De 5 grootste macro-economische risico's voor ons financiële stelsel

De vloer van de Tweede Kamer was vandaag voor De Nederlandsche Bank en het CPB. De respectievelijke bazen Knot en Van Geest mochten de macro-economische risico's voor ons financiële stelsel toelichten. Dit naar aanleiding van recente onderzoeken van beide instituten naar die risico's (hiero en daaro). Opmerkelijk gegeven: alleen PvdA, CDA, VVD en D66 waren van de partij. Kennelijk is het voor de overige partijen te economistisch, dieronvriendelijk, schuld van de banken of kanariepiet ziek. Belangrijkste take-away: hervorm het pensioenstelsel en kap met het doen van pensioenbeloftes. Zorg ook dat er wat minder verplicht wordt gepensioenspaard, dan kunnen mensen daarmee hun hypotheken verder aflossen. Want de Nederlander heeft, zoals de DK-lezer weet, nog altijd een veel te lange huishoudbalans: grote spaarpot enerzijds, grote schuld anderzijds. Niet handig! Na de breek de vijf grootste risico's die ons landje achter de duinen bedreigen. In willekeurige volgorde, afwisselend volgens DNB en CPB.

1. De onvermijdelijke Brexit
'Every cloud has a silver lining', sprak DNB-baas Klaas Knot. De financiële markten hebben de risico's van een Brexit reeds ingeprijsd, onder meer af te lezen aan de daling van het Britse pond. Gaat een Brexit niet door, dan kan dat leiden tot een opveren van de markten. Gaat het wel door, dan is het bidden dat de risico's echt goed zijn ingeprijsd. Het gaat in ieder geval tot onzekerheid leiden en reken er maar op dat die onzekerheid als eerste terecht komt daar waar de markten fragiel zijn, indeed zuidelijk Europa. En dat kan voor ons problemen opleveren. Het CPB komt donderdag met een studie naar de langetermijneffecten van een Brexit: wat zijn de gevolgen voor onze handel? Helaas kregen we geen sneak preview van de resultaten. Maar die Brexit ... is eng.

2. Draghi's monetaire beleid
Het zal u niet verbazen, maar de lage rente leidt tot bubbels op allerlei markten. De Amsterdamse huizenmarkt maakt daar overigens nog geen deel van uit, maar komt wel dicht in de buurt. Nu kan de ECB weinig doen aan de lage rente, die is immers het gevolg van demografische factoren. En de ECB probeert met name zuidelijk Europa aan te sporen om te hervormen en niet alleen te leunen op de lage rente. Maar de ECB kan daar verder ook weinig aan doen. Waar de ECB wel wat aan kan doen is het opkoopprogramma. Bij het CPB is Van Geest helemaal niet gerust op de zogenoemde exit. Op een dag moet Draghi stoppen met het kopen van alles. Wat gebeurt er dan? 'Er is geen schoolboekje voor'. Stop je te vroeg met het programma, dan knijp je economische groei af, stop je te laat ... is eng.

3. Veel schulden en veel pensioenbesparingen
We gaan niet het hele verhaal uit de intro herhalen, maar er is wel een verschil van inzicht in hoe de hoge hypotheken moeten worden aangepakt. Het CPB wil tot een vermindering komen door pensioenbesparingen aan te wenden voor schuldvermindering. DNB wil ook minder pensioensparen en daarnaast de hypotheekregels verder aanscherpen. Betekent: versnelde afbouw van de hypotheekrenteaftrek, dat doet met de huidige lage rente nauwelijks pijn, en meer geld meenemen als u een huis koopt. In 2018 mag u maximaal de waarde van een woning lenen. Na 2018 ziet DNB graag een geleidelijke afbouw naar 90% van de waarde woning. (woning van 100=hypotheek van 90). Het CPB ziet de noodzaak van dat laatste minder. Nog even die hypotheekschuld. Als de rente in 2019 verdubbelt, dan betaalt 8% van de huishoudens €300 extra maandlasten en nog steeds staat de helft van de 40-minners onder water (hypotheek > waarde woning). Dat is ... niet leuk.

4. Brakke pensioenfondsen en verzekeraars
Pensioenfondsen hebben te leiden onder de lage rente (ten overvloede hiero). Van Geest van het CPB noemde het 'een opmerkelijk fenomeen' dat veel pensioenfondsen in hun beleggingsbeleid nooit rekening hebben gehouden met een lage rente. Die fondsen, vertellen wij er hier even bij, hadden zich makkelijk kunnen indekken tegen het renterisico, maar zij waren daar gewoon te dom voor (hier onze longread van een ingezondenbrievenschrijver). Verzekeraars zijn eveneens dom. Klaas Knot wees erop dat de winstcijfers van verzekeraars geflatteerd zijn, omdat zij nog met een onrealistisch hoge rente mogen rekenen, iets dat DNB graag veranderd ziet. Het CPB voegde de woekerpolisdiscussie toe, verouderde ICT-systemen en het eenvoudige gegeven dat mensen geen levenproducten meer willen kopen, want overbodige rotzooi. Kortom, naast het pensioengedonder staat de hele levensverzekeringsbranche op instorten, maar dat is ... hun eigen schuld.

5. Onduidelijke regelgeving Europese Bankenunie
Het CPB vindt de Europese regelgeving maar een puinbak. Denk aan de vorming van een Europees depositogarantiestelsel, regels voor wat er gebeurt bij een klappende bank, zijn spaarders nou wel of niet dupe, en zo voorts. Knot was het daar niet helemaal niet eens. 'Het glas is half leeg of half vol' en we hebben al veel bereikt. En, zo voegde Knot toe, de problemen bij Italiaanse banken zijn een Italiaans probleem en het is aan de plaatselijke politiek dat op te lossen (er is aan de mensen daar nooit uitgelegd dat een bank failliet kan gaan en veel Italianen hebben hun spaargeld in bankobligaties gestopt). U weet dat Italië een probleempje heeft van €360 miljard aan niet-presterende leningen en dat de hele sector bezwijkt, dus het lijkt ons ietwat optimistisch te denken dat Italiaanse problemen enkel een lokaal ongemak zijn. Maar goed, de Kamer vroeg er verder niet naar, dus het zal wel zo wezen (not!). Over de Nederlandse banken waren CPB en DNB redelijk te spreken, hoewel ook Knot problemen ziet voor de winstgevendheid als de rente laag blijft, want steeds minder marge. Het plan van de PvdA om de kapitaalbuffers te verhogen vond DNB stom en CPB had er wel oren naar. Alleen als je dat wil doen ... doe het in EU verband.

Enfin, ons favoriete CDA-Kamerlid Omtzigt wilde tot besluit weten of er een inschatting gemaakt kan worden van de economische schade die het ECB-beleid ons toe heeft gebracht (=de schade aan ons pensioenstelsel). Volgens Knot is dat niet te becijferen, want er is geen counterfactual. Ofwel, er is maar één werkelijkheid en we zullen nooit weten wat er gebeurd zou zijn als Draghi niks had gedaan. Waarop top-econoom Lex Hoogduin via de twitters het gevaar van Knots antwoord duidde: 'zo kun je jezelf afsluiten van iedere kritiek. Gevaarlijk voor instelling zonder checks en balances'. En met die wijsheid sluiten wij dit verslag af.

Reaguursels

Inloggen

- Brexit: mooie kans om die bodemloze putten eindelijk hun eigen boontjes te laten doppen: het wordt onbetaalbaar?
- De ECB had kunnen weten dat arbeidshervormingen in o.a. Frankrijk onbestaanbaar zijn: CGT vakbond. Maar een draaiende geldpers komt Italië zelf goed uit.
- Woningmarkt liberaliseren: max. 80% hypotheek, huursubsidies schrappen, HRA versneld afbouwen, HRA afschaffen voor nieuwe gevallen kan via 1 optie: gemeenten stellen bouwkavels tegen kostprijs op afroep beschikbaar, voor bouw nieuw huis.
- Pensioenfondsen moeten individualiseren: elke inlegger krijgt zijn inleg + bijbehorende rendement en dat was het. Ongecorrigeerd en niet gecompenseerd.
- Die luciferdoosje berekening maak ik dan wel. De Mediterraine landen hebben voor ca. 3000 miljard aan staatsobligaties uitgezet. Tegen "lage rente" nu. Portugal mocht bijna bankroet 13% betalen,. Spanje ook zoiets. Griekenland, dat kan niet meer lenen. Schappelijke rente voor deze in schulden verzopen landen: 7% Van 3000 = 210 miljard rente per jaar.
Dat Mario Draghi o.a. de pensioenfondsen door de neus boort.

Raider Twix | 08-06-16 | 20:27 | + 3 -

Economen worden ook liever rijk binnen de eigen levensduur en kieken verder nie zo nauw..

Neut | 08-06-16 | 18:39 | + 0 -

@Neut | 08-06-16 | 17:39 : Economen zijn juist dol op overpopulatie en worden heel nerveus van bevolkingskrimp, hoewel bevolkingskrimp broodnodig is in dit land en in de wereld.

lauwebal | 08-06-16 | 17:41 | + 2 -

Over populatie, werkeloosheid, lijkt mij op de extreem lange termijn, na onvermijdelijke vermindering/ stop van export, een voorspelbaar risico.

Neut | 08-06-16 | 17:39 | + 0 -

1. Niet-westerse immigratie
2. Open grenzen voor mensen die hier niets komen bijdragen
3. Niet-westerse immigratie
4. Niet-westerse immigratie
5. Niet-westerse immigratie

lauwebal | 08-06-16 | 17:28 | + 0 -

Trump als president zou ook vrij catastrofaal zijn

ShagzModo | 08-06-16 | 16:03 | + -2 -

EefjeWentelteefje | 08-06-16 | 01:12 |
Ik snap het sentiment om voor een Brexit te zijn, want je beschouwt het als opmaat voor de ontmanteling van de EU. Maar dat gaat niet gebeuren. Nederland blijft in de EU, maar dan zonder de grootste bondgenoot als het gaat om de wens om macht uit Brussel terug te halen. Nederland blijft in de EU met de Duitse en Zweedse Wilkommenskultur, de oorlogszone België, een imploderend Frankrijk, de mediterrane rupsjes nooitgenoeg en de netto ontvangers uit het oosten.

De echte Stolwijker | 08-06-16 | 12:09 | + 5 -

Vergeten we de Euro nog, we hebben bij Griekenland gezien en nu bij Frankrijk wat er gebeurt als het grootkapitaal besluit aan de wandel te gaan met zijn euro's, naar Liechtenstein, Monaco, Zwitserland en parasiet Luxemburg onder toeziend oog van dronkenlap Juncker, verbergt de Europese elite zijn pegulanten waar het goeddunkt.
De hard werkende burgers werkeloos het probleem van een kapotte economie achterlatend.

Flatuleerder | 08-06-16 | 12:00 | + 2 -

1. overheid
2. overheid
3. overheid
4. overheid
5. overheid
De overheid is het probleem, niet de oplossing.
Dus niet meer of andere regelgeving, maar minder!

mygfisbrazilian | 08-06-16 | 09:06 | + 12 -

Respectieve. Maar goed.... Viaduct is ook best wel een moeilik edoch sjiek woord.

bastemeijer | 08-06-16 | 04:15 | + -3 -

Het kan aan mij liggen, maar is die Brexit ècht zo 'onvermijdelijk'?
Hoop van wel, uiteraard, maar ik heb er zo mijn twijfels over, gezien de angst-aanjagerij die niet alleen over ons, maar zeker ook in GB over de bevolking wordt uitgestort door de msm.

EefjeWentelteefje | 08-06-16 | 01:12 | + 7 -

Hollanders zijn nog te dom om te poepen ; als het over de EUssr gaat .
Die stichting jat hier alles leeg , Maar 20 Hollanders die dat zien .
Eigen schuld stomme Kaaskoppen !

ban-de-gebruiker | 07-06-16 | 23:54 | + -1 -

@netniet | 07-06-16 | 23:04 | + 1 -

Overheden zijn ooit ontstaan om ongewenste indringers uit een territorium te houden. De overheden van nu halen juist ongewenste indringers naar het territorium en daarmee zijn overheden van nu juist het probleem.

Tarak | 07-06-16 | 23:25 | + 42 -

Tarak | 07-06-16 | 22:55

Je spreekt over een tijd, toen mensen in dit gebied nog iets konden. De samenleving was simpel maar helder. De horigen en ook vrije boeren droegen af aan de heer met titel van het gebied en die gaf hen bescherming. Als dat laatste niet werd verleend dan waren de mensen niet zo moeilijk in het uiten van hun onvrede. Wist je dat het ook de tijd was, dat er in dit gebied Turkenbelasting of in het thans, Duitse gebied Türkenstuer werd geheven om de opdringerige Ottomanen uit Europa te bonjouren ? De tegenstelling met nu kan niet groter zijn.

netniet | 07-06-16 | 23:04 | + 21 -

Oftewel de euro en de EU zijn naast instrumenten voor imperialisme ook volkomen destructief voor de economie van elk land dat de pech heeft om lid te zijn van deze krankzinnigenclub.

Tijd voor een onafhankelijkheidsstrijd tegen de EU. Onze voorvaders kwamen al in opstand vanwege de Tiende Penning en wij komen niet eens in opstand tegen de postmodernisten die onze gehele samenleving en economie doelbewust willen vernietigen.

Tarak | 07-06-16 | 22:55 | + 27 -

Het verlaten van de comecon de voorloper van de EUSSR maar dan aangestuurd uit moskou, was voor bv Polen ook tijdelijke achteruitgang. Nu is het het enige land dat geen recessie heeft gehad de laatste 25 jaar. Hoor je niemand over.

Winston1 | 07-06-16 | 22:18 | + 29 -

REAGEER OOK