Pensioenfonds komt organen halen. Schuld van Klijnsma

Hoe zit dat eigenlijk?
Hoe zit dat eigenlijk?
Historisch zaakje vandaag bij de Ondernemingskamer in Amsterdam. Voor het hekje stonden tegenover elkaar het bestuur van het pensioenfonds voor de tandtechniek (dat is er niet voor tandartsassistenten maar wel voor mensen die kunstgebitten maken) en het verantwoordingsorgaan van datzelfde fonds. De laatste partij eist een onafhankelijk onderzoek naar de (mis)daden van het pensioenfondsbestuur. Als u nu denkt van wat doet zo'n verantwoordingsorgaan nou precies en waarom blazen zij zo hoog van de toren, dan volstaat hier te zeggen dat niemand eigenlijk weet wat een verantwoordingsorgaan precies zou moeten doen. Dat komt, zo vatte de advocaat van het pensioenfondsbestuur de problematiek handig samen, door Jetta Klijnsma. De oud-staatssecretaris van pensioenen regelde 'met weinig verstand van zaken dat er lukraak wat taakjes voor het verantwoordingsorgaan in de Pensioenwet zijn geschoven'. Vandaar dus de rechtszaak van vandaag waar de Ondernemingskamer zich binnen zes weken over uitspreekt. Gaan wij ondertussen na de breek in op het bestuur, het fonds en ditjes plus datjes die we tijdens de twee uur durende zitting oppikten.

Het fonds itself
Het pensioenfonds voor de tandtechniek is een klein fonds met grote problemen. Ongeveer 650 werkgevers en 11.000 (oud-)werknemers en gepensioneerden zijn bij het fonds aangesloten. Het belegd vermogen bedraagt zo'n €700 miljoen en de dekkingsgraad hangt rond de 90%. Het fonds kan niet uit de problemen komen en daarom werkt het aan de overstap naar het fonds voor de zorg PFZW (belegd vermogen €190 miljard, 2,6 miljoen aangeslotenen, dekkingsgraad 100%). Oorspronkelijk was het plan om per 2018 aan te sluiten bij PFZW, maar dat lukt niet. Volgens het bestuur mede door de zaak van vandaag. De verantwoordingsraad eist een onafhankelijk onderzoek naar het bestuur en grijpt hiervoor vandaag naar het paardenmiddel van het recht op enquête (=motie van afkeuring). Dat is nog nooit eerder gebeurd in de pensioengeschiedenis.

Wie doet wat
Bij een pensioenfonds is het grosso modo zo geregeld dat een bestuur bestuurt, de raad van toezicht kijkt of het bestuur goed bestuurt en het verantwoordingsorgaan het bestuur verantwoording af mag laten leggen over de uitvoering van het beleid. En dan voornamelijk over de vraag of de belangen van de deelnemers aan het fonds goed in de gaten zijn gehouden. Als u in lijnen, cirkels en vierkanten denkt, dan ziet u de bestuurlijke driehoek oplichten. Die bestuurlijke driehoek is volop geïnfiltreerd door vakbonden en werkgeversorganisaties. Op de raad van toezicht na is bijna iedereen voorgedragen vanuit werkgeversorganisaties, cnv, fnv, etc. Dat geldt bij dit en de meeste van de circa 200 pensioenfondsen van ons land. Meer info over de opbouw van de verschillende organen hier.

De juridische vragen van vandaag
Volgens het verantwoordingsorgaan heeft het bestuur fout op fout gestapeld. De slechte dekkingsgraad van het fonds is te wijten aan een verkeerde inschatting van het het renterisico. De overstap naar PFZW is op zich niet verkeerd, maar het fonds heeft nagelaten onderzoek te doen naar andere mogelijkheden. En bij dit alles krijgt het verantwoordingsorgaan geen inzage in de informatie die het wil hebben. Dus kan het de taken niet uitvoeren. Het bestuur ziet dat uiteraard anders. Dat vindt dat het verantwoordingsorgaan te veel op de stoel van het bestuur wil gaan zitten en om veel meer zaken vraagt dan waar het recht op heeft ('het orgaan trekt een te grote broek aan'). Kortom, het verantwoordingsorgaan ziet zichzelf als belangrijke punt van de driehoek, het bestuur ziet het meer als een medezeggenschapsraad met dezelfde invloed als een burger op een inspraakavond van de gemeente. En voor beide opvattingen is steun in het recht te vinden, zoals dat zo mooi heet.

Nu wachten
De Ondernemingskamer gaat nu bepalen of er een onafhankelijk onderzoek naar het bestuur moet komen en mogelijk werpt de uitspraak wat meer licht op de verdeling van de bevoegdheden binnen de driehoek. Is het verantwoordingsorgaan bedoeld als praatclubje dat uitsluitend tijd en geld kost, of heeft het een nuttige functie? Dat horen we dus ergens binnen zes weken. Sluiten wij af met de advocaat van het bestuur over de slechte dekkingsgraad: 'Net als banken en verzekeraars hebben ook pensioenfondsen last van de lage rente. Want ja, hoe kan je nou voorspellen wat de rente gaat doen?' En dat toont maar weer eens dat het hoog tijd is om de bezem door pensioenenland te halen. Een pensioenfondsbestuurder hoeft helemaal niks te voorspellen, het moet gewoon de renterisico's goed afdekken. Maar dat is geen nieuws.

Reaguursels

Inloggen

Allemaal leuk en aardig maar wat doe je met de uitspraak (wat die ook mag zijn). Wie gaat het tekort aanvullen? Het bestuur heeft jarenlang mooi weer gespeeld met de inleg (en eigen zakken goed gevuld) en nu verantwoording moet worden afgelegd zijn ze uiteraard niet thuis.
Dit geldt trouwens voor alle pensioenfondsen.

Eigenaar_IJsland | 03-11-17 | 08:24 | + 2 -

En het bestuur heeft kennelijk iets te verbergen.
Een waterdichte verklaring die het bestuur dekt is er dus niet.

Raider Twix | 02-11-17 | 19:38 | + 2 -

Met de kennis van nu is het gemakkelijk zeggen dat je iets moet afdekken.
Lage dekkingsgraad is met vakbonden aan het roer waarschijnlijk gat in de hand: niet gekort.
Dat kan verwijtbaar zijn: herstelplan niet goed uitgevoerd?

Raider Twix | 02-11-17 | 19:35 | + 3 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken