Hoe gevaarlijk is de Portugese bankencrisis? 6 feiten

Banco Espírito Santo
Banco Espírito Santo
'Eurostress' kopte de Telegraaf vanochtend. De crisis in Zuid-Europa zou voor even helemaal terug zijn na problemen bij een Portugese bank waar nota bene Cristiano Ronaldo het gezicht van is. Alles draait om Banco Espírito Santo (BES), met een balans van ruim €80 miljard de grootste bank van het land (jaarrekening HIER). Het aandeel BES crashte gisteren 17%, waarna de handel werd stilgelegd. Aanleiding voor de paniek: een gemiste obligatiebetaling van de overkoepelende moedermaatschappij ESI. Al is de term moedermaatschappij wellicht een beetje misplaatst. De bank kent zoveel verschillende grote aandeelhouders (zie plaatje onder), dat de precieze impact onduidelijk was en beleggers onzeker werden getuige de koersreactie. Mogelijk onnodige stress, want wie de persberichten en internationale media naleest zou bijna concluderen dat het allemaal wel meevalt met de problemen. Vandaar dat we wat feiten op een rijtje zetten.

1. Moedermaatschappij ESI
Alle problemen begonnen bij de in Luxemburg gevestigde moedermaatschappij Espírito Santo International (ESI). Deze maatschappij is het investeringsvehikel van de invloedrijke Portugese familie Espírito Santo dat wordt gebruikt door de familie om verschillende holdings, van ziekenhuizen tot hotels en banken, te runnen.

2. Boekhoudkundige problemen
Vanwege de vestigingsplaats en de niet-beursgenoteerde status was er tot voor kort weinig bekend over de financiële situatie bij moedermaatschappij ESI. Dat veranderde toen de Portugese centrale bank ESI vorig jaar dwong tot openheid van zaken via een boekenonderzoek. De centrale bank wantrouwde de manier waarop ESI geld ophaalde en bepaalde beleggingen waardeerde. Na maanden van onderzoek maakte BES in mei bekend dat moedermaatschappij ESI in 'ernstige financiële problemen' verkeerde en daarnaast boekhoudkundige 'onregelmatigheden' waren ontdekt. Dankzij de onrust zakte het aandeel van Banco Espírito Santo de afgelopen maanden al weg. Dat vervolgens een schuldaflossing wordt gemist laat het aandeel natuurlijk helemaal imploderen. Tijdlijn van de hele clusterfuck bij Espírito Santo uiteraard HIER te vinden.

BancoEspirantoRobecoGroot.png

3. Verwevenheid BES en ESI
Pijnlijke situatie, maar uiteindelijk draait het natuurlijk om de gezondheid van Banco Espírito Santo (BES). Als we de vrijgegeven cijfers moeten geloven valt de verwevenheid tussen de moeder en de bank namelijk wel mee. Als je de chart hieronder bekijkt zie je dat de onderlinge afhankelijkheid niet enorm groot is. Zo is de bank slechts voor een kwart eigendom van de Espírito Santo Financial Group (ESFG), een financiële holding waar het investeringsvehikel een belang in heeft van 49,25%. Linktipje: de werkelijkheid is nog een stuk ingewikkelder.

BancoEspirantoReutersGroot.png

4. Totale blootstelling
Het aantal leningen dat BES heeft uitstaan aan andere holdings binnen het concern zou uitkomen op €1,18 miljard. Vooral de leningen aan de bovenliggende holding ESFG (€823 miljoen aldus WSJ, Reuters komt op €780 miljoen) en Rioforte (€200 miljoen) tellen daarbij zwaar mee. Hoe de totale verliezen zullen uitpakken is afhankelijk van het herstructureringplan dat de moedermaatschappij nog moet presenteren, zegt BES in een reactie. Of de bank daarbij forse afschrijvingen makkelijk kan lijden? Helaas blijft dat onduidelijk. Op 31 maart bracht de bank naar buiten dat het €2,1 miljard aan extra kapitaal had BOVENOP de verplichte minimale eisen, een flinke buffer waardoor veel media concluderen dat het wel goed zit met de gezondheid. Maar wie de jaarrekening erbij pakt ziet een balansgrootte van 'slechts' €80 miljard, waardoor een verlies van bijna €1,2 miljard wel degelijk een flink gat in het eigen vermogen slaat.

5. Vertrek CEO
Overigens is dat 'kapitaaloverschot' van €2,1 miljard nog zonder de claimemissie van €1,045 miljard die in juni plaatsvond. Een emissie die direct leidde tot het vertrek van CEO Ricardo Espírito Santo Salgado. Bijzonder, want de familie Espírito Santo leidt de bank al 130 jaar. In 1975 werd de bank genationaliseerd, nadat er een einde werd gemaakt aan een vijftig jaar durende dictatuur. De familie vluchtte naar Brazilië, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk om verschillende bedrijfsactiviteiten te beginnen, en stopte ondertussen blijkbaar ook nog even in Luxemburg voor het investeringsvehikel. Helemaal wegblijven kon de familie echter niet. In 1984 trad Ricardo toe tot de Raad van Bestuur, zeven jaar later werd hij voorzitter en privatiseerde hij de bank vervolgens in 1995. Sindsdien investeert de familie weer volop in Portugal in sectoren als telecommunicatie, toerisme, vastgoed en verzekeringen.

6. Stresstest
Met de ietwat tegenstrijdige berichten zijn we extra benieuwd hoe Banco Espírito Santo straks de stresstest voor de grootste 120 banken van Europa gaat doorstaan. Vanmorgen reageerde de Portugese centrale bank alvast door te stellen dat depositohouders gewoon rustig kunnen slapen, omdat – hou je vast - 1) BES gewoon aan alle verplichten kan voldoen en 2) het voldoende kapitaal heeft. Je verwacht het niet. Sinds vanmiddag half 1 is handelen in aandelen BES in ieder geval weer gewoon mogelijk. En dat gaat met ups en downs.

Reaguursels

Inloggen

Het kruikje gaat zolang te water tot het breekt en volgens mij is het al gebroken .

schijtendijkes | 11-07-14 | 19:37 | + 1 -

Ach, wat is het probleem nu eigenlijk. Want de ECB (uh, bedoel de belastingbetaler) sprint wel bij.

Zou je wel willen we | 11-07-14 | 17:21 | + 7 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken