De Correspondent trekt basisinkomen door de plee, komt met slecht alternatief

Hij leert het ook nooit
Hij leert het ook nooit
Er komt een tijd dat ieder mens beseft dat zijn idealistische dromen in de praktijk onwerkbaar zijn. Die tijd is eindelijk aangebroken voor ‘s lands basisinkomenmissionaris, Rutger Bregman. Dat het universeel basisinkomen (want daar pleit de Correspondent bij monde van Bregman voor) onhaalbaar is, las u jaren geleden hier al. Die argumenten staan nog steeds, alle kansloze experimenten en domme voorstellen ten spijt. Belangrijkste praktische puntje: betaalbaarheid. Nuff said, zou u zeggen. En warempel: ook Rutger Bregman is dan EIN-DE-LIJK tot de conclusie gekomen dat een universeel basisinkomen een kansloze doelstelling is. In plaats daarvan komt hij met een alternatief. Voordat we dat stukschrijven (want dat is niet zo moeilijk) vinden we dat Bregman een groot compliment verdient voor het feit dat hij tot inkeer is gekomen en dit toegeeft. Chapeau tot zover. Maar zijn inkeerstukkie bij de Correspondent geeft alleen al in de eerste zin aan wat al die basisinkomenaanhangers ontbeert: realisme. We citeren gniffelend: Wat een paar jaar geleden nog een dromerige utopie was, kunnen we nu om gaan zetten in concreet beleid. Een vage schets is niet meer genoeg, het moet vanaf nu veel praktischer. En het is hoog tijd dat de voorstanders van het basisinkomen met een concreet en doorgerekend voorstel komen. Oh, pas nu moet het veel praktischer? Waarom kwam je dan niet al veel eerder zo’n concreet en doorgerekend voorstel? Enniehoe, vervolgens gaat hij alle wensdenkers een nieuwe utopie op de mouw spelden, namelijk die van de negatieve inkomstenbelasting. Dat klinkt, op papier (net als het universeel basisinkomen zelf), best redelijk maar is, opnieuw, een stom en kansloos plan om een aantal redenen.

Ook dit moeten we niet willen
De negatieve inkomstenbelasting betekent, in Bregmans eigen woorden, een gegarandeerd basisinkomen. Verdient u tot onder een bepaalde grens, dan lapt de overheid u bij tot een minimum. Iedereen die meer verdient, betaalt gewoon belasting. Op die manier kunnen we een keiharde vloer in de economie bouwen. Iedereen die onder de armoedegrens zakt, of je nu een baan hebt of niet, wordt daar onvoorwaardelijk - zonder sollicitatieplicht of tegenprestatie - bovenuit getild. Een leven zonder armoede wordt een recht in plaats van een gunst. Dat klinkt logisch én betaalbaar. Klinkt, want Bregman laat opnieuw een concreet en doorgerekend voorstel achterwege. Wel een raming afkomstig van de achterkant van een bierviltje: maximaal € 6,6 miljard. Dat is geen klein bier, maar het blijft nog steeds gratis bier dat ergens vandaan moet komen. Daarnaast zal een negatieve inkomstenbelasting (overigens een stuk beter uitgelegd bij de Jolobode) een aantal akelige consequenties hebben die we niet moeten willen met z’n allen.

Oude wijn in nieuwe zakken
Experimenten in de VS hebben al laten zien dat de negatieve inkomstenbelasting de werkende armen aanmoedigt om helemaal niet meer te gaan werken. Deels is dat natuurlijk ook de bedoeling van de basisinkomenhippies: stick it to the man en lekker onrendabel doen waar je zin in hebt want de mens is niet geschapen om hard te werken en ach gossie solliciteren is zo stressvol. Dat zal vast wonderen doen voor onze productiviteit, die we toch echt nodig hebben om dit soort gratis bier te kunnen betalen, en zo is het cirkeltje dan weer rond wat betreft de bezwaren tegen het universele basisinkomen. Verder is de negatieve inkomstenbelasting uiteindelijk een legitimering van uitbuiting en onderbetaling. Het plan van Bregman is alleraardigst totdat werkgevers erachter komen dat de lonen best omlaag kunnen omdat de overheid de rest wel bijlapt. Die werkende arme die volgens Bregman zo geholpen gaat zijn met deze brainfart (Friedman did it better), zal daarom voor altijd een werkende arme blijven. De werkgever scheept u af met een fooi, want de staat vult uw inkomen aan tot een acceptabel minimum. Met een negatieve inkomstenbelasting kunnen we namelijk net zo goed het minimumloon afschaffen.

Minimumloon omhoog is beter
Een betere oplossing zou zijn om de minimumlonen omhoog te gooien (en te handhaven!) als werken moet lonen en zodat de hardwerkende postbode toch niet in de armoede zit. Een negatieve inkomstenbelasting is het afkopen van wat in feite gewoon uitbuiting is. De werkgevers (zoals deze) zullen het plan van Bregman daarom van harte steunen, maar wij voelen niet zoveel voor deze collectivisatie van de gevolgen van onderbetaling. We zijn heus geen linkse rakkers, maar het klopt gewoon niet dat iemand die meer dan fulltime werkt voor één werkgever of opdrachtgever niet fatsoenlijk kan bestaan en daar moet zeker iets aan gebeuren, maar een verkapt basisinkomen is daar geen oplossing voor. Onze voorspelling, kortom: een negatieve inkomstenbelasting zal een drukkend effect hebben op de lonen en de productiviteit, zeker aan de onderkant van de arbeidsmarkt, met alle gevolgen van dien. We laten dus ook dit voorstel van Bregman graag aan ons voorbijgaan en zijn benieuwd hoe lang het dit keer duurt voordat hij tot nieuwe inzichten komt.

Reaguursels

Inloggen

Harry Turtle | 15-11-17 | 23:42 | + 19 -
U bent zeker de leukste thuis? ;)

Het ging er natuurlijk niet om welke naam je eraan geeft. Mijn punt is dat je wel degelijk voldoende belasting kunt heffen om een laag basisinkomen te betalen. En dat op zaken die moeilijk te ontduiken of makkelijk te innen zijn. En ook relatief makkelijk te berekenen of je netto geld ontvangt, quitte speelt of moet betalen aan zo'n basisinkomen.

Vogelbeest beweerde dat het niet te betalen zou zijn en dat is gewoonweg onzin. Als we de huidige AOW, aanvullende pensioenen, WIA\WAO, WW, bijstand, Anw, enzovoorts, plus alle discretionaire uitgaven van de Staat kunnen ophoesten qua belastingdruk (en die is VEEL hoger dan het afschaffen van al dat soort regelingen en een inkomens- of vermogensafhankelijk basisinkomen op bestaansminimumniveau te geven) dan kun je ook een basisinkomen betalen.

Een terecht punt van zorg en vraagteken is hoeveel mensen daardoor zouden kiezen om te stoppen met werken (maar dan dus op bijstandsniveau moeten leven zonder eigen geld of deeltijdbaan), minder te gaan werken, hoeveel mensen juist wel een baan zullen krijgen omdat anderen stoppen met werken of omdat ze niet langer minimaal ter waarde van het minimumloon moeten produceren, en wat de totale uitkomst daarvan is.

Het getuigt van nogal wat simplisme om een basisinkomen maar gewoon lacherig af te doen als a priori "onbetaalbaar", want dan is de huidige verzorgingsstaat met al haar aanzienlijk riantere uitkeringen dat ook. Het is natuurlijk niet het geval dat iedereen netto een basisinkomen krijgt. De meeste werkende of vermogen bezittende mensen zullen netto betalers i.p.v. ontvangers zijn.

Wol | 16-11-17 | 21:49 | + 0 -

'Zomaar een ideetje: hef belasting op onroerend goed, land, energie en\of leefruimte. Niet of nauwelijks te ontduiken.
Wol | 15-11-17 | 22:55'
.
Goed idee zeg! Hoe zullen we die belastingen dan noemen? WOZ belasting, overdrachtsbelasting, huurwaardeforfait, precariobelasting, erfpacht, energiebelasting, milieuheffing, ODE?

Harry Turtle | 15-11-17 | 23:42 | + 19 -

Vogelbeest | 15-11-17 | 16:53 | + 5 -
Zomaar een ideetje: hef belasting op onroerend goed, land, energie en\of leefruimte. Niet of nauwelijks te ontduiken. Wie een gemiddelde hoeveelheid ervan gebruikt, krijgt evenveel belasting terug als hij\zij betaalt. Gemiddelde burger betaalt dus 0% belasting. Wie op grotere voet leeft, duurder huis, duurdere locatie, meer energie gebruikt voor zijn villa en bolide of fabriek, betaalt meer. Wie bereid is heel klein te wonen, of op een zeer goedkope plek, weinig energie te gebruiken, die krijgt netto meer dan hij betaalt.

Heb je gelijk een stok achter de deur voor wie denkt het systeem te kunnen gamen. Je zult dan letterlijk ook op zeer kleine voet moeten leven om dat de moeite waard te maken. Dus alleen mensen zonder (veel) eigen vermogen, die weinig doen of kunnen doen (gehandicapten bijvoorbeeld) komen in aanmerking. En wellicht een paar blowende randfiguren die in een eenkamerflatje de hele dag gaan lopen gamen of zo.

Wol | 15-11-17 | 22:55 | + -6 -

Beetje raar artikel dit. Terecht vraagtekens zetten bij een basisinkomen of negatieve inkomstenbelasting maar klakkeloos links lullen over verhoging van het minimumloon, alsof dat geen negatieve consequenties kan hebben.

Als iemand voor 8 euro per uur brood (of wat dan ook) kan produceren, gaat een bakker hem dan aannemen voor 10 euro omdat het minimumloon zo hoog is? Dan lijdt hij 2 euro verlies. Dus ofwel die persoon blijft werkloos, wat ook weer belasting of verzekeringspremie kost, ofwel een collega die 12 euro produceert moet worden afgeroomd tot 10 euro ter compensatie, of de prijs van al het brood in alle winkels zal moeten stijgen zodat de bakkers voldoende aan dat soort werknemers verdienen.

En ja, een basisinkomen betekent dat de lonen voor werknemers die laag productief zijn kunnen dalen. De prijs van arbeid kan dan in feite volledig elastisch dalen tot het niveau waar iedereen die bereid en in staat is iets te produceren, zelfs al is het maar 1 euro per uur, een baan kan vinden i.p.v. werkloos thuiszitten. Dus maximale, "volledige" werkgelegenheid. Het lijkt me erg stug dat lonen voor de gewone bestaande werknemers zullen dalen, want het totale aanbod van bereidwillige werknemers in het segment van de bevolking dat nu al wel een baan heeft neemt niet toe, eerder juist af, als we mogen geloven dat sommige mensen thuis gaan zitten.

Natuurlijk moet een basisinkomen wel laag liggen, ter hoogte van het bestaansminimum. Anders gaan mensen inderdaad wellicht gewoon op hun reet zitten en van de luxe leven. Het zal ook zeker een effect hebben op mensen die echt niet willen werken of die nu tegen heug en meug op het randje van een burn-out functioneren, of vooral zitten epibreren en doen alsof ze werken. Iedereen kent wel zulke collega's, dunkt me. Maar de vrees dat iedereen dat gaat doen lijkt me ongegrond, om meerdere redenen:
-Waarom werken mensen nu dan voor meer dan het minimale aantal uren en minimale bedrag om hun bestaansminimum of vaste lasten te kunnen betalen? Voltijd werken is allang de norm niet meer, laat staan een plicht. Kennelijk willen mensen toch liever wel het geld voor die drie keer vakantie, die grotere of tweede auto, die superbreedbeeld-tv, een vroeg maar aanzienlijk comfortabeler pensioen dan bijstands- of zelfs maar AOW-niveau.
-Werk heeft ook andere waarde dan alleen overleving. Het geeft mensen ook luxe, status, eigenwaarde, macht of een gevoel van voldoening.
-Als mensen massaal weigeren te werken, gaan de lonen juist omhoog, niet omlaag. Of alle banen zullen worden vervuld door buitenlanders, die geen recht hebben op een basisinkomen maar er via de belasting ironisch genoeg wel voor zullen betalen.
-Als een soort veiligheidsklep: indien je het basisinkomen koppelt aan de totale kosten en het aantal werkenden, en dus verlaagt als mensen massaal lui gaan zitten wezen, moeten ze wel weer aan het werk gaan. Voor de mensen die echt niet kunnen werken kun je bijzondere bijstand of een aanvulling geven als het te laag wordt. En dan heb je in feite dezelfde situatie als nu, met sollicitatie- of inspanningsverplichting, zelfs als je weinig kans op werk hebt.
-In feite hebben we nu al een basisinkomen, dat slechts op papier voorwaardelijk is, genaamd de bijstand. Je moet als je echt onwillig bent te werken wel een enorme sukkel zijn om niet erin te slagen die uitkering te behouden, door net voldoende voor de schone schijn "je best" te doen om te solliciteren en dan toch "helaas" nooit aangenomen worden, of door "onkunde" snel weer ontslagen te worden als je onverhoopt wel een baantje krijgt. Er zijn mensen die gewoon echt niets kunnen, en mensen die kunnen doen alsof.

En uiteindelijk, als het echt gaat om een basisinkomen of negatieve inkomstenbelasting op het bestaansminimum kun je de vraag stellen: mag luiheid een reden zijn dat iemand dakloos wordt en van de honger omkomt? Die straf krijgen zelfs moordenaars in dit land niet.

Wol | 15-11-17 | 22:47 | + -3 -

Vogelbeest | 15-11-17 | 16:53 |
De tweede keer al dat ik het vandaag helemaal met jou eens ben.

strophotography | 15-11-17 | 17:13 |
Dus als je een electrische auto bezit, wordt je door de overheid daarvoor betaald. En als iedereen dan een electrische auto bezit, waar haalt de overheid dan dat geld voor die betaling vandaan? Kom eens met konkrete voorstellen en een gefundeerde berekening, niet met veronderstellingen in de trant van "dat werkt wel, zul je zien".

issieookweer | 15-11-17 | 21:07 | + 2 -

Dat is nu juist mijn argument voor basisinkomen: er verandert niets, buiten dat we een lagelonenland worden. Goed voor de concurrentiepositie.
Concrete invulling? Simpel ieder begrotingsoverschot hoofdelijk over alle Nederlanders verdelen. Maakt het meteen makkelijker voor de politiek om de tering naar de nering te zetten.

frank87 | 15-11-17 | 20:23 | + 0 -

totdat werkgevers erachter komen dat de lonen best omlaag kunnen omdat de overheid de rest wel bijlapt.

Niet nodig. Diverse wethouders delen gratis personeel uit met behoud van uitkering.
Een niet nader te noemen papier bezorgdienst en busdienst weet daar alles van.

Raider Twix | 15-11-17 | 19:40 | + 10 -

recrame = reclame
(gewoon met dikke vingers getypt)

mickey99999 | 15-11-17 | 19:07 | + 1 -

Astrophotography | 15-11-17 | 17:13 |
Je gegevens zijn voor bedrijven interessant t.b.v. gerichte recrame naar jou.
Niet een bedrijf gaat daavoor betalen.
Niet-geconsumeerde energie. Bedoel je zelf opgewekte energie die je aan het net teruglevert ?
Dat bestaat nu ook. Je betaalt zelf voor de zonnepanelen op je dak.
Als je stroom terug levert aan het net, krijg je daar een (kleine) vergoeding voor. Je moet natuurlijk nog wel de BTW ervan afdragen.
Jezelf ontplooien doe je maar in je vrije tijd. Er bestaat geen RECHT op geluk/welbevinden.
Dat de overheid jou gaat betalen voor een beter milieu is luchtfietserij. De werkelijkheid is andersom.
De ene heffing haalt de andere in

mickey99999 | 15-11-17 | 19:06 | + 7 -

wat ik steeds weer mis in al deze excercities: de aantrekkingskracht van al deze zaken op asieleisers, EU-buitenlanders en allochtonen. Want waarom zou je arm zijn in om het even welk land als je gratis geld en welvaart in Nederland kan krijgen, zonder daar iets voor te doen?
En met 0% controle op de basisregistratie zit dat misbruik wel snor.

FW Ta-183 Huckebein | 15-11-17 | 18:40 | + 13 -

@Astrophotography | 15-11-17 | 17:13: Hoeveel had je willen hebben voor je digitale identiteit? Ik heb eventueel belangstelling.

H. Caulfield | 15-11-17 | 18:10 | + 6 -

Astrophotography | 15-11-17 | 17:13
Je kan jezelf ook als biomassa verkopen

Harry Turtle | 15-11-17 | 17:52 | + 21 -

Ironisch dat de linkse niet-kapitalistische figuren een maandelijkse zak met euro's als de sleutel tot levensgeluk zien. Zij zouden juist beter moeten weten.

Harry Turtle | 15-11-17 | 17:49 | + 12 -

Mensen met een individueel karakter en een zekere prestatiedrive zullen Nederland verlaten bij het invoeren van een basisinkomen. Die heb je juist nodig als leiders.

De run vanuit zielig Afrika naar Nederland zal ongehoord hoog zijn.

duitse herder | 15-11-17 | 17:30 | + 11 -

@Poekieman | 15-11-17 | 17:16 |
Hm, als er groter dan of kleiner dan tekens in het reaguursel staan gaat dit kapodt ende stuck.

Dus:

Ja, er zijn uitzonderingen, zowel zij die werken echt leuk vinden (minder dan 5%) als zij die durven zeggen dan minstens 95% vooral voor het geld werkt.

Poekieman | 15-11-17 | 17:19 | + 1 -

Het basis probleem is dat 'men' elkaar wijs is gaan maken dat werken leuk is, en dat het niet-PC is om te zeggen dat dat onzin is, omdat 'ze' je er anders niet voor zouden hoeven betalen.

Ja, er zijn uitzonderingen, zowel zij die werken echt leuk vinden (< 5% schat ik) als zij die zeggen dat > 95% vooral voor het geld werkt.

Poekieman | 15-11-17 | 17:16 | + 9 -

Momenteel verdienen bedrijven als facebook, google et al veel geld met persoonlijke data van ons allen die wij vrij afstaan. Met de komst van digitale identiteiten kunnen wij in de toekomst betaalt worden voor het afgeven van onze eigen data. Dit als aanvulling op een miniem basisinkomen.

Niet geconsumeerde energie teruggeven aan een pool van electrische auto's, smart cities waarbij eigenaren van de electrische auto's danwel gemeente / provincie ons als individu betaalt voor de bijdrage van waarde aan het ecosysteem. Dit als aanvulling op een miniem basisinkomen.

Dit zijn slechts 2 voorbeelden waarmee een basisinkomen gerealiseerd zou kunnen worden, waardoor het afdoende is voor een fatsoenlijk inkomen voor ons allemaal en waarbij wij allemaal als individu alsook collectief profiteren doordat iedereen zelf aan optimale zinsbeleving kan doen en er volop ruimte onstaat voor creativiteit, innovatie en zelfbeschikking.

Astrophotography | 15-11-17 | 17:13 | + -23 -

Ik heb nog niet 1 sluitende berekening gezien waar al dat geld vandaan moet komen. Iedereen met mavo-boekhouden snapt dat dit onmogelijk is.
Zelfs bij de meest optimistische aannames gaat men er van uit dat een redelijk groot percentage zal blijver werken en alle kosten zal ophoesten. En voor de rest vergroot metn gewoon de staatsschuld. Als je denkt dat dat realistisch is zit er echt wat aan je los.
Als je denkt dat mensen gaan werken als ze maatschappelijk en sociaal geaccepteerd thuis kunnen blijven en een gratis inkomen krijgen raad ik je aan om eens in Zuid-Italie of in Wallonie te gaan kijken. En daarmee stort je ene aanname in.
En de andere is het onbeperkt opdrijven van de staatsschuld. Doe dat dan gewoon NU en stop met incasseren van belasting. Betaal alle overheidsuitgaven uit het verhogen van de staatsschuld en betaal nooit meer terug. Wat zo zit de redenatie achter een basisinkomen in elkaar.

Kom op overheid, begin maar. Stop met belasting heffen, verhoog de staatsschuld onbeperkt. Kijken hoe ver we komen.
Basisinkomen kan niet.

Vogelbeest | 15-11-17 | 16:53 | + 12 -

Basisinkomen is geen goed idee door het simpele feit dat sinds ik niet meer hoef te werken, ik ook gewoon niet meer werk.

Geen01 | 15-11-17 | 16:37 | + 16 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken