-gecontracteerde zorg afschaffen betekent dat cliënten het volle pond moeten gaan betalen voor de zorg die ze willen hebben. Waar hebben we dan die verplichte zorgverzekering nog voor? Geef mensen de ruimte om zelf te bepalen waar tegen ze zich willen verzekeren en waartegen niet. We hebben nu verplichte winkelnering. Doorbreek de macht van de zorgverzekeraars.

GerbenW | 14-01-18 | 21:21 | + 4 -

We zijn geen zak erwten, we zijn mensen. Marktwerking in de zorg, zou dat moeten bestaan uit ervaringen met minder goede zorg? En mensen met minder geld moeten dus met minder goede zorg toe met ongediplomeerden of zo. Pijn en ellende van mensen is oefenmateriaal blijkbaar. Walgeljk. Abject, Infaam.
Als er winst gemaakt kan worden is er blijkbaar geld over voor meer zorg voor hetzelfde geld. Daar rammelt ook iets.
We willen gewoon goede zorg, maar dat kan niet, we moeten ons gaan verdiepen in zorgconstructies en markten. En ergens loopt dat vast, want niet iedereen kan specialist overal in zijn. Zie bankencrisis bijvoorbeeld.
We moeten vrezen met grote vreze voor onze eigen oude dag.

kloopindeslootjijook | 14-01-18 | 19:41 | + 4 -

Er is geen zorgmarkt. Nederland heeft op drie rijke landen na de duurste gezondheidszorg van Europa. Mede dankzij de zorgverzekeraars. Die trekken geld uit de zorgpot via louche adviseurs. En zorgen via hun bureaucratisch eisen dat op de werkvloer 50% van het geld wordt omgezet in papier. Daar boven op zit nog een laag nietsnutten van managers die geld kosten en dus opmaken.

De zorg lijkt wel pure werkverschaffing voor ambtenaren.

Dat betekent dat zelfs een dubbel tarief van een ongecontracteerde zorg niet eens duurder is.

Maar het Stalinistisch Centraal Comité heeft besloten dat het verboden is dat mensen zelf zorg kopen. Want dan komen mensen er achter hoe slecht zorg via zorgverzekeraars is.

In het buitenland worden inmiddels hier onbehandelbare zieken gewoon genezen. I.p.v. dat ze hier dood gaan. Zo slecht en zo duur is het inmiddels.

Raider Twix | 14-01-18 | 14:57 | + 15 -

De dure zorg in Nederland is veroorzaakt door het vorige systeem waarbij zorginstellingen gewoon een blanco cheque van de overheid kregen en er dus geen enkele prikkel bestond om efficiënt en kostenbesparend te werken. Het geld dat de verzekeraars in hun zak steken is slechts een schijntje vergeleken met de 95 miljard die de zorg jaarlijks kost. We kunnen die zorgverzekeraars wel op de vingers tikken, maar dat gaat helemaal niets oplossen. Het levert vooral electoraal voordeel op voor de SP, PVV, 50plus en de PvdA.

Bytemaster | 14-01-18 | 18:19 | + -2 -

Mongooltje braakt weer eens wat, vergeet 'spontaan' dat verzekeraarskosten 3% van de premie bedraagt, geen enkele overheidsdienst komt maar zelfs in buurt daarvan...

ZwarteDag | 15-01-18 | 00:45 | + 3 -

Slechts vier verzekeraars verkopen 90% van de zorgverzekeringen. Waar hebben we überhaupt verzekeraars voor nodig, dit kan goedkoper en efficiënter door de overheid gebeuren?

* Il Principe * | 14-01-18 | 14:42 | + 6 -

Want overheids monopolisten zijn zo goed bezig? Bedrijven zoals NS leveren uitstekende diensten?

ZwarteDag | 15-01-18 | 00:42 | + 1 -

@ Bytemaster | 14-01-18 | 22:15
Je blijft maar zeggen "Jamavroegah", ons stelsel is NU relatief duur tov andere landen, daar moeten we naar kijken. Jouw argumenten maken het niet beter, want jij betoogt dat de hogere kosten niet aan het stelsel liggen, m.a.w. de commerciële verzekeringslaag kan er dus ook wel weer tussenuit.

* Il Principe * | 15-01-18 | 09:19 | + -1 -

@* Il Principe * | 15-01-18 | 09:19
Nogmaals: het stelsel is niet duur, maar de zorg is duur. Het stelsel kost slechts een fractie van de totale zorgkosten. De kosten van het stelsel zijn in andere landen zelfs hoger dan in Nederland. Niet voor niets kijken andere landen nu juist naar het Nederlandse stelsel om hun eigen zorgkosten af te vlakken.

Bytemaster | 15-01-18 | 10:46 | + 0 -
▼ 6 antwoorden verborgen

Je weet gewoon: is er een partij die meer dan de helft van je omzet levert, dan gaat die onzinnige eisen stellen.
Daarmee is dat hele zorgstelsel verklaard: de zorgaanbieders zijn de pineut, en de verzekeraars lachen zich te pletter.

frank87 | 14-01-18 | 12:52 | + 10 -

REAGEER OOK