Heeft het belasten van ongezond eten zin?

Van te veel eten word je dik en de gezondheidskosten door obesitas lopen op, dus los van de ‘eigen verantwoordelijkheid’-discussie, is het idee om voedsel duurder te maken op zichzelf niet gek. Obesitas wordt vaak gezien als een welvaartsziekte, maar is vooral een probleem van de arme onderklasse in welvarende landen geworden. En die zou je wellicht via de portemonnee kunnen bewegen andere keuzes te maken. Pigouviaanse belastingen, zoals dit soort gedragscorrigerende belastingen heten, kunnen goed werken, zie belasting op sigaretten (al is dat effect niet onomstreden. Maar voedsel belasten is lastig. In de aardige serie over fiscale eigenaardigheden in de EU-landen besteedde het FD vrijdag aandacht aan de vettaks die Denemarken in 2011 invoerde op voedsel met meer dan 2,3% verzadigde vetten. Na een jaar werd de omstreden heffing alweer afgeschaft door een nieuwe regering. De Denen gingen namelijk niet bewuster boodschappen doen, maar ‘weken massaal uit naar Duitsland en Zweden om daar hun vettigheid in te slaan’. Je verwacht het niet inderdaad. In Chicago woedt op dit moment een hevige discussie over de invoering van een derde (!) belasting op frisdrank. Boven op een 'fountain drink'-belasting van 9% en een heffing van 3% op frisdrank in blik en fles, komt nog een 'penny-an-ounce tax' (ongeveer $0,20 per blikje). In Berkeley werd deze penny-an-ounce tax in maart ingevoerd. Het resultaat tot nu toe: nul. Veel winkeliers maakten frisdrank niet duurder en namen de belasting voor eigen rekening. Invoering is dus zinloos, zeggen tegenstanders in Chicago, het maakt de economie kapot en treft vooral arme, kleine middenstanders. Maar als extra belasten niet werkt, moeten we dan gezond voedsel goedkoper maken?

Een paar weken geleden stond in Vrij Nederland een interessant interview (€B) met VU-hoogleraar voedsel en gezondheid Jaap Seidell. Hij vertelde over een proef waarbij groente en fruit goedkoper werden gemaakt. ‘Bijstandsmoeders namen inderdaad veel groente en fruit mee naar huis, maar met het geld dat overbleef, kochten ze andere dingen die niet per se gezond waren, en in totaal aten ze meer. Als we het niet onderzocht hadden, zou iedereen zeggen: nogal wiedes, groente goedkoper maken is de oplossing. Maar dat is dus niet zo.’

Seidell zou graag een combinatie willen onderzoeken: goedkoper gezond voedsel en duurder ongezond voedsel. Tegelijkertijd geeft hij ook aan dat het lastig is om voedsel te belasten. Bij roken is het duidelijk: alle sigaretten zijn ongezond. Maar hoe bepaal je welk voedsel gezond en ongezond is? Dat ging onder meer mis in Denemarken: zo werd zelfs mager rundvlees extra belast omdat de heffing werd berekend aan de hand van de hoeveelheid verzadigd vet in het hele karkas van het dier. Het toont aan hoe moeilijk het is om dit goed te doen. En interessant: zonder belastingen op frisdrank is de consumptie ervan de afgelopen jaren in de VS behoorlijk aan het dalen. En dat zou best wel eens te maken kunnen hebben met betere voorlichting.

Reaguursels

Inloggen

Hele GGD afdelingen en huisartsen krijgen zo meer werk maar het nut van GVO is sowieso niet onomstreden door o.a. de preventieparadox: je krijgt die mensen binnen bereik die het niet nodig hadden. Na een jaar is het effect weg, als het al effect had. En bij voeding heb je het over lange termijn effecten. Verder heb ik al heel wat beweringen over voeding voorbij zien komen die later toch niet zo klink en klaar bleken als gedacht. Kijk niet alleen naar relatieve risico's van gedrag of voeding maar kijk waar dit over gaat en zet de absolute risicoreductie er eens bij. 50% toename van iets wat vrijwel nooit voorkomt is niet erg interessant. Beperk alcohol, eet gevarieerd, beweeg dagelijks en vooral: rook niet. Veel meer kun je niet doen.

Grrt | 24-08-15 | 21:02 | + 0 -

Belasten heeft nooit zin. Nou ja, misschien het persoonlijke vermogen en inkomen van politici belasten als ze de belastingdruk verhogen. Dan zou het heel gauw afgelopen zijn met de ongebreidelde belastingverhogingen in Nederland.

Old_Spice | 24-08-15 | 15:49 | + 0 -

@raider twix: wat zijn dat 'kunstmatige voedingsstoffen'? Het koken van aardappels verandert de chemische samenstelling van die aardappels. Is dat kunstmatig? En DUS slecht? Kaas komt tot stand dankzij chemische reacties. Leg eens uit hoe jij vaststelt of iets kunstmatig is of niet.

TheoRichel | 24-08-15 | 14:14 | + 0 -

@Raider Twix | 24-08-15 | 12:01 | + 0 - Zonder E948 ga je dood.

Vogelbeest | 24-08-15 | 13:13 | + 1 -

@Raider Twix | 24-08-15 | 12:01
Lijkt me onwaarschijnlijk.. Betekent in jouw optiek dat als ik bijv gewone cola drink met suikers hier minder van kan drinken dan cola light met zoetstoffen?

Denk niet dat verzadigd gevoel afhankelijk is van suikers. Ja speelt een rol natuurlijk. Maar spelen meer zaken mee hier in.

iustus | 24-08-15 | 12:20 | + 1 -

Ik heb een beter advies. Verbied kunstmatige zoetstoffen. Die herkend het lichaam niet, en daarmee geeft je lichaam geen signaal meer af dat je nu genoeg gehad hebt. Bij gewone suikers is dat wel zo.
Gaat echter niet gebeuren, want de industrie heeft ze niet voor niks geïntroduceerd. Mexico weet inmiddels via het NAFTA (een TTIP met ISDS variant) dat dit verbieden duur is: schadeclaim van 168 miljard van VS limonade fabrikanten.
Gaat nergens over, deze vettaks.
Verbied gewoon een hoop kunstmatige voedingsstoffen en wellicht ook E-nummer, maar die laatste om allergie redenen.

Raider Twix | 24-08-15 | 12:01 | + 0 -

Ooit was er eens de schijf van vijf, met de toevoeging erbij dat vet eten ongezond was: het was mogelijk om iedere dag van ieder van de vijf schijven wat te eten zonder vet binnen te krijgen. Jaren na invoering ervan deed men onderzoek naar de resultaten. Wat bleek? Alléén de kinderen van de mensen die zich strikt aan de voedingsadviezen hielden vertoonden gebreken. De oorzaak: bepaalde voedingsstoffen zoals vitamine A lossen alleen in vet op. Als je geen vet eet, krijg je die voedingsstoffen ook niet binnen.
De schijf van vijf is naar aanleiding van dat onderzoek afgeschaft, er zijn nu vier voedselgroepen, en één van die groepen bestaat volledig uit vet/olie.
Ook het voedingsadvies is gewijzigd: tegenwoordig wordt geadviseerd om gevarieerd te eten, dat het de bedoeling is om iedere dag iets uit ieder van de vier voedselgroepen houdt men op de achtergrond.
Wat in ieder geval opgestoken kan worden uit het verhaal is dat vooral kinderen die in de groei zitten te lijden hebben aan verkeerde voeding.
Wat vet betreft: vet ETEN is gezond, maar vet ZIJN is ongezond. Men zou dus een te hoge BMI moeten belasten.

Peter_K | 24-08-15 | 11:25 | + 0 -

Suiker = Obesitas

Methylfenidaat | 24-08-15 | 11:17 | + 0 -

Gaat men de voedselbank dan ook extra belasten? Afgelopen week bij een vriendin gezien wat men zoal mee krijgt, en het gros bevat teveel suikers, (met name glucose-siroop), (trans)vetten en zout. (Unilever bedankt!) De spaarzame groente is doorgaans maar enkele dagen houdbaar, en men haalt qua wekelijkse samenstelling nimmer een gebalanceerd dieet.
Eten koken is sowieso niet echt haar ding, niet van thuis uit mee gekregen, en veel te snel toegang tot kant&klaar-maaltijden. Wordt er al gekookt, dan nog eet ze veel te zout, vet en zoet omdat de sauzen en kruiden weer kant&klaar zijn (sterf Unilever, sterf!). Het is een gebed zonder einde.
In haar geval draaf ik de komende tijd dus op om voor haar te koken, in de hoop dat ze het zelf ook op pikt, maar feitelijk hoort dit onderdeel te zijn van de opvoeding. En daar opvoeding steeds meer een overheidsaangelegenheid blijkt te zijn, omdat ouders te belabberd zijn om meer dan 15 minuten aan hun kroost te besteden, en nog minder in de keuken, zal voeding en koken maar een verplicht vak op school moeten worden. Sowieso niks mis met extra lesuren, hoe langer ze op school zitten, hoe minder er mis gaan kan met de opvoeding. Ouderschap, het is steeds vaker een farce.

Abject | 24-08-15 | 11:09 | + 2 -

Voordat het gebeurt: Suiker en volwaardig vet zijn niet het ongezondst. Het ergste voor overgewicht is glucosestroop, liefst in combinatie met smaakversterkers.
Het ergste voor je gezondheid is geraffineerd gehard vet.

een heel vet zoals van een avocado of in roomboter kan weinig kwaad. Het zijn de geraffineerde vetten (margarine, halvarine, voorgebakken friet) die aderverkalking, slagaderbreuk, hersenbloeding etc. veroorzaken.

Vogelbeest | 24-08-15 | 11:07 | + 2 -

Als er belasting kan worden geheven op slecht voer dan zou tabak ook eens echt aangepakt kunnen worden. Ik ben dus voor.

Orange Willem | 24-08-15 | 09:46 | + -1 -

Meer belasting = meer ambtenaren. Je moet het om die reden alleen al niet willen.

Stonecity | 24-08-15 | 08:45 | + 4 -

Dit is niet goed te doen zolang je (foutief) geloofd dat verzadigd vet ongezond is...

jcvjcvjcvjcv | 24-08-15 | 05:54 | + 3 -

Of de accijns op tabak, alcohol of benzine het gedrag verandert of niet boeit de regering niks. Ze heffen alleen maar om de staatskas te spekken.

jazekerhoor | 24-08-15 | 00:50 | + 7 -

Dat arme mensen er net last van hebben laat zien dat belasten niet helpt.
Gezond eten is echt niet duurder dan ongezond, dus aan de prijs ligt het niet dat ze zo ongezond eten.
Kijk voor het gemak eens naar de McDrek, asociaal duur, maar de "arme" mensen lopen daar de deur plat.

Mooi ander voorbeeld, als de aardappelen duur zijn zie je bij de meeste friettenten een bordje dat de friet duurder is ivm de hogere aardappelprijs.
Het jaar erop zie je overigens geen bordje dat hij goedkoper is als de aardappelprijs door de vloer is gezakt, maar dat terzijde.
Klanten gaan dan echt niet spontaan minder friet eten.

Het plan is dus hoogstens om de kas te spekken en zal absoluut niets veranderen aan het eetpatroon.

happen naar de baas | 24-08-15 | 00:19 | + 3 -

Kobus v/h zandpad | 23-08-15 | 22:17 | + 1 -

spijker. kop.

ps: en nu willen ze beide een aaifoon met abo dat ze niet kunnen betalen, roken als ketters en zuipen Schultenbrau; en maar klagen dat ze geen geld hebben om te eten

FW Ta-183 Huckebein | 23-08-15 | 23:34 | + 15 -

Vroeger gingen de meisjes, uit de lagere sociale klasse, naar de huishoudschool daar leerden zij normaal koken. Nu gaan ze naar het vbmo een krijgen kinderen met de naam zoals: Latyssa, samantha, etc... en vreten McDonald's, bapoa en magnetronvoedsel
Vroeger gingen de jongens, uit de lagere sociale klasse, naar de ambachtsschool en daar leerden zij een vak. Nu gaan ze naar het vbmo en kunnen niets..... treurig

Kobus v/h zandpad | 23-08-15 | 22:17 | + 33 -

Misschien zouden ze gezonden voedsel eens goedkoper moeten maken. Vaak ik troep nu namelijk goedkoper. Daarbij is voor de mensen met weinig geld, eten nooit meer dan een noodzakelijkheid geweest ipv een genot. En is er minder tijd om daar aan te wijdden.
Dat is naar mijn mening dat veel mensen slecht eten. Kortom mensen op school les geven hoe ze gezond eten voor weinig geld kunnen prepareren. En het een beetje betaalbaar maken. In plaatst van het ongezonde voedsel duurder maken. Enige wat je daarmee bereikt is meer geld voor het overheid en minder besteedbaar inkomen wat de economie weer raakt. Omdat voedsel dan meer gaat kosten en er minder overblijft voor de rest.

kruz | 23-08-15 | 21:41 | + 4 -

Belasten heeft nooit zin. Kijk maar naar auto's nu rijden onze ministers een dikke auto en jan modaal een kut aybo.

Dutch_Holland | 23-08-15 | 20:55 | + 2 -

Ach, je kunt sla goedkoper maken, mensen gaan het dan meer eten. En het is ook best lekker, met een flinke hoeveelheid mayo erdoorheen geroerd!

Ja nou wat dan | 23-08-15 | 20:12 | + 5 -

Ik kan me niet aan de indruk ontrekken dat in de media de geesten rijp worden gemaakt voor een vet tax. Doel is niet om de algehele volksgezondheid te verbeteren maar een belastinggrondslag te creeren die lastig terug te draaien is. Denk bijvoorbeeld aan milieuheffingen. Politieke zelfmoord om hieraan te morrelen. Gaat ook gelden voor een vet tax. Aan voorlichting kan niet worden verdiend dus vergeet het maar.

Yohean | 23-08-15 | 20:05 | + 5 -

@TheoRichel. Helemaal mee eens, ik dacht exact hetzelfde. Ik voel me zelf ook helemaal goed bi eenj 'high fat/low carb' dieet en verkeer in uitstekende conditie dus laat overheden eerst maar eens goed naar die effecten te kijken. Heel veel mensen zijn op dit gebied totaal onwetend maar: fat is NOT the enemy folks.

Nigel Garage | 23-08-15 | 19:35 | + 9 -

Je zou natuurlijk ook kunnen zorgen dat mensen geen financiele nadelen meer ondervinden van de ongezonde keuzes die andere mensen maken. Dan kan iedereen zijn eigen gang gaan en eigen keuzes maken. Dat wil dus zeggen, het ont-socialiseren van de gezondheidszorg, en toe gaan naar een model waarbij behandelingen een bepaalde prijs hebben die door de patient betaald moet worden. Bij de snackbars worden hamburgers ook niet plotseling duurder als de vraag stijgt (eerder het omgekeerde door schaalvergroting). Gezondheidszorg moet dus worden gefinancieerd door de gebruikers ervan, niet door de belastingbetaler in het algemeen want dit laatste heeft tot gevolg dat de keuzes van meneer A gevolgen hebben voor de belasting die meneer B moet opbrengen. Uiteraard moet zo'n systeem gebaseerd op individuele afname, bekostigd door particuliere verzekeringen, een aantal waarborgen hebben, maar dat zijn implementatiedetails.

Jan Slot | 23-08-15 | 19:15 | + -7 -

Beter belasten we het stemmen op landverraders...

Slipsnifter | 23-08-15 | 19:15 | + 15 -

Ja, voor de staat wel,extra inkomsten.Kijk maar naar benzine, sigaretten en alcohol.

pejoar | 23-08-15 | 19:12 | + 1 -

Gister naar Amsterdam 120km overal druk en files, hier valt ook wel te winnen al dat zitten en filestress ze gaan elkaar ook steeds vaker op de weg te lijf.
Ik zou zeggen doe eens wat accijns en/of wegenbelasting erop om dit ongezonde gedrag af te remmen.

gebrokenvleugel | 23-08-15 | 19:05 | + -3 -

Overigens is het Deense volk redelijk actief betrokken bij de politiek. Hier de 1 mei 2013 viering. M.P. Helle Thornings gaf het na een paar minuten maar op. Hetzelfde tafereel ook op 1 mei 2014.

Zie ik Nederland nog niet doen. Politiek te lui.

www.youtube.com/watch?v=uX7l3cccTP0

duitse herder | 23-08-15 | 18:49 | + -8 -

Niet helemaal juist. Die vettaks is door dezelfde regering weer ingetrokken. Ook hadden ze -linkse regering- extra taks ingevoerd op suikerhoudende producten, dus bv frisdranken. Ook dat is een jaar later weer ingetrokken. Reden is boze ondernemers. Dat geintje heeft miljarden gekost alsmede arbeidsplaatsen, ik meen 2000.
Totaal generaal hebben ze de verkiezingen van 3 maanden geleden verloren. o.a. door soort principiële besluiten.

duitse herder | 23-08-15 | 18:19 | + 6 -

@WaarDeWindWaait | 23-08-15 | 18:00

LOL @ stilzitten belasten

Hoewel... Breng ze nou niet op ideeën!

YMMMV | 23-08-15 | 18:11 | + 8 -

Ten eerste is vet en zoet niet per se ongezond, alleen als je er veel te veel van eet en te weinig beweegt, maar dan kan je net zo goed stilzitten belasten. Ten eerste eet men niet vet en zoet om de prijs, maar om de smaak. Roken is ook steeds duurder gemaakt, maar (vooral de onderklasse) rookt gewoon stevig door.

WaarDeWindWaait | 23-08-15 | 18:00 | + 8 -

Dat is het jammere aan de vaak interessante Das Kapital-site: jullie weten veel van geld, maar als het gaat om achterliggende zaken moeten jullie terugvallen op algemeenheden die zogenaamd iedereen vindt of weet. In dit geval de discussie over de vraag of vet slecht is. Die heeft tot gevolg gehad dat mensen minder vet zijn gaan eten en in plaats daarvan meer koolhydraten en als gevolg daarvan fors dikker zijn geworden. Google Gary Taubes. De voedselwetenschap heeft in de afgelopen 50 jaar weliswaar een hoop onrust veroorzaakt over wat wel en niet goed eten is, eigenlijk weet men nog niks.
Tegen de achtergrond van die onwetendheid is het extra schrijnend dat de staat meent zich een oordeel aan te kunnen meten over wat gezond eten nu eigenlijk is.

TheoRichel | 23-08-15 | 17:49 | + 24 -

Dijkman, de hele insteek is al fout: gezond eten is helemaal niet duur ! Ik heb de afgelopen weken regelmatig zeer gezonde warme maaltijden gegeten die nog geen euro per stuk kostten. Juist gemaksvoedsel (kant-en-klaar, McDonalds, snackbar etc) is duur ! Maar ja, hoe meer tijd mensen hebben (want b.v. Bijstand) hoe minder tijd ze zeggen te hebben om te koken.

FW Ta-183 Huckebein | 23-08-15 | 17:44 | + 9 -

mamsel | 23-08-15 | 17:36
Ja, zie dit overzichtje: www.geenstijl.nl/mt/archieven/2015/08/...

Mooi belastingsysteem als je met bijna tachtig verschillende regelingen aan de slag moet, die ieder ook weer uit elkaar valt in regels, uitzonderingen en controles. We zijn echt compleet gestoord bezig.

Feynman | 23-08-15 | 17:43 | + 18 -

Ik ben zo zoetjes aan een beetje flauw van dat op-elke-scheet-belasting-heffen. Is er nog iets waar de overheid NIET tussen zit met haar grijpgrage vingers?

mamsel | 23-08-15 | 17:36 | + 35 -

Nee wel een leuke extra inkomstenbron voor de maffia in Den Haag want ongezond eten is een verslaving en dat mag voor de gebruiker wel wat kosten.

Simpele Drenth | 23-08-15 | 17:33 | + 3 -

Voormalig Burgemeester Bloomberg van New York heeft ooit al zoiets geprobeerd. Werd een rechtzaak en die heeft hij verloren. Link van zijn eigen bedrijf (hehehe): www.bloomberg.com/news/articles/2014-0...

Basil Fawlty | 23-08-15 | 17:32 | + 6 -

Wat een onzin, wie gaat voor mij bepalen wat gezond en ongezond is. Als ik 98% van de tijd gezond leef en keer per week snackbar pak, dat je dan financieel gestraft moet worden is diep triest idee.

VEDRO | 23-08-15 | 17:24 | + 32 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken