Dit zijn de problemen met de 'veilige' eurobonds

Nog geen gelopen race
Nog geen gelopen race
Wilt u tegenstanders van meer financiële integratie in de eurozone een hartverzakking geven? Gebruik dan het woord eurobonds. Via deze koninklijke route (©Europese Commissie) geven eurolanden gezamenlijk obligaties uit, telt dan dus de kredietwaardigheid als euroblok en kunnen de zwakke broeders in de muntunie tegen een lager rentepercentage lenen. Dit blijft echter allemaal puur hypothetisch, want Duitsland blijft hier mordicus tegen vanwege onder meer de verkeerde prikkels die het plan zou geven aan landen als Griekenland. Daarom presenteerde de Europese Commissie onlangs een light-versie van het plan: sovereign bond-backed securities (SBBS), ook wel bekend als European safe bonds (ESBies), of als simpelweg het bundelen van staatsobligaties. Klinkt allemaal reuze spannend, maar er knagen nog wel wat problemen aan. Die stippen we alleen niet aan alvorens we de ESBies nader onder de loep hebben gelegd. Daar gaan we. Volgens de architecten ervan (paper-pdf) zijn deze effecten nodig omdat het de eurozone nog ontbreekt aan safe assets zoals de VS die wel heeft in de vorm van Treasuries. Daarmee hebben investeerders een veilige haven tijdens crises, maar dit schuldpapier kan ook een mogelijk fatale doom-loop doorbreken tussen banksectoren en overheden in de perifere eurolanden.

Doom-loop
Dat zit zo. Op dit moment mogen banken een risicoweging van 0% toekennen aan staatsobligaties, die dan ook hét veilige schuldpapier zijn. Maar komt één van de twee in de financiële problemen, dan heeft de ander ook een probleem, zoals we al eerder schreven. Komen banken in de penarie, dan kan de staatsrente omhoogknallen als de markt anticipeert op een redding. Vervolgens kunnen die banken zelf nog dieper in de problemen zakken als een overheid nat gaat op haar schulden. Da's allemaal samengevat in bovenstaande figuur.

De details
Door naar het volgende punt. Hoe steken die ESBies dan precies in elkaar? Om die te creëren is allereerst een speciaal investeringsvehikel (SIV) nodig. Inderdaad, die kennen we nog van de CDO's die een hoofdrol in de financiële crisis speelden. Dat SIV koopt verschillende staatsobligaties van eurolanden op, en financiert dat middels het in de markt zetten van nieuwe obligaties. Hierdoor claimen kopers van die nieuwe effecten het recht op de cashflows die voortkomen uit het bundeltje staatsobligaties die in het bezit zijn van het SIV (zie figuur). Verder worden de ESBies uitgegeven in zowel een seniore (70%) als juniore (30%) tranche. Dat wil zeggen dat de kopers van de juniore varianten achteraan staan bij het claimen van de cashflows. Mochten bepaalde landen hun schulden niet terug kunnen betalen, dan vangen zij de eerste klappen op. En nee, dit zijn op deze manier geen eurobonds, aangezien overheden gewoon verantwoordelijk blijven voor hun eigen obligatie-uitgiftes.

zoekdebalans.jpg
(Figuur via European Systemic Risk Board-pdf)

De beren op de weg
Tot zover de theorie. In de praktijk blijken er nog een hoop hordes te nemen voor de eerste ESBies de kapitaalmarkten kunnen gaan overspoelen. Zo zijn er natuurlijk politieke bezwaren. Tegen de FT zegt Christian Odendahl, hoofdeconoom bij de denktank Centre for European Reform, dat Duitsland het plan met argwaan bekijkt. 'The Germans feel that this is a clever way of persuading them to sign up to something which at least has the potential to become debt mutualisation by the back door.' Wat we verder in de zakenkrant lezen is dat de hele discussie rondom ESBies toch vooral de securitisatie-industrie een boost moet geven. Nu is het dan wel zo dat Europa onlangs voorstellen aannam om deze weer aan te jagen, maar tegenstanders van die financiële techniek zullen blijven wijzen op de rol die deze speelde in de aanloop naar de kredietcrisis.

Andere kwesties
Dan zijn er ook nog een aantal technische kwesties die om een oplossing vragen. Om te beginnen is het nog niet duidelijk welke risicowegingen toezichthouders gaan toekennen aan de Europese effecten. Er is wat voor te zeggen om die als veiliger in te schatten dan het schuldpapier van probleemlanden uit de eurozone. Dat zou dan wel betekenen dat de risicowegingen voor die huidige uitstaande staatsobligaties omhoog moeten. De Europese Commissie en de ECB zeggen een dergelijke maatregel te overwegen, maar die is wel controversieel. En dan zijn er nog een aantal andere openstaande vragen, zoals welke instantie de ESBies dan uit zou moeten gaan geven. Mocht u briljante ideeën hebben, geef die dan even door aan de Europese Commissie, want die zijn ongetwijfeld druk in de weer met een nieuw paper inclusief de antwoorden.

Reaguursels

Inloggen

"Op dit moment mogen banken een risicoweging van 0% toekennen aan staatsobligaties, die dan ook hét veilige schuldpapier zijn. [...] Dat SIV koopt verschillende staatsobligaties van eurolanden op, en financiert dat middels het in de markt zetten van nieuwe obligaties."
-
Gezien de gewiekstheid van de ECB kan dit niet anders dan er op uit draaien dat de SIV alle EU staatsobligaties gaat opkopen om alleen nog EU gebundelde obligatie pakketten te gaan verkopen.
-
Met daarin uiteraard de waardeloze, bankroet landen als Griekenland, Ukraïne (later), Italië, Spanje, Ierland en ga zo maar door.
-
Een nieuwe Alt-A hypotheken, sorry, obligatie crisis in de maak.
Zuid-Europa is bijna bankroet en moet gewoon 10 - 20% rente dokken. Minstens.

Raider Twix | 16-08-17 | 17:36 | + 3 -

@Brulboei_61SB | 16-08-17 | 11:59 |
De CHF is het afgelopen jaar nooit onder de 1.06 EYP geweest. Die 97 rappen was een korte undershoot, kort nadat de koppeling met de EYP losgelaten werd, begin 2015.

Poekieman | 16-08-17 | 16:35 | + 1 -

'Bad money drives out good money'
'Bad bonds drive out good bonds'?

Joost-Visser | 16-08-17 | 16:08 | + 1 -

Ik vind het een fantastisch idee. ik snap het niet helemaal en ik heb het ook nog niet gelezen, dat ga ik ook niet doen. Dat hoeft ook niet, het komt uit Brussel/Frankfurt dus echt, het is geweldig.
Rara wie ben ik? (Hint, er zijn zo'n tien kamerleden die afvallen, dus maak je keus uit die andere 140)

Febofiel | 16-08-17 | 13:29 | + 4 -

Dit klinkt als een nieuw "jullie snappen er niks van maar vertrouw ons het is een super veilig financieel product" Met voorspelbare gevolgen. Frauduleuze bankiers en rating agencies en politici worden rijk en wij mogen straks betalen. Als je maar groot genoeg steelt dan ga je nooit de bak in is dan ook de boodschap.

Kets22 | 16-08-17 | 13:18 | + 2 -

@squadra | 16-08-17 | 10:50 |
Waar geklooi met loslaten bandbreedtes en koersplafonds toe kan leiden hebben we vorig jaar met de Zwitserse Frank gezien. Euro werd beschouwd als een "junk valuta" en de wereld en z'n mallemoer vluchtte in de Zwitserse Frank. Door steunverkopen kon de Zwitserse Bundesbank de boel niet langer in toom houden met als gevolg dat de Frank sky-high ging. De meeste investerders van toen hebben inmiddels het lid weer op de neus gehad: de Frank is weer minder waard geworden: van 97 rappen in de Euro vorig jaar, naar een normaler CHF 1,14 in de Euro.
Hetzelfde zie je overigens nu in ZO Azië gebeuren: door die mafkees in Pyongyang vlucht iedereen weg en lijden met name de Kiwi en de Aussie dollar daaronder: Ik kreeg in Januari nog NZ$ 1,50 voor 1 Euro, vorige week was dat al opgelopen naar NZ$ 1,61 voor 1 Euro.

Brulboei_61SB | 16-08-17 | 11:59 | + 1 -

squadra | 16-08-17 | 10:50
Dat klappen van de EMU merken we nog dagelijks: Soros heeft daar zíjn lobbygeld verdient.

frank87 | 16-08-17 | 11:58 | + 3 -

Dit KAN niet werken omdat de staatsschuld van Italië in absolute euro's al groter is dan die van Duitsland. De verhouding tussen zwakke en sterke bonds binnen de ESB is onmogelijk goed te krijgen, want die is al snel 50-50 (en erger!) waardoor het slechte risico het goede gaat overheersen en ESBies vroeg of laat dezelfde risico weging gaan krijgen als die van Italië...
De schuld van Italië, Spanje en België (allemaal 100%+ ers) bij elkaar opgeteld zijn groter die van Duitsland en Frankrijk bij elkaar opgeteld (en FR heeft niet echt een goede risico afweging!).
de.statista.com/statistik/daten/studi...

ZwarteDag | 16-08-17 | 11:16 | + 4 -

Als investeerder zou ik dit dus direct waarderen tegen het land met de laagste kredietwaardigheid. Dat moeten de slimmeriken van de ECB toch ook inzien?

olakase | 16-08-17 | 11:13 | + 1 -

Het bundelen van risico's en opgeknipt weer in de markt zetten als een super-duper veilig product... humm... waar hebben we dat ook alweer eerder gezien en hoezeer is dat uiteindelijk in elkaar geklapt?!

oh no | 16-08-17 | 11:00 | + 7 -

En deze troep verdwijnt straks massaal in uw verzekerings- en pensioenpotjes. Schijnveilgheid voor u.
Trippel A zeker? Wedden dat ze het nog eens quadrupple A gaan labelen? Dan slaapt u nog beter.
Kortom, aandelen zijn misschien wat duur nu, maar als je niet vast wil zitten aan een kankjoreme valutafantasie, dan zijn waardepapiertjes in bedrijven het betere alternatief. Zeker als de rente onder de nullijn wordt geduwd.

Ter herinnering:
Het Europees Monetair Stelsel (EMS) werd in 1979 op Frans-Duits initiatief opgericht. De deelnemers spraken af om hun valuta binnen vaste bandbreedten ten opzichte van een spilkoers te laten fluctueren: 2,25 procent voor de meeste, sterke munten en 6 procent voor een paar zwakkere munten. Door steuninterventies (aankoop en verkoop van valuta) en het rente-instrument konden de Europese centrale banken de valuta op de gewenste koers houden.

Door gebrek aan geloofwaardigheid viel het EMS in 1993 in feite uiteen. Na de Duitse hereniging hield de Bundesbank de rente hoger dan in de andere landen omdat dat goed was voor de economie. (!!)

Het Britse pond en de Italiaanse lire zijn daarna weer "zwevende valuta" geworden: deze waren niet langer gekoppeld aan de genoemde spilkoers. Hetzelfde gold voor de Griekse drachme, maar Athene was nooit verplicht om zich aan het mechanisme te houden.

De bandbreedte werd in augustus 1993 opgerekt naar 15 procent. Alleen Nederland en Duitsland hielden vast aan de smalle bandbreedte van 2,25 procent. Een gunstig effect van het de facto loslaten van het systeem van stabiele wisselkoersen was overigens wel dat speculanten met die bandbreedte geen mogelijkheid meer zagen om met massale aan- en verkopen van valuta interventies en aanpassingen van het systeem uit te lokken. De meeste valuta kwamen mede om die reden snel weer terug in hun oude bandbreedtes, maar een officiële terugkeer naar de smalle bandbreedtes werd niet meer overwogen.

squadra | 16-08-17 | 10:50 | + 10 -

Ik heb wel een tip een de EC. Doe het niet. Zadel onze toekomst niet op met schulden. De schulden zijn immers zeker, de toekomst niet.

Yeohan | 16-08-17 | 08:58 | + 4 -

'en ze per maand te koop aan te bieden op de financiële markten'.

maand = mand. Sorry.

SansUnique | 16-08-17 | 08:44 | + 1 -

De EU past hier hetzelfde trucje toe als bij de euro. Kern van de muntunie is dat alle afzonderlijke nationale geldhoeveelheden op een hoop zijn geveegd en onherkenbaar gemaakt. De onderlinge wisselkoersen werden bevroren en dat is gelijk de kern van waarom de euro niet werkt. Welnu, met deze SBS'en worden de afzonderlijke hoeveelheden staatsobligaties op een hoop gegooid maar dus nog wel per land uitgegeven. Er is feitelijk geen vergemeenschappelijking van schuld gaande, dat zou het geval zijn bij échte eurobonds, maaaarrr alle afzonderlijke schulddeeltjes worden gebundeld in pakketten. De euro is een unie van munten, deze SBS-en zijn een unie van staatsobligaties. De Duitsers vrezen terecht dat via deze leipe constructie natuurlijk evengoed een serie opgetelde staatsschulden aan de financiële markten aanbied. Niet door een Europese (staats)begroting te financieren, maar door dit soort samengestelde obligatiemandjes te creëren en ze per maand te koop aan te bieden op de financiële markten.

Het effect is natuurlijk hetzelfde als bij de eurobonds of de euro zelf: Noord staat garant voor Zuid zodat Zuid een mogelijkheid heeft om gewoon door te gaan met wat ze altijd al deed. De bancaire sector heeft er een nieuw securitisatiespeeltje bij.

Ben benieuwd of politiek Den Haag hier weer gaat intrappen. Gokje: dat gaan ze doen.

SansUnique | 16-08-17 | 08:42 | + 24 -

Afhankelijk van de rating en of het ervan komt (paper is van 2012) zouden o.a. de NL en DE 10 Yr bonds in de min knallen = gratis geld. Tenminste als mijn redenatie klopt, zou deze juist omlaag gaan. Immers SIV koopt veilige NL bonds op wat meer vraag creëert en de prijs doet dalen.

Om de schulden van Griekenland, Italië, Portugal te coveren heb je potjandorie wat nodig...

krappaal | 16-08-17 | 00:01 | + 4 -

Ondanks de acroniemen die enkel bedoeld zijn om verwarring te zaaien, doet het denken aan ontwikkelaars van designer drugs. NEE, het is geen vervuilde heroïne, dit is radicaal anders. Dezelfde trip, maar zonder de nadelige effecten. Er zit fugu in, da's immers organisch. Junks spuiten hun eigen lijf vol, wij hebben politici die het direct in de aders van een heel continent spuiten. Jottem..

H. Caulfield | 15-08-17 | 23:47 | + 21 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken