Economie is een onzinnig vak

Zegt een jurist
Zegt een jurist
Economen. Je hebt ze in vele soorten en maten. De ijdele econoom, de alwetende econoom, de tv-econoom, de ik-ben-slim-en-jullie-zijn-dom-econoom, de maakbare samenleving-econoom, de niet-afgestudeerde econoom en zelfs de niet-econoom. Hartstikke mooi, maar je hebt helemaal niets aan ze. Dat zegt althans Lense Koopmans, de scheidende voorzitter van de Raad van Commissarissen van de Rabobank in de NRC van vandaag. Hij is jurist en die weten nu eenmaal bepaalde dingen. In dit geval: economie is een onzinnig vak want de voorspellende waarde is nul komma nul. Dat laatste is zeker waar en zéker geen nieuws. En het eerste is niet waar, maar helaas de richting waar de macro-economische wetenschap is opgegaan. Zegt Lex Hoogduin, hoogleraar aan de UvA en RUG. In Het Financieele Dagblad (inlog) van vandaag betoogt Hoogduin dat economie geen harde bètawetenschap is maar een sociale wetenschap, omdat de omstandigheden steeds wisselen en niet alle relevante informatie voorhanden is. En dus moeten economen ook niet net doen of het wel een harde wetenschap is of dat er wel wetenschappelijke voorspellingen gedaan kunnen worden. Volgens Hoogduin is de samenleving niet maakbaar. Maar dat wil niet zeggen dat de economische theorie niet bruikbaar zou zijn voor beleid.

In een vorige week gehouden rede voor de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen vertelt Hoogduin dat economie ook vooral het proberen te begrijpen hoe de politiek omgaat met trade-offs is. Economie is namelijk een studie van schaarste. Hoogduin geeft als voorbeeld de Taylor-rule voor het bepalen van het monetair beleid, waar de volatiliteit in de productie en die in de inflatie moet worden afgewogen. Een andere taak van de economie is uitleggen dat er geen 'free lunches' zijn, ondanks dat politici dat wel denken. Daar heeft Hoogduin bijna een dagtaak aan. Volgens hem zijn er echt genoeg zaken die niet voor discussie vatbaar zijn, zoals de rekenrente bij pensioenen. Bij volledige zekerheid van pensioencontracten moet er tegen een risicovrijerente gewaardeerd, dat heeft de economische theorie aangetoond (hoi Henk Krol!). Ook kan de economische politiek niet zonder normen, zegt Hoogduin. Die alléén kunnen voorkomen dat zaken als begroting en monetaire zaken niet uit de hand lopen. Ook al zijn die normen enigszins willekeurig gekozen, denk aan rechts rijden, denk aan de 3%-begrotingsnorm. Hoogduin zegt ook dat het doorprikken van drogredeneringen van belanghebbenden een belangrijke taak is voor economen. Als voorbeeld noemt hij de banken, die ermee schermen dat er economische rampen gaan gebeuren als de kapitaalbuffers omhoog veel hoger moeten. Daar moesten we maar niet al teveel naar luisteren, aldus Hoogduin. Kijk de zeer kijkwaardige lezing van Hoogduin hier terug (25 min).

Reaguursels

Inloggen

De huidige crisis is door 6 van de 5 economen voorspeld...

Peilstok | 24-06-13 | 09:32 | + 3 -

Dhr. Hoogduin heeft een behoorlijk aantal open deuren ingetrapt, en iedereen is verwonderd.

Het gaat niet om de economische wetenschap die niet zou deugen, het gaat om de mensen die er mee aan de haal gaan en met onzinnige voorspellingen op TV komen, waarschijnlijk omdat ze de grootste mond hebben. Sylvester Eijffinger is hier een goed voorbeeld van (al is die tegenwoordig gelukkig minder op TV).

Ik begrijp niet dat mensen er van uit gaan dat de economie voorspelbaar is, ik denk dat geen enkele goede(!) econoom dit zal beweren. Dat betekent niet dat de economie een zinloze wetenschap is, want dan kun je de gehele wetenschap wel ter discussie stellen (staat trouwens ook al eeuwig ter discussie, vooral bij mensen die het allemaal niet kunnen bevatten).

Iedereen gaat trouwens maar voorbij aan de mengelmoes van tegenovergestelde theorieën die er op nagehouden worden, de overheid leent voornamelijk uit de Keynesiaanse theorie, terwijl iedereen weet dat de Oostenrijkse school veel accurater is.

Mooi betoog van M.H.Roberts. Zeker +1.

Rutgerr | 24-06-13 | 00:56 | + 1 -

Voor beroepspolitici is elke lunch een free lunch. (En dinner, en breakfast.)
Het maakt hun geen flikker uit wie betaalt, zolang zijzelf het niet zijn.

Stormageddon | 23-06-13 | 23:03 | + 1 -

Klopt helemaal, maar juristen heb je ook niks aan.

Semper Pecunia | 23-06-13 | 10:17 | + 6 -

Ik heb het verhaal inmiddels aangehoord, en ik vind het eigenlijk een matig verhaal. Hoogduin legt weliswaar uit dat sinds een aantal jaar monetair beleid is afgeschaft (+) maar niet waarom of waar dat op Europees niveau toe heeft geleid (-). Hij geeft terecht aan dat de vraag op macro-niveau dient te worden gehandhaafd, iets waar Geenstijl altijd tegen is (+), maar hij legt niet goed uit waarom (-) en vervolgens is hij blind voor het feit dat de banken de Nederlandse economie nu eigenhandig de nek omdraaien omdat ze te weinig krediet kunnen verstrekken door hoge eisen aan de financiële buffers (- - - - - - -) en legt dat vervolgens ook niet uit (-). Die man leeft in een ivoren toren en we moeten hem daar ook maar laten leven.

kleuterleider | 23-06-13 | 08:09 | + 2 -

Kan iemand het woordje "macro" voor economie zetten? In Nederland werken drie man en een paardekop in de macro-economie en 99% van de economen werken in andere vakgebieden en met name micro- en financiële economie. Daar zijn vele redenen voor, maar niet in het minst dat de ECB slechts de taak heeft om de inflatie te beheersen en niet zoals de FED om de economie te stimuleren. Macro-economie is nagenoeg dood in Nederland en economie gelijkstellen aan economie is een manier om ook de rest van de economen ook bij het oud vuil te zetten.

kleuterleider | 23-06-13 | 07:52 | + 11 -

Goed, ik nam even een noritje na link 7: de voorspellende waarde is nihil, WANT (= argument) DNB voorspelt nog 2 jaar dalende huizenprijzen *en dat is killing voor de markt*. Dat was een sterk argument... Hoe zeiden wij dat vroeger? Als je *echt* *helemaal* *niets* kunt dan ga je rechten doen. Die Hoogduin, vervolgens: dat heb ik altijd al een rare, gesjeesde, linkse pipo gevonden. Als van zijn hand komt dat bij 'volstrekte zekerheid' de rekenrente 0 moet zijn dan is mijn indruk over hem voor de zoveelste keer bewezen: hoe kun je 'hoogleraar' worden als je zelfs het principe van contante waarde/net present value (propedeusemateriaal...) niet eens begrijpt? Ik zal het antwoord zelf geven: als je in nederland woont, waar het onderwijs 30 jaar geleden vol-le-dig afgeschaft is, en je hoogleraar kunt worden *zonder* dissertatie, of *met* dissertatie maar *zonder* kwantitatief werk, of door gewoon wat columns uit een krant te bundelen tot een *proefschrift*.

BellaBella | 23-06-13 | 07:05 | + 7 -

@ 'ruckieduck': u bent zelf econoom? Want u hebt het over geen iq, domste volk: tel ik uw nick op bij uw gebrekkige schrijfstijl dan kan ik niet anders dan concluderen: u bent een econoom. En dat lijkt mij een zwarte dag voor de economische wetenschappen.

BellaBella | 23-06-13 | 06:55 | + 0 -

@ M.H. Roberts: u krijgt een plusje voor uw zorgvuldige formulering :-)

BellaBella | 23-06-13 | 06:53 | + 2 -

ach als je niet als vakkenvuller wordt aangenomen kan je altijd nog econoom worden beetje een schoffelaar maar dan zonder iq domste volk wat er tegenwoordig rondloopt als ze al weten dat ze het ene been voor het ander moeten zetten

rukkieduck | 23-06-13 | 02:14 | + -14 -

De Oostenrijkse school is redelijk goed met hun voorspellingen, maar als je naar de Keynesianen luistert klopt er inderdaad niks van!

reinaarden | 23-06-13 | 01:30 | + 4 -

economie gaat over het voorspellen van het verleden

FW Ta-183 Huckebein | 23-06-13 | 01:03 | + 1 -

Hoogduin, werd die niet overgeslagen als opvolger van Fout omdat ie heel dicht op het vuur zat maar niks zei? Verantwoordelijk voor "financiële stabiliteit en financiële markten". Grinnik.
 
Verder: Als de "voorspellende waarde [van economie] nul komma nul [is]", komt er gegarandeerd ruzie over de uitkomsten. Daar verdienen juristen dan weer bakken met geld mee en daarna mogen ze als, dank voor bewezen diensten, lekker commissaris spelen.
 
Niet alleen stil zitten als je geschoren wordt, Koopmans. Ook stil zijn. Want die Rabo van jou, die is lekker bezig.

pietvanvliet | 23-06-13 | 00:34 | + 5 -

Die dissertatie over Hayek komt Hoogduin nu wel van pas...

Coolchwip | 22-06-13 | 20:51 | + 6 -

mooi om te zien hoe die UvA wetenschappers altijd 3 jaar later dan de rest van de wereld hun conclusies presenteren. Meestal nadat er populair-wetenschappelijke boekjes in de winkels aan het Spuiplein in de etalages liggen.

wontan | 22-06-13 | 20:02 | + 20 -

Economie is een moderne vorm van waarzeggerij en alchemie.

Jopie2009 | 22-06-13 | 19:50 | + 1 -

De zoveelste herhaling van een debat dat al eeuwen oud is. De grootste achievements sinds dan zijn het incorporeren van statistiek, wat inductie mogelijk maakte, en sinds de jaren '60-'70 zijn er ook al stromingen die gecontroleerde experimenten kunnen doen. Maar, dan nog heeft inderdaad nooit iets honderd procent hard kunnen zijn, omdat er door de complexiteit van de sociale wereld altijd factoren zullen zijn waar geen rekening mee gehouden kan worden. Beta noch gamma, een unieke wetenschap, maar zeker een wetenschap.

Er zijn namelijk wel degelijk regelmatigheden te observeren en te deduceren, maar wetten zijn het dan niet te noemen, eerder tendencies, die probabilistisch van aard zijn. Mocht men dat nog steeds niet genoeg vinden, mag men voor mijn part de hele prognostische zijde van de wetenschap verwerpen, maar zowel voor- als tegenstanders kunnen er niet omheen dat de economische wetenschap sterk is in diagnostiek, het gezegde luidt immers niet voor niets dat een econoom je morgen kan zeggen waarom zijn voorspelling van gisteren over vandaag niet is uitgekomen, want al zijn voorspellingen problematisch, is de probleemanalyse zelden onjuist.

Maar ach, ieder zijn mening uiteraard. Want reaguren en journalistiek, dàt zijn pas wetenschappen.

M.H.Roberts | 22-06-13 | 18:48 | + 31 -

REAGEER OOK

Linktip: Energie vergelijken