Nu ook in rapport: NL kan niets van ICT

Een rapport over ICT bij de overheid. Gegarandeerd een goed ochtendje met het hoofd op tafel bonken. Leest u even mee? Het begon al mooi bij de presentatie van het rapport aan Kamervoorzitter Van Miltenburg. Die wist tot vandaag namelijk niet waar 'ICT' voor staat. Gênant, maar dat valt in het niet bij de overheid. Die weet namelijk niet waar ICT voor staat, waar het voor dient, wat het kan, hoe het werkt en wat het nut is. Kort gezegd weet de overheid helemaal NIETS over ICT. Projecten lopen vaak uit de hand, niemand heeft het echt voor het zeggen en er is een ongelooflijke wirwar aan ICT-overheidsorganisaties opgetuigd die gewoon maar wat in het wilde weg ICT'en. In dat kader is vooral de hilarisch-trieste infographic op pp. 70 - 71 van het rapport symbolisch. Een onbegrijpelijke kluwen van ICT-meuk waar geen mens nog wijs uit kan. Paar conclusies: de overheid heeft geen ICT-deskundigheid, negeert de deskundigheid van toeleveranciers en lijdt aan 'ICT-enthousiasme' zonder rekening te houden met haalbaarheid. Oftewel: computers zijn de oplossing voor alles alleen we begrijpen er geen fluit van. Ja, dat is een recept voor een soort ICT-armageddon des doods inderdaad. Die nu zo groot is geworden dat het zelfs voor een parlementaire onderzoekscommissie onmogelijk is te achterhalen hoeveel ICT de overheid jaarlijks kost: "Niemand weet hoeveel de Nederlandse overheden aan ICT uitgeven. Daarom ook weet niemand hoeveel geld gemoeid is met mislukkingen. Een veilige schatting op grond van informatie van diverse deskundigen komt neer op 1 à 5 miljard euro verspilling per jaar." Zo veel geld wegpissen dat je niet eens meer kunt achterhalen hoeveel het is: welkom in Nederland Kennisland.

Reaguursels

Inloggen

@kleuterleider: Dat is zeker een oorzaak ja. Misschien niet de enige, maar wel een belangrijke.

Amstel | 15-10-14 | 16:41 | + 1 -

Ach ja. Ooit, lang geleden in mijn begintijd in de IT, werd ik ingezet voor het vervangen van 300 werkstations bij een gemeente. De eerste ochtend verving ik er 6. De plaatselijke systeembeheerder nam mij toen even apart: 'Hey Amstel, het is niet de bedoeling dat je zo snel werkt hoor, we hebben nog budget over om jou in te huren, en dat moet wél op...'. Of ik er misschien ook 3 per dag kon doen, ipv 6 in een ochtend.
En dat is nog maar een héél klein voorbeeldje van de ambtelijke verspilling... Ik kan veel grotere projecten gaan noemen maar dat doe ik maar niet.

Amstel | 15-10-14 | 16:39 | + 5 -

De minachting voor de burger door de Nederlandse overheid stijgt per week.

duitse herder | 15-10-14 | 14:14 | + 0 -

dat we slordig met belasting geld omgaan is bekend
wij krijgen hier 250 miljard binnen,jaarlijks.een waanzinnig groot bedrag.toch gaan we zelfs 260 miljard uitgeven,dat is dus inclusief alle verspilling.
wij, 17 miljoen inwoners en dit soort waanzinnige bedragen.
hoe staat dat in verhouding met de inkomsten van andere landen.zijn er meer landen van 17 miljoen inwoners die zoveel geld vangen?

pejoar | 15-10-14 | 14:11 | + 0 -

Edit: 'Klinkt als een wiki'

H. Caulfield | 15-10-14 | 12:22 | + 1 -

Oorzaak van het probleem is de aanbestedingsprocedure. Aanbestedingen werken goed voor producten die de opdrachtgever goed begrijpt en goed kan beschrijven. Vervolgens leidt de concurrentie tussen aanbieders dan tot een goede prijs. Helaas heeft onvoldoende kennis om een goed bestek te schrijven. Daardoor wint een partij die de overheid het meest voor de gek kan houden en essentiele onderdelen niet opneemt. Vervolgens komt de overheid daar tijdens het project achter en moet het project worden gerepareerd. Dan valt het project in de categorie mislukt.

Bedrijven doen dat anders. Ze bouwen aan een langdurige relatie waardoor de leverancier de prikkel heeft zijn opdrachtgever niet te neppen. En als het om om wezenlijke opdrachten gaat dan investeren bedrijven in de opbouw van kennis. Dat kan bij de overheid niet omdat ambtenaren geen kennis mogen opbouwen en elke 2 of 3 jaar van dossier moeten wisselen zodat ze ook geen hindermacht vormen bij politieke wisselingen van bestuurders.

Wat mij betreft gaat het nog verrassend vaak goed.

kleuterleider | 15-10-14 | 12:21 | + 7 -

@Magnum Force: Hulde, prima reactie. En zeer herkenbaar. Ter aanvulling, (semi-)ambtenaren weten niks van ICT, maar zijn er wel 100% van overtuigd dat hun wensen- & eisenpakket uniek is. UNIEK!!

Dus als je alle requirements leest en samenvattend bromt, 'Klikt als een wiki', wordt je aangekeken of je een gemuteerde, agressievere vorm van ebola bent.

Ja, het werkt identiek als een wiki, ziet eruit als een wiki, maar het is GEEN wiki! Wij willen iets unieks. Als een klein, jengelend kind. En waar het bedrijfsleven open staat voor bestaande (open source) alternatieven om kosten te besparen, is dat bij de (semi-)overheid geen enkele factor.

H. Caulfield | 15-10-14 | 12:21 | + 6 -

Ik heb heel wat ICT projecten mogen meemaken bij de overheid en ze hebben allemaal gemeen dat de betrokken ambtenaren niets maar dan ook helemaal niets wilden veranderen. Ze saboteren de boel. Openlijk en achter je rug. Verandering betekent moeite doen en werken. Getver. Erger kan niet in de ambtelijke wereld. Wat je ook op gaat tuigen om de boel te veranderen, het zal niet werken. De werksfeer is door en door verrot. Dat los je niet technisch op.

jan-lul-de-behanger | 15-10-14 | 12:19 | + 12 -

@The Ugly | 15-10-14 | 11:49 |
Dank voor uw reactie.

Nee, ik ben er niet van overtuigd dat een 'Bureau ICT-toetsing' iets gaat helpen. Sterker nog, ik ben er van overtuigd dat zoiets NIETS gaat helpen. Integendeel, het is weer een typische oplossing "van bureaucraten, voor bureaucraten, door bureaucraten". Uiteindelijk zit je met nóg meer bureaucratie dan waarmee je begon.

Helaas heb ik de oplossing ook niet paraat. Ik vrees dat verspilling -en dus ook ICT verspilling- onlosmakelijk verbonden in met bureaucratieën. En zolang nog breed het idee "bigger is better" leeft, zal daar ook niets aan veranderen. Dus moeten we die verspilling maar zien als "cost of ownership" van de bureaucratie.

Wellicht komt men ooit tot de brede maatschappelijke bevinding dat die "cost of ownership" toch wel érg hoog aan het worden is, dat de verdiencapaciteit van de economie onvoldoende is om die lasten te kunnen dragen, en gaat men concrete stappen zetten om de grootte van de bureaucratie te reduceren.

Maar ik houd mijn adem niet in tijdens het wachten.

Magnum Force | 15-10-14 | 12:14 | + 14 -

Owja, Oost, daar ben je dus linguïstiek mooi ingestonken. ''Ik weet niet hoeveel geld ik jou geef en daarom kan ik niet zeggen hoeveel topics ik daarvoor van je terugkrijg en hoeveel er dan ook nog eens briljant zijn?" Denk nou eens na. De overheidsverzekeraar bij uitstek is Apeldoorn. Als je daar nou even een telefoontje naar pleegt en de omzet Schade van de cumulatieve account Overheid opvist, dan haal jij vanavond het NOS-journaal, en vanmiddag al een 101... Of je doet even een rondje sauna in de CBS-Thermen in Heerlen?

F. von Zeikhoven | 15-10-14 | 12:04 | + 0 -

On topic, als de ICT-produkten zich vernieuwen met hetzelfde tempo als de doorlooptijd duurt van een ambtelijke prestatie, ben ik bang dat ik dit comment op kleitabletten heb zitten spijkeren en nu het raam uit moet gooien. Bij wijze van posten...

F. von Zeikhoven | 15-10-14 | 11:54 | + 0 -

@Magnum Force | 15-10-14 | 11:43 | + 1 -
Heel verhelderend. Denk je dat een invoering van zo'n 'Bureau ICT-toetsing' iets zou helpen?

The Ugly | 15-10-14 | 11:49 | + 0 -

Aan de andere kant, bij de inzet van ict oplossingen ten behoeve van de controle, repressie en betutteling van de burger is de overheid ineens wel succesvol.

jemagookniksmeer | 15-10-14 | 11:48 | + 10 -

Nou en? Om dit falen te financieren kunnen de belastingen nog best wat verder omhoog. De BTW naar 40% en de inkomstenbelasting naar een standaardtarief van 75%. Bereid u verder maar voor op een benzineprijs van €2,50 per liter.

Groetjes,

Pvda & VVD

Rémy Martin ® | 15-10-14 | 11:46 | + 3 -

Net voor de middag op RTLz een bericht dat de rijkdom van de mensheid gemeten in geld met 8% is gestegen. Je verzint het niet... In de VS zit het meeste geld. Ja, nee, tuurlijk. Maar zeg me, wat is het waard... Als er meer geld geproduceerd zou zijn, had dat percentage nog veeeeel hoger geweest.
Ook in 2014 is rijkdom nog gekoppeld aan geldbezit. Maar het geld zelf is zo arm als de neten, want niet meer gekoppeld aan de goudstandaard. Geld is al decennia een politieke afspraak. Of lopende politieke discussie, zo je wilt. Maar waardeloos als indicator van rijkdom. Nog meer kleren van de keizer, iemand?

F. von Zeikhoven | 15-10-14 | 11:45 | + 2 -

Ik heb meer dan 25 jaar in de ICT gewerkt, waarvan een flink deel voor overheid en semi-overheid. Toen heb ik het vak walgend de rug toegekeerd. Het idee dat ik hier de rest van mijn leven aan zou moeten besteden leidde tot een soort "het vak uit of het raam uit" beslissing.

In het ICT rapport komen alle usual suspects weer voorbij, inclusief de standaard en vanoudsher bekende fenomenen. Ja de overheid heeft te weinig kennis, ja ambtenaren snappen weinig van ICT, ja men verwacht te veel van ICT oplossingen, ja men maakt onvoldoende duidelijke afspraken met leveranciers, ja de techniek alléén is niet zaligmakend, et cetera ad nauseam. Niets nieuws onder de zon, sla een willekeurig rapport of analyse over dit onderwerp uit de jaren 80 of 90 open en u komt dezelfde verhalen, verschijnselen, argumenten en conclusies tegen.

Wat ik vroeger al miste in die verhalen, en in het huidige rapport nog steeds, is het feit dat ICT niet zelden wordt gebruikt als wapen in het bureaucratische spel. Om niet te zeggen, een prachtig mes om in de rug van de tegenstander te steken. Dat kan op zeer subtiele wijze gebeuren. Bijvoorbeeld, een manager wil tijd winnen, een beslissing traineren of een reorganisatie tegenhouden. Wat nu mooier dan een hopeloos ICT project optuigen waarvan je reeds van tevoren weet dat het tot niets anders leidt dan tijdverlies. Juist dat tijdverlies is waar deze manager naar op zoek was! Dus dit zwaar mislukte ICT project heeft wat betreft deze manager aan het doel beantwoord. Zéker als hij er ook nog in slaagt de schuld van dit fiasco op andermans bord te leggen, bijvoorbeeld die andere manager die in de verre toekomst wel eens een concurrent zou kunnen zijn in de slag om de volgende promotie.

Ik heb in mijn carrière ettelijke van dit soort spelletjes meegemaakt. De onderhuidse oorlogen die in bureaucratieën plaatsvinden, de tactieken die toegepast worden en de middelen die gebruikt worden gaan elk begrip te boven. Er zijn niet voor niets boeken verschenen waarin wordt gerept over de "kantoorguerrilla ". En het is in zekere mate logisch dat je juist DIT soort oorzaken van mislukkende projecten in geen enkel rapport zult terugvinden. Dus lees je weer de standaard blabla over "automatiseerders die de gebruiker niet begrijpen" en "onvoldoende inschatting van kosten en baten" en "te weinig vinger aan de pols in het projectmanagement". Nu, als dat de énige redenen waren voor al dat ICT falen, dan durf ik de stelling aan dat er in de periode tussen pak 'm beet 1980 en nu toch wel wat verbetering zou zijn bereikt. Het tegendeel lijkt waar.

Ik heb jarenlange en miljoenen kostende projecten gezien die uitsluitend waren opgetuigd zodat de ene kudtmanager de andere kudtmanager een vlieg kon afvangen. Idem projecten die halverwege afgewurgd werden door de budgetten te bevriezen of in te krimpen, uitsluitend opdat de nieuwe financiële man zich tegen zijn voorganger kon afzetten. Idem projecten die uitsluitend werden gestart omdat een afdeling elders óók met iets dergelijks bezig was, en men vond dat men niet kon achterblijven. Het aantal voorbeelden is eindeloos. En dat zijn ALLEMAAL oorzaken die je niet of nauwelijks in welk ICT rapport dan ook aantreft.

Mijn droevige conclusie is dat, juist omdat de oorzaken van zeer veel ICT ellende niet intrinsiek met ICT te maken hebben maar alles met de manier waarop het er in grote bureaucratieën nu éénmaal aan toe gaat, er geen hoop is dat deze ICT geldverspilling ooit zal stoppen. Live with it.


Magnum Force | 15-10-14 | 11:43 | + 47 -

Alsof zij ook maar iets om die 5 miljard geven. ICT projecten worden sinds jaar en dag al uitbesteed aan vriendjes van de politiek en klinkend voorbeeld daarvan is de OV-chipkaart. Men wist dat het kut was, men onderzocht en vond dat het kut was, uit praktijktests bleek dat het kut was, de mensen vonden het kut, de vervoerders vonden het kut omdat ze de kosten gingen doorrekenen, nu vindt de kamer het kut en willen ze wederom ff 1 miljard verknoeien aan een systeem wat hoe dan ook gedoemd is om kut te zijn. En het is een blijvend probleem want de meest incapabele mensen werken bij de overheid omdat de capabele mensen zich wel kunnen redden in de echte wereld.

Quis custodiet | 15-10-14 | 11:35 | + 17 -

Je verwacht het niet!

TP 1984 | 15-10-14 | 11:21 | + 6 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken