Onzinverhaal van grootste pensioenfonds van Nederland doorgeprikt

Prutskonijnen
Prutskonijnen
Onderstaande recht-uit-het-hart tekst plopte vandaag in onze mailbox. Afkomstig van iemand uit de pensioenwereld die zich kapot ergert aan de glibbers van het ABP, het grootste pensioenfonds van Nederland. Wie dat is doet er niet toe, maar deze kloosried moet je echt lezen.
Martin Pikaart komt met een nieuw boek over pensioenfonds ABP. Daarin staan veel zaken die we eigenlijk wel wisten, maar nu beter gedocumenteerd en mooi gebundeld. Een van de belangrijkste kritiekpunten is en blijft het renterisico dat het ABP bestuur heeft genomen. Het ABP bestuur ging er ondanks waarschuwingen vanuit dat de rente alleen maar kon stijgen. Toen vervolgens de rente enorm daalde, ging het fonds enorm onderuit. ABP reageerde in De Telegraaf op het boek van Pikaart. Zoals we gewend zijn kwam men met een slap verhaal vol misleidende ‘rookgordijntjes’. Tijd voor een gezellige *plop* ‘kloosried’!

ABP: Bij het betoog van Martin Pikaart blijft toch vooral het beeld hangen van wijsheid achteraf. Pikaart vindt dat we alle ontwikkelingen hadden moeten voorzien, zodat we alle risico's tijdig van onze balans af hadden kunnen halen.

Zo even een stromannetje opzetten. *pompidom* We doen even alsof Pikaart stelt dat we bij ABP helderziend hadden moeten zijn. Denkt iedereen dat hij gek is. *lalala*

Helaas ABP, dat stelt Pikaart uiteraard helemaal niet. Pikaart stelt: als je andermans geld beheert en daarop een garantie hebt afgegeven, moet je zorgen dat je ook bij slecht weer die garantie kan nakomen. ABP hield ondanks waarschuwingen alleen rekening met optimistische scenarios. Geen wijsheid achteraf dus van Pikaart, maar: IK HAD JE #$%# GEWAARSCHUWD!

Maar pensioenfondsen kennen de toekomst niet. Ze moeten opereren in een complexe omgeving, en proberen in die omgeving met al hun deskundigheid naar eer en geweten de belangen van hun deelnemers te dienen.

Exact. Helemaal eens. Deskundig en moreel bestuur willen we.

Even over die deskundigheid… Waarom zitten er in het bestuur nagenoeg geen financieel experts? Hoeveel beheerden jullie ook al weer? €350 miljard? Waarom hebben jullie geen bestuurders die wél elementaire principes van ‘hedging’ en financiele waardering snappen?

Ennuh… hoe ‘naar eer en geweten’ zijn stromannetjes eigenlijk?

Ondanks de moeilijke omstandigheden van de afgelopen jaren is het fondsvermogen van ABP gestegen van €142 miljard in 2003 naar €345 miljard nu. Wij verliezen daarbij niet uit het oog dat de verplichtingen ook fors gestegen zijn. Dat komt door de invloed van de rente die nu eenmaal fluctueert.

Dit is heel doortrapte framing: het vermogen is ONDANKS de moeilijke omstandigheden gegroeid (Lees: hebben we goed gedaaan!!!!!). Dat de verplichtingen nog hoger zijn, ja dat konden we niet helpen. Komt door de omstandigheden… Realiteit is dat ook het vermogen DANKZIJ de omstandigheden hoog is. Lage rentes en opkoopprogramma’s van de centrale bank stuwen de koersen op.

De reden dat het vermogen echter niet genoeg is toegenomen om de verplichtingen waar te kunnen maken komt door slecht risicomanagement. Dat is gewoon de hoofdtaak van het bestuur en dat is niet goed uitgevoerd.

Maar ook omdat we allemaal ouder worden en dat is onomkeerbaar.

Dat dit ook een deel van het probleem is betwist niemand, maar maakt het gebrekkige risicomanagement niet minder erg. Hup. Snel door!

Pikaart suggereert onder meer dat de vertegenwoordigers van de financiële sector beter in staat zijn om een pensioenfonds te leiden dan vakbondsleden.

***Stroman ALERT!!!*** Ah, slimme verdraaiing. Pikaart wil mensen met FINANCIELE KENNIS in het bestuur. Dat is heel iets anders dan ‘vertegenwoordigers van de financiële sector’.

Ik wil er om te beginnen op wijzen dat een aantal van die financiële instellingen zonder hulp van de overheid inmiddels niet meer zouden bestaan.

Het feit dat mensen met meer financiële kennis ook fouten maken is nog geen reden om liever mensen zonder kennis te benoemen. Chirurgen maken ook wel eens blunders, maar daarom laten we hartoperaties nog niet door vakbondsbestuurders uitvoeren. Hanteren jullie in de bestuursvergaderingen ook dit soort fabelachtige logica?

Verder is het maar de vraag of ABP er echt beter voor had gestaan als de suggesties van Pikaart waren opgevolgd.

Dus zelfs met de kennis achteraf kunnen jullie niet beoordelen of het afdekken van bepaalde risico’s, zoals Pikaart suggereert, toch gunstiger was geweest?! Moeten we het een keer op 24-hoog aan de Zuidas komen uitleggen?

Het hele pensioenkapitaal beleggen in Nederlandse staatsobligaties was niet mogelijk en ook niet wenselijk.

***stroman ALERT!!!*** Pikaart stelt niet dat ABP volledig in Nederlandse staatsleningen moet beleggen. Pikaart stelt dat ABP het renterisico beter had moeten afdekken. Als jullie denken dat dat alleen kan door volledig in Nederlandse staatsleningen te beleggen, dan zijn jullie nog slechter thuis in financiële producten dan we al dachten.

Of… verdraaien jullie expres Pikaarts ideeën? Nee, zo zijn jullie niet toch? Jullie zijn van de SOCIALE partners toch? We houden het maar op financiële ongeletterdheid. Jullie beheren maar €350 miljard of zo, weet je. Kan gebeuren.

Het had betekend dat de premie voor deelnemers nog zeker 50% hoger had gelegen…

Misschien hebben jullie ergens een plusje en een minnetje omgedraaid ofzo?

Ok, even een lesje renteafdekking. Rentes met een korte looptijd ruilen voor rentes met een lange looptijd. Omdat langetermijnrentes doorgaans hoger zijn dan korte termijn rentes, is renteafdekking juist positief voor je verwacht rendement. Hoger verwacht rendement, betekent dus eerder een lagere premie. Ennuh, kom niet aan met het excuus dat de markt hiervoor niet groot genoeg is. Op de markt van Europese staatsobligaties en renteswaps is ABP maar een bescheiden speler.

… en bovendien kun je met zo’n strategie nooit je deelnemers beschermen tegen inflatie. Het risico van een rentedaling is namelijk niet het enige risico waartegen een pensioenfonds zich moet beschermen.

Kijk! Een lichtpuntje in het betoog! Dit is het enige echte redelijke argument. Werk dat verder uit en kap met die andere onzin. Echter, een zwakte aan dit argument is dat de deelnemers een nominale (dus niet voor inflatie gecorrigeerde) garantie is gegeven. Om die belofte na te komen heb je helemaal geen last van eventuele inflatie.

Ow, wat? Jullie willen boven op de gegarandeerde uitkering ook nog inflatie vergoeden? Ah, wat sympathiek! En jullie willen dat doen ZONDER dat daarvoor premie wordt ingelegd? Nou, dat is helemaal top. Wie gaat dat betalen? Niemand? Hoe doen jullie dat dan? Jullie gokken zonder instemming van de deelnemer met het geld dat eigenlijk is ingelegd voor die gegarandeerde uitkering op een rentestijging? Aha, ik denk dat ik het begin te begrijpen. Maar wat als de rente juist daalt? Is dat niet vervelend voor deelnemers dan? Moeten jullie dan niet opstappen? Ow, in dat geval rommelen jullie wel een beetje met de regels…

Natuurlijk kun je met de wijsheid achteraf bepalen waar je dingen anders en beter had kunnen doen. Maar die luxe hadden we niet. Niet in het jaar 1996, niet in het jaar 2003, en ook nu niet in 2015.

Nogmaals, HET … IS #$%# GEEN … WIJS-HEID … ACHT-…, Ok, I rest my case.

En toch blijven we ons ook in 2015 en volgende jaren weer tot het uiterste inzetten voor een goed pensioen, voor jong en oud.

Slijmballen. Opstappen. En snel een beetje!

Reaguursels

Inloggen

Onbegrijpelijk dat het grootste pensioenfonds van Nederland bestuurd wordt door een stelletje onbenullen dat er geen rekening mee hield dat de rente ook nog wel eens zou kunnen dalen.
Net zo onbegrijpelijk als het feit dat bestuurders van een grote woningbouwvereniging een kapitaal staken in derivaten bij de ABN-Amro en zich niet bewust waren van de risico's. Dat is toch niet te geloven?

mona | 19-10-15 | 13:16 | + 0 -

Piramidespel voor bejaarden.

harry21 | 18-10-15 | 20:51 | + 2 -

"Kijk! Een lichtpuntje in het betoog!" Uitgerekend het meest zwakke argument wordt in de uitstekende artikel gezien als de meest reële uit het betoog van ABP. Een pensioenfond MOET voor zijn klanten de inflatie bedwingen, dat is zijn plicht, anders kan iedereen beter zijn geld in een oude sok onder het matras leggen, maar juist omdat er zoiets bestaat als geldontwaarding is iedereen wel verplicht om zich hiertoe in te dekken, door het geld goed te beleggen of als men daar geen verstand van heeft, het geld voor de oude dag door een pensioenfonds te laten beheren.

Er is totaal geen andere reden om geld voor de oude dag bij een pensioenfonds neer te leggen, anders dan er voor te zorgen dat het geld niet MINDER wordt. Een pensioenfonds heeft namelijk ook nog een groot nadeel, als iemand dood gaat is het geld foetsie! Dus al die jaren hebben pensioenfondsen mooi weer gespeeld van de nalatenschappen van tallozen mensen die zeer onverstandig dood gingen voordat het pensioenfonds alles had uitbetaald, en de kinderen zien niets meer van het geld van hun vader of moeder. Er zijn dus nog wel een paar dingen die veranderd moeten worden. Structurele zaken die gewoon fout zitten. Als iemand ergens voor gewerkt heeft, waarom zou hij dan na zijn pensionering en tot zijn dood van dit geld mogen genieten, hij /zij heeft er voor gewerkt en de kinderen hebben er ook recht op.

vanhetgoor | 18-10-15 | 14:10 | + 1 -

Vergeet ook de beruchte beleidsdekkingsgraad niet.Wat dus inhoud dat de werkelijke dekkingsgraad nog eens zo'n 10-15 % lager is.

Ben5570 | 18-10-15 | 13:34 | + 2 -

Je kunt wel een tof verhaal houden over het hedgen van de renterisico's maar er moet ook een tegenpartij zijn. Dat wordt lastig met een vermogen van 350 miljard. Wordt nog moeilijker als alle Nederlandse pensioenfondsen het renterisico gaan afdekken. Wie moet dat allemaal kopen? Roept u maar hoor. Liefst ook zonder de prijs van het hedgen door het dak te laten gaan. Vraag/aanbod principe moet u maar even vergeten.Nunc__ |
Klopt ,maar als je het niet kunt hedgen ,geeft het ook je enorme blootstelling aan.Een te hoge rekenrente, zeker als het samengestelde rente is, kan enorme gaten veroorzaken.Wat je mist, is een heldere politieke/economische analyse.Investeringen in groene energie/ schaliegas(olie),goedkope arbeidskrachten uit het Oost-Europa , vrouwenemancipatie , het Europese ideaal wat tot het aanzetten van de geldpersen leidt en goedkope producten uit Azië.Het wordt allemaal buiten beschouwing gelaten en alleen maar naar het verleden gekeken om de renteverwachting te bepalen.Het Kondratieff maar niet genoemd te hebben.

arlen | 18-10-15 | 13:14 | + 0 -

Nu begin ik te begrijpen waarom de stas zolang over het ombouwen van de pensioenfondsen / verplichtingen moet doe.
Niets dan stromannen en rookgordijnen optrekken om het gepeupel maar koest te houden en de indruk te wekken dat zij er verstand van hebben en wij nergens vanaf weten.En mijn stelling dat ook pensioenfondsen niets anders dan woeker-polissen (HALLO, WOEKERRRRRRRRRRRR-POLISSEN) zijn, maar dan wel met verplichtte deelname van de belanghebbenden, wordt ook nog eens bewaarheid.
Hier zullen nog vele rechtszaken over gevoerd gaan worden, maar helaas zullen de verantwoordelijken hun kop al onder het maaiveld getrokken hebben.

Ben5570 | 18-10-15 | 12:32 | + 2 -

Renteafdekking levert een extra premie op zolang de rentecurve oplopend is. dit heet rolling down de yield curve. dit is zelfs het bestaansrecht van banken. Kortgeld lenen van particulieren, lang uitzetten op wholesale markt.

Dan het argument dat abp te groot zijn:
Als dat zo is waar liggen dan de zogenaamde schaalvoordelen? Wat is dan het systeemrisico?

het Deense AtP dekt al jaren haar portefeuille van 180 miljard af en heeft dekkingsgraad op marktwaarden van 170%. dat terwijl hun thuismarkt in DKK stukken kleiner. Terecht dat zij al jarenlang vele prijzen winnen.

Progresievelng | 18-10-15 | 11:37 | + 3 -

@ theo is dood.

Terechte opmerking.
Het probleem is in algemene zin dat de ware elite (mensen die dingen weten en kunnen) zijn weggedrongen door een zogenoemde schijn elite. ABP is een schrijnende voorbeeld, maar het stikt ervan. De term schijn-elite wordt beschreven door J. de Kadt in zijn boek ¨Het fascisme en de nieuwe vrijheid¨. Hieruit losjes: de schijn-elite bestaat uit handige brutale lieden die wel wat kunnen, maar niet de besten zijn en hun tekort aanvullen met connecties en relaties, met demagogie of salon-charme.
De echte elite is er nog wel, maar veel meer nog in lagere echelons om het werk te doen en deze schijn-elite te gehoorzamen.
Kijk eens naar de serie Dad´s Army op de BBC en je kan er nog om lachten ook.
Hierin is de verhouding tussen Captain Mainwaring en ¨zijn¨ sergeant Wilson (¨do you think it´s wise Sir?¨) typisch schijn-elite versus echte elite.

squadra | 18-10-15 | 11:34 | + 6 -

Het ergste is dat ze hun gutmensch bellegingsbeleid opdringen aan al hun leden die geen keuze hebben om over te stappen. Ik weet zeker dat als je tegen pensioendeelnemers zou zeggen wil je duurzaaminvesteren (met een lager rendement) of normaal dan 90% kiest voor het laatste.

ikwileenlahmacun | 18-10-15 | 11:30 | + 5 -

"Ok, even een lesje renteafdekking. Rentes met een korte looptijd ruilen voor rentes met een lange looptijd. Omdat langetermijnrentes doorgaans hoger zijn dan korte termijn rentes, is renteafdekking juist positief voor je verwacht rendement. "
A. Dijkman | 17-10-15 | 17:36 | 14 reacties |
-
Ik dacht dat "hedgen" het kopen van een product bij een handelaar was in de zin van: we betalen je bedrag X als we de komende, zeg, 5 jaar dan Y% rente op spaarbedrag Z krijgen.
Een bedrag parkeren voor, zeg, 5 jaar i.p.v. 3 maand bij een instelling heet bij mij gewoon een deposito voor langere tijd kiezen.
-
En dat is gratis. Afgezien van het risico, dat je altijd loopt bij deze keuzes. dat de rente een deel van de komende 5 jaar juist hoger is i.p.v. lager dan je verwachtte.
Dit laatste lijkt me inderdaad wel handig: als je lange termijn verplichtingen hebt, is een lange termijn opbrengst scenario toch wel een geschikte optie.

Raider Twix | 18-10-15 | 11:21 | + -4 -

CIO Frijns had in 2000 de visie dat de rente zou stijgen, Opvolger MUnsters was nog uitgesprokener en vergrootte de rentebet.
Bij ieder bedrijf waar het bestuur geen controle heeft op de directie, moet het bestuur opstappen. bIj ABP gaat men lobbyen om de accountencyregels te veranderen om zo de verliezen te verbloemen en de rekening naar de jongeren door te schuiven.
Daarnaast wat marketing over duurzaamheid om de inhoudelijk debat te verdoezelen. Een misgelopen rendement (verlies op rente) van 70 miljard sinds 2005, daar kun je een mooi bos van planten.
pS hoeveel pvv ers en vvd zitten in de besturen? pggm is een grote baantjescaroussel van pvDa. Kennis is geen pre om bestuurder te worden.

Progresievelng | 18-10-15 | 11:07 | + 5 -

die :) moet me niet druk maken op zondagochtend :) ... koffie ... Zen ...

Watching the Wheels | 18-10-15 | 09:58 | + 2 -

Elco heet dit l*l sorry.

Watching the Wheels | 18-10-15 | 09:57 | + 2 -

Heel gewoon bij het CDA van Balkenende en Elco Brinkman: "ABP-paus parkeert verantwoordelijkheid voor verlies van €44 miljard". Pensioengeld inzetten voor politieke doelen 925.nl/archief/2009/02/05/pensioenfond... . Op valse voorwendselen een oorlog in Irak steunen en het Home Ownership Initiative van Bush in mei 2002 www.youtube.com/watch?v=kNqQx7sjoS8 . "Either you're with us, or you're with the terrorists" www.youtube.com/watch?v=cpPABLW6F_A Eelco Brinkman combineerde het voorzitterschap van Bouwend Nederland met Rabo Vastgoed en ABP, gewoon overal de baas en de beschikking over het geld van de bevolking. Ideaal toch?

Watching the Wheels | 18-10-15 | 09:55 | + 6 -

^ u haalt de vluchteling er te graag bij. Maar op uw verjaardag komt er vast geeneen.

minsider | 18-10-15 | 08:00 | + 4 -

Het ergste van alles was het gaan beleggen in vriendelijk voor mensen projecten zoals windmolens.
Wat zonder uitzondering investeringen zijn in groen en gek wereld oplossingen.
Veel van die projecten zijn van belasting opbrengst geld afhankelijk. Een soort financieel kraantje lek.
Dat geld is omgebogen naar vluchteling instroom. Wat ABP beleggen in gekte van links en groen verklaard.

biltong | 18-10-15 | 07:49 | + 4 -

Zo halverwege september 2015 stond hier een artikel met een linkje naar de dekkingsgraad van zo'n 261 pensioenfondsen. De dekkingsgraad van het ABP bedroeg op 15 september 101,3% en die van het Personeelspensioenfonds APG 113,9%.
ABP schrijft op haar website over "Hoe beleggen we?": Het daadwerkelijke beleggen gebeurt bij onze beleggingsorganisatie APG Asset Management (APG) en partijen die door hen gecontracteerd zijn. APG rapporteert maandelijks over de wijzigingen in de beleggingsportefeuille en de veranderende risico’s. Ook adviseert APG bij de totstandkoming van ons beleggingsbeleid.
.
Opvallend dat der zo'n groot verschil is tussen de dekkingsgraden van het ABP en het pensioenfonds APG. Kennelijk heeft het ABP niet goed geluisterd naar de adviezen van het APG

CoffeePatch | 18-10-15 | 00:09 | + 8 -

Wat een gezever.

Je kunt wel een tof verhaal houden over het hedgen van de renterisico's maar er moet ook een tegenpartij zijn. Dat wordt lastig met een vermogen van 350 miljard. Wordt nog moeilijker als alle Nederlandse pensioenfondsen het renterisico gaan afdekken. Wie moet dat allemaal kopen? Roept u maar hoor. Liefst ook zonder de prijs van het hedgen door het dak te laten gaan. Vraag/aanbod principe moet u maar even vergeten.

Komt bij dat als je alles naar boven én onderen hedged, dat je blijft zitten op de risicovrij rente die in principe overeenkomt met ongeveer een Nederlandse staatsobligatie (maar dan minus transactiekosten en plus tegenpartijrisico). Kortom, die Nederlandse staatsobligatie is niet echt een stroman.

Over tegenpartijrisico gesproken, Vestia was zo'n tegenpartij en daar hebben we met z'n allen van genoten om het wat geld bij te stoppen. Al was dat natuurlijk kruimelwerk als je het vergelijkt met de vermogens van onze pensioenfondsen.

Kortom, beleggingsadvies achteraf slaat nergens op. Als meneer het van tevoren zo zeker had geweten was hij nu miljonair geweest in plaats van klagert op daskapital.

Dat gezegd hebbende, commentaar op de technische kennis in het bestuur is natuurlijk terecht. Gutmensch hobbies zijn ook niet verstandig voor het rendement én willen nog wel eens uit de bocht vliegen. (Wapenleveranciers zijn slecht -> Oorlog met Rusland --> Euh, nu zijn ze toch weer goed) (Kerncentrales zijn slecht, zet ze uit! --> Ijsschots breekt af --> Euh, CO2 moet sneller omlaag guys, zet die kerncentrales maar weer aan en de kolen/gascentrales uit)

Nunc__ | 17-10-15 | 23:20 | + 20 -

Van andermans geld is het heerlijk feesten.

polletjepiekhaar | 17-10-15 | 22:55 | + 6 -

In 2008 hadden ze het dollar risico niet afgedekt en hadden ze 10 miljard nodig van de staat .Hoezo vakbondsleiders doen het beter.Als ze beleggingen toen hadden moeten liquideren ,was de schade vele malen groter geweest.

arlen | 17-10-15 | 21:50 | + 5 -

Aansluitend op squad:

Inderdaad mooi, zo'n duurzaamheidsavontuur van o.a. mijn centen. Het voelt goed dat ik voor zo'n duurzaam clubje heb gekozen. Als ik het vervelend vind dat dit mij rendement kost (restricties zijn nooit goed voor rendement), dan kan ik gewoon naar een andere club stappen. O, wacht......

reigor | 17-10-15 | 21:34 | + 17 -

Zoek Corien Wortmann eens op op Wikipedia:
C.M. (Corien) Wortmann-Kool (Oud-Alblas, 27 juni 1959) is een Nederlands politica namens het Christen-Democratisch Appèl.
Wortmann studeerde verpleegkunde aan de HBO in Leusden en later politicologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
En nu beheert ze namens u en mij 350 miljard pensioenvermogen. Is het niet slimmer om iemand van PIMCO, Waterland of Alpinvest in te huren om de beleggings beslissingen te nemen?

theo-is-dood | 17-10-15 | 21:32 | + 34 -

Het is inderdaad een bijzonder stelletje. En Corien houdt wel van een avontuurtje met 350 miljard.

Pensioenfonds ABP gaat zijn aandelenbezit drastisch wijzigen in een nieuw beleggingsbeleid waarbij duurzaamheid een prominentere rol speelt. Het fonds denkt dat van de huidige 5000 fondsen waar het in belegt, er tegen 2020 nog maar 3500 over zijn.

Bedrijven die het ABP als belegger willen houden, moeten in het nieuwe beleid bewijzen dat ze werken aan duurzaamheid en aan verbetering van de sociale normen, zoals arbeidsomstandigheden. (...)
'Hiermee lopen we in de voorhoede', zei voorzitter Corien Wortmann van het ABP, met ruim €350 mrd beheerd vermogen veruit het grootste pensioenfonds van Nederland, woensdag in een toelichting. 'Het is voor een stukje een avontuur, maar wel goed gefundeerd met onderzoek.' (bron FD)

squadra | 17-10-15 | 21:16 | + 8 -

En ze dronken en glas, deden een plas en alles bleef zoals het was.

minsider | 17-10-15 | 20:43 | + 20 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken