Politiek maakt potje van pensioen

Toegegeven, als je in Nederland ter wereld komt dan is de kans groot dat je op je oude dag een prima pensioenvoorziening hebt. En dat is zelfs nog zo in 2060, beweert althans de EU die groots onderzoek heeft verricht naar pensioenen in heel Europa. Het is alleen de vraag of de huidige lichting Nederlandse politici de boel niet in hoog tempo aan het verkwanselen is. We kunnen gevoeglijk aannemen dat het huidige stelsel met pensioenfondsen die kleven aan een beroep of bedrijf niet meer aansluiten op de werkelijkheid. Een leven lang aan de slag bij een en dezelfde werkgever komt nauwelijks nog voor en dat leidt ertoe dat met het aangaan van een nieuw dienstverband een nieuw pensioenfonds en een nieuwe pensioenregeling meekomen. De oude pensioenregeling blijft achter bij het pensioenfonds van de vorige werkgever. Het aantal slapende pensioenregelingen, zoals dat dan heet, is bij veel pensioenfondsen groter dan het aantal actieve pensioenregelingen. En al die slapende pensioenregelingen zijn verdeeld over 361 pensioenfondsen (cijfers 2014, uit de mvt). Die 361 pensioenfondsen zijn onderverdeeld in 274 ondernemingspensioenfondsen (Shell, ING, ABN), 59 verplichtgestelde bedrijfstakpensioenfondsen (ABP, zorg, bouw), 11 beroepspensioenfondsen (notarissen, vrijgevestigde medisch specialisten) artsen en 17 andersoortige pensioenfondsen. Een aantal pensioenfondsen heeft heel veel deelnemers en beheert het grootste deel van de €1.160 miljard aan pensioenvermogen. De kleinste 100 fondsen beheren gezamenlijk slechts €17 miljard. Kortom, versnippering is een woord dat bij menigeen opkomt.

Versnippering is duur
En die versnippering is te verklaren, maar kost bakken met geld. Elk pensioenfonds heeft zijn bestuur, moet beslissingen nemen over beleggingen en moet rapporteren aan toezichthouder DNB. Dat maakt pensioenregelingen duur voor de werknemer. Volgens de AFM geldt dat een kostenverlaging van 0,25 procentpunt op een termijn van veertig jaar leidt tot een circa 7,5% hoger collectief pensioenvermogen (pdf).

Op weg naar een nieuw stelsel
Nu zou je verwachten dat alles op alles gezet wordt om over te gaan naar het voorgestelde nieuwe systeem van pensioenen. Daarin vorm je een persoonlijke pensioenpot, waarbij de werknemer zelf een pensioenuitvoerder kiest en die de werknemer mee kan nemen van werkgever naar werkgever. Mocht de werknemer een tijdje gaan zzp'en, dan mag ook die pensioenregeling gebruikt worden. Handig, overzichtelijk en kostenefficiënt, maar het vergt wel zware ingrepen in het huidige stelsel.

Oh wacht, politici
Politiek Den Haag kwam echter tot een geheel andere marsroute. Door bestuurders van pensioenfondsjes is gesmeekt om een oplossing waarmee de 'bestuurlijke drukte' verminderd wordt. Veel denkwerk is daarop gaan zitten in het vormgeven van een 'algemeen pensioenfonds'. Daarin kunnen pensioenfondsen samenwerken op het gebied van vermogensbeheer en rapportageverplichtingen, en zo nemen de kosten van het fonds af. Bij menigeen leidde dit verwondering. Waarom moeten we aan de vooravond van een geheel nieuw pensioenstelsel nog snel een nieuw fonds oprichten dat gebaseerd is op aanstaande ex-wetgeving? Spannen we hiermee het paard niet achter de krakende wagen? Ondanks die tegenwerpingen is de Tweede Kamer akkoord gegaan met het algemeen pensioenfonds. Wat er toen gebeurde zal u echter verbazen.

Bizar wetgevingsproces
Tegelijkertijd met het aannemen van de wet die het algemeen pensioenfonds mogelijk maakt, is ook een amendement aangenomen. Met een amendement wordt een wetsvoorstel op specifieke onderdelen gewijzigd. Kamerleden van de VVD en PvdA gingen met deze wijziging in tegen het eigen kabinet. We laten hier de technische aspecten buiten beschouwing, maar met deze wijziging zouden ook bedrijfstakpensioenfondsen (bouw, zorg, metaal) deel kunnen nemen in een algemeen pensioenfonds. Staatssecretaris Klijnsma van pensioen raadde deze wijziging ten strengste af, omdat het algemeen pensioenfonds hiermee strijdig zou zijn met Europese regelgeving. Dus daarom gebeurde het volgende: de wet werd aangenomen en naar de Eerste Kamer gestuurd voor verdere behandeling, inclusief het amendement. Tegelijkertijd werd bij de Raad van State advies gevraagd over het amendement. Als die akkoord zou zijn met de wijziging, dan was alles okay. Als die niet akkoord is, dan zou de staatssecretaris met een novelle (dat is dan weer een verkorte procedure om een wet te wijzigen) het wetsvoorstel zonder amendement aan de Eerste Kamer aanbieden.

Raad van State
Dit ondertussen in pensioenland wereldberoemde amendement Lodders-Vermeij (pdf) leidde tot verwoede discussies onder professoren, waarbij flink geschut in stelling werd gebracht. Gisteravond maakte de Raad van State een einde aan deze discussie. De Raad komt tot het oordeel dat met het amendement het algemeen pensioenfonds in strijd is met Europese regelgeving. En vervolgens, de verbazing druipt er bij de raadgevers af, zouden deze wijzigingen behandeld moeten worden in het licht van het geheel nieuwe pensioenstelsel.

Coda
Binnenkort stemt de Eerste Kamer vermoedelijk in met het algemeen pensioenfonds. Dan is er een oplossing voor een probleem dat binnen enkele jaren niet meer bestaat, omdat we overgaan naar een geheel nieuw stelsel. Tot die tijd kunnen pensioenfondsbestuurders elkaar de tent uitroken als ze besluiten samen te gaan in een algemeen pensioenfonds. Een mooi voorproefje kregen we al bij de fusie van notarispensioenfondsen (dat is uitgemond in een veldslag die doet denken aan de Hoekse en Kabeljauwse twisten). Waarom bovenop deze heilloze weg twee kamerleden met alle geweld nog meer zaken in dat wetsvoorstel wilden proppen blijft voor ons onduidelijk. Op voorhand was de kans op een faal immers levensgroot. In ieder geval heeft dit voorstel zodanig beslag gelegd op het ministerie van pensioenen, dat de echt grote problemen zijn blijven liggen.

Reaguursels

Inloggen

@mona | 07-10-15 | 13:40
In 2060 is nederland allang een sharia-kalifaat...

Slipsnifter | 08-10-15 | 01:38 | + 3 -

Ach, vanaf 2060 zal er wel een of andere noodwet ouderdomsvoorziening in het leven geroepen worden, zoiets als bv. de noodwet-Drees die gold van 1947 tot 1957 toen er nog geen AOW was. Dan zijn we in 2060 qua pensioenvoorziening weer net zo ver als in 1947. Ruim honderd jaar terug in de tijd.

mona | 07-10-15 | 13:40 | + 6 -

@Stormageddon | 07-10-15 | 12:17
.
Kan een optie zijn, echter als je met je eigen beleggingspot in 2008 een jaar of 70 was geworden had je waarschijnlijk op termijn een probleem gehad. Je eigen pot kan je meer geld opleveren maar kan je ook fink minder opleveren (of zelfs een strop veroorzaken). Een pensioenfonds dempt de risico's.

Bytemaster | 07-10-15 | 13:19 | + 4 -

Ik doe al 30 jaar niet aan pensioen. Een keer te horen krijgen dat Sinterklaas niet bestaat vond ik wel genoeg.

Hedge_it | 07-10-15 | 13:09 | + 5 -

Mijn pensioenpotjes zijn behoorlijk afgewaardeerd de afgelopen jaren. Niet te zuinig. Ik had het beter zelf kunnen beleggen, denk ik wel eens als ik de overzichtjes bekijk.

Stormageddon | 07-10-15 | 12:17 | + 8 -

@HotPotato | 07-10-15 | 11:01
.
Nee hoor, dat zal wel meevallen. Ik verwacht eerder weer een nivelleringsmaatregel, waarbij je op je AOW gekort wordt als je pensioen ontvangt. Het mag natuurlijk niet zo zijn dat rijken én AOW én pensioen ontvangen.

Bytemaster | 07-10-15 | 11:43 | + -1 -

Jonger dan 50 ?
Pensioen, vergeet het maar.

HotPotato | 07-10-15 | 11:01 | + 17 -

Mis het woordje: "uiteraard" in de titel.

1,2,tja,tja,tja | 07-10-15 | 10:46 | + 3 -

Maakten ze er maar een potje voor, dan houden ze er tenminste nog rekening mee ipv. geld meteen uitgeven zodra het binnenkomt om vervolgens super verrast te zijn dat je niet genoeg geld opzij hebt gezet voor het risico-management.

Sjnuffel | 07-10-15 | 10:39 | + 2 -

Onze "politici" maken overal een potje van...
Het enige dat ze kunnen is de voeten likken van de baas (de EU), om daarmee hogerop te komen in de graai-hierarchie.
Het belang van Nederland en haar bevolking zijn daarbij niet relevant.

Slipsnifter | 07-10-15 | 10:14 | + 24 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken