Onderzoekje. Niemand begrijpt iets van centrale banken

Te moeilijk
Te moeilijk
Als het grote publiek nou iets meer begrijpt van wat de centrale banken van deze wereld doen, dan krijgt het ook wat meer begrip voor hun soms nogal extreme beleidsmaatregelen - denk aan de geldpers van de ECB. Althans, dat is de overtuiging bij deze bankiers. Vandaar focussen ze niet alleen op het zo effectief mogelijk communiceren met de financiële markten (om ze zo voor te bereiden op toekomstig beleid en paniek te voorkomen), maar ook op het voorlichten van de doorsnee burger. Maar klopt die stelling eigenlijk wel? Dat gingen de onderzoekers van de Zwitserse centrale bank na middels antwoorden van zo'n 60.000 Britten op sinds 2001 circulerende enquêtes van de Bank of England. Te beginnen met het kennisniveau van de Brit (zie grafiek na de breek). Zoals u ziet stikt het niet van de correcte antwoorden, wat niet echt verbazingwekkend is.

De Britse score
toocomplex.png

En het Hollandse verstand
Als extragratis bonus voegen we hier even gegevens over de parate monetaire kennis in ons eigen land bij. Die komen uit dit paper (pdf) uit 2015. Het moge duidelijk zijn dat het qua monetair inzicht hier niet veel beter gesteld is.

tewensenover.png

Helpt monetaire kennis?
Maar terug naar de Britse case. De vraag die de onderzoekers vervolgens beantwoorden is of een hoger kennisniveau ook daadwerkelijk tot meer begrip voor monetair beleid leidt. En ja, dat is het geval, maar het effect is wel redelijk klein (gaat iemands kennisscore met een punt omhoog, dan stijgt het begripsniveau met 0,18 punt). Verder lezen we dat het vooral jonge mensen, vrouwelijke respondenten en mensen uit een lage sociale klasse zijn die zich niet kunnen vinden in het beleid van de Bank of England. Het is dus duidelijk op welke bevolkingsgroepen de bank zich vooral moet richten. Maar, zo tekenen de Zwitsers aan, dan is er wel de burgerljke wil nodig tot het leren over het reilen en zeilen van centrale banken. Die ontbreekt vaak omdat men die kennis toch niet nodig heeft in het dagelijkse leven, wat begrijpelijk is. Dat gezegd hebbende: ook als mensen wel die wil hebben gaat het nog weleens mis, al ligt dat niet zozeer aan hen.

Reaguursels

Inloggen

Voor de ECB is het dacht ik een stuk simpeler? De Fed in de VS heeft twee nogal vage doelen: werkgelegenheid en inflatie op het "juiste" niveau brengen, het officiële mandaat van de BoE ken ik niet, maar de ECB maar één ding (dacht ik) en dat is 2% inflatie creëren. Hoe ze dat precies meet is misschien weer een ander verhaal. Geen idee of dat ergens is vastgelegd in een wet of richtlijn.

Maar grofweg is het bestaansrecht van Centrale Banken altijd verdedigd als tweeledig: het afvlakken van de conjunctuurcyclus en de "optimale" inflatie veroorzaken. Met daarbij nog het argument van gezond wantrouwen jegens overheden die zelf geld mogen printen. Met o.a. Weimar-Duitsland, Zimbabwe en Venezuela als afschrikwekkend voorbeeld.

Je kunt je afvragen waarom dan 2% inflatie optimaal zou zijn, en niet 0% of zelfs deflatie. Misschien als trucje om de lonen te verlagen, maar vakbonden en werknemers prikken daar wel doorheen. Bovendien, als lonen gebaseerd zijn op vraag en aanbod zou je verwachten dat die gewoon vrolijk meestijgen, tenzij om één of andere reden de lonen niet via vraag en aanbod tot stand komen en structureel te hoog zouden zijn. Deflatie zien veel economen als slecht, maar is vooral nadelig voor mensen, bedrijven en overheden met schulden met een vaste hoofdsom en (vaste) rente. En ik denk dat we er inmiddels wel achter zijn dat ontmoedigen van excessieve schulden misschien niet zo'n slecht idee is. We hebben ook geen gouden standaard met 100% reserve-eis waar mensen goud\geld in een kluis konden leggen en dankzij deflatie zonder risico in koopkracht te laten stijgen, dus om die reden inflatie aanwakkeren lijkt me ook zinledig. Voor zover het al hout sneed.

Bovendien, je kunt hetzelfde doel van 2% inflatie ook nastreven met het (virtueel) printen van geld, direct om een (deel van) het begrotingstekort te dekken, zonder manipuleren van rentestanden. Dan kan de Centrale Bank of Munt als barman gerust "je hebt genoeg gehad" zeggen tegen politici die meer willen printen en daarmee meer dan 2% inflatie zouden veroorzaken. Of je kunt inflatie accepteren als een legitiem middel voor overheden om "belasting" te heffen of een begrotingstekort te dekken zonder schulden te maken.

Waarbij de kiezer kan ingrijpen via een referendum of verkiezingen als de inflatie al te gortig wordt en de overheid dwingen te bezuinigen of de belastingen te verhogen. De landen waar de inflatie door de geldpers van de overheid gierend uit de hand liep waren veelal niet bepaald democratisch of verkeerden in staat van (burger)oorlog en in het geval van Weimar werden de hoge uitgaven door de geallieerden opgelegd als compensatie voor de Eerste Wereldoorlog.

Blijft over het afvlakken van de conjunctuurcyclus. Nou kan ik mij vergissen, maar de hele mikmak van QE, kunstmatig lage, zelfs negatieve rentes, etc., kwam toch juist allemaal voort uit een recessie? En het middel lijkt bijna erger dan de kwaal. Mensen en overheden, i.p.v. te leren van een crisis die mede ontstond door teveel schuld, lenen zich weer helemaal suf en de barman blijft gewoon tappen. Denkend dat de oplossing is om het alcoholpercentage van de drank te verlagen, maar tegelijk meer en meer drank te schenken. De huizenbubbel en de beursbubbel groeien weer tot in de stratosfeer, maar zogenaamd was dit allemaal nodig om de crisis te bestrijden. Wat nogal wat jaartjes duurde... En het feit dat de recessie überhaupt plaatsvond, evenals de voorgaande bubbel, die daarvoor en die daarvoor en daarvoor, allemaal onder het toeziend oog van Centrale Banken met ruime bevoegdheid, toont in feite aan dat ofwel de theorie van het afvlakken van de cyclus niet deugt, of dat Centrale Banken om duistere redenen die niet juist in de praktijk brengen.

Dus wat mij betreft, een ervaring rijker en een illusie armer: geef de geldpers maar terug aan Vadertje Staat. Dan kan hij zijn eigen liquide middelen tappen, met volledige verantwoordelijkheid daarvoor en zonder de schuld letterlijk en figuurlijk af te schuiven op volgende generaties kiezers die nooit op hem gestemd hebben. En zonder zondebok in de vorm van een Centrale Bank waarnaar men kan wijzen als de inflatie niet het gewenste niveau bereikt of de economie zich niet gewillig laat leiden door de geldkraan open of dicht te draaien.

Wol | 25-11-17 | 11:30 | + 1 -

Vreemd dat na die vele keren uileg van Mario van QE en negatieve rente niemand er nog iets van snapt.

Wel begrijpt de burger dat de bank je graag leeg rooft.
Meer hoef je nu ook niet van banken te begrijpen.
De rente is knudde en beleggen is voor experts nu.

Cash betalen en niks beleggen of lenen, anders dan voor je huis de anuïteit.

Raider Twix | 24-11-17 | 19:53 | + 8 -

“The people are naturally conservative. They are more conservative than the financiers. Those who believe that the people are so easily led that they would permit printing presses to run off money like milk tickets do not understand them. It is the innate conservation of the people that has kept our money good in spite of the fantastic tricks which the financiers play — and which they cover up with high technical terms. The people are on the side of sound money. They are so unalterably on the side of sound money that it is a serious question how they would regard the system under which they live, if they once knew what the initiated can do with it.”
— Henry Ford, My Life and Work, p. 179

Magnum Force | 24-11-17 | 18:02 | + 5 -

Centrale banken begrijpen zelf niet eens waar ze mee bezig zijn, anders bleven ze niet 'printen'. En allerlei failliete landen outbailen.

Of nou ja, waarschijnlijk begrijpen ze het ook wel, maar zijn ze gewoon kwaadaardig, in elk geval naar hardwerkende productieve Neuropeanen toe.

En nee, D heeft geen voordeel aan de Eypo, want hoe prettig is het (slaven)werk te hebben aan het gratis verstrekken van Porsches aan klaplopende Grieken e.d.?

Poekieman | 24-11-17 | 16:16 | + 11 -

Je kan uitleggen tot je een ons weegt, maar respect of begrip voor banken of de centrale banken en hun beleid komt er nooit meer. Simpelweg omdat het (figuurlijke) krediet verspeeld is.
Voor de volle 100%.

Ze kunnen beter gaan nadenken over een wereld zonder banken.

Iemand die 20x dronken achter het stuur kruipt, wordt nadien nooit meer als een voorbeeldige automobilist geaccepteerd, ook al zou ie z'n leven werkelijk hebben gebeterd.

Tsaaah | 24-11-17 | 15:16 | + 6 -

Je kan uitleggen tot je een ons weegt, maar respect of begrip voor banken of de centrale banken en hun beleid komt er nooit meer. Simpelweg omdat het (figuurlijke) krediet verspeeld is.
Voor de volle 100%.

Ze kunnen beter gaan nadenken over een wereld zonder banken.

Iemand die 20x dronken achter het stuur kruipt, wordt nadien nooit meer als een voorbeeldige automobilist geaccepteerd, ook al zou ie z'n leven werkelijk hebben gebeterd.

Tsaaah | 24-11-17 | 15:16 | + 25 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken