Economie Noord-Korea groeit als kool dankzij kernbom

Waar doen ze het van?
Waar doen ze het van?
Terwijl Kim Jong-un blijft dreigen met een nucleaire oorlog en de EU nieuwe sancties voorbereidt tegen Noord-Korea, vragen wij ons af: hoe is het toch mogelijk dat het treurigste land ter wereld dat geavanceerde wapentuig tot z’n beschikking heeft? Zo’n nucleair programma kost natuurlijk een lieve bom duiten. Het land zou een kwart van zijn BBP in defensie steken. Maar hoe kan zo’n geïsoleerd land überhaupt geld verdienen? Waar doen ze het van? Een klein onderzoekje naar de Noord-Koreaanse economie. Valt nog niet mee, want bruikbare cijfers zijn er nauwelijks. Pyongyang publiceert zelf geen economische statistieken. De cijfers van landen waarmee Noord-Korea handelt geven wel een beeld van de import en export, maar daar valt de omvangrijke zwarte handel buiten. Een lastige exercitie dus, maar ‘iemand moet het doen’, aldus ABN Amro, dat deze week met een rapport over de Noord-Koreaanse economie kwam. Daaruit blijkt dat het BBP van Noord-Korea in 2015 uitkwam op zo’n US$ 15 miljard, iets minder dan dat van Afghanistan, ongeveer vergelijkbaar met wat jaarlijks verdiend wordt in de provincie Drenthe. Gedeeld door 25 miljoen Noord-Koreanen is dat US$ 600 per hoofd van de bevolking. Rond de eeuwwisseling was dat nog zo'n US$ 500, dus er zit groei in. Belangrijkste inkomstenbron is de mijnindustrie. Noord-Korea zou op een enorme hoeveelheid kostbare metalen zitten, al ontbreekt het aan de middelen om die efficiënt te delven. Ordinaire steenkool vormt vooralsnog de hoofdmoot van de buitenlandse handel. Jaarlijks exporteert de dictatuur voor een miljard dollar aan steenkool naar China.

Sancties
Probleem voor Pyongyang zijn de economische sancties die VN eind 2016 oplegde. In principe is een boycot voor de internationale gemeenschap een lastig middel. Nagenoeg alle buitenlandse handel loopt via China, als dat land de sancties niet naleeft, hebben maatregelen weinig zin. Maar sinds begin dit jaar lijkt de Noord-Koreaanse grondstoffenhandel met China inderdaad te zijn stilgevallen.

steenkoolboycot.png

De vraag is echter of deze grafiek niet alleen een papieren werkelijkheid laat zien, en de steenkoolexport intussen gewoon doorgaat zonder die in de statistieken te verwerken. Ook is zichtbaar dat vlak voor het stilvallen van de handel er juist extra veel kolen naar China zijn uitgevoerd. Er lijkt een buffertje te zijn aangelegd. Verder valt op dat ondanks de stilgevallen kolenuitvoer de totale import op gelijk niveau blijft. Het handelstekort loopt dus in schrikbarend tempo op. De ABN-onderzoekers suggereren dat China dat tekort financiert. Het gekke is, ondanks de boycots gaat de Noord-Koreaanse economie als een speer. De groei is er op dit moment zelfs groter dan bij de kapitalistische buur in het zuiden.


groeink.png
Bron: Bloomberg

Zo wordt in de hoofdstad Pyongyang flink gebouwd. De ene na de andere wolkenkrabber schiet de hoogte in, in een wijk die ook wel ‘Pyonghattan’ wordt genoemd. De vraag is: wie betaalt dat allemaal? Eén aspect is dat het concept ‘kosten’ in een centraal geleid land wat anders in elkaar steekt dan bij ons. Bouwbedrijven, toeleveranciers en hun personeel zijn allemaal ‘eigendom’ van de staat. Het land is zelfvoorzienend in bijvoorbeeld cement, en hoeft daarvoor dus geen grondstoffen uit het buitenland te importeren. Wel is de vraag of al die nieuwbouw ook daadwerkelijk een economische functie heeft, of dat het vooral een façade van voorspoed is waarachter louter leegstand schuilgaat. De Telegraph schreef al eens een verhaal over de abominabele kwaliteit van Noord-Koreaanse bouwprojecten.

hoogbouwnk.jpg
Pyonghattan

Groei dankzij kernbom
Maar toch, ook al is de vraag of de bouwwoede iets zegt over echte economische groei, er zijn wel degelijk aanwijzingen voor economische vooruitgang in Noord-Korea. De grap is dat juist het nucleaire programma van het regime daaraan bijdraagt. Het defensiedilemma waar Noord-Korea mee kampt: het land steekt vele miljarden in het leger - schattingen lopen uiteen tussen de US$ 1,2 en 10 miljard - maar kan daarmee nog altijd niet tippen aan de het defensiebudget van Zuid-Korea (US$ 36 miljard), laat staan dat van de VS (US$ 600 miljard). Daarop heeft Kim Jong-un zijn byungjin-beleid op ontwikkeld: minder defensiegeld naar conventioneel wapentuig, meer naar het kernwapenprogramma. Want één atoombom is afschrikwekkend genoeg om met rust gelaten te worden. Én zo blijft er meer geld over voor andere zaken.

Kapitalistische trekjes
Ook voor de Noord-Koreanen lijkt er een nieuwe wind te waaien. Het US-Korea Institute van de John Hopkins School of Advanced International Studies houdt de website 38north.org bij, met onder meer ooggetuigenverslagen van Noord-Koreagangers. Een van hen vertelt deze week in een interview hoe Noord-Koreanen steeds vaker toegestaan wordt om samen een eigen bedrijfje te beginnen. Vroeger was voedselvoorziening puur een taak voor de overheid en werd eigen ondernemerschap afgestraft. Nu mogen vrouwen die samen koekjes bakken die gewoon verkopen. Kapitalistische trekjes? Het regime houdt het op socialistische concurrentie en staat de handeltjes oogluikend toe. En ook in het - volledig door de staat gerunde - bedrijfsleven wordt wat meer mogelijk. Zo mogen filiaalmanagers meer eigen keuzes maken over inhuren van personeel, inkopen van grondstoffen en opleidingen voor personeel. Voorheen werd dat allemaal door overheidsplanners besloten. En waar voorheen grote collectieve staatsboerderijen niets anders deden dan proberen de door de overheid opgelegde quota te halen, mogen ze nu bij een grotere oogst de meeropbrengst zelf houden. Dat heeft gezorgd voor prikkels om meer te produceren. Dat lijkt te werken. De ergste hongersnoden zijn in ieder geval voorbij.

Oplopend handelstekort
Kortom: een atoombom ontwikkelen en economisch groeien gaan prima samen. De vraag is wel hoe lang Kim Jong-uns byungjin-beleid werkt. Het handelstekort van Noord-Korea blijft oplopen door de economische sancties en hoe verder de Noord-Koreanen gaan met het ontwikkelen van nucleair wapentuig, hoe geïsoleerder het land komt te staan. Veel zal afhangen van wat China doet. Houdt de grote buurman Pyongyang in leven? Of gaat ook Peking de VN-sancties streng naleven. In dat laatste geval zal van de economische groei in Noord-Korea waarschijnlijk weinig overblijven.
Zelf achter uw beeldscherm koekeloeren naar wat men in Noord-Korea uitspookt? Dat kan hier via Google Earth.
Alle bilaterale verhouding van Noord-Korea op een rijtje daaro



Reaguursels

Inloggen

NK verdient ook aardig aan het doorverkopen van haar raket-technologie aan landen als Iran. En laat dat land nu ook druk bezig zijn met het ontwikkelen van haar eigen kernwapens. Reken maar dat Kim geen nee zegt tegen een paar miljard aan olieleveranties in ruil voor een studiereisje van Iraanse kernfysici.

Saillant detail: De NK raketmotor-technologie is afkomstig van de Oekraïense Yuzhmash rocket factory. Dat land is een redelijk grote en hoogwaardige wapenproducent, de NAVO doet er verstandig aan om die bedrijven zo snel mogelijk in te kapselen, want nu is het een soort Wild Westen zoals Rusland ten tijden van Jeltsin. Een hoop militair materiaal is zodoende op de zwarte markt beland. Men mist mogelijk nog steeds enkele atoomkoffertjes. En een week geleden bleek de Oekraïense ontwerper van Sovjet vliegdekschepen door de Chinezen te zijn aangekocht. Hij zat werkeloos thuis, een situatie waar je belangrijke technici maar beter niet in kan laten zitten, voor je het weet loopt al die strategische kennis naar de vijand.

Abject | 11-09-17 | 10:25 | + 1 -

Jullie leven nog in de tijd van het ijzeren gordijn. De wereld is op een paar (reli)gekken na moe van oorlog. En ook de gewone Noord-Koreaan wil geen slagveld maar een BBQ.

SlimmeBelg | 10-09-17 | 17:30 | + -13 -

@Raider Twix Ik snap de Chinezen wel. Als je het conflict met India van redelijk recent hebt gezien snap ik wel dat ze het liefst overal door bufferstaten worden omringd. Dat conflict liep bijna uit op een oorlog tussen die twee.

banaanreader2000 | 10-09-17 | 17:17 | + 2 -

Noch China (die zei het gewoon), noch Rusland zal toestaan dat de VS Noord-Korea in pikt. China wil persé geen NAVO of Yanks aan zijn grens. En ook niet op die Chinese eilandjes bij Japan.
Die heeft Rusland trouwens ook, maar daar varen de Yanks niet door de territoriale wateren. Bang voor een bodembootje?

Raider Twix | 10-09-17 | 16:00 | + 2 -

@omgponies
En niet te vergeten dat zuid-korea pro-amerika is, dus als NK niet meer zou bestaan dan rijkt de invloedsfeer van Amerika tot de grens van Rusland en China.

lulhannel1928 | 10-09-17 | 13:37 | + 11 -

@netniet | 10-09-17 | 11:44
US, Rusland en China hebben er allen belang bij dat Korea gesplitst blijft (zie ook Koreaanse oorlog), een verenigd Korea zou een sterk machtsblok en economische grootmacht zijn.

omgponies | 10-09-17 | 12:27 | + 5 -

Ik hoorde dat Jean-Claude Juncker stage wil lopen. In Noord Korea. Ziet veel mogelijkheden om zijn volk op te monteren met vrolijke en gekleurde klederdracht.

duitse herder | 10-09-17 | 12:22 | + 5 -

NK zou atoombommen aan Sheik Ali Bin Zine Al Akbari kunnen verkopen. Om hun gedeelde Grote Satans te kunnen bejihaderen. Prima handel.

Poekieman | 10-09-17 | 12:14 | + 6 -

Kan me nog wel een voorstelling maken, dat communistisch China er baat bij had om Amerika op te zadelen met ergenissen en financieel ongemak, door ze geintjes als Noord Korea te flikken. In het huidge klimaat is dat helemaal niet meer nodig. Kunnen ze het niet gewoon annexeren en de boel omvolken zoals ze ook bijvoorbeeld in Tibet doen ? Dan bestaat het probleem over een tijdje simpelweg niet meer.

netniet | 10-09-17 | 11:44 | + 5 -

Ben er zelf enige tijd geleden geweest en kan melden dat het land letterlijk op instorten staat. In Pyongyang wordt inderdaad gebouwd, maar buiten de stad wordt niets onderhouden.
Wegen, bruggen en tunnels zijn letterlijk tot stof aan het vergaan. Over niet al te lange tijd zullen verschillende regio's van elkaar geïsoleerd zijn en onbereikbaar voor het centrale gezag

blubberpoesje | 10-09-17 | 11:28 | + 29 -

Omstreeks 2010 heeft Kim het verbod op frieten, hamburgers en pizza opgeheven.
Sindsdien gaat het effectief veel beter met het land.
Frieten, de motor van iedere gezonde economie.

Nonkel Frituur | 10-09-17 | 11:22 | + 40 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken