Ja, pensioenstelsel is stuk. Maar hoe nu verder? [Update: pensioenkortingen in 2017]

Bindende leestip
Bindende leestip
<Update 28/1: de 'koepelorganisatie van pensioenfondsen' laat vandaag weten dat de dekkingsgraden van pensioenfondsen zijn ingestort. Dat betekent pensioenkortingen per 2017. Goh!>

We worden al dagen overspoeld met goh!-nieuws over ons pensioenstelsel. 'Nederlandse stelsel uitermate kwetsbaar voor financiële schokken', schreef Europese pensioentoezichthouder Eiopa gisteren in een irrelevant rapport (het vergeleek 17 onvergelijkbare Europese stelsels met elkaar). Vandaag meldt De Telegraaf dat er 'paniek heerst' bij ambtenarenpensioenfonds ABP, want daar is de dekkingsgraad nog weer verder gedaald (voor elke toekomstig uit te betalen pensioen-euro zit er slechts €0,90 in kas). We nemen aan dat deze onheilstijdingen u niet zullen verbazen, want het stelsel is immers stuk en moet vernieuwd. Dat vindt het kabinet al langer en sinds kort vindt de gevestigde orde dat ook. De grote vraag is alleen: hoe? Met een deel van het antwoord op die vraag komen we zo terug, maar voor we daartoe overgaan, kijken we eerst naar het verweer van mensen die denken dat we alles kunnen laten zoals het is. Grosso modo loopt dat verweer langs twee lijnen: we hebben €1.200 miljard in kas (dagkoers), de fondsen krijgen jaarlijks €30 miljard pensioenpremie binnen en er verlaat €30 miljard aan pensioenuitkeringen de fondsen, dus what's de big deal? Antwoord: hier wordt omslagstelsel verward met kapitaaldekkingsstelsel (en hoi SP!).

Genoeg geld in kas?
Om de big deal te bekijken, moeten we even op de stop-knop drukken. Stel: met ingang van vandaag dragen we geen pensioenpremies meer af aan ons pensioenfonds en de pensioenfondsen keren in de toekomst alleen nog maar uit wat er vandaag aan pensioenuitkeringen is beloofd (uw eigen 'belofte' vindt u hier, wel Digid nodig). Dan is de conclusie dat er te weinig in kas zit om de mensen het beloofde uit te keren, zeker als er nog wat gecorrigeerd moet worden voor inflatie (tenzij je gaat rekenen met hoge rendementen. Maar dan kunnen we net zo goed naar het casino. Hier meer duiding). Onderstaande grafiek toont de pensioenverplichtingen die de pensioenfondsen hebben over de komende 80 jaar. Dat is opgeteld meer dan er nu in kas zit, vandaar de gespeelde 'paniek bij het ABP' over die 90% (want wisten ze al heel lang, en vergeet de rode staven):

pensioenverplichtingen.jpg

Verdelingsvraagstuk
Andere tegenstanders van een nieuw stelsel vinden dat er aan utopisch wensdenken wordt gedaan (er moeten eerst bepaalde mensen sneuvelen en daarna wacht het paradijs, vergelijk met Bijbel, communisme en godwin). Die werpen het volgende tegen: voordat we met een nieuw stelsel kunnen starten, moeten we eerst de huidige pensioenpot verdelen. Dan zijn er altijd winnaars en verliezers. En die discussie ga je nooit beslechten. Je kunt weliswaar op voorhand uitrekenen dat iedereen zijn eerlijke deel krijgt, maar het probleem is dat je aannames moet doen over de toekomstige rentestand. Ga je uit van een lage rente, dan krijgen de jongeren meer. Ga je uit van een hoge rente, dan krijgen de ouderen meer. Stel nu dat je het toch eens wordt over de te hanteren rentestand. Dan kan de pleuris uitbreken als de rente iets anders doet dan verwacht. Of de jongere of de oudere is dan de sjaak en de opkomende volkswoede bij de groep die achteraf nadeel blijkt te hebben laat zich op voorhand uittekenen. Dus laat maar zoals het is. Antwoord: het is inderdaad een lastige discussie, maar het is mogelijk om tot een verdeling te komen. Alle partijen (bedrijven, overheid, werknemers) hebben baat bij een wijziging, dus de pijn kan verdeeld worden. Hoe precies, dat is nu nog niet duidelijk en sterker kunnen we het antwoord helaas nog niet formuleren.

Toch aanpassen
De verdelingsdiscussie is ingewikkeld, maar dat ontslaat ons niet van de noodzaak om het huidige stelsel aan te passen. Er gaat nu te veel fout en het is idioot om toekomstige generaties met idiotie op te zadelen. Zo maar enkele design flaws: we draaien de economie de nek om met torenhoge pensioenpremies. Hiermee tasten we de koopkracht van de mensen aan en dat remt de economische groei als geheel (economische groei is voor iedereen het beste pensioen). Bovendien kunnen de mensen nauwelijks zelf iets sparen (want alles gaat naar het pensioenfonds) en mede daarom moet iedereen zich flink in de schulden steken om een huis te kunnen kopen (en ja, we moeten tegenwoordig wel op die hypotheek aflossen waardoor een groep mensen te veel spaart voor later). Dat maakt de balansen van Nederlandse huishoudens in vergelijking tot het buitenland extreem lang en illiquide, want hoge hypotheekschuld versus hoge pensioenbezittingen waar je niet bij kunt. De Nederlandsche Bank heeft al eens uitgerekend dat de Nederlandse economie hierdoor veel kwetsbaarder is dan onze buurlanden. Voeg daarbij dat we onze torenhoge pensioenbesparingen beleggen we in een ver buitenland of in risicovolle staatsobligaties van eigen bodem. En dan krijg je de goh!-uitslag van de Europese toezichthouder Eiopa vanzelf. Zoek de grote verliezer bij schokken op de financiële markt:

eiopatekortoverschotnlpensioenstelsel.jpg

Maar hoe dan verder?
Het stelsel is gevoelig voor schokken op de financiële markt en wat aanpassingen kunnen alleen daarom al geen kwaad. Helaas wordt bij de benodigde aanpassingen veelal geredeneerd vanuit bestaande pensioenfondsen, de sociale partners en sectoren. Het probleem is dat de gewone mensen niks opschieten met het beschermen van bestaande pluche-belangen (stap bijvoorbeeld een paar keer over van sector en je houdt geen pensioen meer over). Daarom zijn we bijzonder verheugd over het gisteren door Netspar gepubliceerde onderzoek: 'Welvaartswinst door betere afstemming van wonen-, zorg- en pensioenregelgeving'. U begrijpt, de onderzoekers menen dat ons land beter af is met een stelsel dat sparen voor de eigen woning/aflossen hypotheek en toekomstige zorg combineert met de pensioenopbouw. Wat het rapport interessant maakt, is dat 'de financiële planning van het huishouden' als uitgangspunt is genomen: wie heeft in welke levensfase waar het meeste behoefte aan? Het rapport laat zien dat efficiënte combinaties van zorg/wonen/pensioen leiden tot welvaartswinst voor iedereen. Nu bevat het rapport nog geen panklare oplossing, maar het beschrijft wel waar getweakt kan worden om tot een beter stelsel te komen en waar de politiek keuzes kan maken. Als u echt eens een keer iets interessants over financiële planning wilt lezen, dan is in ieder geval hoofdstuk 2 van het Netspar-rapport een absolute aanrader. Daarin staat wat u eigenlijk al weet, maar een up to date theoretisch kader krijgt u kado (spreiding van consumptie, idiosyncratische risico's, systeemrisico's). Bovendien krijgt u gegarandeerd op elke 'ja, maar-gedachte' antwoord (ja maar wat als iedereen van zijn pensioengeld de hypotheek aflost?!). Lezen dus en dat kan hierrrrrr-pdf.

Reaguursels

Inloggen

door de "rekenrente" , die een lopend gemiddelde over tijd is, hebben we een lang na-ijl effect. de marktrente is al een jaar zeer laag en daalt niet verder, maar de rekenrente is nog steeds dalende. daarom "blijft de dekkingsgraad maar dalen".

daarom reken je je met de rekenrente maar voor een beperkte tijd rijk. de klap is minder hard, maar duurt langer.

het grappige is dat de rente ooit weer omhoog gaat. eens kijken hoe snel ze dan die rekenrente gaan vergeten.

Ir. Wilhelmus | 28-01-16 | 21:39 | + 0 -

Korten nu! De levensverwachting van de pensioengenieters is veel sneller gestegen dan het ABP had verwacht. Toen de huidige pensioengenieter nog aan het werk was heeft hij/zij gewoon te weinig premie betaald aan het ABP. Daarbij komt ook nog dat een groot deel van de huidige pensionado's al lekker konden stoppen met werken op 58 jarige leeftijd (Philips-operatie Centurion bijvoorbeeld).

theo-is-dood | 28-01-16 | 19:35 | + 2 -

Zoals zowat altijd, interessant stuk.

Je bent gewoon naief als je denkt dat een ander jouw toekomst kan beheren. Gewoon zorgen dat je zo veel mogelijk onafhankelijk bent van overheden en pensioenfondsen. Dus gewoon zelf sparen, hypotheek voor je pensioen aflossen.
Mika6101 | 28-01-16 | 08:55

Op zich ben ik het volledig met je eens. Vandaar ook dat ik mij destijds (zo'n 20 jaar geleden) dus GEEN duur huis heb laten aansmeren, GEEN dure keuken en/of badkamer heb laten verbouwen omdat de kleur tegeltjes niet meer in de mode was (ja, dat was toen heel "normaal"...), enz., maar mijn zeer bescheiden hutje netjes inmiddels netjes heb afbetaald, zodat ik nu een leuk sommetje aan overwaarde heb, waarvan ik het plan had om het t.z.t. aan te wenden om van te leven. Zuinig leven en netjes je eigen broek ophouden dus.

Helaas... dat is natuurlijk helemaal niet de bedoeling, de overheid wil juist iedere keer weer dat we ons vet in de schulden steken. Want spaarzaam zijn wordt gewoon keihard bestraft, vandaar ook die krankzinnig lage rentes. Voor je eigen pensioen sparen? Haha. De fiscus komt je rendement wel eventjes afsnoepen, hoor.
Met angst en beven zie ik het moment tegemoet dat een of andere politieke jodocus het verzint om de overwaarde eigen huis (= mijn pensioen!) in box 3 te laten vallen... en zo af en toe duikt dat geluid al op, dus is bepaald niet ondenkbaar. Het gevolg: je bent wel een enorme sukkel als je ook maar probeert om ZELF je eigen toekomst te bepalen. Netjes leven + een beetje nadenken = niet de bedoeling. Geld moet immers rollen, en die volgende generatie, ach, "après nous le deluge!".

"Koop toch vooral die nieuwe auto/huis/Louis Vuitton-tasje/nieuwe keuken/badkamer", enz.
Dan gaat het toch weer 'geweldig' met de economie, toch?
En dan t.z.t. gewoon aankloppen bij het Wwb-loketje van de gemeente. Natuurlijk.

EefjeWentelteefje | 28-01-16 | 19:12 | + 1 -

Kan je op basis van deze bewezen valse beloftes een rechtzaak beginnen tegen het verplicht inleggen en je inleg tot nu toe terug eisen? Lijkt me een aardig proefproces.

marcoplarco | 28-01-16 | 19:07 | + 0 -

Gewoon simpel een max stellen aan pensioen uitkering per maand. Je mag max 3000 per maand krijgen van een fonds als ABP. De rijken kunnen wel wat missen.

Brainder | 28-01-16 | 18:10 | + -2 -

"want hoge hypotheekschuld versus hoge pensioenbezittingen waar je niet bij kunt"
-
Je moet je gewoon geen duur huis laten aansmeren.
Mario Draghi is de grootste boosdoener met zijn veel te lage rente.

Raider Twix | 28-01-16 | 17:20 | + 1 -

Het pensioenstelsel is niet stuk het wordt slechts verneukt door landen als Frankrijk die door economisch wanbeleid een negatieve rente van de ECB eisen. Het is deze bizarre maatregel die die burgers nekt. De EU is er namelijk niet voor de 500 miljoen inwoners maar voor multinationals en de overige 1%.

BananaMonarchy | 28-01-16 | 16:47 | + 2 -

Ik voel hem aankomen: je hele leven lang kapitaal verzamelen (bijvoorbeeld in je huis) om die bij je pensioen te verpatsen...
Eigenlijk zoals familiebedrijven als sinds jaar en dag doen: de boel overdoen aan de kinderen, die zo het pensioen van de oudjes betalen.
Een beetje waar de pensioenboeren je een paar jaar geleden vanaf wilde hebben (er staat me iets bij van een reclame van een kapper die boos werd op zijn zoon dat hij de boel niet over wilde nemen).

frank87 | 28-01-16 | 13:55 | + 1 -

@Qippie | 28-01-16 | 12:26
.
Probleem is dat de pensioenverplichting berekend wordt op basis van de huidige rente. Daardoor zakt virtueel de dekkingsgraad, terwijl de reële dekkingsgraad misschien wel 120% is. Daarnaast moet men investeren om überhaupt te kunnen laten renderen. Als je belegt in vastgoed, dan is dat geld niet beschikbaar voor uitkering. Een deel van het geld wordt ingezet om het stelsel in stand te houden. Het is moeilijk om in woorden uit te leggen, maar er is meer nodig dan een simpele rekensom zoals je die met je spaargeld doet.

Bytemaster | 28-01-16 | 13:06 | + 1 -

Log maar eens in, met je Digicode, op www.mijnpensioenoverzicht.nl en je schrikt je rot. Ik ben gelukkig al met mijn 49ste 'alternatief 'met pensioen gegaan. Ben nu bijna 60 en geniet dus al 11 jaar van mijn vrijheid en op de één of andere manier verdien ik nu 3 x zoveel toen dat ik nog in loondienst werkte..(en dat was al best wel veel) Hoe? Dat vertel ik hier natuurlijk niet... Succes mensen in NL, groetjes uit Zuid-Frankrijk

BoerinFrance | 28-01-16 | 12:40 | + -7 -

Ik snap er nog geen fuck van. Stel je hebt een pensioengevend salaris van 10.000 euro. Dat is dus je jaarsalaris min de franchise. Daarover betaal je 20% premie, jij een deel en je baas een deel. Dus 2000 euro per jaar. Daar spaar je dus mee voor een uitkering van 70% van het pensioengevend salaris, opgebouwd in 40 jaar tijd.
.
Als ik 40 jaar werk en 40 keer 2000 euro inleg, heb ik 80.000 euro ingelegd, om vervolgens 7000 euro per jaar te krijgen. Met puur de inleg, zonder enig rendement, kan ik al 11,4 jaar uitgekeerd krijgen. Maar in die 40 jaar wordt ook nog rendement gemaakt. Als ik uit zou gaan van 3% gemiddeld, levert dat een spaarpot op van 40 jaren 2000 euro, plus interest op interest voor elke inleg, totaal 155.326 euro. Als ik daar elk jaar 7000 euro af haal, krijg ik 22,2 jaar. Dan kan ik vanaf 67 al 89 worden met jaarlijks 7000 euro pensioen bovenop mijn AOW. Als we dan nog rekenen met 3% rendement gedurende de jaarlijkse afbouw van de spaarpot, kan je tegen diezelfde 3% met jaarlijks 7000 uit de pot al 37,3 jaar financieren voordat het op is. Dus vanaf 67 kan ik alweer 104 worden voordat mijn pensioenfonds in het rood zou gaan voor mij.
.
Gezien de fondsen een langjarig gemiddeld rendement maken van 7% zie ik niet hoe het nou kan dat er te weinig geld zou zijn om de verplichtingen te betalen.
.
En dan hebben we dus niet eens in de berekening meegenomen dat sommige deelnemers voortijdig sterven. Er zijn mensen die wel 20 jaar inleggen, maar door overlijden nooit pensioen zullen krijgen. En mensen die maar kort pensioen krijgen. Ik zie niet zo gauw een hele berg mensen ruim boven de 104 jaar oud worden. Dus al die pensioenpotjes van mensen die korter leven dan tot de 104, zullen ook als extra buffer aan het pensioenfonds vervallen. Hoe de fuck krijg je het dan voor elkaar om te weinig in kas te hebben.

Qippie | 28-01-16 | 12:26 | + 6 -

Nogmaals, er is helemaal geen probleem. Er is geld zat. Ik begrijp werkelijk niet wat er veranderd is tov een paar jaar geleden. Toen werd bijvoorbeeld gesteld. Let vooral op de laatste zin. De pensioenfondsen weten best dat ze genoeg hebben.

Uit de gegevens valt op te maken dat zelfs bij een beperkt rendement van 0 tot 3% per jaar de vermogens van de drie reuzen tot 2032 blijven stijgen. Ter vergelijking: het rendement bij het drietal bedroeg de afgelopen twintig jaar gemiddeld zo'n 7%.

De fondsen gaven een prognose van hun premie-inkomsten en pensioenuitkeringen voor de komende twintig jaar. Vervolgens is gekeken naar hoe het vermogen van elk fonds zich ontwikkelt bij een verondersteld rendement van -3%, 0%, 3% en 6%.

Conclusie: bij een gemiddeld jaarlijks rendement van 3% tot 2032 - dus minder dan de behaalde 7% over de laatste twintig jaar - wordt de pensioenpot bij ABP, PFZW en PMT verre van 'leeggegeten'.

Toch waken de fondsen voor de boodschap dat er helemaal geen problemen zijn binnen Nederlandse pensioenfondsen.

Graaier | 28-01-16 | 12:15 | + 2 -

@Mark van Leeuwen | 28-01-16 | 10:06
.
Je VUT-premie is toegevoegd aan het Ouderdomspensioen. Verder kan ik eerlijk gezegd geen touw vastknopen aan je betoog...

Bytemaster | 28-01-16 | 11:55 | + 0 -

Die 1,4 miljoen ZZP'ers storten ook al niks in die pot.
Zoals met elk pyramidespel heb je juist steeds meer aanvoer van onderaf nodig.
Kortom, de fondsen lopen nu al langzaam leeg, straks steeds sneller en
op het eindigt met een enorme knal. Wie dan nog leeft, die dan zorgt.

squadra | 28-01-16 | 11:34 | + 1 -

Wachten tot ge een wees ben..

Neut | 28-01-16 | 10:36 | + 0 -

@ Bytemaster | 27-01-16 | 22:00
"De hogere pensioenleeftijd is geen idee van de pensioenfondsen, maar van de overheid om te besparen op de AOW-uitgaven."

Dat zeg ik: het zit er niet in. Linksom of rechtsom, zonder iemand aan te wijzen. Te vaak, god zij dank op jonge leeftijd, al voor het blok gestaan dat mooie regelingen er alleen voor anderen waren. Mijn generatie was alleen goed om het te dragen (waar is mijn FUT-premie eigenlijk gebleven?). De generatie na mij is vrij van opgelegde eenrichting solidaire verplichtingen naar ouderen toe en kan gewoon rechtdoor. Het land opgebouwd... tuurlijk. Gewoon naar je werk gegaan bedoel je toen alles alleen maar beter werd. Zo'n stokpaardje. Ik weet zeker dat 90 procent van het UWV bestand ook heel graag het land zou willen opbouwen waarbij je baangarantie had tot aan het pensioen. Ouderen hebben niet verder gekeken dan hun eigen pensioen. Na mij de zondvloed toch?

Mark van Leeuwen | 28-01-16 | 10:06 | + 4 -

Vijftig woonjaren x 2% = 100% AOW. Veel nieuwe Nederlanders zijn met 30/40 woonjaren spekkoper. Dat geeft 60 tot 80% AOW. Veel van de nieuwe hebben pensioen rechten opgebouwd. Die rechten, plus AOW, geeft 100% AOW als inkomen. Oude Nederlanders met vijftig woonjaren krijgen 100% + pensioen. Je proeft het probleem discriminatie.

biltong | 28-01-16 | 09:59 | + -3 -

Eerst maar eens de vraag beantwoorden of er echt te weinig geld is. Veel experts moeten namelijk lachen om de zogenaamde dekkingsgraad. De pensioenfondsen maken zulke mooie rendementen, dat ze zwemmen in het geld. Er is eerder geld over dan te weinig. Alleen hebben rupsjes nooitgenoeg zoals het APB altijd maar jankverhalen. 1250 miljard hebben ze in kas. Samen met toekomstige inleggen en de rendementen hebben ze meer dan genoeg. Dus wat mij betreft gaan de premies naar beneden ivm overschotten.

Graaier | 28-01-16 | 09:32 | + -3 -

@bamitoren | 27-01-16 | 23:29
.
Het is geen lobby van pensioenfondsen. De grote pensioenfondsen hebben na het verhogen van de pensioenleeftijd de premies ter compensatie verlaagd.
Pensioenfondsen zijn best redelijke instellingen als je het vergelijkt met banken verzekeraars en overheden. Ze hoeven geen aandeelhouders tevreden te stellen met woekerwinsten. Hun enige doel is een voldoende dekking realiseren voor het uitbetalen van de pensioenen.
De overheid maakt de pensioenregels en -wetten en de besturen van de pensioenfondsen worden over het algemeen gevormd door vakbondsmensen. Daar ligt veel meer het probleem. De overheid en de besturen hebben jarenlang achter de feiten aangelopen. De rendementen zijn ondanks de crisis behoorlijk goed geweest, maar door veranderende regels nog steeds niet genoeg. Om de beoogde dekkingsgraad te halen had men 30-50% rendement moeten maken. Dat is gewoon niet realistisch, hoe goed je vermogensbeheer ook is.

Bytemaster | 28-01-16 | 09:10 | + 5 -

Je bent gewoon naief als je denkt dat een ander jouw toekomst kan beheren. Gewoon zorgen dat je zo veel mogelijk onafhankelijk bent van overheden en pensioenfondsen. Dus gewoon zelf sparen, hypotheek voor je pensioen aflossen. En investeren in je huis om deze energi zuinig te maken. Bijv. zonnepanelen, eigen watervoorziening etc etc. Hoe meer onafhankelijk je bent, hoe beter je 's avonds slaapt.

Mika6101 | 28-01-16 | 08:55 | + 12 -

Wat gebeurt er als we ineens 1200 miljard uit obligaties-aandelen en andersoortige beleggingen trekken?

anti overheid | 28-01-16 | 08:30 | + 2 -

F#ckingAwesome | 27-01-16 | 23:06 | + 4 -

Ik heb er nog wel aan toe te voegen dat je mensen op de één of andere manier wel moet zien te verplichten tot het sparen van een pensioen, want anders krijg je weer van die zielige zzp'ers die dachten op hun zestigste toch dood neer te vallen die toch hun pensioenleeftijd hebben gehaald.

Alexander des Burgus | 28-01-16 | 07:21 | + 3 -

Retselhaft en bamitoren.
De Beavis and Butthead van DK.

minsider | 28-01-16 | 06:21 | + 1 -

Bytemaster | 27-01-16 | 22:00 | + 0 -
Dat klopt natuurlijk, maar het is vrij naief te denken dat de lobby van pensioenfondsen geen invloed op dat besluit heeft gehad.

bamitoren | 27-01-16 | 23:29 | + 2 -

Er mankeert niks aan het pensioenstelsel, er mankeert iets aan de rente. De oplossing is simpel, en heeft zelfs al een naam; gulden.

Rätselhaft | 27-01-16 | 23:17 | + -9 -

Complete systeem vervangen door een individuele DC regeling (met vrije keuze voor een vermogenbeheerder die je pot voor je beheert) met collectieve risicodekking (vrije collectiefkeuze).

En dan:

Iedereen een reserve waarde overdracht op basis van niet de toegezegde maar de reeds gefinancierde reservewaarde. Daarmee wordt de contante waarde van elke DB aanspraak die nu in de pot zit tegen de huidige waarde overgebracht naar die DC regeling, en krijg iederen exact het deel waar hij/zij recht op heeft.

Wil je het netjes doen t.o.v. de jongeren dan reken je naar contante waarde op basis van voor generatieoverdracht (doorsneepremie) gecorrigeerde factoren.
Wil je je oudjes koste wat kost beschermen en denk je "FUCK JONGEREN, HOEZEE BABYBOOM", dan doe je dat niet blijven ze snoeihard genaaid want krijgen nauwelijks een cent terug voor wat ze gestort hebben.

Maar het belangrijkst is: Geen uitzonderingen, geen overgangsregelingen.

Kost je een honderd miljoen of zo in de uitvoering (veel fondsen kunnen dit als migratieomzetting wel automatiseren gegeven wat tijd), maar da's peanuts vergeleken met de kosten van het jarenlange gekloot nu en in de toekomst wanneer we dit niet doen.

Oh, en niet geheel onbelangrijk: dit is het enige juiste dat we kunnen doen.

F#ckingAwesome | 27-01-16 | 23:06 | + 8 -

@Mark van Leeuwen | 27-01-16 | 21:54
.
De hogere pensioenleeftijd is geen idee van de pensioenfondsen, maar van de overheid om te besparen op de AOW-uitgaven.

Bytemaster | 27-01-16 | 22:00 | + 26 -

Kortom, samengevat, maar goed dat ik nooit mee heb gedaan en omdat ik nog ruim twintig jaar moet? Ik heb in een heel vroeg stadium al bedacht dat het er voor mijn generatie niet in zat. Zie nu al de hogere pensioenleeftijd.

Mark van Leeuwen | 27-01-16 | 21:54 | + 13 -

@"we draaien de economie de nek om met torenhoge pensioenpremies."
Nee, niet meer. Vroeger, om die 1200mlrd op te bouwen, maar nu gaat er 30mlrd in en tegelijk weer uit.

dugo | 27-01-16 | 21:44 | + 0 -

Politicus mode aan: Voor wie is het goed? Burgers? Moehahaha.

Coffee Party | 27-01-16 | 21:42 | + 6 -

iedereen z'n eigen spaarpot. met terugwerkende kracht in te voeren.

Ir. Wilhelmus | 27-01-16 | 21:26 | + 31 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken